VI SA/WA 2677/21

VI SA/Wa 2677/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Aneta Lemiesz /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Nowecki
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Sygn. powiązane
II GSK 1182/22 - Postanowienie NSA z 2023-01-31
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant spec. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2022 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] sierpnia 2021 r., nr [...], Komisja Nadzoru Finansowego (dalej: organ, KNF, Komisja), po rozpoznaniu sprawy w przedmiocie nałożenia na R. M. (dalej: Strona, Skarżący) kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 2080 ze zm., dalej: ustawa o ofercie) za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych przez G. S.A. z siedzibą we [...] (następnie G. S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w [...], G. S.A. z siedzibą w [...], obecnie C. S.A. z siedzibą w [...]) dalej: G., Spółka, Emitent), o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych związanych z przekazaniem Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości: skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 oraz w związku z niewykonaniem w terminie obowiązku publikacji: skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017, raportu rocznego za rok obrotowy 2017, tj. w okresie pełnienia przez R. M. funkcji członka rady nadzorczej G.,
I. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej k.p.a.), art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz.U. z 2020 r., poz. 2059 ze zm.) oraz art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie, nałożyła na R. M. karę pieniężną w wysokości 70 000 zł, wobec stwierdzenia rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych przez G. w okresie, w którym R. M. pełnił funkcję członka rady nadzorczej tej spółki, gdyż spółka ta:
1. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017 nienależycie wykonała obowiązek, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
a. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz.U. z 2014 r., poz. 133 ze zm.; dalej: Rozporządzenie) w zw. z par. 46 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 39 "Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena" (dalej: MSR 39) przyjętego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującym określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 320 z 29 listopada 2008 r. str. 1-481, ze zm.) (dalej: Rozporządzenie WE Nr 1126/2008) oraz par. 28, 29 i 32 MSR 34 "Śródroczna sprawozdawczość finansowa" (dalej: MSR 34), przyjętego Rozporządzeniem WE Nr 1126/2008, poprzez zawyżenie wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2017 r.;
b. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z par. 29, 30 i 30A MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych" (dalej: MSR 1) przyjętego Rozporządzeniem WE Nr 1126/2008 poprzez brak odrębnej prezentacji istotnych pozycji odmiennych pod względem rodzaju lub funkcji w przychodach w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2017 r.;
c. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia, w zw. z par. 15 MSR 34, par. 39 lit. a i c Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 7 "Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji" (dalej: MSSF 7), przyjętego Rozporządzeniem WE Nr 1126/2008, par. B11, B11C i B11E Załącznika B do MSSF 7 oraz par. 31, 32A i 33 MSSF 7 poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2017 r.;
d. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 oraz w zw. z § 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 87 ust. 7 pkt 10 Rozporządzenia, poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych informacji, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta, w półrocznym sprawozdaniu z działalności grupy kapitałowej emitenta;
2. w związku ze sporządzeniem raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017 nienależycie wykonała obowiązek, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
a. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia w zw. z § 14 ust. 1 i § 15 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 277; dalej: Rozporządzenie o instrumentach), poprzez zawyżenie wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny w skróconym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2017 r.;
b. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 2 oraz w zw. z § 89 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz § 87 ust. 4 pkt 21 Rozporządzenia poprzez nieujawnienie informacji mogących w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji finansowej emitenta w raporcie półrocznym za I półrocze 2017 r.;
c. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 2 oraz w zw. z § 89 ust. 1 pkt 3 i § 87 ust. 7 pkt 10 Rozporządzenia poprzez brak ujawnienia informacji istotnych dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta w półrocznym sprawozdaniu z działalności emitenta;
3. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 nienależycie wykonała obowiązek, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
a. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z par. 46 MSR 39 oraz par. 28, 29 i 32 MSR 34, poprzez zawyżenie wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za III kwartał 2017 r.;
b. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z par. 29, 30 i 30A MSR 1 poprzez brak odrębnej prezentacji istotnych pozycji odmiennych pod względem rodzaju lub funkcji w przychodach w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za III kwartał 2017 r.;
c. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z par. 15 MSR 34, par. 39 lit. a i c MSSF 7, par. B11, B11C i B11E Załącznika B do MSSF 7 oraz par. 31, 32A i 33 MSSF 7 poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za III kwartał 2017 r.;
d. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 oraz w zw. z § 87 ust. 10 i § 87 ust. 7 pkt 10 Rozporządzenia, poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych informacji, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta w skonsolidowanym raporcie kwartalnym za III kwartał 2017 r.;
e. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z par. 9 MSR 36 "Utrata wartości aktywów" (dalej: MSR 36), przyjętego Rozporządzeniem WE Nr 1126/2008, poprzez brak oszacowania wartości odzyskiwalnej aktywów nabytych w wyniku nabycia spółki E. S.A., pomimo istnienia przesłanek utraty wartości, czego skutkiem było rozpoznanie wartości firmy z tytułu nabycia E. S.A. oraz wartości niematerialnej w postaci wartości relacji z A. S.A. w nieuzasadnionej wysokości w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za III kwartał 2017 r.;
4. w związku ze sporządzeniem raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 nienależycie wykonała obowiązek, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
a. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w zw. z § 14 ust. 1 i § 15 pkt 5 Rozporządzenia o instrumentach, poprzez zawyżenie wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny w skróconym sprawozdaniu finansowym za III kwartał 2017 r.;
b. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 1 i § 87 ust. 4 pkt 21 Rozporządzenia poprzez nieujawnienie informacji mogących w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji finansowej emitenta w raporcie kwartalnym za III kwartał 2017 r.;
c. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 1 oraz w zw. z § 87 ust. 7 pkt 10 Rozporządzenia, poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych informacji, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta w raporcie kwartalnym za III kwartał 2017 r.;
5. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017 oraz raportu rocznego za rok obrotowy 2017 nie wykonała w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
a. w zw. z § 60 ust. 2 w zw. z § 79 ust. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz.U. z 2018 r., poz. 757; dalej: Rozporządzenie 2018), poprzez nieprzekazanie w terminie Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017;
b. w zw. z § 60 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 79 ust. 7 Rozporządzenia 2018, poprzez nieprzekazanie w terminie Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości raportu rocznego za rok obrotowy 2017;
II. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym umarzyła postępowanie w części, w jakiej prowadzone było w przedmiocie nałożenia na R. M. kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych przez G., o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie, w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych w zakresie informacji okresowych, związanych z przekazaniem Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017.
W obszernym uzasadnieniu decyzji KNF wskazała, że postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na R. M. oraz K. M. kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych przez G., o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych w okresie pełnienia przez R. M. oraz K. M. funkcji członków rady nadzorczej spółki G. (sygn. [...]) (k. 1-7).
Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. KNF rozdzieliła ww. postępowania do odrębnego prowadzenia względem R. M. oraz K. M.
Dalsze postępowanie administracyjne względem R. M. prowadzone było pod sygn. [...] (k. 4140-4146).
Wszczęcie i prowadzenie postępowania wobec R. M. stanowiło konsekwencję wydania w dniu [...] grudnia 2019 r. przez KNF decyzji nakładającej, na podstawie art. 96 ust. 1e w związku z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie, na G. karę pieniężną w wysokości 500 000 zł w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych w związku ze sporządzeniem: skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 oraz nieopublikowaniem: skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017, raportu rocznego za rok obrotowy 2017 oraz skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018.
Komisja wskazała, że z uwagi na niepełnienie przez R. M. funkcji członka rady nadzorczej Spółki w dacie, w której Spółka zobowiązana była do przekazania Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018 (tj. 30 maja 2018 r.), wtórna odpowiedzialność Strony nie obejmuje tego naruszenia Emitenta. Podkreśliła jednocześnie, że w związku z uzyskaniem przez G. statusu spółki publicznej w dniu 14 lipca 2017 r., zobowiązana była do umorzenia postępowania administracyjnego wobec R. M. w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń prawa przez Spółka wynikających ze sporządzenia skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017.
KNF wskazała, że wymierzenie sankcji wobec emitenta (będącego spółką publiczną) stanowi podstawę do zastosowania sankcji sprzężonej w stosunku do określonego kręgu osób odpowiedzialnych za niezgodne z prawem postępowanie tego emitenta.
Nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie w wysokości do 100 000 zł na członka rady nadzorczej spółki publicznej jest możliwe, w przypadku ziszczenia się następujących przesłanek:
1. wydania decyzji administracyjnej w stosunku do spółki będącej emitentem na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie,
2. rażącego naruszenia przez spółkę publiczną obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie,
3. pełnienia przez daną osobę funkcji członka rady nadzorczej spółki publicznej w czasie naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie,
4. wydania decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną, o której mowa w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie.
W ocenie KNF, na dzień wydania decyzji, zostały spełnione wszystkie wymienione wyżej przesłanki, umożliwiające nałożenie na Stronę kary pieniężnej, za wskazane w osnowie decyzji naruszenia art. 56 ustawy o ofercie dokonane przez Spółkę w czasie, w którym jako emitent miała status spółki publicznej.
Po pierwsze, w dniu [...] grudnia 2019 r. Komisja - na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie - wydała decyzję, którą nałożyła na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 000 zł w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych. Decyzja z [...] grudnia 2019 r. jest ostateczna i prawomocna.
Po drugie, opisane w ww. decyzji naruszenia obowiązków informacyjnych, jakie ciążyły na Spółce, uznać należy za rażące. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sporządzenie skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze 2017 r., raportu półrocznego za I półrocze 2017 r., skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał 2017 r. oraz raportu kwartalnego za III kwartał 2017 r. niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz nieprzekazanie w terminie Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości skonsolidowanego raportu rocznego za 2017 r. i raportu rocznego za 2017 r. jest rażącym naruszeniem obowiązków informacyjnych, ponieważ naruszenia te dotyczą podstawowych obowiązków informacyjnych emitentów. Jak zaznaczył organ, raporty okresowe dostarczają danych finansowych i informacji na temat emitenta, przebiegu i wyników jego działalności, a także zawierają dane na temat skutków podejmowanych przez niego decyzji i otoczenia biznesowego, które są użyteczne dla szerokiego kręgu użytkowników przy podejmowaniu decyzji gospodarczych. Raporty okresowe przedstawiają całościowy obraz emitenta i są dla uczestników rynku podstawowym źródłem danych na temat jego kondycji finansowej. Tych wszystkich informacji zabrakło inwestorom, gdyż przekazano raporty sporządzone niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa bądź nie przekazano raportów okresowych w terminach przewidzianych przepisami prawa.
Po trzecie, R. M. pełnił funkcję członka rady nadzorczej Spółki w okresie od dnia 14 września 2016 r. do dnia 22 maja 2018 r. W związku z powyższym, postępowaniem zostały objęte naruszenia stwierdzone w decyzji z 17 grudnia 2019 r. z wyłączeniem odpowiedzialności za nieprzekazanie przez Spółkę do KNF, spółki prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości skonsolidowanego raportu skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018.
Po czwarte, na dzień wydania zaskarzonej decyzji nie upłynął dwunastomiesięczny termin, o którym mowa w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie.
KNF zwróciła uwagę, że wskutek wprowadzenia art. 31za ust. 1 ustawy COVID-19, od dnia 31 marca 2020 r. terminy procesowe oraz termin przedawnienia w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przed KNF uległy zawieszeniu. Wspomniany termin przedawnienia zaczął ponownie biec z chwilą podjęcia czynności przez Komisję, tj. z chwilą skierowania do Strony postanowienia o rozdzieleniu prowadzonego postępowania wobec Strony i K. M. w dniu [...] grudnia 2020 r. W związku z tym, z uwagi na wspomniane zawieszenie biegu terminu przedawnienia, nie upłynął jeszcze termin do nałożenia na Stronę kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6a ustawy o ofercie.
Komisja zaznaczyła, że w postępowaniu prowadzonym wobec członka rady nadzorczej spółki publicznej, na KNF ciąży jedynie obowiązek ustalenia, czy (i kiedy) została wydana w stosunku do spółki publicznej decyzja administracyjna na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie, jak również, czy naruszenia spółki publicznej, które zostały stwierdzone w postępowaniu wobec niej prowadzonym, miały charakter rażący. Bez znaczenia pozostają natomiast ustalenia faktyczne związane z naruszeniami spółki publicznej. Nie stanowią one bowiem przedmiotu postępowania prowadzonego wobec członka rady nadzorczej spółki publicznej na podstawie art. 96 ust. 6a ustawy o ofercie.
KNF podkreśliła, że dla ustalenia ww. okoliczności posłużył jej materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania, znajdujący się w aktach postępowania administracyjnego, tj. w szczególności decyzja administracyjna z [...] grudnia 2019 r., raporty bieżące Spółki, regulaminy rady nadzorczej Spółki, statuty Spółki, zeznania Strony i innych członków organów Spółki, zeznania złożone w imieniu Spółki i materiały złożone do akt postępowania przez Spółkę. W ocenie Komisji materiał dowodowy upoważniający do nałożenia na Stronę kary administracyjnej jest kompletny i nie wymaga uzupełnienia.
Odnosząc się do zeznań Strony złożonych w toku postępowania (dotyczących kwestii podziału kompetencji w radzie nadzorczej Spółki, przyczyn nienależytego wywiązywania się przez Spółkę z obowiązków informacyjnych oraz indywidualnie przedsiębranych działań, celem zapewnienia prawidłowego nadzoru nad wywiązywaniem się przez Spółkę z obowiązków informacyjnych) oraz wniosku R. M. o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci uchwały rady nadzorczej nr 12/2018 G. z 8 kwietnia 2018 r. na okoliczność skierowania do zarządu Spółki przez radę nadzorczą niewiążących zaleceń w zakresie prowadzenia polityki informacyjnej Spółki oraz dowodu z dokumentu w postaci uchwały rady nadzorczej G. z 14 kwietnia 2018 r. na okoliczność skierowania do zarządu Spółki przez radę nadzorczą żądania zaangażowania niezależnego doradcy finansowego w celu wsparcia rady nadzorczej Spółki w wykonywaniu przez nią czynności nadzoru w zakresie analizy finansowej oraz możliwej restrukturyzacji Spółki oraz niezależnego doradcy prawnego w celu wsparcia rady nadzorczej Spółki w wykonywaniu przez nią czynności nadzoru w zakresie możliwej restrukturyzacji Spółki, KNF wskazała, że uwzględniła powyższe dowody i dokonała ich oceny.
Jednocześnie podkreśliła, że podstawową rolą rady nadzorczej spółki akcyjnej (publicznej) jest sprawowanie stałego nadzoru i kontroli nad wszystkimi obszarami działalności spółki, co wynika wprost z art. 382 k.s.h. Zaznaczyła również, że rolą rady nadzorczej powinno być nie tylko reagowanie na pojawiające się błędy w działalności spółki publicznej, ale również przeciwdziałanie im. Przy realizowaniu swoich obowiązków rada nadzorcza może korzystać z pomocy i wyjaśnień członków zarządu spółki akcyjnej, ale również jej pracowników oraz żądać wglądu i prawa do weryfikacji dokumentacji znajdującej się w spółce.
KNF podkreśliła, że powyższy sposób sprawowania nadzoru w spółce publicznej przewidziany został również u Emitenta, o czym świadczą zapisy w statucie Spółki oraz regulaminach rady nadzorczej Emitenta, obowiązujących w okresie dopuszczenia się przez Spółkę naruszeń prawa. Wskazano w nich wprost, że rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad wszystkimi obszarami działalności Spółki (k. 4320-4374).
Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazała, że z protokołów z posiedzeń rady nadzorczej Spółki w okresie od maja 2017 r. do kwietnia 2018 r. wynika, że w II połowie 2017 r. rada nadzorcza spotykała się średnio co dwa miesiące, zaś w I połowie 2018 r. częstotliwość ta wynosiła średnio co miesiąc. Zwiększenie liczby spotkań rady nadzorczej Spółki nastąpiło dopiero w marcu i kwietniu 2018 r., zaś na posiedzeniu rady nadzorczej Spółki w dniu 13 kwietnia 2018 r. postanowiono o cotygodniowych posiedzeniach rady nadzorczej Emitenta (k. 3783-3789). Biorąc pod uwagę, że Spółka w lipcu 2017 r. stała się emitentem papierów wartościowych, którego akcje notowane były na głównym parkiecie GPW, organ uznał, że częstotliwość spotkań rady nadzorczej (a w szczególności jakość tychże posiedzeń) - mimo że była zgodna z przepisami k.s.h. - nie zapewniła prawidłowego nadzoru nad działalnością Spółki. Co więcej, dopiero w 2018 r. rada nadzorcza Spółki zaczęła wydawać "listy zadań" dla zarządu Spółki i zwracać uwagę zarządowi Spółki, że przesyła zbyt późno materiały na posiedzenie rady nadzorczej Emitenta, co uniemożliwia radzie nadzorczej odpowiednie przygotowanie się do posiedzeń i głosowanie uchwał. Posiedzenia rady nadzorczej Spółki w drugiej połowie 2017 r. w większości sprowadzały się do wysłuchania prezentacji poszczególnych członków zarządu Spółki, bez domagania się przez członków rady nadzorczej Emitenta przedstawienia szczegółowych danych dotyczących prezentowanych przez zarząd Spółki zagadnień. Ponadto, zwiększenie liczby posiedzeń rady nadzorczej Spółki miało miejsce dopiero na krótko przed wybuchem tzw. "afery [...]". Komisja podniosła ponadto, że lektura protokołów posiedzeń rady nadzorczej Spółki potwierdza, że sposób wykonywania nadzoru nad Spółką przez radę nadzorczą był co do zasady następczy i nieskuteczny. Rada nadzorcza G. spotykała się co do zasady często, ale aktywnością na jej posiedzeniach wykazywało się niewielu członków rady nadzorczej Emitenta (notabene stale tych samych i nie zaliczała się do nich Strona). Ponadto, rada nadzorcza w istocie nie interesowała się zagadnieniami prezentowanymi przez zarząd Spółki - niejako "zawierzając" zarządowi Spółki, że dane przez niego prezentowane odpowiadają prawdzie (co koresponduje z zeznaniami Strony), rezygnując z ich osobistej weryfikacji (mimo ciążącego na radzie nadzorczej spółki publicznej obowiązku z tym zakresie). Powyższe zdaniem organu potwierdza m.in. brak odnotowania w protokołach z posiedzeń rady nadzorczej Spółki jakichkolwiek pytań członków tego organu do prezentowanych przez zarząd Spółki wyników finansowych za I kwartał 2017 r., I połowę 2017 r. oraz III kwartał 2017 r. (k. 3716-3735).
Dodatkowo, w ocenie Komisji, rada nadzorcza Spółki niedostatecznie rozliczała zarząd Spółki z wydawanych mu zaleceń. Zdarzało się bowiem, że do czasu kolejnych posiedzeń rady nadzorczej Spółki zarząd Emitenta nie wywiązywał się z przedstawionych mu uprzednio wskazań. Świadczy to o nieskuteczności działań nadzorczych podejmowanych przez radę nadzorczą Spółki. KNF podkreśliła, że pomimo niewykonywania przez zarząd Spółki m.in. żądania przekazywania materiałów z odpowiednim wyprzedzeniem przed posiedzeniem rady nadzorczej (na którą to okoliczność zwróciła uwagę w zeznaniach Strona - wskazując jednocześnie, że było to przyczyną uniemożliwiającą rzetelne zapoznanie się z materiałami przez członków rady nadzorczej), rada nadzorcza Spółki nie decydowała się na przełożenie posiedzeń na późniejszy termin. Zdarzało się, że rada nadzorcza Spółki przenosiła poszczególne punkty posiedzeń na kolejne posiedzenia w związku ze zbyt późnym otrzymaniem materiałów od zarządu, niemniej były to sytuacje jednostkowe.
Ponadto, sygnalizowanie przez radę nadzorczą nieterminowego przesyłania przez zarząd Spółki materiałów na jej posiedzenia miało miejsce dopiero w 2018 r. W 2017 r. rada nadzorcza Emitenta nie zgłaszała tego typu uwag, co pozwala założyć, że miała możliwość (w tym w szczególności dysponowała odpowiednim czasem), aby zapoznać się z materiałami przesyłanymi jej przez zarząd, a dotyczącymi m.in. wyników finansowych za I połowę 2017 r. oraz III kwartał 2017 r.
Z ustaleń Komisji nie wynika również, aby rada nadzorcza Spółki wykazywała się istotną aktywnością pomiędzy jej posiedzeniami. Tymczasem, jak podkreśliła KNF, rada nadzorcza spółki publicznej ma sprawować nadzór w sposób permanentny, a nie podejmować działania nadzorczo-kontrolne wyłącznie podczas odbywanych raz na kilka tygodni lub miesięcy posiedzeń. W kontekście zeznań Strony organ podkreślił, że rolą rady nadzorczej w spółce publicznej powinno być właśnie ciągłe "patrzenie na ręce" zarządowi spółki.
Jak podkreśliła KNF, jednym z ustawowo sklasyfikowanych obowiązków rady nadzorczej spółki akcyjnej jest ocena jej sprawozdań finansowych (art. 382 § 3 k.s.h.). W tym zakresie rada nadzorcza zobowiązana jest nie tylko do zapoznania się z przedstawionym przez zarząd sprawozdaniem, ale również do wnikliwej analizy sprawozdania w zakresie jego zgodności z księgami spółki oraz ze stanem faktycznym. W tym celu, rada nadzorcza ma prawo zapoznawać się i weryfikować wszelkie dokumenty spółki, jak również występować do zarządu spółki, jej pełnomocników i pracowników o przedstawienie informacji, wyjaśnień lub wnioskowanych dokumentów. Doprecyzowaniem obowiązków ustawowych w zakresie prowadzenia stałego nadzoru nad sprawozdawczością jednostki przez radę nadzorczą jest art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2021 r., poz. 217 ze zm.). W ocenie Komisji, przepisy ustawy o rachunkowości w związku z art. 382 k.s.h., statuują obowiązek czynnego udziału rady nadzorczej w procesie sporządzania raportów okresowych zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym również ustawą o ofercie w przypadku emitentów podlegających obowiązkom informacyjnym związanym z raportowaniem okresowym.
W przypadku rady nadzorczej G., jak ocenił organ, takiej aktywności zabrakło. Rada nadzorcza tej spółki nie przeprowadzała analizy sprawozdań finansowych, analizy odchyleń, nie dokonywała oceny mechanizmów kontrolnych mających zapewnić rzetelność zawartych w nim danych, jak również nie poszukiwała dokumentów źródłowych potwierdzających dane prezentowane radzie nadzorczej przez zarząd Spółki.
Organ nadzorczy Spółki zawierzył, że przedstawiane przez zarząd ponadprzeciętne wyniki osiągane przez Spółkę w I kwartale 2017 r., I połowie 2017 r. oraz III kwartale 2017 r. są zgodne ze stanem faktycznym; nie doszukiwał się ich źródeł, nie weryfikował czy wynikają one z sytuacji faktycznych czy jedynie zabiegów rachunkowych.
Bez znaczenia pozostaje w tym kontekście dla możliwości przypisania odpowiedzialności Stronie, że dane zawarte w materiałach przekazywanych radzie nadzorczej Spółki najprawdopodobniej były niezgodne z ówczesnymi (rzeczywistymi) wynikami Spółki.
W kontekście odpowiedzialności członków rady nadzorczej Spółki, to brak weryfikowania przez radę nadzorczą prawidłowości zaprezentowanych przez zarząd danych lub poznawania i dopytywania o mechanizmy stojące za prezentacją danych w sprawozdaniach finansowych lub prezentacjach tychże danych na posiedzeniach, a które potwierdzałyby, że dane i przyjęte przez zarząd założenia są zgodne z prawdą oraz przepisami prawa, świadczy o nienależytym wykonywaniu obowiązków kontrolno-nadzorczych.
Komisja podkreśliła, że nie przypisuje członkom rady nadzorczej bezpośredniej odpowiedzialności za dokonanie naruszeń przez Spółkę. To bowiem nie rada nadzorcza lecz zarząd reprezentuje i prowadzi sprawy spółki. Odpowiedzialność, jaka ciąży na radzie nadzorczej Spółki, w tym Stronie, sprowadza się do zaniechań w zakresie nadzoru nad działalnością Spółki (nadzoru sprawowanego ex ante). Zaniechań, które uniemożliwiły potencjalne wykrycie nieprawidłowości w zakresie sprawozdawczości finansowej Spółki i ich zapobieżenie.
W tym zakresie rada nadzorcza nie wykazała należytej staranności jakiej należy oczekiwać od profesjonalistów, którzy zasiadają w organie nadzorczym spółki publicznej. Takie postępowanie, tj. brak wykonywania działań kontrolnych, świadczy o naruszeniu przez członków rady nadzorczej Spółki obowiązków wynikających z przytoczonych wyżej przepisów.
W ocenie Komisji, rada nadzorcza Spółki - jako organ kolegialny - nie zapewniła stałego i odpowiedniego nadzoru nad wszystkimi obszarami działalności Spółki, co mogło mieć wpływ na zbyt późne wykrycie nieprawidłowości i naruszeń prawa, które miały miejsce w Spółce.
KNF podkreśliła, że do analogicznego wniosku doszła sama rada nadzorcza Spółki w sprawozdaniu ze swojej działalności za 2018 r., gdzie wprost wskazano, że stosowane w okresie naruszeń prawa przez Spółkę mechanizmy nadzoru przez radę nadzorczą Spółki okazały się niewystarczające do wykrycia nieprawidłowości w działaniach zarządu Spółki (str. 7 sprawozdania RN z 2018 r., k. 4244).
Zdaniem KNF, rada nadzorcza Spółki powinna była zachować szczególną ostrożność w przyjmowaniu wniosków wypływających z raportów, które sporządzane były na wniosek zarządu Emitenta. W przypadku wątpliwości co do rzetelności opracowań sporządzanych na wniosek zarządu, powinna skorzystać z ekspertów powoływanych na własny wniosek. Tymczasem rada nadzorcza jednogłośnie przyjmowała do wiadomości dane dotyczące wyników finansowych za I kwartał 2017 r., I półrocze 2017 r. oraz III kwartał 2017 r., nie zgłaszając pytań do zaprezentowanych danych, nie żądając szczegółowych wyjaśnień. Dlatego też, w ocenie KNF, nie można uznać, że podejmowała działania zmierzające do weryfikacji tych danych, co stanowi kolejny dowód na okoliczność, że rada nadzorcza nie sprawowała w sposób prawidłowy kontroli nad działalnością Spółki - zarówno jako organ, jak również poszczególni członkowie tego organu indywidualnie nie dochowali należytej staranności wymaganej w wykonywaniu obowiązków wynikających ze sprawowanej funkcji. Dopiero na krótko przed wybuchem "afery [...]" rada nadzorcza Spółki przyznała, że potrzebuje realnego wsparcia do weryfikowania danych finansowych Emitenta. Wcześniej zaś takich obowiązków samodzielnie nie realizowała, jak również nie podjęła działań, aby uzyskać w tym zakresie profesjonalną pomoc.
Wskazując powyższe KNF nie podzieliła stanowiska strony, że rada nadzorcza Spółki działała w sposób prawidłowy, ponieważ m.in. podjęła uchwałę w dniu 8 kwietnia 2018 r., dotyczącą wykonywania obowiązków informacyjnych przez Spółkę w zakresie informacji bieżących oraz dotyczącą powołania niezależnego doradcy finansowego w celu wsparcia rady nadzorczej Spółki w wykonywaniu przez nią czynności nadzoru w zakresie analizy finansowej i doradcy prawnego, czy też zleciła sporządzenie raportu dotyczącego sytuacji płynnościowej Spółki w marcu 2018 r. W ocenie organu, wspomniane działania podjęte zostały przez radę nadzorczą dopiero na koniec I kwartału i w II kwartale 2018 r. Podobnie, z protokołów z posiedzeń rady nadzorczej za okres od maja 2017 r. do kwietnia 2018 r. wynika, że wyraźne żądanie przez radę nadzorczą przedstawienia dodatkowych dokumentów lub podjęcia określonych działań przez zarząd Spółki miało miejsce dopiero w 2018 r. na krótko przed wybuchem "afery [...]", co potwierdza, że działania rady nadzorczej Spółki były spóźnione.
Czujności rady nadzorczej oraz Strony nie wzbudziła również okoliczność, że prezentowane przez zarząd dane były - jak wskazała Strona w zeznaniach - "propagandowe". Brak kontroli i analizy wspomnianych danych przez radę nadzorczą mógł skutkować tym, że nieprawidłowe informacje zamieszczone przez zarząd w raportach śródrocznych za 2017 r. trafiły do publicznej wiadomości oraz Spółka nie opublikowała w terminie niektórych raportów okresowych. Brak wiedzy rady nadzorczej Spółki o rzeczywistych intencjach i działaniach zarządu, jak również o nieprawidłowości prezentowanych przez niego danych radzie nadzorczej, nie zwalnia członków rady nadzorczej Spółki z ponoszenia odpowiedzialności na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie a stanowi potwierdzenie, że członkowie rady nadzorczej Spółki nie dochowali należytej staranności przy wykonywaniu spoczywających na nich typowych obowiązków nadzorczo-kontrolnych.
Analizując zaangażowanie Strony w wypełnianie obowiązków kontrolno-nadzorczych, KNF podkreśliła, że podczas dwunastu posiedzeń rady nadzorczej w okresie od maja 2017 r. do kwietnia 2018 r., Strona nie była ich aktywnym uczestnikiem. Ponadto brak jest dowodów potwierdzających aktywność Strony pomiędzy posiedzeniami rady nadzorczej.
Komisja zwróciła również uwagę na fakt, że Strona posiada wykształcenie ekonomiczne, a zatem posiadała przynajmniej podstawową wiedzę umożliwiającą weryfikowanie danych finansowych dotyczących działalności spółki akcyjnej. Okoliczności podnoszone przez Stronę, że była ona najmłodsza wiekiem oraz że posiadała najniższy staż w radzie nadzorczej Spółki, zdaniem organu, nie mogą stanowić okoliczności łagodzących w ocenie wypełnienia przez Stronę obowiązków członka rady nadzorczej Spółki. Podobnie fakt nieotrzymywania wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej Spółki nie może stanowić okoliczności łagodzącej czy też wyłączającej odpowiedzialność Strony w niniejszym postępowaniu.
W ocenie Komisji, Strona postrzegała zasiadanie w organie nadzorczym Spółki przez pryzmat niefinansowych korzyści z jednoczesnym wyłączeniem ewentualnych negatywnych konsekwencji związanych z koniecznością przedsiębrania odpowiednich działań nadzorczych i kontrolnych, jak również ponoszenia odpowiedzialności za działalność podmiotu nadzorowanego.
Wskazując na jednoznaczne brzmienie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie, KNF uznała, że w sprawie nie zaistniała przesłanka odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, o której mowa w art. 189f § 2 k.p.a. Podkreśliła, że wymierzając karę pieniężną przeanalizowała przesłanki wymiaru kary określone w art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie oraz uwzględniła dodatkowe przesłanki, tj. liczbę i powtarzalność naruszeń oraz przesłanki wynikające z art. 189d k.p.a., które nie są tożsame z przesłankami wymiaru kary z art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie, a które mogły zostać uwzględnione w sprawie.
Z tych względów Komisja wzięła pod uwagę, w ramach działania w granicach uznania administracyjnego, także takie przesłanki jak: działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa, uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe oraz warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Przy wymierzaniu kary pieniężnej kierowała się również postulatami płynącymi z konstytucyjnej zasady proporcjonalności (wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i dokonała stosownego miarkowania kary. Wymierzając karę uwzględniła również wagę naruszenia. W ocenie Komisji, nałożona na Spółkę kara jest adekwatna, współmierna do stwierdzonych w toku postępowania administracyjnego uchybień i spełnia wymóg celowości.
Komisja wskazała ponadto, że w zakresie dotyczącym podejrzenia ponoszenia odpowiedzialności przez Stronę za naruszenia Spółki dotyczące nieprawidłowego sporządzenia skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał 2017 r., nie ziściła się ostatnia przesłanka, tj. nie zaistniał stan faktyczny przewidziany przez ustawodawcę, który upoważniałby Komisję do podjęcia decyzji administracyjnej i nałożenia kary wskutek stwierdzonego naruszenia. Spółka uzyskała status spółki publicznej w dniu 14 lipca 2017 r., gdy Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. zarejestrował akcje zwykłe na okaziciela Spółki. Przed lipcem 2017 r. przedmiotem obrotu na rynku podstawowym były wyłącznie obligacje Emitenta.
W związku z powyższym, skoro w dacie naruszenia przez Spółkę obowiązków informacyjnych w zakresie nieprawidłowego sporządzenia skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał 2017 r., Spółka nie posiadała statusu spółki publicznej, za ww. naruszenia nie może ponosić odpowiedzialności Strona. Z tych też względów organ umorzył postępowanie wobec Strony w tejże części.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący zaskarżył decyzję KNF z [...] sierpnia 2021 r. w zakresie pkt I, zarzucając:
1.1 wydanie decyzji bez podstawy prawnej oraz jednoczesne rażące naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie, poprzez nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej po upływie ustawowego terminu 12 miesięcy, w którym to terminie nałożenie kary pieniężnej było prawnie dopuszczalne;
1.2 naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.2.1 art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
(i) zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy - pomimo zgromadzenia wystarczającego materiału dowodowego - i dokonania ustaleń w zakresie:
a) sposobu prowadzenia spraw Spółki w okresie od początku 2017 r. do dnia 16 kwietnia 2018 r. przez ówczesnych członków zarządu Spółki, wobec których prowadzone są karne postępowania przygotowawcze w związku z podejrzeniem popełnienia przez nich czynów zabronionych prowadzących do wyrządzenia Spółce szkody w wielkich rozmiarach, w tym naruszenia spoczywających na członkach zarządu obowiązków dotyczących sposobu prowadzenia sprawozdawczości finansowej i polityki informacyjnej Spółki;
b) oparcia wiedzy członków rady nadzorczej (w tym R. M.) oraz niezależnych zewnętrznych podmiotów badających sytuację prawną i finansową Spółki (w tym biegłego rewidenta, któremu powierzono obowiązek badania sprawozdań finansowych Spółki) na sfałszowanych i zniekształconych danych finansowych przygotowanych i udostępnionych przez członków ówczesnego zarządu Spółki;
c) wpływu, jaki miał sposób prowadzania spraw Spółki przez ówczesny zarząd Spółki, w tym fakt fałszowania i zniekształcania danych finansowych dotyczących Spółki, na możliwość rozpoznania (przez radę nadzorczą Spółki i jej poszczególnych członków indywidualnie, w tym przez R. M.) naruszeń Spółki jako emitenta w zakresie sprawozdawczości finansowej Spółki stwierdzonych w decyzji administracyjnej Komisji z dnia [...] grudnia 2019 r. nakładającej na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 000 zł;
d) wykonywania przez radę nadzorczą Spółki szeregu czynności kontrolno-nadzorczych w okresie pełnienia funkcji członka rady nadzorczej Spółki przez R. M. oraz prawidłowości dokonywanych czynności kontrolno-nadzorczych;
e) intensyfikacji działań oraz podjęcia radykalnych czynności kontrolno- nadzorczych przez radę nadzorczą Spółki od początku 2018 r. w związku z ujawnieniem problemów finansowych i operacyjnych Spółki;
f) podjęcia działań prowadzących do wyjaśniania przyczyn powstałych problemów finansowych i operacyjnych Spółki, jak również podjęcia środków zaradczych, w tym w ramach ustawowych uprawnień w zakresie sprawowania stałego nadzoru (także w odniesieniu do sprawozdawczości finansowej oraz polityki informacyjnej Spółki) przysługujących radzie nadzorczej; oraz
g) braku lojalnej i uczciwej współpracy członków ówczesnego zarządu Spółki z radą nadzorczą Spółki oraz permanentnego wprowadzania członków rady nadzorczej Spółki (w tym R. M.) w błąd co do rzeczywistej sytuacji finansowej i operacyjnej Spółki;
h) nieformalnego podziału kompetencji oraz odmiennych zadań powierzonych poszczególnym członkom rady nadzorczej, z uwzględnieniem ich wykształcenia oraz doświadczenia zawodowego,
skutkujące wadliwym przyjęciem, że rada nadzorcza Spółki (w tym R. M. jako jej członek) nie dochowała należytej staranności w zakresie sprawowania stałego nadzoru, w tym w odniesieniu do sprawozdawczości finansowej Spółki, jak również uznania, że rada nadzorcza nie wykonywała stałego nadzoru nad działalnością Spółki, podczas gdy z całokształtu zbadanych przez organ okoliczności ani z treści decyzji nie wynika, ażeby Skarżący dopuścił się konkretnego działania lub zaniechania uzasadniającego takie zarzuty, a w szczególności aby miał faktyczną i prawną możność zapobieżenia skutkom działań członków zarządu działających w ramach skutecznej przestępczej zmowy;
oraz
(ii) dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny dowodów oraz zaniechanie całościowej i wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, w szczególności:
a) zebranych w sprawie protokołów z posiedzeń rady nadzorczej Spółki; oraz
b) zeznań oraz wyjaśnień Skarżącego złożonych w toku postępowania administracyjnego,
skutkujące (i) wadliwym przyjęciem, jakoby rada nadzorcza Spółki ograniczała swoją rolę wyłącznie do wysłuchania sprawozdania zarządu Spółki w zakresie danych prezentowanych przez poszczególnych członków zarządu Spółki oraz jakoby rada nadzorcza Spółki nie dochowała należytej staranności w zakresie sprawowania stałego nadzoru, w tym w odniesieniu do sprawozdawczości finansowej Spółki, (ii) brakiem uzasadnienia, które wskazywałoby na przyczyny pominięcia materiałów i dowodów oraz wyjaśnień Skarżącego wskazujących na okoliczności funkcjonowania rady nadzorczej oraz czynności rady nadzorczej Spółki podejmowanych w ramach stałego nadzoru nad Spółką, podczas gdy z zebranych w toku postępowania materiałów i dowodów wynika, że rada nadzorcza Spółki podejmowała szereg czynności kontrolno-nadzorczych w ramach sprawowania stałego nadzoru nad działalnością Spółki, czym wypełnili swoje obowiązki;
jak również
c) "Sprawozdania z działalności rady nadzorczej G. S.A w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie ze sprawowania nadzoru nad działalnością Spółki oraz z wyników oceny jednostkowego sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności Spółki za okres od 01.01.2018 r. do 31.12.2018 r." z dnia 6 listopada 2019 r., poprzez przyjęcie, że zmieniona rada nadzorcza Spółki dokonała krytycznej oceny działalności poprzedniej rady nadzorczej Spółki w 2018 r., skutkujące wadliwym przyjęciem, że całościowa ocena prac rady nadzorczej Spółki w okresie naruszeń dokonanych przez Spółkę, była krytyczna, podczas gdy z tego dokumentu jasno wynika, że rada nadzorcza Spółki wyraźnie zwróciła uwagę na fakt zafałszowania sytuacji finansowo-operacyjnej Spółki przez jej ówczesny zarząd jak również intensyfikację czynności nadzorczych podjętych przez radę nadzorczą Spółki w związku z pogarszającą się sytuacją Spółki i ujawnieniem jej problemów finansowych;
1.2.2 art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewywiązanie się przez organ z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności pominięcie:
(i) specyfiki działalności prowadzonej przez Spółkę oraz faktu uzależnienia sprawozdawczości finansowej Spółki od sprawozdawczości finansowej zarządzanych przez Spółkę, na podstawie umów o zarządzanie, funduszy inwestycyjnych zamkniętych utworzonych i nadzorowanych przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych oraz nadzorowanych przez depozytariuszy tych funduszy inwestycyjnych zamkniętych;
(ii) faktu, że opóźnienie w przekazywaniu przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych danych finansowych dotyczących funduszy inwestycyjnych zamkniętych miało wpływ na opóźnienia w przygotowywaniu sprawozdań finansowych (kwartalnych, półrocznych oraz rocznych), a w konsekwencji na terminowość wykonywanego przez Spółkę obowiązku sprawozdawczości finansowej;
(iii) faktu, że prawidłowość, rzetelność i aktualność danych finansowych dotyczących Spółki (uwzględnionych w kwartalnych, półrocznych oraz rocznych sprawozdaniach finansowych) była uzależniona od prawidłowości, rzetelności i aktualności danych finansowych przedstawianych Spółce przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych;
(iv) faktu, że radzie nadzorczej Spółki oraz jej poszczególnym członkom indywidualnie nie przysługiwały jakiekolwiek rzeczywiste instrumenty prawne, które pozwalałyby na weryfikację prawdziwości, rzetelności i aktualności danych finansowych dotyczących funduszy inwestycyjnych zamkniętych a przekazywanych przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych;
(v) faktu istnienia obowiązków po stronie innych podmiotów rynku finansowego, tj. towarzystw funduszy inwestycyjnych oraz banków depozytariuszy, zobowiązanych do sprawowania nadzoru nad działalnością funduszy inwestycyjnych zamkniętych zarządzanych na podstawie umów o zarządzanie zawartych przez Spółkę, oraz dokonanych przez te podmioty (i stwierdzonych decyzjami Komisji) naruszeń skutkujących ich odpowiedzialnością administracyjną; oraz
(vi) faktu niewykrycia przez Komisję jakichkolwiek nieprawidłowości dotyczących funkcjonowania Spółki, w tym w zakresie sposobu sprawozdawczości finansowej, pomimo istnienia po stronie Komisji ogólnego obowiązku sprawowania nadzoru nad rynkiem finansowym i jej uczestnikami oraz dysponowania przez Komisję rzeczywistymi instrumentami służącymi do sprawowania nadzoru na uczestnikami rynku finansowego, w tym Spółką, towarzystwami funduszy inwestycyjnych oraz bankami depozytariuszami,
co skutkowało błędnym ustaleniem faktycznym, jakoby rada nadzorcza Spółki i jej poszczególni członkowie nie dochowali należytej staranności w zakresie sprawowania stałego nadzoru nad Spółką i dysponowali rzeczywistymi instrumentami prawnymi, które pozwoliłby wykryć przez nią nieprawidłowości w zakresie prowadzenia spraw Spółki, w tym w zakresie prawidłowości wykonywania sprawozdawczości finansowej, podczas gdy dokonanie takich ustaleń przez członków rady nadzorczej spółki nie było ówcześnie faktycznie możliwe, czego najlepszym dowodem jest fakt, iż organ nakładający karę pieniężną sam nie sprostał definiowanym przez siebie standardom niezawodności nadzoru, z jakich w decyzji rozlicza Skarżącego;
1.2.3 naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a. i art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. oraz 11 k.p.a. poprzez:
(i) długotrwałe prowadzenie postępowania z udziałem Skarżącego, w tym prowadzenia szeroko zakrojonego postępowania dowodowego w trakcie którego Skarżący przedstawiał oczekiwane od niego przez organ szerokie wyjaśnienia i stanowisko, nie znając sprecyzowanego wobec niego konkretnego działania lub zaniechania, z którego jest rozliczany, a z tytułu którego mógłby efektywnie realizować swoje prawo do obrony;
(ii) brak zindywidualizowania czynu bezprawnego Skarżącego, a tym samym uniemożliwienie Skarżącemu zajęcia adekwatnego stanowiska i przygotowania obrony z uwagi na niemożność zidentyfikowania w treści uzasadnienia decyzji elementów indywidualizujących czyn Skarżącego jako naruszenie oraz jego wpływ na naruszenia dokonane przez samą Spółkę;
(iii) przyjęcie od samego początku postępowania zasady automatycznego przypisania odpowiedzialności administracyjnej Skarżącemu jako odpowiedzialności wtórnej w związku z popełnieniem deliktu administracyjnego przez Spółkę, a tym samym wykluczenie w ogóle możliwości - czemu dobitnie dano wyraz w decyzji, aby Skarżący mógł w jakikolwiek sposób uchylić się od nałożenia na niego kary,
co skutkowało rażącym naruszeniem zasady zaufania strony postępowania administracyjnego do organu administracji publicznej oraz przewidywalności działania organu jak również tak ukształtowało przebieg postępowania administracyjnego, że z jednej strony Skarżący był wielokrotnie odpytywany na okoliczność swojego funkcjonowania w ramach rady nadzorczej Spółki, z drugiej zaś i tak - zgodnie z zaprezentowaną w decyzji koncepcją Komisji, nie był zdolny do wykazania, że jego zachowania nie miały żadnego związku z wystąpieniem deliktów administracyjnych Spółki;
1.2.4 naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7, 8 i 11 k.p.a. w zw. z art. 96 ust. 6a pkt 2) ustawy o ofercie publicznej wyrażające się w pominięciu, w uzasadnieniu decyzji, wyjaśnienia jakie konkretnie okoliczności legły zdaniem Komisji u podstaw tezy, iż naruszenia prawa przez Spółkę, mające stanowić podstawę nałożenia kary na Skarżącego faktycznie miały miejsce oraz, że miały one charakter rażący, co również na obecnym etapie skarżenia decyzji znacząco utrudnia Skarżącemu podniesienie kontrargumentów wokół tak gołosłownych "ustaleń";
1.3 naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:
1.3.1 art. 96 ust. 6a pkt 2) ustawy o ofercie poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że:
(i) sankcja administracyjna w formie kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2) ustawy o ofercie może być zastosowana wobec członka rady nadzorczej Spółki automatycznie (bez uwzględnienia indywidualnych okoliczności dotyczących Skarżącego) i wyłącznie w związku z nałożeniem kary pieniężnej na Spółkę, na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie w związku z art. 56 ust. 1 pkt 2) lit. a) ustawy o ofercie, za delikt administracyjny Spółki polegający na rażącym naruszeniu obowiązków stwierdzonym w decyzji G., w całkowitym oderwaniu od indywidualnych okoliczności dotyczących Skarżącego i z pominięciem stanu faktycznego konkretnej sprawy dotyczącej Skarżącego, i to w sytuacji, w której nałożenie kary pieniężnej na Skarżącego obiektywnie nie może wynikać z uznania popełnienia przez niego deliktu administracyjnego stanowiącego odwzorowanie deliktu administracyjnego Spółki jako emitenta; oraz
(ii) Skarżący ponosi odpowiedzialność za naruszenia Spółki stwierdzone w decyzji G. jako delikt administracyjny Spółki, podczas gdy naruszenia Spółki stwierdzone w decyzji G. dotyczą naruszeń spowodowanych przez ówczesnych członków zarządu Spółki obowiązanych do prowadzenia spraw Spółki i jej reprezentacji, które pozostawały w sposób oczywisty poza zakresem kompetencji rady nadzorczej Spółki;
1.3.2 art. 382 k.s.h. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że rada nadzorcza publicznej spółki akcyjnej posiada nieograniczony zestaw prawnie dopuszczalnych instrumentów kontrolno-nadzorczych, które pozwalają na uzyskanie takiej samej wiedzy o sytuacji majątkowej Spółki, którą posiadają członkowie zarządu publicznej spółki akcyjnej (prowadzący sprawy spółki i reprezentujący ją), i które to instrumenty każdorazowo pozwalają na wykrycie nieprawidłowości i nadużyć w działaniach członków zarządu spółki, co miało wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowało bezpodstawnym uznaniem, że rada nadzorcza Spółki i jej poszczególni członkowie nienależycie wykonywali obowiązek sprawowania stałego nadzoru nad Spółką w okresie naruszeń obowiązków sprawozdawczości finansowej przez Spółkę;
1.3.3 art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie i art. 189d k.p.a. w zw. z art. 96 ust. 16 ustawy o ofercie w zw. z art. 96 ust. 6a pkt 2) ustawy o ofercie poprzez przekroczenie przez Komisję granic uznania administracyjnego, które polegało na nieuwzględnieniu przy wymierzaniu kary pieniężnej przesłanek określonych w art. 96 ust. 1 h ustawy o ofercie i art. 189d k.p.a. lub nienadaniu im właściwej wagi, co miało wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowało uznaniem przez Komisję, że rażące naruszenia przez Spółkę obowiązków stwierdzonych w decyzji G. stanowi jednocześnie naruszenie przepisów prawa przez Skarżącego i niezastosowaniu przesłanek wymiaru kary w stosunku do okoliczności dotyczących Skarżącego, lecz zastosowanie przesłanek wymiary kary do okoliczności dotyczących czynu Spółki (a de facto czynów członków ówczesnego zarządu Spółki) w sytuacji, gdy:
(i) fakt rażącego naruszenia obowiązków sprawozdawczości finansowej przez Spółkę (które to obowiązki były wykonywane przez członków ówczesnego zarządu Spółki jako ustawowo zobowiązanych do prowadzenia spraw Spółki) nie powoduje automatycznego przeniesienia odpowiedzialności za te naruszenia na R. M., jak również nie stanowi automatycznego uznania czynności wykonywanych przez R. M. w ramach wykonywania obowiązków członka rady nadzorczej Spółki jako prowadzących do naruszenia;
(ii) okoliczności osobiste istniejące po stronie Skarżącego, w tym jego wiek i doświadczenie oraz rola w radzie nadzorczej powinny być wzięte pod uwagę przy ocenie przesłanki wagi naruszenia;
(iii) jedną z przyczyn naruszenia był fakt fałszowania i zniekształcania informacji i danych finansowych dotyczących Spółki przez ówczesnych członków zarządu Spółki, co wprowadziło w błąd co do rzeczywistej sytuacji Spółki nie tylko radę nadzorczą Spółki (w tym R. M.), ale również biegłego rewidenta przygotowującego sprawozdania finansowe Spółki, pozostałych uczestników rynku finansowego oraz Komisję jako podmiot nadzorujący;
(iv) Skarżący jako członek rady nadzorczej należycie wykonywał czynności kontrolno- nadzorcze powierzone mu w ramach nieformalnego podziału kompetencji (w tym w zakresie badania sytuacji majątkowej Spółki oraz prawidłowego wykonywania obowiązków sprawozdawczości finansowej przez Spółkę);
(v) Skarżący faktycznie i aktywnie współpracował z Komisją podczas wyjaśnienia okoliczności prowadzonego postępowania administracyjnego;
(vi) Skarżący nigdy uprzednio nie naruszył ustawy o ofercie publicznej ani bezpośrednio stosowanych aktów prawa Unii Europejskiej, regulujących funkcjonowanie rynku kapitałowego;
(vii) Skarżący w sposób wystarczający wyjaśnił istniejące po jego stronie okoliczności osobiste, w tym sytuację majątkową, uzasadniające złagodzenie nałożonej kary pieniężnej;
(viii) Skarżący jako członek rady nadzorczej Spółki prawidłowo wykonywał spoczywające na nim jako członku rady nadzorczej Spółki obowiązki (w ramach i w granicach prawnie dopuszczalnych instrumentów przysługujących członkowi rady nadzorczej i radzie nadzorczej jako organowi kolegialnemu, jak również jego roli w ramach nieformalnego podziału kompetencji pomiędzy członkami rady nadzorczej) przed wykryciem naruszeń;
(ix) zgodnie z przyjętą przez Komisję - a podważaną przez Skarżącego - koncepcją "sankcji sprzężonej", sankcja nakładana w postępowaniu administracyjnym na osobę pełniącą funkcję członka rady nadzorczej powinna stanowić automatyczne odzwierciedlenie kary nałożonej na Spółkę za okres, w którym członek rady nadzorczej sprawował swoją funkcję - w związku z czym nie do utrzymania jest kara pieniężna w wymiarze 80% maksymalnego ustawowego zagrożenia nałożona przez organ na Skarżącego za stwierdzone przez ten sam organ w decyzji G. uchybienia Spółki, z tytułu których organ postanowił nałożyć na Spółkę sankcję w wymiarze 10% maksymalnego ustawowego zagrożenia.
Wskazując powyższe, Strona wniosła o uwzględnienie skargi przez organ w trybie samokontroli, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w związku z upływem dwunastomiesięcznego terminu do wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6a pkt 2) ustawy o ofercie ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości przez organ i wydanie decyzji w przedmiocie zakończenia postępowania w przedmiocie nałożenia na R. M. kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6a pkt 2) ustawy o ofercie i stwierdzeniu w niej braku podstaw do nałożenia kary pieniężnej na Skarżącego.
Na wypadek nieuwzględnienia powyższych wniosków Strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej punktu I sentencji decyzji ze względu na zaistnienie przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. oraz umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6a pkt 2) ustawy o ofercie ewentualnie o uwzględnienie skargi w całości przez tutejszy Sąd i uchylenie decyzji w części, tj. w zakresie punktu I decyzji.
Ponadto Strona wnosiła o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.
W obszernym uzasadnieniu Strona skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty. Natomiast w piśmie procesowym przedstawiła dodatkowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem skargi jest decyzja KNF w części nakładającej na Skarżącego karę pieniężną wobec stwierdzenia rażącego naruszenia przez G. obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie.
Nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie w wysokości do 100 000 zł na członka rady nadzorczej spółki publicznej jest zaś możliwe, w przypadku ziszczenia się następujących przesłanek:
1) wydania decyzji administracyjnej w stosunku do spółki będącej emitentem na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie,
2) rażącego naruszenia przez spółkę publiczną obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie,
3) pełnienia przez daną osobę funkcji członka rady nadzorczej spółki publicznej w czasie naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie,
4) wydania decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną, o której mowa w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie.
W ocenie Sądu postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ potwierdziło, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji zostały spełnione wszystkie wymienione wyżej przesłanki, umożliwiające nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie.
Po pierwsze, [...] grudnia 2019 r. KNF - na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie - wydała decyzję administracyjną, którą nałożyła na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 000 zł w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych w związku ze sporządzeniem: skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 oraz nieopublikowaniem: skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017, raportu rocznego za rok obrotowy 2017 oraz skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018. Strona nie odpowiada za naruszenia związane ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017. Spełniona została zatem pierwsza z wymienionych powyżej przesłanek odpowiedzialności Strony. Decyzja jest ostateczna.
Po drugie, opisane w ww. decyzji naruszenia obowiązków informacyjnych przez Spółkę uznano za rażące. Na taką kwalifikację uchybień Spółki miały wpływ waga i znaczenie raportów okresowych dla uczestników rynku kapitałowego.
Dostarczają one bowiem danych finansowych i informacji na temat emitenta, przebiegu i wyników jego działalności, a także zawierają dane na temat skutków podejmowanych przez niego decyzji i otoczenia biznesowego, które są użyteczne dla szerokiego kręgu użytkowników przy podejmowaniu decyzji gospodarczych. Umożliwiają prognozowanie przyszłej sytuacji spółki i możliwości jej rozwoju.
Ponadto raporty okresowe pozwalają ich odbiorcom na porównanie aktualnych danych finansowych podmiotu z wynikami historycznymi oraz z wynikami osiągniętymi przez innych emitentów. Ilustrują także sposób, w jaki kierownictwo jednostki zarządza nią oraz powierzonymi mu zasobami finansowymi. Raporty okresowe przedstawiają całościowy obraz emitenta i są dla uczestników rynku podstawowym źródłem danych na temat jego kondycji finansowej, umożliwiającym im podjęcie świadomej decyzji inwestycyjnej.
Na skutek działań Spółki takich rzetelnych informacji w ww. zakresie zabrakło inwestorom, którzy - niezależnie od stanu posiadania akcji i obligacji spółki i statusu, powinni mieć zapewniony powszechny i równy dostęp do informacji dotyczących spółki i wyemitowanych przez nią papierów wartościowych.
Rzetelna informacja w ww. zakresie powinna być dostępna na rynku kapitałowym również dla ogółu osób nieposiadających walorów danego emitenta, gdyż może ona stanowić podstawę do podjęcia przez nich określonych decyzji inwestycyjnej.
Przekazanie do publicznej wiadomości informacji niekompletnych i nierzetelnych oraz nieprzekazanie raportów okresowych spowodowało zachwianie fundamentalnych zasad, na których oparty jest obrót papierami wartościowymi na rynku regulowanym, tj. równego dostępu inwestorów do informacji oraz zasady transparentności.
Tym samym przekazywanie przez emitenta niekompletnych i nierzetelnych informacji w raportach okresowych lub brak publikacji raportów okresowych w określonym prawem terminie, których analiza powinna być uwzględniana przy dokonywaniu racjonalnych decyzji inwestycyjnych, w przypadku działania Spółki stanowiły naruszenia rażące, istotnie godzące w prawa i interesy uczestników rynku.
Jak słusznie stwierdził organ, nienależyte wykonanie przez Spółkę obowiązków informacyjnych w związku ze sporządzeniem: skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 oraz nieopublikowaniem: skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017, raportu rocznego za rok obrotowy 2017 oraz skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018 jest rażącym naruszeniem obowiązków informacyjnych, ponieważ naruszenia te dotyczą podstawowych obowiązków informacyjnych emitentów (Strona nie odpowiada za naruszenia związane ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017 oraz nieopublikowaniem w terminie skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018).
Raporty okresowe dostarczają bowiem danych finansowych i informacji na temat emitenta, przebiegu i wyników jego działalności, a także zawierają dane na temat skutków podejmowanych przez niego decyzji i otoczenia biznesowego, które są użyteczne dla szerokiego kręgu użytkowników przy podejmowaniu decyzji gospodarczych. Umożliwiają prognozowanie przyszłej sytuacji spółki i możliwości jej rozwoju. Ponadto raporty okresowe pozwalają ich odbiorcom na porównanie aktualnych danych finansowych podmiotu z wynikami historycznymi oraz z wynikami osiągniętymi przez innych emitentów. Ilustrują także sposób, w jaki kierownictwo jednostki zarządza nią oraz powierzonymi mu zasobami finansowymi. W ocenie Komisji raporty okresowe przedstawiają całościowy obraz emitenta i są dla uczestników rynku podstawowym źródłem danych na temat jego kondycji finansowej. Tych wszystkich informacji zabrakło inwestorom, gdyż przekazano raporty sporządzone niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa bądź nie przekazano raportów okresowych w terminach przewidzianych przepisami prawa.
Wbrew zarzutom skargi, Skarżący od początku znał przedmiot prowadzonego wobec niego postępowania, jak również przedmiot odpowiedzialności Spółki, który wynikał z wydanej wobec niej decyzji w dniu [...] grudnia 2019 r. Skarżący miał zapewniony dostęp do akt postępowania, z którego korzystał jego pełnomocnik, w których znajdowała się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia decyzji wydanej wobec Spółki. Skarżący miał tym samym możliwość szczegółowego zapoznania się z naruszeniami Spółki, jak również przyczynami uznania jej naruszeń za mające charakter rażący.
Kluczowe zatem ustalenia poczyniono w procesie prowadzonym wobec Emitenta. Zebrany wówczas materiał i jego ocena została w pełnym zakresie uwzględniona w postępowaniu toczącym się w stosunku do członka rady nadzorczej. Trudno bowiem oczekiwać, by organ dysponując tymi samymi materiałami formułował odmienne konkluzje od tych, które wyraził wcześniej. Na tym etapie podważanie dokonanych ustaleń co do naruszenia przez Spółkę określonych w ustawie obowiązków nie jest więc - co do zasady - możliwe.
Po trzecie, koniecznym warunkiem wydania zaskarżonej decyzji jest fakt pełnienia przez daną osobę funkcji członka rady nadzorczej spółki publicznej w czasie, gdy doszło do stwierdzonych w treści decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. naruszeń obowiązków określonych w art. 56 ustawy o ofercie.
R. M. pełnił funkcję członka rady nadzorczej Spółki w okresie od dnia 14 września 2016 r. do dnia 22 maja 2018 r. W związku z powyższym, postępowaniem zostały objęte naruszenia stwierdzone w decyzji z [...] grudnia 2019 r. z wyłączeniem odpowiedzialności za nieprzekazanie przez spółkę do KNF, spółki prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości skonsolidowanego raportu skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018.
Po czwarte, wbrew zarzutom skargi, na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie upłynął dwunastomiesięczny termin, o którym mowa w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie. Decyzja nakładająca na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 000 zł została wydana w dniu [...] grudnia 2019 r., zaś doręczenie jej Spółce nastąpiło w dniu 23 grudnia 2019 r.
Sąd podziela stanowisko organu, że uprawnienie KNF do nałożenia kary pieniężnej na Stronę na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie nie uległo przedawnieniu w związku z wprowadzonym art. 31za do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm., dalej "ustawa COVID-19"). Zgodnie ze ww. przepisem "W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii bies terminów do podjęcia przez Komisję Nadzoru Finansowego czynności, w tym czynności nadzorczych, terminów załatwiania spraw oraz terminów przewidzianych do wydania decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie albo wniesienia sprzeciwu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, chyba że Komisja Nadzoru Finansowego wyda decyzję załatwiającą sprawę, dokona czynności, wyda decyzję lub postanowienie kończące postępowanie w sprawie albo wniesie sprzeciw.''
Zdaniem Sądu z ww. przepisu wyraźnie wynika, że od dnia 31 marca 2020 r. terminy procesowe oraz termin przedawnienia w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przed KNF uległy zawieszeniu z mocy prawa. Wspomniany termin przedawnienia w postępowaniu prowadzonym wobec Skarżącego zaczął ponownie biec z chwilą podjęcia czynności przez Komisję, tj. z chwilą skierowania do Strony postanowienia o rozdzieleniu prowadzonego postępowania wobec Strony i K. M. w dniu 29 grudnia 2020 r.
Sąd za bezpodstawny uważa zarzut skargi, że art. 31za ustawy COVID-19 wprowadził zawieszenie wyłącznie terminów procesowych. Nie może budzić wątpliwości brzmienie ww. przepisu, który wprost odwołał się do terminów przewidzianych do wydania decyzji, a zatem terminu przedawnienia, który zaliczany jest do terminów prawa materialnego.
W związku z tym, uwzględniając 12 miesięczny termin uprawniający do nałożenia kary administracyjnej na Skarżącego, jak również fakt zawieszenia biegu tego terminu na podstawie art. 31 za ustawy COVID-19, Komisja była uprawniona do wydania decyzji wobec Skarżącego w chwili jej podejmowania, a zatem w dniu [...] sierpnia 2021 r.
Odnosząc się do zarzutów związanych z nieuzasadnionym przewlekaniem postępowania oraz nadużycia uprawnień przez Komisję w zakresie powołania się w sprawie na przepis art. 31za ust. 1 ustawy o COVID (zważywszy na cel tego przepisu), Sąd uznaje za uzasadnione przywołanie argumentacji wynikającej z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 1909/21. Sąd orzekający w pełni popiera kierunek wykładni ww. przepisu zawarty w przywołanym orzeczeniu. I tak, wskazuje się w nim, że konstrukcja prawna oraz cel wprowadzenia i stosowania przepisu art. 31za ust. 1 ustawy o COVID-19 jest jednoznaczna. Przewidziane w tym przepisie wstrzymanie lub zawieszenie biegu czynności i terminów stanowi jeden z elementów regulacji stanowiących reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19 związane z wprowadzonymi przez władze publiczne ograniczeniami prowadzenia przez organy administracji publicznej postępowań. W związku z narastającym zagrożeniem wywołanym niebezpieczeństwem zachorowania na COVID-19 intencją ustawodawcy było, aby w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii nastąpiło wstrzymanie lub zawieszenie działalności orzeczniczej KNF w zakresie podejmowanie czynności i aktów o charakterze merytorycznym. Analogiczne uregulowania zostały wprowadzone w innych przepisach ustawy o COVID-19. Przepisy tej ustawy m.in. miały ograniczyć aktywność obywateli RP po to, aby w okresie pandemii koronawirusa zapewnić im ochronę przed negatywnymi skutkami uchybienia terminom. Tym niemniej nie można tego zawężać jedynie do stron postępowań, ale również odnieść do organów administracji publicznej. System prawa powinien być spójny, stabilny i zrozumiały, a prawo powinno być stanowione i stosowane z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 2 Konstytucji RP.
W ocenie NSA, wykładnia językowa, systemowa i celowościowa przepisu art. 31za ust. 1 ustawy o COVID-19 wskazuje na to, że intencją ustawodawca było objęcie w cytowanym wyżej przepisie zarówno czynności, jak i aktów KNF o charakterze merytorycznym wykonywanych w ramach prowadzonych postępowań wynikających z norm kompetencyjnych, i to zarówno tych wynikających z ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, jak i z zasad ogólnych k.p.a. Wskazuje na to redakcja tego przepisu, a w szczególności jego druga część, rozpoczynająca się od słów: "chyba, że Komisja Nadzoru Finansowego wyda decyzję załatwiającą sprawę, dokona czynności, wyda decyzję lub postanowienie kończące postępowanie w sprawie, albo wniesie sprzeciw". Zdaniem NSA, w przepisie art. 31za ustawy o COVID-19 chodzi o czynności, które odnoszą się do istoty sprawy. Świadczy o tym umieszczenie "czynności" wśród decyzji o charakterze merytorycznym, załatwiającym sprawę co do jej istoty.
Mając zatem na uwadze powyższe, Sądu uznał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 96 ust. 6a pkt 2 i art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie.
Sąd wskazuje, że podstawową rolą rady nadzorczej spółki akcyjnej (publicznej) jest sprawowanie stałego nadzoru i kontroli nad wszystkimi obszarami działalności spółki. Powyższe wprost wynika z art. 382 k.s.h., gdzie uregulowane zostały podstawowe obowiązki spoczywające na członkach rady nadzorczej spółki akcyjnej. I tak, zgodnie z §1 ww. artykułu, rada nadzorcza jest organem spółki akcyjnej, który sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności.
Rada nadzorcza powinna dostosować zakres i sposób sprawowanego nadzoru do charakteru działalności prowadzonej przez spółkę publiczną, jak również wynikającego z niej poziomu ryzyka. Im działalność spółki jest bardziej złożona i istnieją w niej obszary generujące wysoki poziom ryzyka, tym wnikliwość nadzoru sprawowanego przez radę nadzorczą powinna być odpowiednio większa. Pamiętać również należy, że w sytuacji, gdy członkowie rady nadzorczej nie są zorientowani w zagadnieniach prezentowanych przez zarząd spółki lub obszarze jej działalności, rada nadzorcza powinna wykazać się wzmożoną czujnością, aby z należytą starannością wykonywać spoczywające na niej obowiązki.
Rolą rady nadzorczej powinno być przy tym nie tylko reagowanie na pojawiające się błędy w działalności spółki publicznej, ale również przeciwdziałanie im.
Jak zauważyła KNF, powyższy sposób sprawowania nadzoru w spółce publicznej przewidziany został również u Emitenta, o czym świadczą zapisy w statucie Spółki oraz regulaminach rady nadzorczej Emitenta, obowiązujących w okresie dopuszczenia się przez Spółkę naruszeń prawa. Wskazano w nich wprost, że rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad wszystkimi obszarami działalności Spółki.
Komisja, dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazała, że z protokołów z posiedzeń rady nadzorczej Spółki w okresie od maja 2017 r. do kwietnia 2018 r. wynika, że w II połowie 2017 r. rada nadzorcza spotykała się średnio co dwa miesiące, zaś w I połowie 2018 r. częstotliwość ta wynosiła średnio co miesiąc. Zwiększenie liczby spotkań rady nadzorczej Spółki nastąpiło dopiero w marcu i kwietniu 2018 r., zaś na posiedzeniu rady nadzorczej Spółki w dniu 13 kwietnia 2018 r. postanowiono o cotygodniowych posiedzeniach rady nadzorczej Emitenta.
Biorąc pod uwagę, że Spółka w lipcu 2017 r. stała się emitentem papierów wartościowych, którego akcje notowane były na głównym parkiecie GPW, podzielić należy pogląd organu, że częstotliwość spotkań rady nadzorczej (a w szczególności jakość tychże posiedzeń) - mimo że była zgodna z przepisami k.s.h. - nie zapewniła prawidłowego nadzoru nad działalnością Spółki. Dopiero w 2018 r. rada nadzorcza Spółki zaczęła wydawać "listy zadań" dla zarządu Spółki i zwracać uwagę zarządowi Spółki, że przesyła zbyt późno materiały na posiedzenie rady nadzorczej Emitenta, co uniemożliwia radzie nadzorczej odpowiednie przygotowanie się do posiedzeń i głosowanie uchwał.
Trudno podważyć stanowisko KNF, że posiedzenia rady nadzorczej Spółki w drugiej połowie 2017 r. w większości sprowadzały się do wysłuchania prezentacji poszczególnych członków zarządu Spółki, bez domagania się przez członków rady nadzorczej Emitenta przedstawienia bardziej szczegółowych danych dotyczących prezentowanych przez zarząd Spółki zagadnień. Ponadto, zwiększenie liczby posiedzeń rady nadzorczej Spółki miało miejsce dopiero na krótko przed wybuchem tzw. "afery [...] ".
Jak zauważył organ, rada nadzorcza G. spotykała się co do zasady często, ale aktywnością na jej posiedzeniach wykazywało się niewielu członków rady nadzorczej Emitenta. Ponadto, rada nadzorcza w istocie nie interesowała się zagadnieniami prezentowanymi przez zarząd Spółki - niejako "zawierzając" zarządowi Spółki, że dane przez niego prezentowane odpowiadają prawdzie, rezygnując z ich osobistej weryfikacji (mimo ciążącego na radzie nadzorczej spółki publicznej obowiązku z tym zakresie). Świadczy o tym m.in. brak odnotowania w protokołach z posiedzeń rady nadzorczej Spółki pytań członków tego organu do prezentowanych przez zarząd Spółki wyników finansowych za I kwartał 2017 r., I połowę 2017 r. oraz III kwartał 2017 r.
Dodatkowo, jak słusznie zauważyła Komisja, rada nadzorcza Spółki niedostatecznie "rozliczała" zarząd Spółki z wydawanych mu zaleceń czy próśb, bowiem zdarzało się, że do czasu kolejnych posiedzeń rady nadzorczej Spółki zarząd Emitenta nie wywiązywał się z przedstawionych mu uprzednio wskazań. Świadczy to o nieskuteczności działań nadzorczych podejmowanych przez radę nadzorczą Spółki.
Zwrócić uwagę należy, że pomimo niewykonywania przez zarząd Spółki m.in. żądania przekazywania materiałów z odpowiednim wyprzedzeniem przed posiedzeniem rady nadzorczej (na którą to okoliczność zwróciła uwagę w swoim stanowisku Strona - wskazując jednocześnie, że było to przyczyną uniemożliwiającą rzetelne zapoznanie się z materiałami przez członków rady nadzorczej), rada nadzorcza nie decydowała się na przełożenie posiedzeń na późniejszy termin. Zdarzało się, że rada nadzorcza Spółki przenosiła poszczególne punkty posiedzeń na kolejne posiedzenia w związku ze zbyt późnym otrzymaniem materiałów od zarządu. Zwrócić uwagę należy, że sygnalizowanie przez radę nadzorczą nieterminowego przesyłania przez zarząd materiałów na jej posiedzenia miało miejsce dopiero w 2018 r. W 2017 r. rada nadzorcza nie zgłaszała tego typu zastrzeżeń.
Z ustaleń poczynionych przez Komisję, nie wynika również, aby rada nadzorcza wykazywała się istotną aktywnością pomiędzy jej posiedzeniami. Co prawda, niektórzy spośród jej członków rady nadzorczej Spółki w pisemnych zeznaniach wskazywali, że pomiędzy posiedzeniami rady nadzorczej formułowali np. maile do członków zarządu.
Tymczasem rada nadzorcza spółki publicznej ma sprawować nadzór w sposób permanentny, a nie podejmować działania nadzorczo-kontrolne wyłącznie podczas odbywanych raz na kilka tygodni lub miesięcy posiedzeń. Rada nadzorcza spółki publicznej ma nieustająco czuwać nad działalnością zarządu spółki publicznej i w razie potrzeby podejmować niezwłocznie niezbędne działania naprawcze lub wyprzedzające ewentualne trudności w funkcjonowaniu spółki, aby działalność spółki publicznej pozostawała stale w zgodzie z obowiązującym prawem.
Jednym z ustawowo sklasyfikowanych obowiązków rady nadzorczej spółki akcyjnej jest ocena jej sprawozdań finansowych (art. 382 § 3 k.s.h.). W tym zakresie rada nadzorcza zobowiązana jest nie tylko do zapoznania się z przedstawionym przez zarząd sprawozdaniem, ale również do wnikliwej analizy sprawozdania w zakresie jego zgodności z księgami spółki oraz ze stanem faktycznym. W tym celu, rada nadzorcza ma prawo zapoznawać się i weryfikować wszelkie dokumenty spółki, jak również występować do zarządu spółki, jej pełnomocników i pracowników o przedstawienie informacji, wyjaśnień lub wnioskowanych dokumentów. Doprecyzowaniem obowiązków ustawowych w zakresie prowadzenia stałego nadzoru nad sprawozdawczością jednostki przez radę nadzorczą jest art. 4a ust. 1 ustawy o rachunkowości, który stanowi, że kierownik jednostki oraz członkowie rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego jednostki są zobowiązani do zapewnienia, aby sprawozdanie finansowe, skonsolidowane sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z działalności oraz sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej spełniały wymagania przewidziane w ustawie.
Przepis ten w obecnym brzmieniu obowiązuje od dnia 2 maja 2008 r. Wraz z wejściem w życie tego przepisu nastąpiła istotna zmiana pozycji rady nadzorczej w związku ze sporządzaniem sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności spółek (w tym emitentów papierów wartościowych). Uprzednio, przed wejściem w życie art. 4a ust. 1 ustawy o rachunkowości rada nadzorcza nie miała obowiązku zapewnienia, aby sprawozdanie finansowe, skonsolidowane sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z działalności oraz sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej spełniały wymagania przewidziane w ustawie. Ustawa o rachunkowości w związku z art. 382 k.s.h., statuują obowiązek czynnego udziału rady nadzorczej w procesie sporządzania raportów okresowych zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym również ustawą o ofercie w przypadku emitentów podlegających obowiązkom informacyjnym związanym z raportowaniem okresowym. Pomimo iż art. 382 k.s.h. odnosi się bezpośrednio tylko do rocznych sprawozdań finansowych to należy pamiętać, że przytoczone przepisy ustawy o rachunkowości wprost odnoszą się do obowiązku weryfikowania przez członków rady nadzorczej także śródrocznych raportów okresowych.
Organ słusznie uznał, że takiej aktywności zabrakło w przypadku rady nadzorczej G., która m.in. nie przeprowadzała analizy sprawozdań finansowych, analiz odchyleń, nie dokonywała oceny mechanizmów kontrolnych mających zapewnić rzetelność zawartych w nim danych, jak również nie poszukiwała dokumentów źródłowych potwierdzających dane prezentowane przez zarząd Spółki w materiałach przekazywanych radzie nadzorczej oraz w prezentacjach zarządu na posiedzeniach rady nadzorczej Spółki, czy też w sprawozdaniach finansowych. Organ nadzorczy Spółki przyjmował, że przedstawiane przez zarząd ponadprzeciętne wyniki osiągane przez Spółkę w I kwartale 2017 r., I połowie 2017 r. oraz III kwartale 2017 r. są zgodne ze stanem faktycznym, nie doszukiwał się ich źródeł, nie weryfikował czy wynikają one z sytuacji faktycznych czy jedynie zabiegów rachunkowych.
Bez znaczenia pozostaje w tym kontekście dla możliwości przypisania odpowiedzialności Stronie, że dane zawarte w materiałach przekazywanych radzie nadzorczej Spółki najprawdopodobniej były niezgodne z ówczesnymi (rzeczywistymi) wynikami Spółki. W kontekście odpowiedzialności członków rady nadzorczej Spółki, to brak weryfikowania przez członków rady nadzorczej prawidłowości zaprezentowanych przez zarząd danych lub poznawania i dopytywania o mechanizmy stojące za prezentacją danych w sprawozdaniach finansowych lub prezentacjach tychże danych na posiedzeniach, a które potwierdzałyby, że dane i przyjęte przez zarząd założenia są zgodne z prawdą oraz przepisami prawa, świadczy o nienależytym wykonywaniu obowiązków kontrolno-nadzorczych.
Odpowiedzialność, jaka ciąży na radzie nadzorczej Spółki, w tym Stronie, sprowadza się natomiast do zaniechań w zakresie nadzoru nad działalnością Spółki. Zaniechań, które uniemożliwiły potencjalne wykrycie nieprawidłowości w zakresie sprawozdawczości finansowej Spółki i ich zapobieżenie.
Jak wskazał organ, niewątpliwie zasiadanie w ramach rady nadzorczej wymaga wiadomości specjalnych, które pozwolą na prawidłowe wywiązanie się z wyżej wymienionych obowiązków. Przepisy k.s.h. nie ograniczają rady nadzorczej w korzystaniu z pomocy zewnętrznych specjalistów przy sprawowaniu funkcji kontrolno-nadzorczych. Skorzystanie z pomocy specjalistów i przygotowanych przez nich raportów lub ekspertyz (niezależnie od organu spółki występującego o takie opracowania) nie zdejmuje z członka rady nadzorczej odpowiedzialności za nadzór nad prawidłową i zgodną z prawem działalnością spółki publicznej. Takiego zwolnienia nie przewidują bowiem przepisy prawa.
Członkowie rady nadzorczej spółki publicznej mają prawo posiłkować się wiedzą specjalistyczną innych podmiotów, ale to na nich ciąży ustawowy obowiązek weryfikacji poczynań zarządu emitenta i całej działalności spółki publicznej i końcowej oceny. Co więcej, ewentualne wsparcie specjalistów jest działaniem dodatkowym, które ma stanowić wyłącznie wsparcie dla rady nadzorczej spółki akcyjnej . Nie zdejmuje zaś z rady nadzorczej jako gremium oraz poszczególnych jej członków ustawowych obowiązków, dotyczących sprawowania bieżącego nadzoru oraz odpowiedzialności z tego wynikającej.
Organ zwrócił uwagę, że otrzymywanie przez radę nadzorczą Spółki raportów (niezależnie od tego, jaki organ Spółki o nie wnioskował - w przypadku Spółki co do zasady nie wnioskowała o nie rada nadzorcza), które stwierdzały, że Emitent znajduje się w dobrej kondycji finansowej, jak również nie dostrzegające "istotnych" nieprawidłowości w działalności Spółki, w tym jej obszarze raportowania okresowego (na co w zeznaniach powoływała się Strona), nie uwalniają od odpowiedzialności rady nadzorczej oraz jej poszczególnych członków za brak sprawowania skutecznego nadzoru nad Spółką. To bowiem nie na autorach raportów ciążyły ustawowe obowiązki sprawowania czynności kontrolno-nadzorczych nad Spółką, a na radzie nadzorczej i jej członkach. W związku z powyższym, ewentualne wnioski wypływające z raportów, czy też opracowań ekspertów, z którymi zapoznawała się rada nadzorcza Spółki, nie mogły modyfikować ustawowych obowiązków ciążących na organie nadzorczym Emitenta, ani tym bardziej zwalniać tego organu, jako gremium i jego poszczególnych członków od podejmowania działań służących wypełnieniu takich obowiązków.
Rada nadzorcza Spółki powinna była zachować szczególną ostrożność w przyjmowaniu wniosków wypływających z przedkładanych jej raportów, które sporządzane były na wniosek zarządu Emitenta.
Ponadto, rada nadzorcza Spółki zawnioskowała do zarządu o powołanie niezależnego doradcy finansowego, celem wsparcia jej w zakresie analizy finansowej dopiero w dniu 8 kwietnia 2018 r., a zatem na chwilę przed wybuchem "afery [...] ". Wcześniej rada nadzorcza jednogłośnie przyjmowała do wiadomości dane dotyczące wyników finansowych za I kwartał 2017 r., I półrocze 2017 r. oraz III kwartał 2017 r., nie żądając szczegółowych wyjaśnień np.: przedstawienia materiałów źródłowych, jak również nie sygnalizując wątpliwości lub problemów ze zrozumieniem prezentowanych wyników. W konsekwencji nie można uznać, że podejmowała działania zmierzające do weryfikacji tych danych.
Okoliczność, że rada nadzorcza Spółki nie żądała materiałów lub informacji źródłowych, jak również nie dokonywała również wglądu w księgi Spółki, świadczy o nienależytym wykonywaniu przez radę nadzorczą obowiązków kontrolno-nadzorczych, do których jest zobowiązana w świetle obowiązujących przepisów. Analiza wspomnianych danych jedynie w oparciu o materiały przedstawiane przez zarząd (który przecież jest odpowiedzialny za sporządzenie raportów okresowych spółki publicznej), jest nieprawidłowa, bowiem automatycznie uniemożliwia wykrycie potencjalnych niezgodności ze stanem rzeczywistym. Niewątpliwie, to zarząd emitenta papierów wartościowych zobowiązany jest do publikowania raportów okresowych. Jednak to rada nadzorcza spółki publicznej ma obowiązek weryfikowania danych przedstawianych przez zarząd, a nie ograniczać się wyłącznie do wysłuchania sprawozdania zarządu z działalności spółki. W tym celu rada nadzorcza powinna ułożyć działanie organu nadzorczego w taki sposób, by możliwym było stałe nadzorowanie wykonywania obowiązków informacyjnych przez Spółkę, w tym nie tylko pod kątem terminowości, ale również treści, do czego zobowiązują ją przywołane powyżej przepisy k.s.h. oraz ustawa o rachunkowości. Takiej aktywności zabrakło w przypadku rady nadzorczej Spółki, w której zasiadała Strona.
Uwagi rady nadzorczej Spółki nie zwróciło to, że większość materiałów przekazywanych członkom rady nadzorczej była opatrzona zastrzeżeniem, że nie należy polegać na prezentowanych w materiałach informacjach pod względem ich rzetelności, dokładności, kompletności i poprawności, a Spółka nie gwarantuje dokładności zamieszczonych informacji oraz tego, że w pełni i w sposób poprawny odzwierciedlają one sytuację w Spółce.
Członkowie rady nadzorczej Emitenta przyjęli za pewnik zapewnienia jego zarządu o bardzo dobrych wynikach osiąganych przez Spółkę oraz jej perspektywicznych planach na dalszy rozwój.
Jak słusznie stwierdził organ, szczególnego rodzaju umiejętności i wiedzy oczekuje się od członków rady nadzorczej spółki publicznej, którzy zdecydowali się na sprawowanie funkcji nadzorczych i kontrolnych w podmiocie obciążonym dodatkowymi obowiązkami związanymi ze statusem emitenta papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym, wynikającymi m.in. z ustawy o ofercie.
W tym kontekście należy przypomnieć, że Strona - jako swoją motywację w zakresie wyrażenia zgody na powołanie do rady nadzorczej Spółki - wskazała, że powołanie to miało stanowić szansę na jej rozwój zawodowy i "budowanie pozycji na rynku". Członkostwo w organie nadzorczym Spółki umożliwiało jej uczestniczenie w procesie nadzoru w ramach dużej struktury, funkcjonowanie w gronie profesjonalistów z dużym doświadczeniem oraz znaczącą pozycją na rynku.
Tymczasem priorytetowe znaczenie przy podejmowaniu decyzji o przyjęciu funkcji członka rady nadzorczej powinna mieć ocena własnych kompetencji pod kątem należytego wywiązywania się z tego rodzaju obowiązków. Każda osoba przyjmująca na siebie obowiązki członka rady nadzorczej spółki publicznej powinna mieć świadomość daleko idących konsekwencji nieprawidłowego realizowania funkcji kontrolno-nadzorczych, które będą na niej ciążyły, w tym m. in. ryzyka ponoszenia odpowiedzialności na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie.
Niezależnie bowiem od statusu spółki, czy jest publiczną czy nie, rada nadzorcza odpowiada wobec akcjonariuszy za prawidłowość działań spółki.
W tym miejscu - w związku z wnioskami pełnomocników Skarżącego zgłoszonymi na rozprawie - wskazać należy, że odpowiedzialność członków rady nadzorczej na gruncie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie nie ma charakteru solidarnego. Kara pieniężna nakładana jest odrębnie na każdego członka rady nadzorczej. Przy jej ustalaniu bierze się pod uwagę indywidulane okoliczności dotyczące konkretnej osoby. Nie może być zatem poczytywane za błąd prowadzenie postępowań, które nie obejmują pełnego kręgu osób (tj. wszystkich członków rady nadzorczej).
Jak już była o tym mowa, podstawowym zadaniem rady nadzorczej jest bieżące - i stałe - kontrolowanie oraz nadzorowanie poczynań organu zarządzającego, do czego rada nadzorcza posiada stosowny wachlarz narzędzi.
W tym kontekście Strona przede wszystkim powinna wykazywać się aktywnością podczas posiedzeń rady nadzorczej Spółki i poza tymi spotkaniami - zgodnie z obowiązkiem stałego nadzoru nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności - również w zakresie wykonywania przez Spółkę obowiązków publikowania raportów okresowych.
Strona w skardze podnosi, że wykazała się taką aktywnością (także w kuluarach). Strona twierdzi na przykład, że to właśnie na podstawie jej analiz inni - bardziej doświadczeni członkowie rady nadzorczej - zgłaszali na posiedzeniach rady nadzorczej pytania i wątpliwości. W stanowisku Strony brak jednak dowodów na ww. okoliczności, co więcej nie wskazano nawet, jakich kwestii te analizy dotyczyły i na którym posiedzeniu były one dyskutowane.
W tym miejscu należy podnieść, że Strona - zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze - powoływała się na brak formalnego podziału zadań pomiędzy poszczególnych członków organu nadzorczego oraz merytoryczny charakter jej pracy w radzie nadzorczej i wykonywanie funkcji technicznej, nawet uniwersalnej (por. str. 51 skargi, drugi akapit). Nigdzie jednak Skarżący nie tłumaczył co konkretnie robił w radzie nadzorczej, jakie podejmował działania, który aspekt funkcjonowania Spółki kontrolował lub był w stanie to uczynić.
Sąd - z uwagi na sprawozdawczy charakter protokołów - zdaje sobie sprawę z trudności w pełnym udowodnieniu przebiegu poszczególnych posiedzeń rady. Niemniej ta sprawa nigdy nie była podnoszona w toku posiedzeń. Tymczasem oczywistym byłoby zabieganie o utrwalenie aktywności związanej z wykonywaniem przez członka rady nadzorczej jego ustawowych obowiązków.
Znamienne w analizowanym zakresie są zapisy w poszczególnych protokołach (np. z dnia 19 lipca 2017 r.) I tak, w ww. protokole uwzględniono takie punkty porządku obrad, jak "Protokół z ostatniego posiedzenia oraz wynikające z niego sprawy" oraz "Działania jakie należy poddać sprawdzeniu z ostatniego posiedzenia". Realizację ww. punktów porządku obrad zapewniono wyłącznie poprzez poddanie przez przewodniczącego pod głosowanie protokołu z poprzedniego posiedzenia rady nadzorczej, który to protokół został przyjęty jednogłośnie i podpisany przez wszystkich członków obecnych na posiedzeniu. Taki zapis zawierają także protokoły z innych posiedzenia rady nadzorczej.
Tymczasem, należało oczekiwać od Strony, że będzie podejmowała lub inicjowała działania mające na celu weryfikację danych prezentowanych przez członków zarządu Spółki, a nie ograniczała swoją rolę - podobnie jak pozostali członkowie rady nadzorczej - wyłącznie do wysłuchania sprawozdania zarządu w tym zakresie. Taki obraz wyłania się z protokołów poszczególnych posiedzeń rady nadzorczej. Zostały one uważnie przez organ przeanalizowane. Np. organ dostrzegł, że tylko raz odnotowano w nich fakt zadania pytania przez Stronę (tj. na posiedzeniu w dniu 4 kwietnia 2018 r.).
Podobne wnioski - co do bierności Strony - nasuwają się po lekturze jej wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 19 marca 2021 r. Akcentuje się w nim wiodącą rolę przewodniczącego rady nadzorczej - Pana K. M. w kontaktach z zarządem. Poza tym, oczywiste dla Strony było, że członkowie rady nadzorczej z mniejszym doświadczeniem w dużej mierze polegali na opinii oraz wiedzy członków z większym doświadczeniem i praktyką. Takie podejście miało zapewnić wszechstronność oraz różnorodność składu rady nadzorczej, a ponadto realizowało dyrektywy Dobrych Praktyk 2016. Po raz kolejny podniesiono tam także kwestię pozytywnej weryfikacji stanu Spółki przez profesjonalne podmioty zewnętrze.
Sąd z takim podejściem się nie zgadza. Dywersyfikacja składu organu kolegialnego - o ile nie przekłada się na skuteczność tego organu - jest bez znaczenia i sama w sobie nie stanowi realnej wartości. Dlatego błędem jest postrzeganie organu nadzorczego spółki giełdowej jako miejsca do zdobywania - dopiero - koniecznego doświadczenia. Nieporozumieniem zatem jest - wynikające ze skargi - oczekiwanie, że okoliczności osobiste istniejące po stronie Skarżącego, takie jak jego wiek i mniejsze od innych doświadczenie oraz rola w radzie nadzorczej powinny zostać wzięte pod uwagę przy ocenie przesłanki wagi naruszenia. Jak należy rozumieć okoliczności te miałyby działać na korzyść Strony. Tymczasem Sąd postrzega je jako możliwą przyczynę braku wnikliwości Strony w wykonywaniu jej obowiązków w ramach rady nadzorczej Spółki.
Poleganie zaś w pracach ww. organu na informacjach pochodzących tylko od zarządu stanowi przykład (i dowód) niewykorzystania prawnych możliwości działania, jakie daje radzie nadzorczej art. 382 § 4 k.s.h. ("W celu wykonania swoich obowiązków rada nadzorcza może badać wszystkie dokumenty spółki, żądać od zarządu i pracowników sprawozdań i wyjaśnień oraz dokonywać rewizji stanu majątku spółki."). Przepis ten daje szerokie spektrum uprawnień radzie nadzorczej. I tak, dla zrealizowania swoich funkcji rada nadzorcza ma prawo przeglądania wszelkich dokumentów spółki dotyczących następujących sfer: finansowych (dokumenty księgowe, wykorzystanie funduszy, realizacja zobowiązań wobec urzędów i wierzycieli itp.), kadrowych (umowy o pracę, kontrakty menadżerskie, zasady działania funduszu świadczeń socjalnych, płace, realizacja zobowiązań wobec ZUS itd.), umów (zawieranych umów, obowiązków z nich płynących itd.), uchwał zarządu (realizacja uchwał walnego zgromadzenia, zarządu czy rady nadzorczej). Rada nadzorcza może realizować swoje prawa przez żądanie od pracowników, zarządu, prokurentów, pełnomocników, akcjonariuszy mających informacje o funkcjonowaniu spółki, sprawozdań i wyjaśnień, dokonywać rewizji majątku (sprawdzanie zgodności spisu inwentarzowego z rzeczywistym stanem majątku), sprawdzać wszelkie księgi (również handlowe), dokumenty. W przypadku struktur holdingowych oznacza to istnienie po stronie rady nadzorczej "spółki matki", prawa dostępu także do dokumentów dotyczących spółek zależnych, o ile znajdują się w posiadaniu spółki matki (tak M. P., Dokumenty  spółki  (art.  219  §  4  i  art.  382  §  4  k.s.h.)  -  analiza  pojęcia  w  kontekście  struktur  holdingowych, PPH 2021, nr 4, s. 17–22). Realizacja prawa nadzoru powoduje obowiązki po stronie nadzorowanych osób. Należy jej udostępnić wszelkie dokumenty, informacje, umożliwić przejrzenie wszelkich pomieszczeń, zarówno w siedzibie głównej, jak i w filiach, udostępnić archiwa, kasę, sejfy. Jeżeli księgowość jest prowadzona przez biuro, powinno ono udostępnić wszelkie dokumenty i informacje członkom rady nadzorczej (por.: A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 301-633 Kodeksu spółek handlowych Kidyba Andrzej, Komentarz aktualizowany do art. 301-633 Kodeksu spółek handlowych, opublikowano: LEX/el. 2022).
Trafnie organ - już w decyzji - odniósł się do kwestii dotyczących uzależnienia sprawozdawczości finansowej Spółki od sprawozdawczości finansowej funduszy inwestycyjnych zamkniętych, jak również podnoszonego braku instrumentów prawnych, które pozwalałyby radzie nadzorczej G. na weryfikację danych finansowych dotyczących funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Komisja przypomniała, że G. występował w dwojakiej roli - jako uczestnik funduszy inwestycyjnych oraz podmiot, któremu powierzono zarządzanie portfelami funduszy inwestycyjnych. W szczególności zaś Spółka jako podmiot zarządzający portfelami funduszy inwestycyjnych miała dostęp do danych finansowych funduszy. Niemniej rada nadzorcza Spółki nie domagała się przedstawienia jej wspomnianych danych potwierdzających wyniki finansowe prezentowane finalnie przez fundusze inwestycyjne, mimo iż posiadała ku temu stosowne narzędzia prawne jako organ nadzorujący poczynania zarządu Spółki.
W skardze nie odniesiono się do ww. wywodu organu zarzucając jednocześnie organowi - w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania - nieuwzględnienie w okolicznościach stanu faktycznego faktu, że radzie nadzorczej Spółki oraz jej poszczególnym członkom indywidualnie nie przysługiwały jakiekolwiek rzeczywiste instrumenty prawne, które pozwalałyby na weryfikację prawdziwości, rzetelności i aktualności danych finansowych dotyczących funduszy inwestycyjnych zamkniętych a przekazywanych przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych; faktu istnienia obowiązków po stronie innych podmiotów rynku finansowego, tj. towarzystw funduszy inwestycyjnych oraz banków depozytariuszy, zobowiązanych do sprawowania nadzoru nad działalnością funduszy inwestycyjnych zamkniętych zarządzanych na podstawie umów o zarządzanie zawartych przez Spółkę, oraz dokonanych przez te podmioty (i stwierdzonych decyzjami Komisji) naruszeń skutkujących ich odpowiedzialnością administracyjną.
Tak jak już była o tym mowa, nie ma także prawnego uzasadnienia pogląd, że pozytywne opinie o stanie spółki i jej działalności wyrażane przez inne podmioty i organy, niezależnie od ich statusu i specjalizacji, modyfikują obowiązki rady nadzorczej z art. 382 § 1 i 3 k.s.h.
Konsekwencją zaś stwierdzonych naruszeń obowiązków informacyjnych przez Spółkę - uznanych za rażące - było nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej. W myśl w art. 96 ust. 1h w zw. z art. 96 ust. 16 ustawy o ofercie, Komisja wymierzając karę za naruszenie uwzględnia wagę naruszenia oraz czas jego trwania, przyczyny naruszenia, sytuację finansową podmiotu, na który nakładana jest kara, skalę korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, lub podmiot, w którego imieniu lub interesie działał podmiot, który dopuścił się naruszenia, o ile można tę skalę ustalić, straty poniesione przez osoby trzecie w związku z naruszeniem, o ile można te straty ustalić, gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności naruszenia, uprzednie naruszenia przepisów niniejszej ustawy, a także bezpośrednio stosowanych aktów prawa Unii Europejskiej, regulujących funkcjonowanie rynku kapitałowego, popełnione przez podmiot, na który jest nakładana kara.
Ze względu na fakt, że katalog przesłanek wymiaru kary wskazany w art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie jest katalogiem otwartym, Komisja wymierzając karę uwzględniła również dodatkowe przesłanki, w tym te wskazane w art. 189d k.p.a.
Przy wymiarze kary wyważono zatem wszystkie okoliczności istotne w analizowanym zakresie. Argumentacja organu odnosi się konkretnej sytuacji Strony. Słusznie za okoliczność pozostającą bez wpływu na wymiar kary uznano brak po stronie Skarżącego stałego źródła utrzymania wobec jego odmowy przedstawienia innych informacji o sytuacji osobistej i finansowej.
Nie ma też podstaw do podważania wysokości nałożonej kary poprzez jej odniesienie do wysokości kary nałożonej na Spółkę w decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. Wysokość kary nałożonej na Stronę mieści się bowiem w granicach ustawowego zagrożenia, a żaden przepis prawa nie ustanawia zależności pomiędzy wysokością kary nakładanej na członka rady nadzorczej a wysokością kary nałożonej na spółkę.
Także bez naruszenia prawa Komisja - w postanowieniu z dnia [...] lipca 2021 r. - odmówiła uwzględnienia wniosków Skarżącego dotyczących przeprowadzenia dowodów z dokumentów w postaci komunikatów odnoszących się do ukarania towarzystw funduszy inwestycyjnych, jak również banku depozytariusza w związku z ich nieprawidłowym nadzorem nad G. jako zarządzającym funduszami inwestycyjnymi, ponieważ okoliczności te pozostawały bez związku z odpowiedzialnością Skarżącego. Jak zauważył organ, każdy podmiot funkcjonujący na rynku finansowym ponosi zindywidualizowaną odpowiedzialność za prawidłowość swoich działań, bowiem samodzielnie, w granicach wyznaczonych przepisami prawa, podejmuje działania w celu właściwego wykonywania czynności, których się podjął lub do wykonywania których został powołany.
W związku z powyższym bezcelowe było prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie szerszym niż wynikający z art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie.
Komisja wydając zaskarżoną decyzję nie dopuściła się zatem naruszenia przepisów powołanych w skardze. Wydając rozstrzygnięcie organ działał na podstawie przepisów prawa i podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Organ orzekający wziął pod uwagę wszystkie podnoszone przez Skarżącego okoliczności i zgromadzone w toku postępowania dowody, a odnosząc je do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sformułował wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. Fakt zaś, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został odmiennie od woli Skarżącego i inaczej oceniony przez organ, nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania zawartych w k.p.a.
Reasumując, żaden zarzut skargi nie jest uzasadniony. Skoro zaś sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa, zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.