VI SA/Wa 275/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-04-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
drogi krajowezjazdylokalizacja zjazduprawo administracyjnepostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniastrona postępowaniaspadkobiercyterminy procesowe

WSA w Warszawie oddalił skargę P.P. na decyzję odmawiającą uchylenia zezwolenia na zjazd z drogi krajowej, uznając, że skarżący nie był stroną postępowania pierwotnego ani nie wykazał skutecznie podstaw do wznowienia postępowania.

Skarżący P.P. domagał się uchylenia decyzji zezwalającej na zjazd z drogi krajowej, argumentując, że postępowanie pierwotne toczyło się z naruszeniem przepisów k.p.a. poprzez brak udziału spadkobierców pierwotnych właścicieli działki. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie był stroną postępowania pierwotnego, a spadkobiercy, mimo że mogli mieć podstawę do wznowienia postępowania, nie skorzystali z tego prawa w ustawowym terminie.

Sprawa dotyczyła skargi P.P. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, która utrzymała w mocy decyzję zezwalającą na lokalizację zjazdu publicznego z drogi krajowej. Skarżący, który nabył prawo do działki po pierwotnych właścicielach, twierdził, że postępowanie pierwotne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów k.p.a., ponieważ nie brali w nim udziału spadkobiercy zmarłych właścicieli. Organ administracji dwukrotnie odmawiał uchylenia decyzji, argumentując, że skarżący nie był stroną w pierwotnym postępowaniu, a spadkobiercy, mimo że mogli mieć podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), nie skorzystali z tego prawa w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że skarżący nie był stroną postępowania pierwotnego, a jego nabycie prawa do nieruchomości nastąpiło po wydaniu ostatecznej decyzji. Ponadto, sąd podkreślił, że nawet jeśli istniała podstawa do wznowienia postępowania z powodu braku udziału spadkobierców, to sami spadkobiercy nie złożyli wniosku o wznowienie w ustawowym terminie, a skarżący nie był uprawniony do skutecznego domagania się zmiany decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sam nie był stroną pierwotnego postępowania i nie wykazał, że pierwotni spadkobiercy nie mogli skorzystać z prawa do wznowienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie był stroną pierwotnego postępowania, a jego nabycie prawa do nieruchomości nastąpiło po wydaniu ostatecznej decyzji. Nawet jeśli istniała podstawa do wznowienia postępowania z powodu braku udziału spadkobierców, to sami spadkobiercy nie złożyli wniosku o wznowienie w ustawowym terminie, a skarżący nie był uprawniony do skutecznego domagania się zmiany decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym, zakończonym ostateczną decyzją, jest podstawą do jego wznowienia.

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

Wniosek o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji.

k.p.a. art. 148

Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie był stroną pierwotnego postępowania administracyjnego. Nabycie prawa do nieruchomości przez skarżącego nastąpiło po wydaniu ostatecznej decyzji. Pierwotni spadkobiercy, mimo że mogli mieć podstawę do wznowienia postępowania, nie skorzystali z tego prawa w ustawowym terminie.

Odrzucone argumenty

Postępowanie pierwotne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów k.p.a. poprzez brak udziału spadkobierców. Decyzja o lokalizacji zjazdu została wydana bez udziału strony.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją administracyjną dopuszczalne jest tylko w przypadku zaistnienia jednej z podstaw określonych w art. 145 § 1 kpa. Skarżący dopiero z chwilą nabycia nieruchomości mogą być stroną postępowań administracyjnych dotyczących ich nieruchomości i to w zakresie odnoszącym się do zdarzeń powstałych po nabyciu nieruchomości.

Skład orzekający

Andrzej Czarnecki

sprawozdawca

Halina Emilia Święcicka

członek

Maria Jagielska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., oraz kwestii legitymacji procesowej stron w postępowaniach administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z nabyciem nieruchomości po zmarłych właścicielach i brakiem udziału spadkobierców w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów proceduralnych dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego i znaczenie legitymacji procesowej stron, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy brak udziału w postępowaniu administracyjnym otwiera drzwi do jego wznowienia – lekcja z orzecznictwa WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 275/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /sprawozdawca/
Halina Emilia Święcicka
Maria Jagielska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6034 Zjazdy z dróg publicznych
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Iwona Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia[...] grudnia 2006 r. nr [...]w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego z drogi krajowej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...], Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zezwoli na lokalizację zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] B. w km 22+830, strona prawa, do działki nr [...] w Z. oraz ustalił warunki wykonania i użytkowania zjazdu. W warunkach tych wskazał między innymi, że zjazd ma być użytkowany do obsługi zabudowy mieszkalno-usługowej na działce nr [...] oraz na działkach przyległych nr [...] i [...] projektowaną drogą wewnętrzną po działce nr [...].
Decyzję otrzymał A. B. jako wnioskodawca, oraz – do wiadomości - właściciele działki [...], K. i M. małżonkowie P. Dotychczasowi właściciele działki nr [...] – Z. i S. małżonkowie W. - zmarli przed wszczęciem postępowania.
Decyzja ta stała się prawomocna w dniu [...] września 2005 r.
P. P., dnia [...] lutego 2006 r. złożył do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Argumentował, że od dnia [...] grudnia 2005 r. właścicielami działki nr [...], jak również przylegających działek nr [...] i [...], stał się on wraz z żoną M. W postępowaniu zakończonym ww. decyzją nie brali udziału ani poprzedni właściciele tej działki, ani też obecni jej właściciele. Jako przyczynę tego stanu rzeczy wnioskodawca wskazał brak należytej staranności ze strony urzędników oraz złą wolę H. B., która znała zarówno stan prawny działki nr [...], jak i adresy zamieszkania jej właścicieli, przed którymi ukrywała fakt toczącego się postępowania o zlokalizowanie zjazdu. Wnioskodawca nie zgadzał się z rozwiązaniem układu komunikacyjnego, który narzucono mu powołaną wyżej decyzją.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...], wznowił postępowanie w sprawie. Postanowienie to otrzymali – jako strony – P. i M. P., M.i K. P. i A. B.
W trakcie postępowania toczącego się na skutek wznowienia M. i P. P. domagali się – w piśmie z dnia [...] kwietnia 2006 r. – stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdyż toczącego się bez udziału strony.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji wobec braku przesłanek z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., jako podstawę rozstrzygnięcia podając art. 151 §1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku o wznowienie postępowania zarzucono organowi, iż nie ustalił spadkobierców właścicieli działki nr [...] i dlatego pominął ich przy wydawaniu decyzji. Organ istotnie powinien był "ustanowić przedstawiciela ustawowego spadkobierców w miejsce nieżyjących właścicieli", jednakże okoliczność ta nie miała znaczenia w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., "ponieważ wnoszący o wznowienie postępowania P. P. nie należał do grona spadkobierców". W ocenie organu II instancji P. P. uzyskał tytuł prawny w dniu [...] grudnia 2005 r. na podstawie umowy o dział spadku i darowizny. Spadkobiercą małżonków W., który w wyniku działu spadku otrzymał własność działki nr [...] była B. P. Osoba ta nie zgłaszała żadnych wniosków ani nie podjęła innych czynności mających na celu uznanie jej za stronę postępowania o zlokalizowanie zjazdu. W szczególności B. P. nie złożyła wniosku o wznowienie postępowania.
Skarżone rozstrzygnięcie było prawidłowe, bowiem P. P. nie mógł być stroną postępowania w przedmiocie zlokalizowania zjazdu.
Omawianą decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. otrzymali M. i K. P. oraz P. P., a także A. B.
M. i P. P. złożyli dnia [...] czerwca 2006 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem ww. decyzją.
W uzasadnieniu podnieśli, że decyzja o lokalizację zjazdu wydana została bez ich udziału w postępowaniu, co stanowi naruszenie przepisów k.p.a. i może być podstawą do jej uchylenia. W chwili orzekania w pierwszej instancji spadkobiercy właścicieli działki nr [...] żyli i byli znani wnioskodawczyni. Ponadto P. P. był właścicielem działki nr [...], której również miał dotyczyć planowany zjazd z drogi krajowej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną organ podał art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 127 §3 oraz art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.
W uzasadnieniu organ, odnosząc się do argumentacji P. i M. P. wskazał, że małżonkowie nie należeli do kręgu spadkobierców ustawowych właścicieli działki nr [...], to jest S. i Z. małżonków W. Po śmierci tych ostatnich własność działki nr [...] nabyła dnia [...] grudnia 2005 r. B. P., która jeszcze tego samego dnia darowała ją P. i M. P. Dlatego też małżonkowie P. nie legitymowali się uprawnieniami strony w postępowaniu zakończonym wydaniem w pierwszej instancji decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r. Ponadto organ podkreślił, że B. P. zgłosiła się do Oddziału w K. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad dnia [...] października 2005 r. w celu zapoznania się z aktami sprawy. Nie składała wówczas żadnych wniosków i nie podjęła żadnych czynności mających na celu uznanie jej za stronę postępowania.
P. P. złożył na ww. decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako naruszających prawo, w szczególności art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.
W uzasadnieniu podniósł, że już we wniosku o wznowienie postępowania wyraźnie zaznaczył, że w postępowaniu nie brali udziału spadkobiercy Z. i S. W., występujących w księgach wieczystych jako właściciele działki nr [...]. W ocenie skarżącego, organ nie kwestionował faktu pominięcia w postępowaniu spadkobierców małżeństwa W., a pomimo to wniosek o wznowienie postępowania złożony przez następcę prawnego osoby, która należała do kręgu spadkobierców po ww. małżeństwie, organ uznał za nie spełniający warunków z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
W uzasadnieniu argumentował, że decyzja merytoryczna została wydana dnia [...] sierpnia 2005 r., to jest gdy właściciele działki nr [...] nie żyli już od kilku lat. Spadek po nich nabyli w częściach równych: B. P., M. T., A. W. i Z. W. Organ prowadzący postępowanie nie miał informacji o następcach prawnych małżeństwa W., a wiadomość taką powziął dopiero po wydaniu decyzji, to jest w dniu [...] października 2005 r., gdy B. P. zgłosiła się do organu w celu zapoznania się z aktami sprawy. B. P. nie podjęła w sprawie żadnych działań, których celem byłoby uznanie jej za stronę toczącego się postępowania, nie wnosiła także o jego wznowienie. W tej sytuacji organ nie mógł wznowić postępowania z urzędu.
Ponadto organ podkreślił, że skarżący P. P. i jego żona M. P. uzyskali tytuł prawny do działki nr [...] dopiero dnia [...] grudnia 2005 r. w wyniku umowy o dział spadku i umowy darowizny. Nie są oni zatem spadkobiercami małżonków W., nieuprawnione jest więc twierdzenie skarżącego, że zostali pominięci w postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.
Wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją administracyjną dopuszczalne jest tylko w przypadku zaistnienia jednej z podstaw określonych w art. 145 § 1 kpa. Żadna inna okoliczność, nie objęta treścią tego przepisu, nie może być podstawą wznowienia postępowania. Skarżący podnosił, iż on wraz z żoną byli, bez własnej winy, pozbawieni możliwości udziału w postępowaniu, które zakończyło się decyzją o udzieleniu zezwolenia na urządzenie zjazdu. Otóż M. i P. P. nie uczestniczyli w tym postępowaniu nie dlatego, iż uczestnictwa tego zostali pozbawieni wskutek wad toczącego się postępowania, a dlatego, iż w owym czasie byli podmiotami nie mającymi żadnego związku ze sprawą. Skarżący dopiero z chwilą nabycia nieruchomości mogą być stroną postępowań administracyjnych dotyczących ich nieruchomości i to w zakresie odnoszącym się do zdarzeń powstałych po nabyciu nieruchomości.
P. P. występując w sprawie osobiście, a nie jako pełnomocnik spadkobierców działki nr [...] wywodził, iż doszło do naruszenia prawa ponieważ w postępowaniu administracyjnym nie brali udziału następcy prawni zmarłych właścicieli. Należ więc zauważyć, iż wznowienie postępowania z tej przyczyny (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) może nastąpić jedynie na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).
Jak wynika z akt sprawy skarżący nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w czasie postępowania o udzielenie zezwolenia na urządzenie zjazdu. Nie był także spadkobiercą po zmarłych Z. i S. W., bowiem jego udział w spadku był wyłączony przez żyjąca matkę B. P.
Jest faktem, że spadkobiercy Z. i S. W. nie brali udziału w tym postępowaniu administracyjnym. Zachodziła więc podstawa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. do wznowienia postępowania przy spełnieniu warunków określonych w k.p.a.
Ponieważ spadek po Z. i S. W. otworzył się przed wszczęciem postępowania administracyjnego, B. P., jako jedna ze spadkobierców Z. i S. W., miała prawo skorzystania z zarzutu wskazanego w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – braku uczestnictwa w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na urządzenie zjazdu. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 k.p.a.).
B. P. dowiedziała się o decyzji w dniu [...] października 2005 r., jednakże nie skorzystała z terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nadto wniosku takiego w ogóle nie złożyła. Stąd zarzut skarżącego o braku uczestnictwa spadkobierców działki nr [...] w postępowaniu o wydanie zezwolenia na zjazd, aczkolwiek trafny, nie zmienia faktu, że uprawnieni do wystąpienia z żądaniem wznowienia tego postępowania takiego wniosku nie złożyli. Natomiast skarżący, z przyczyn już podnoszonych, nie mógł skutecznie domagać się zmiany zaskarżonej decyzji.
W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI