VI SA/Wa 2752/13

VI SA/Wa 2752/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Dariusz Zalewski /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Frąckiewicz
Symbol z opisem
6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1330/14 - Wyrok NSA z 2015-07-30
Skarżony organ
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
art. 174 ust. 3 i 3a, art. 175 ust. 1, art. 178 ust. 1 i 2 pkt 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 6, 7, 8, 77 par. 1, 80, 107 par. 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wszczął z urzędu postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej wobec Skarżącej - rzeczoznawcy majątkowego E. C. w związku ze sprawą przedstawioną przez Ministerstwo Sprawiedliwości w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r.
2. Na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] września 2012 r., Nr [...], orzekł o zastosowaniu wobec Skarżącej kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy.
3. Pismem z dnia [...] października 2012 r. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając, że decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. została wydana z naruszeniem art. 6 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), dalej: "K.p.a."
4. W dniu [...] października 2012 r. do organu wpłynął wniosek P.
o dopuszczenie do udziału w postępowaniu z tytułu odpowiedzialności zawodowej prowadzonym wobec Skarżącej, jako organizacji społecznej.
5. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej dopuścił P. na prawach strony do udziału
w przedmiotowym postępowaniu.
6. W związku z wnioskiem Skarżącej z dnia [...] października 2012 r., Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pismem z dnia [...] listopada 2012 r., zwrócił się do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej o ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie z tytułu odpowiedzialności zawodowej Skarżącej.
7. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. o dopuszczenie do udziału
w przedmiotowym postępowaniu wystąpiła również PI..
8. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem
z dnia [...] stycznia 2013 r., dopuścił ww. organizację społeczną do udziału
w postępowaniu na prawach strony.
9. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Skarżąca wniosła o zawieszenie prowadzonego wobec niej postępowania przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej do czasu wyjaśnienia zagadnień wstępnych przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, w tym m.in. rozpatrzenia wniosku o uchylenie wydanej w sprawie decyzji z dnia [...] września 2012 r.
10. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. P. wniosło o zawieszenie postępowania do czasu wyjaśnienia zagadnień wstępnych przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, w zakresie dochowania procedury administracyjnej przy ponownym przekazaniu sprawy do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej.
11. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., oraz postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. odmówił zawieszenia postępowania.
12. Wobec powyższego Skarżąca oraz P. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie zawieszenia przedmiotowego postępowania.
13. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2013 r., natomiast postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2013 r.
14. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Komisja Odpowiedzialności Zawodowej stwierdziła, że Skarżąca wykonując czynności zawodowe podczas sporządzania, na zamówienie gminy Miasto G., operatu szacunkowego z dnia [...] grudnia 2011 r. dotyczącego określenia wartości nieruchomości zabudowanej położonej w G. przy ul. [...], dla potrzeb sprzedaży, naruszyła przepisy art. 151 ust. 1, art. 153 ust. 1 oraz art. 175 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.), dalej również jako: u.g.n., oraz § 5 ust. 1 i § 55 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109, z póżn. zm.).
W związku z powyższym wystąpiła o zastosowanie wobec Skarżącej kary dyscyplinarnej określonej w art. 178 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. kary zawieszenia uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości na okres 6 miesięcy. Tym samym Komisja wnioskowała o podtrzymanie kary dyscyplinarnej orzeczonej w decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r., wnioskując do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o karę zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy wobec rzeczoznawcy majątkowego, Komisja wzięła pod uwagę przede wszystkim brak szczególnej staranności rzeczoznawcy majątkowego przy wykonywaniu czynności zawodowych oraz wagę popełnionych przez niego błędów przy wycenie nieruchomości.
15. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pismem z dnia [...] maja 2013 r., zawiadomił m.in. Skarżącą, P. oraz PI. o zakończeniu postępowania wyjaśniającego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.
16. P. pismem z dnia [...] maja 2013 r. przedstawiło swoje uwagi dotyczące protokołu końcowego sporządzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej oraz przeprowadzonego postępowania, podnosząc, iż ww. protokół nie odzwierciedla stanu faktycznego sprawy oraz wnosząc o pomięcie przy wydawaniu decyzji w niniejszej sprawie, wniosku Komisji jako niezasadnego.
17. Skarżąca po zapoznaniu się z protokołem końcowym w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. zakwestionowała prawidłowość i rzetelność prowadzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej postępowania, w tym sposób zgromadzenia materiału dowodowego, który w ocenie rzeczoznawcy majątkowego, jest niepełny i nie może stanowić podstawy do zastosowania wobec niej wnioskowanej kary zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy.
18. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. PI. wniosła uwagi do prowadzonego postępowania, w szczególności co do okoliczności jego wszczęcia oraz ustaleń Komisji Odpowiedzialności Zawodowej zawartych w protokole końcowym.
19. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] lipca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że z akt sprawy wynika, że czynności zawodowe wykonane przez Skarżącą znalazły swoje odzwierciedlenie w operacie szacunkowym z dnia [...] grudnia 2011 r. sporządzonym wspólnie z trzema innymi rzeczoznawcami majątkowymi, tj. H. C., S. L. oraz J. S.. Przedmiotem wyceny była nieruchomość gruntowa zabudowana położona w G. przy ul. [...], obręb ewidencyjny nr [...], składająca się z działki o nr ewid. [...] o powierzchni [...] m², symb. użytków gruntowych: [...] ([...] m²) i dr ([...] m²), na której usytuowany jest zespół siedmiu budynków biurowych z garażami podziemnymi, tj. kompleks budynków oznaczonych A, B (budynki wyremontowane i dostosowane do potrzeb biurowych), C (stary obiekt z nową nadbudową) i D, E, F, G (budynki nowe). Łączna powierzchnia użytkowa budynków wynosi [...] m². Budynki posiadają pełne uzbrojenie w zakresie infrastruktury technicznej. Pod budynkami znajduje się dwupoziomowa hala garażowa o pow. [...] m². Miejsca postojowe zajmują [...] m², a na pozostałą (komunikacyjną) część hali garażowej przypada [...] m².
Minister Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej wskazał, że w celu oceny czy czynności Skarżącej podjęte przy sporządzaniu operatu szacunkowego z dnia [...] grudnia 2011 r. zostały wykonane zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa, przedstawiono rzeczoznawcy majątkowemu szereg kwestii budzących zastrzeżenia co do podobieństwa nieruchomości wybranych do analizy porównawczej, okoliczności transakcji obrotu nieruchomościami uznanymi za podobne oraz przyjętych w operacie szacunkowym rozwiązań metodologicznych w zakresie wyceny, w celu ich wyjaśnienia i uzasadnienia.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącego zbyt dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, która nie była oparta o jego całokształt, a przede wszystkim nie przeprowadzenia przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej dowodu z opinii w zakresie oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego w trybie art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazał, iż w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy wnikliwie przeanalizowano wszelkie materiały dowodowe zgromadzone w niniejszej sprawie. Analizując całokształt przedmiotowej sprawy, tj. dokumenty zebrane w trakcie postępowania prowadzonego w pierwszej instancji, a w szczególności uzyskane szczegółowe wyjaśnienia rzeczoznawcy majątkowego w trakcie ponownie prowadzonego postępowania, stwierdzono, iż przy sporządzaniu operatu szacunkowego wykonanego w celu określenia wartości rynkowej nieruchomości dla potrzeb sprzedaży, nastąpiło w sposób rażący naruszenie przepisów regulujących proces wyceny nieruchomości. Dotyczy to zwłaszcza określenia wartości rynkowej nieruchomości z uwzględnieniem cen transakcyjnych z umów, których treść powoduje uzasadnione wątpliwości co do niezależności stron umowy oraz upływu czasu niezbędnego do wyeksponowania nieruchomości na rynku, porównywania nieruchomości wycenianej z nieruchomościami do niej niepodobnymi, wykorzystania w wycenie informacji o transakcjach, w których wystąpiły szczególne warunki zawarcia transakcji, powodujące ustalenie ceny w sposób rażąco odbiegający od przeciętnych cen uzyskiwanych na rynku nieruchomości, pomijania wskazania uwarunkowań dokonanych czynności i przedstawiania toku obliczeń oraz naruszenia w znacznym stopniu zasady szczególnej staranności czynności rzeczoznawcy majątkowego.
Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z akt sprawy, Komisja Odpowiedzialności Zawodowej nie uznała, żeby opinia Komisji Arbitrażowej była niezbędna do rozpatrzenia niniejszej sprawy, a tym samym sprawa wniosku o przeprowadzenie tego dowodu została rozstrzygnięta. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej dokonuje bowiem wyłącznie oceny czynności szacowania rzeczoznawcy majątkowego w kontekście obowiązków, wynikających z art. 175 ustawy, a nie oceny operatu. Nielogicznym jest również podnoszenie przez stronę m.in. obowiązku Komisji Odpowiedzialności Zawodowej przeprowadzenia we własnym zakresie dowodu ze sprawdzenia wypełnienia przez rzeczoznawcę majątkowego obowiązku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku
z wykonywaniem czynności zawodowych poprzez skierowanie zapytania do P. S.A.
o zawarcie stosownego ubezpieczenia przez Skarżącą. Odnosząc się zatem do powyższego, jak również do zarzutu niewskazania w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2012 r. dowodów oraz przyczyn wskazujących na błędy i uchybienia popełnione przez rzeczoznawcę majątkowego organ odwoławczy podkreślił, że wszystkie dostrzeżone przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej uchybienia zostały szczegółowo przez organ przedstawione z podaniem konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone, a także opisem działań rzeczoznawcy majątkowego, które doprowadziły do naruszenia tych przepisów. W ocenie organu odwoławczego ustalenia Komisji, zawarte w protokole końcowym z postępowania wyjaśniającego z dnia [...] maja 2013 r. są poparte zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Organ nie dopatrzył się uchybień w pracy Komisji i powyższe ustalenia uwzględnił w całości.
Ponadto wskazał, że w zakresie złożonego przez P. pisma z dnia [...] maja 2013 r., przedstawiającego uwagi do przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, wszelkie podnoszone przez P. zarzuty wobec Komisji Odpowiedzialności Zawodowej są niezasadne, bądź pozostają bez wpływu na wynik postępowania. Większość kwestii zostało przedstawionych ogólnikowo i stanowi jedynie polemikę z argumentacją Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w zakresie stwierdzonych uchybień w pracy Skarżącej.
Reasumując powyższe, organ odwoławczy uznał, że nie stwierdzono nieprawidłowości w prowadzonym przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej postępowaniu wobec Skarżącej, w tym braku szczególnej staranności członków zespołu rozpatrującego przedmiotową sprawę oraz naruszenia przez nich przepisów prawa.
Zdaniem organu odwoławczego powyższe stwierdzenia organu należy odnieść również do takich samych lub podobnych wniosków i zastrzeżeń co do przebiegu postępowania, przedstawionych przez Skarżącą w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r.
Dodatkowo zaznaczył, że podniesiona przez Skarżącą kwestia trybu i prawidłowości powoływania przez ministra Komisji Odpowiedzialności Zawodowej nie ma związku z przedmiotową sprawą dyscyplinarną. Postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej dotyczy bowiem wyłącznie badania czynności zawodowych rzeczoznawcy majątkowego w kontekście wypełnienia obowiązków wymienionych w art. 175 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W sprawie, dotyczącej odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego należało rozpatrywać ewentualne popełnienie błędów przy prowadzeniu postępowania przez powołany do jej rozpatrzenia zespół Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. Podkreślił, iż z uwagi na indywidualny charakter sprawy odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego, nie można jej rozpatrywać przez pryzmat innych postępowań, dotyczących innych rzeczoznawców majątkowych.
Odnosząc się natomiast do zarzutu zignorowania wniosku Skarżącej o zwołanie kolejnego posiedzenia zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wskazał, że zespół KOZ zaznaczył w protokole z posiedzenia, które odbyło się w dniu [...] kwietnia 2013 r., że zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy i że przystąpił do sporządzenia protokołu końcowego z postępowania wyjaśniającego. Tym samym zarzut rzeczoznawcy majątkowego nie znajduje uzasadnienia.
Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem Skarżącej, że Komisja Odpowiedzialności Zawodowej nie ustaliła stanu faktycznego sprawy w zakresie postawionego rzeczoznawcy majątkowemu zarzutu rozbieżności wyniku wyceny z innymi, również poddanymi w wątpliwość, oszacowaniami nieruchomości w G. przy ul. [...], dokonanymi przez trzech innych rzeczoznawców majątkowych. Organ wyjaśnił, że Komisja Odpowiedzialności Zawodowej wskazała zarzut, jaki został postawiony Skarżącej przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Na posiedzeniu Komisja przedstawiła go rzeczoznawcy majątkowemu, a następnie biorąc pod uwagę wyjaśnienia rzeczoznawcy majątkowego złożone w toku postępowania, odniosła się do postawionego zarzutu w protokole końcowym z postępowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy wskazał, że fakt wycofania z obrotu prawnego pozostałych operatów szacunkowych po pierwsze nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, a po drugie, wbrew twierdzeniu Skarżącej, nie stanowi o tym, że nie zaistniały rozbieżności w określonej wartości przedmiotowej nieruchomości. Samo bowiem sporządzenie tych operatów i podpisanie ich z użyciem owalnych pieczęci rzeczoznawców majątkowych potwierdzających posiadanie przez nich uprawnień w zakresie szacowania nieruchomości wskazuje, iż czynności szacowania miały miejsce, a rzeczoznawcy majątkowi będący autorami operatów ponoszą pełną odpowiedzialność za wykonane czynności szacowania.
Zdaniem organu odwoławczego z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób bezsporny, że Skarżąca, wykonując czynności szacowania zawarte w operacie szacunkowym sporządzonym w dniu [...] grudnia 2011 r., dotyczącym określenia wartości rynkowej nieruchomości zabudowanej położonej w G. przy ul. [...], dla potrzeb sprzedaży na rzecz jej najemcy, nie wypełniła obowiązków, o których mowa w art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stwierdził, że kara dyscyplinarna uwzględnia całość wykazanych naruszeń przepisów prawa, bez jej formalnego podziału na części kary przypisane poszczególnym uchybieniom. W ponownie przeprowadzonym wobec Skarżącej postępowaniu wyjaśniającym została podtrzymana ocena co do naruszeń przepisów prawa w zakresie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, zawarta w decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Nieruchomości z dnia [...] września 2012 r. Przy orzekaniu nie brano natomiast pod uwagę kwestii wypełnienia przez Skarżącą obowiązków, wynikających z art. 175 ust. 2 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. stałego doskonalenia kwalifikacji zawodowych oraz ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w związku z wykonywanymi czynnościami zawodowymi. Należy bowiem zauważyć, że Skarżąca w toku postępowania pierwszej instancji nie przedstawiła dokumentów potwierdzających wypełnienie ww. obowiązków i nie stawiła się na posiedzenie Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. W związku z powyższym, organ orzekając w pierwszej instancji nie badał tej kwestii i nie stwierdził naruszenia przez rzeczoznawcę majątkowego ww. przepisów art. 175 ust. 2 i 4 ustawy. Jednocześnie wskazał, że przedłożenie przez Skarżącą wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy kopii zaświadczeń z odbytych szkoleń oraz polis zawartych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia czynności zawodowych dobrze świadczy o postawie rzeczoznawcy majątkowego, przejawiającej się w chęci wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.
20. Pismem z [...] sierpnia 2013 r. Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z przepisem art. 127 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 roku, orzekającą o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy Skarżącej kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy, podczas gdy ta decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w szczególności przepisu art. 195a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na orzeczeniu o zastosowaniu wobec Skarżącej kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy, podczas gdy prawidłowo należało przyjąć, że postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej winno być umorzone - i jako taka - winna zostać uchylona w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, a postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej winno zostać umorzone w całości;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z przepisem art. 127 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 roku, orzekającą o zastosowaniu wobec Skarżącej kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy, podczas gdy ta decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w szczególności przepisu art. 195a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na orzeczeniu o zastosowaniu wobec Skarżącej kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy, podczas gdy prawidłowo należało przyjąć, że postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej winno być umorzone - i jako taka - winna zostać uchylona w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, a postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej winno zostać umorzone w całości;
- art. 140 k.p.a. w zw. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewskazanie prawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia ani faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a przede wszystkim nierozpatrzenie w całości zebranego materiału dowodowego, i nieodniesienie się do zarzutów i wniosków Skarżącej, sformułowanych zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w toku postępowania wyjaśniającego;
- art. 6 k.p.a., poprzez uchybienie wyrażonej w tym przepisie zasadzie legalności, polegające na wydaniu decyzji nie znajdującej oparcia w obowiązujących przepisach prawnych;
- art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym w szczególności poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do zgromadzenia całego dostępnego materiału dowodowego, niezbędnego dla należytego ustalenia stanu faktycznego, a także zaniechanie dokonania prawidłowej, starannej i wszechstronnej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie;
- art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji rażąco naruszającej prawo, co stoi w jawnej sprzeczności z nałożonym na organ administracji obowiązkiem prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
Mając powyższe na uwadze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zwrot kosztów postępowania.
21. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna.
4. Podstawą materialnoprawną decyzji był m.in. przepis art. 175 ust. 1 u.g.n. W myśl tego przepisu rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany do wykonywania czynności, o których mowa w art. 174 ust. 3 i 3a, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz z zasadami etyki zawodowej, kierując się zasadą bezstronności w wycenie nieruchomości.
5. Zarzuty skargi odnośnie naruszenia skarżoną decyzją przepisu art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. w związku z przepisem art. 127 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję oraz niezastosowanie ww. przepisów są w ocenie Sądu niezasadne.
Stosowanie do art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Natomiast w myśl art. 127 § 3 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
W ocenie Sądu, organ w skarżonej decyzji słusznie uznał, że nie było żadnych podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] września 2012 r. o zastosowaniu wobec Skarżącej kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy bowiem nie stwierdzono okoliczności, które mogłyby skutkować zmianą przedmiotowego rozstrzygnięcia. W związku z czym organ w przedmiotowej sprawie prawidłowo nie zastosował przepisu ujętego w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a..
Odnosząc się do zarzutu niewskazania prawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia ani faktów, które uznano za udowodnione, dowodów na których oparto rozstrzygnięcie oraz przyczyn z powodu, których odmówiono wiarygodności dowodów i mocy dowodowej, a przede wszystkim nierozpatrzenia w całości zebranego materiału dowodowego i nie odniesienia się do zarzutów i wniosków Skarżącej, ujętych we wniosku o ponowne rozpatrzenie oraz w trakcie postępowania wyjaśniającego w ocenie Sądy jest nietrafny.
W przedmiotowej sprawie należy podkreślić, iż uchybienia i błędy wykazane przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej zostały szczegółowo opisane w decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] września 2012 r. o zastosowaniu Skarżącej kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy z jednoczesnym wskazaniem konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone przez rzeczoznawcę majątkowego podczas wykonywania czynności zawodowych uprzedmiotowionych w sporządzonym operacie szacunkowym. W ocenie Sądu organ słusznie uznał, że wszystkie ustalenia Komisji Odpowiedzialności Zawodowej dokonane w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego znalazły potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.
Ponadto organ w decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. szczegółowo odniósł się do wszelkich zarzutów i uwag przedstawionych przez Skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz złożonych w trakcie postępowania wyjaśniającego przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej. W przedmiotowej sprawie zebrany materiał dowodowy był w pełni wystarczający do wszechstronnej oceny czynności zawodowych wykonanych przez Skarżącą w związku ze sporządzeniem operatu szacunkowego będącego przedmiotem skargi.
Całkowicie niezasadny jest również zarzut dotyczący wydania decyzji nie znajdującej oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej oraz postępowanie wyjaśniające regulują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomości oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców nieruchomości. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego bada, czy rzeczoznawca majątkowy wykonując czynności zawodowe naruszył obowiązki ujęte w art. 175 u.g.n. Odstąpienie przez rzeczoznawcę od wykonywania czynności zawodowych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powoduje każdorazowo zastosowanie przepisów odpowiedzialności zawodowej, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Decyzja z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] września 2012 r. orzekająca o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy została wydana przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, bowiem w ponownie przeprowadzonym postępowaniu potwierdzono naruszenia przepisów prawa przez Skarżącą.
6. W ocenie Sądu całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzono zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów w zakresie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego z tytułu odpowiedzialności zawodowej oraz stosowania kar dyscyplinarnych z tego tytułu, a organ uzasadnił swoją decyzję. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia obowiązku wnikliwego wyjaśnienia sprawy i naruszenia art. 107 K.p.a. przez brak należytego ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów. Zdaniem Sądu strona nie przedstawiła okoliczności innych niż badane, które mogłyby mieć wpływ na wynik postępowania wyjaśniającego. Wbrew stanowisku Skarżącej Sąd nie dopatrzył się także uchybień procesowych opisanych w skardze, które mogłyby stanowić powód uchylenia zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu należy przypomnieć, że cechą szczególną odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego jest uchybienie obowiązkom przypisanym do konkretnego zawodu, w tym przypadku obowiązkom wynikającym z art. 175 ust. 1 u.g.n. tj. świadczenia usług w zakresie szacowania nieruchomości opartych na wiedzy i umiejętnościach zgodnie z zasadami wynikającymi z prawa, standardów zawodowych i etyki właściwej dla tego zawodu.
Przepis art. 178 ust. 1 u.g.n. stanowiący, że rzeczoznawca majątkowy niewypełniający obowiązków, o których mowa w art. 175, podlega odpowiedzialności zawodowej, zakreśla ramy postępowania dotyczącego odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Postępowanie dotyczące odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych ma za zadanie wykazanie, czy osoba uprawniona do szacowania nieruchomości przy wykonywaniu tych czynności wypełniła obowiązki wynikające z art. 175 u.g.n., tj. czy szacowania nieruchomości dokonała zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla charakteru tych czynności oraz z zasadami etyki zawodowej, kierując się zasadą bezstronności w wycenie nieruchomości.
Komisja Odpowiedzialności Zawodowej w postępowaniu wyjaśniającym dotyczącym odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego nie bada operatu szacunkowego pod kątem, czy ustalona nim wartość nieruchomości odzwierciedla lub nie rynkową wartość tej nieruchomości, ale bada, czy przy sporządzaniu tego operatu rzeczoznawca postępował zgodnie z dyrektywą wynikającą z art. 175 u.g.n. (por. wyrok NSA z 17 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1435/04, wszystkie przytaczane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie - orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie przyjmuje się, że pozycja rzeczoznawcy majątkowego w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce gruntami jest zbliżona do statusu osoby zaufania publicznego (por. wyrok WSA Warszawa z 29 sierpnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 873/07, wyrok WSA Warszawa z 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1355/11). Ustawodawca stanowiąc w art. 175 ust. 1 u.g.n. m.in., że rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany do wykonywania szacowania nieruchomości zgodnie ze standardami zawodowymi, uznał je za zasady określające poziom norm, na których powinien opierać się operat szacunkowy. Odnoszą się one tak do podmiotu sporządzającego wycenę, jak i przedmiotu wyceny. Zalecenie stosowania standardów dotyczących szacowania nieruchomości ma służyć sporządzaniu operatu szacunkowego na zobiektywizowanych i jednolitych podstawach zapewniających wysoki poziom wiedzy zawodowej przy uwzględnieniu innych dziedzin wiedzy odnoszącej się do istoty i celu wyceny (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 956/05).
Wobec powyższego, Sąd uznał, że na podstawie zebranego w aktach materiału dowodowego organ prawidłowo przyjął, że błędy popełnione przez Skarżącą przy sporządzaniu operatu szacunkowego dotyczącego nieruchomości zabudowanej położonej w G. przy ul. [...], a które są opisane szczegółowo w skarżonej decyzji, spowodowały zasadność pociągnięcia Skarżącej do odpowiedzialności z tytułu naruszenia standardów zawodowych. Sąd podziela ocenę organu, że istotnym błędem Skarżącej było m.in. zaniżenie o [...] m2 wielkości powierzchni użytkowej budynku, które spowodowało znaczne zawyżenie ceny jednostkowej tej transakcji. Przyjęcie do dalszych obliczeń ww. kwoty w wysokości [...] zł/m2 p.u. zamiast [...] zł/m2 p.u. stanowiło rażące naruszenie zasady szczególnej staranności czynności rzeczoznawcy majątkowego, o której mowa w art. 175 ust. 1 u.g.n. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej w postępowaniu wyjaśniającym dotyczącym odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego nie bada operatu szacunkowego pod kątem czy ustalona nim wartość nieruchomości odzwierciedla lub nie rynkową wartość tej nieruchomości, ale bada czy przy sporządzaniu tego operatu rzeczoznawca postępował zgodnie z dyrektywą wynikającą z art. 175 u.g.n. Powyższe naruszenie jest szczegółowo opisane na s. 6 skarżonej decyzji i Sąd podziela prawidłowość powyższych ustaleń.
7. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skargi odnośnie orzeczonego wymiaru kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych rzeczoznawcy majątkowego na okres 6 miesięcy Sąd uznał wymierzona Skarżącej kara nie narusza przepisów prawa. Zdaniem Sądu organ w decyzji szczegółowo wyjaśnił jakie okoliczności zostały wzięte pod uwagę w tym zakresie, akcentując rażące naruszenie przepisów zarówno rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego z dnia 21 września 2004 r. (Dz.U. Nr 207, poz. 2109) – dalej: rozporządzenia i sporządzania operatu szacunkowego ustawy o gospodarce. Wbrew argumentom Skarżącej, Sąd podziela prawidłowość ustalenia wysokości wymierzone kary dyscyplinarnej uznając, że kara ta jest współmierna do zaistniałych przewinień, jakich Skarżąca dopuściła się wykonując swój zawód jako zawód zaufania publicznego.
Wina rzeczoznawcy majątkowego w przedmiotowej sprawie nie ulegała wątpliwości i wymagała orzeczenia stosownej kary dyscyplinarnej. Wobec powyższego oraz biorąc pod uwagę rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń prawa, organ zasadnie przychylił się do wniosku Komisji Odpowiedzialności Zawodowej i orzekł wobec Skarżącej karę zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy wymienioną w art. 178 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Kara zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy jest karą współmierną do zaistniałych przewinień, jakich rzeczoznawca majątkowy dopuścił się wykonując swój zawód. Dokonując oceny działań Skarżącej organ słusznie uznał, że wiele kwestii, tj. np. dobór nieruchomości porównawczych, mających wpływ na wycenę przedmiotowej nieruchomości, nie zostało rzetelnie zbadanych przez rzeczoznawcę majątkowego. Zarówno łagodniejsza kara, jak i orzeczenie kary bardziej dolegliwej nie byłoby adekwatne do zaistniałej sytuacji i nic spełniłoby celu, jaki kara dyscyplinarna powinna osiągnąć.
8. Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6, 7, 8, 77 § 1, 107 § 1 i 3 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
9. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.