VI SA/Wa 2692/20

VI SA/Wa 2692/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Maliszewska /przewodniczący/
Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 2577/21 - Wyrok NSA z 2025-07-29
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 944
art. 120 ust. 1 pkt 2 i ust. 2; art. 99 ust. 1 i ust. 3 pkt 3; art. 70 ust. 1; art. 71 ust. 1; art. 65 ust. 1; art. 68 ust. 1; art. 125 ust. 2 pkt 2; art. 1 ust. 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne.
Dz.U. 2020 poz 1526
art. 494 par 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 170; art. 171; art. 58 par 1 pkt 4; art. 134 par 1; art. 106 par 3;; art. 133 par 1;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 61 par 4; art. 10 par 2;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15 zzs indeks 4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi C.Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu unieruchomienia apteki ogólnodostępnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej "GIF") po rozpoznaniu odwołania C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] ( dalej "Skarżąca", "Spółka, "Strona") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej "WIF") z [...] września 2020 r., przedmiocie unieruchomienia apteki ogólnodostępnej "[...] " w [...] , ul. [...] .
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 112 ust. 1 pkt t i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 120 ust. 2 w zw. z art. 120 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 944; dalej: "u.p.f.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."),
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GSK 3573/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 3197/15, oddalającego skargę Spółki na decyzje GIF z dnia [...] października 2015 r., odmawiającą zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w [...] , ul. [...] w części dotyczącej zmiany podmiotu uprawnionego do prowadzenia apteki z "[...] " Sp. z o.o. na C. Sp. z o.o. Wskutek tego wyroku Spółka ostatecznie nie uzyskała zezwolenia na prowadzenie ww. apteki na podstawie art. 494 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1526 - dalej k.s.h.) w związku z przejęciem "[...] " Sp. z o.o. z uwagi na przynależność przejmującej Spółki do grupy kapitałowej, której członkowie prowadzili na terenie województwa łódzkiego więcej niż 1% aptek ogólnodostępnych, co było niezgodne z art. 99 ust. 3 pkt 3 u.p.f.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny sformułował następującą tezę: "Rekonstrukcja treści zastrzeżenia, o którym mowa w art. 492 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) prowadzi do wniosku, że ustawą stanowiącą inaczej w jego rozumieniu, jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.), a ściśle rzecz ujmując te spośród jej przepisów, które określają warunki (zarówno pozytywne, jak i negatywne), od których uzależnione jest wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Przejęcie zezwolenia i wykonywanie wynikających z niego uprawnień, nie może bowiem abstrahować od określonych ustawą aktualnych warunków jego udzielenia."
WIF, mając na uwadze powyższy wyrok, przeprowadził w dniu 14 września 2020 r., kontrolę doraźną w aptece ogólnodostępnej "[...] " w [...] , ul. [...] . Z protokołu kontroli wynika, że apteka nadal funkcjonuje i jest otwarta dla ludności, zaś w izbie ekspedycyjnej widoczna jest informacja, zgodnie z którą właścicielem apteki jest "C. Sp. z o.o". Podczas kontroli ustalono także, że faktury zakupu są adresowane na Spółkę
Decyzją z dnia [...] września 2020 r. WIF nakazał Spółce unieruchomić z datą otrzymania decyzji aptekę "[...] " w [...] , ul. [...] uznając, że Spółka nie posiada zezwolenia na prowadzenie tej apteki oraz nie zostało wykazane spełnianie warunków uprawniających do prowadzenia apteki, prowadzenia obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, zaś taka sytuacja stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 120 ust. 2 w zw. z art. 120 ust. 1 pkt 2 u.p.f. przez unieruchomienie apteki pomimo braku przesłanek, tj.: stwierdzenia naruszenia obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi. Powoduje to nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto zarzucono naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. przez nieustalenie, czy w związku z działalnością apteki zachodzi stan zagrożenia życia i zdrowia ludzi.
Po zapoznaniu się z odwołaniem i aktami postępowania, GIF uznał za zasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
Zdaniem GIF obrót detaliczny produktami leczniczymi może odbywać się co do zasady w aptece ogólnodostępnej, której prowadzenie wymaga uzyskania zezwolenia WIF (art. 99 ust. 1 u.p.f. w związku z art.. 65 ust. 1 u.p.f.). Prowadzenie działalności aptecznej bez wymaganego zezwolenia stanowi zatem naruszenie najbardziej podstawowego wymogu dotyczącego obrotu (detalicznego) produktami leczniczymi. Jednocześnie, skoro nie potwierdzono przez stosowne zezwolenie, że prowadzona działalność spełnia wymogi ustawowe, należy uznać, że taki stan rzeczy może powodować zagrożenie życia i zdrowia pacjentów, co uzasadnia unieruchomienie apteki zgodnie z art. 120 ust. 2 w zw. z art. 120 ust. 1 pkt 2 u.p.f. Ponadto, zgodnie z art. 125 ust. 2 pkt 2 u.p.f., kto bez wymaganego zezwolenia wykonuje działalność gospodarczą w zakresie obrotu produktami leczniczymi podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
GIF podkreślił, że skoro ustawodawca wprowadził sankcję karną za tego rodzaju naruszenie (art. 125 ust. 2 pkt 2 u.p.f.) zatem uznał, że prowadzenie apteki bez zezwolenia jest stanem rzeczy niepożądanym nie tylko na gruncie przepisów karnych ale też przepisów administracyjnych.
W konsekwencji, GIF uznał, że nie jest konieczne zbadanie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do dalszych naruszeń przepisów regulujących obrót detaliczny produktami leczniczymi. Sam brak potwierdzenia przez odpowiednie zezwolenie spełnienia warunków do prawidłowego prowadzenia apteki wskazuje na ryzyko niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia pacjentów, stanowiąc naruszenie przepisów regulujących obrót detaliczny produktami leczniczymi. Niedopuszczalna byłaby sytuacja, w której apteka ogólnodostępna funkcjonuje bez zezwolenia, co jest niezgodne z art. 99 ust. 1 u.p.f., a także stanowi podstawę odpowiedzialności karnej z art. 125 ust. 2 pkt 2 u.p.f., gdyż WIF nie stwierdził kolejnych naruszeń przepisów.
W ocenie GIF zgromadzony materiał dowodowy w postaci wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również protokołu z kontroli doraźnej były wystarczające do ustalenia istotnych okoliczności sprawy. Tym samym GIF nie podzielił zarzutów sformułowanych w odwołaniu dotyczących naruszenia prawa materialnego jak i zarzutów procesowych.
Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:
1. Nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji WIF, na podstawie art. 156 §1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, z powodu utrzymania w mocy wydanej decyzji o unieruchomieniu apteki z rażącym naruszeniem prawa z powodu domniemanego zagrożenia życia i zdrowia ludzi w sytuacji gdy apteki przeprowadzona przez WIF w dniu wydania decyzji o unieruchomieniu ([...] września 2020 r.), nie wykazała żadnych niezgodności,
2. naruszenie prawa materialnego, a to 120 ust.2 u.p.f. w zw. z art. 120 ust.1 pkt. 2 u.p.f. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i unieruchomienie apteki pomimo braku spełnionych następujących przesłanek:
a. stwierdzenia naruszenia obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi,
b. bezpośredniego naruszenia życia i zdrowia ludzi.
3. naruszenie prawa materialnego a to art. 494 § 2 k.s.h. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie, iż zezwolenie (decyzja) WIF z dnia [...] kwietnia 2005 r. wydana spółce [...] Sp. z o.o. przeszła na następcę prawnego tj. C. Sp. z o.o. z dniem 28 listopada 2014 roku (dzień połączenia), podczas gdy w świetle stanu prawnego obowiązującego w tamtym czasie nie istniały przepisy szczególne wyłączające sukcesję uniwersalną wynikającą z art. 494 § 2 k.s.h.
4. naruszenie art. 37ao ust.1 u.p.f. w zw. z art. 42 Pr.Przeds. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż zezwolenie (decyzja) WIF z dnia [...] kwietnia 2005 r. wydane spółce [...] Sp. z o.o. nie obowiązuje, pomimo iż nie zostało cofnięte ani nie stwierdzono jego wygaśnięcia, podczas gdy zezwolenie wydaje się na czas nieoznaczony i obowiązuje ono tak długo, dopóki nie zostanie cofnięte albo nie wygaśnie.
5. naruszenie art. 37ar u.p.f. w zw. z art. 99 ust.2 u.p.f.. poprzez jego nie zastosowanie i nie zważenie, iż wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r. w sprawie II GSK 3573/17 dotyczył skargi na decyzję o odmowie zmiany zezwolenia, która to zmiana była następstwem zawiadomienia organu o zmianie danych w zezwoleniu i wywołuje skutki prawne jedynie w zakresie zmiany zezwolenia.
6. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie Strony o wszczęciu postępowania z urzędu.
7. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 10 § 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione odstąpienie od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu pomimo braku ziszczenia się przesłanki zagrożenia życia i zdrowia ludzi.
8. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 75 k.p.a. poprzez niedopuszczenie w sprawie żadnych dowodów, podczas gdy z uzasadnienia decyzji wynika że organ opierał się na dokumentach w postaci protokołu kontroli oraz wyroku NSA w sprawie II GSK 3573/17 które formalnie dowodami nie były.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania i zasądzenie od organu kosztów postępowania.
Ponadto Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów z dokumentów:
- dowodu z protokołu kontroli apteki w [...] z 14 września 2020 r. - na okoliczność niestwierdzenia uchybień ani niezgodności z wyrokiem NSA z 11 sierpnia 2020 r.;
- dowodu z decyzji WIF z [...] października 2020 r. - na okoliczność umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia z powodu niespełnienia przesłanek wygaśnięcia zezwolenia;
- wydruku z Rejestru Aptek - na okoliczność ujawnionej w nim daty wygaśnięcia zezwolenia;
- dowodu z wyroku S.O. w [...] z [...] lutego 2017 (sygn. akt: [...] ) na okoliczność przejścia zezwolenia na prowadzenie Apteki [...] w [...] na spółkę C. Sp. z o.o.;
- dowodu z wyroku S.A. w [...] z [...] grudnia 2017 (sygn. akt: [...] ) - na okoliczność przejścia zezwolenia na prowadzenie Apteki [...] w [...] na spółkę C. Sp. z o.o.;
- Protestu Pacjentów i Pracowników Apteki [...] w [...] - na okoliczność negatywnych i nieodwracalnych skutków społecznych decyzji o unieruchomieniu apteki oraz sprzeciwu społecznego wobec tej decyzji;
- pisma Burmistrza [...] do [...] WIF i [...] Urzędu Wojewódzkiego - na okoliczność negatywnych i nieodwracalnych skutków społecznych decyzji o unieruchomieniu apteki oraz sprzeciwu lokalnych władz wobec tej decyzji;
- Materiałów prasowych.
W uzasadnieniu skargi zarzuty skargi zostały szczegółowo omówione.
W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja GIF utrzymująca w mocy decyzję WIF, mocą której doszło do unieruchomienia apteki ogólnodostępnej prowadzonej przez Skarżącą.
W działaniach organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętych rozstrzygnięć, a przytoczona argumentacja jest wyczerpująca.
Materialnoprawną przesłanką zaskarżonej decyzji były art. 120 ust. 2 w związku z art. 120 ust. 1 pkt 2 oraz art. 99 ust. 3 pkt 3 u.p.f.
Podstawą faktyczną wydanego nakazu unieruchomienia spornej apteki był wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GSK 3573/17. Wyrokiem tym została oddalona został skarga kasacyjna Spółki od wyroku WSA w Warszawie z 5 czerwca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 3197/15, oddalającego skargę Spółki na decyzję GIF z dnia [...] października 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję WIF z [...] marca 2015 r. o odmowie zmiany zezwolenia z dnia 22 kwietnia 2005 r. na prowadzenie spornej apteki ogólnodostępnej w części dotyczącej zmiany podmiotu uprawnionego do prowadzenia apteki.
Zgodnie z ww. prawomocnym wyrokiem NSA, Spółka nie uzyskała zezwolenia na prowadzenie aptek ogólnodostępnych na podstawie art. 494 § 2 k.s.h. w związku z przejęciem "[...] " Sp. z o.o., a to z uwagi na przynależność Skarżącej jako przejmującej Spółki do grupy kapitałowej, której członkowie prowadzili na terenie województwa łódzkiego więcej niż 1% aptek ogólnodostępnych, co było niezgodne z art. 99 ust. 3 pkt 3 u.p.f. Zatem, zezwolenie należące do "[...] " Sp. z o.o. nie przeszło na Spółkę w trybie art. 494 § 2 k.s.h. W następstwie tego prawomocnego wyroku NSA Skarżąca nie posiada zezwolenia na prowadzenie spornej apteki. Przeprowadzona w dniu 14 października 2020 r. kontrola potwierdziła, że sporna apteka nadał funkcjonuje, pomimo braku wymaganego zezwolenia.
W pierwszej kolejności Sąd podzielił stanowisko organu, że jest on związany prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a.
Uzupełniająco należy podkreślić, że stosownie do art. 171 p.p.s.a wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Jednakże w literaturze zwraca sie uwagę, że powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) to moc prawna prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym - M. Bogusz, Powaga rzeczy osądzonej w nowym postępowaniu sądowoadministracyjnym, PiP 2004, nr 6, s. 87. Wyklucza ona możliwość ponownego rozpoznania tej sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 58 § 1 pkt 4). Jest nią objęta oczywiście sentencja orzeczenia. Wziąwszy jednak pod uwagę fakt, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego, ta zaś jest zawarta w jego uzasadnieniu, to trzeba przyjąć, że powagą rzeczy osądzonej są objęte również motywy wyroku. Jest to stanowisko uzasadnione, ponieważ dla dokładniejszego określenia treści rozstrzygnięcia zawartego w wyroku sądu administracyjnego niezbędne jest posłużenie się motywami, które doprowadziły do jego podjęcia. Po drugie art. 171 p.p.s.a. określa granice przedmiotowe stanu powagi rzeczy osądzonej. Nie stanowi on samodzielnej regulacji prawnej granic tego stanu. Powinien więc być interpretowany jako dopełnienie art. 170, który określa podmiotowe granice stanu powagi rzeczy osądzonej. (por.Tarno Jan Paweł, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V,Opublikowano: LexisNexis 2011).
W konsekwencji skoro Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku o sygn. akt II GSK 3573/17 ostatecznie podzielił stanowisko sądu I instancji, że zezwolenie należące do "Medycyna i Farmacja" Sp. z o.o. nie przeszło na Skarżącą w trybie art. 494 § 2 k.s.h., zatem organy inspekcji farmaceutycznej nie mogły zaakceptować stanowiska prezentowanego przez Skarżącą i przyjąć, że pomimo tego Spółka legitymuje się zezwoleniem na prowadzenie spornej apteki ogólnodostępnej.
W tych okolicznościach sprawy całkowicie nieusprawiedliwione są zarzuty skargi sformułowane w punktach 3,4 i 5 petitum skargi. Zarzuty te związane są z prezentowanym w skardze błędnym poglądem, że "zezwolenie obowiązuje tak długo, jak długo nie zostanie cofnięte albo nie wygaśnie". W ocenie Sądu ta argumentacja Skarżącej nie uwzględnia faktu, że zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest zezwoleniem podmiotowo-przedmiotowym, wydawanym określonemu podmiotowi na określony lokal, po spełnieniu warunków określonych w przepisach u.p.f. i w przepisach wykonawczych. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało zatem podzielić stanowisko organu, że Skarżąca nie wykazała, że dysponuje zezwoleniem na prowadzenie apteki ogólnodostępnej bowiem zezwolenie to nie zostało na nią skutecznie przeniesione w drodze czynności prawnej.
Należy też podkreślić, że w myśl przepisów u.p.f. obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1.
Zaznaczyć jednak trzeba, że zgodnie z art. 65 ust. 1 u.p.f. - obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie, a na podstawie art. 68 ust. 1 tej ustawy - obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych (z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1 u.p.f.). Natomiast, zgodnie z art. 99 ust. 1 u.p.f. - apteka ogólnodostępna może być prowadzona tylko na podstawie uzyskanego zezwolenia na prowadzenie apteki.
W związku z tym, odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa materialnego należy zauważyć, że w większości opierają się one na zakwestionowaniu okoliczności związanej z istnieniem domniemanego zagrożenia życia i zdrowia ludzi w sytuacji gdy w kontrolowanej aptece nie ustalono żadnych konkretnych niezgodności, w szczególności wskazanych w art. 120 ust.2 u.p.f. w zw. z art. 120 ust.1 pkt. 2 u.p.f. a mianowicie stwierdzenia naruszenia obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi lub bezpośredniego naruszenia życia i zdrowia ludzi.
Niewątpliwie prowadzenie apteki jest działalnością reglamentowaną, a więc stanowi ten szczególny obszar działalności gospodarczej, w którym ustawodawca na rzecz ochrony zdrowia zdecydował się na ograniczenie swobody działalności gospodarczej.
W tym aspekcie sprawy Sąd podzielił stanowisko organów, że ustawodawca ocenił już sam fakt prowadzenia działalności w zakresie prowadzenia obrotu produktami leczniczymi bez wymaganego zezwolenia jako szczególnie szkodliwy, ponieważ ustanowił sankcję karną za tego rodzaju naruszenie (art. 125 ust. 2 pkt 2 u.p.f.). Skoro prowadzenie apteki bez zezwolenia jest stanem rzeczy niepożądanym na gruncie przepisów karnych, nie może ono również znaleźć aprobaty na gruncie przepisów administracyjnych. Wbrew zarzutom skargi, GIF nie dopuścił się uchybienia uznając, że w sytuacji braku zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej nie jest konieczne dodatkowe badanie, czy w danej aptece dochodzi do nieprawidłowości w zakresie obrotu detalicznego produktami leczniczymi. W ocenie Sądu już sam fakt, że w takiej aptece dany podmiot - Spółka, prowadzi obrót detaliczny produktami leczniczymi bez zezwolenia jest wystarczający do wszczęcia procedury unieruchomienia danej placówki. Nie do zaakceptowania byłaby bowiem sytuacja, w której apteka ogólnodostępna funkcjonuje bez zezwolenia, co jest niezgodne z art. 99 ust. 1 u.p.f., a także stanowi podstawę do potencjalnej odpowiedzialności karnej z art. 125 ust. 2 pkt 2 u.p.f.
W konsekwencji w oparciu o art. 99 ust. 1 i art. 120 ust. 2 u.p.f. organy obu instancji zasadnie przyjęły, że Skarżąca dopuściła się naruszenia prawa prowadząc aptekę bez zezwolenia, co w konsekwencji mogło spowodować bezpośrednio zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Wydanie w tych okolicznościach decyzji nakazującej unieruchomienie apteki prowadzonej bez zezwolenia było w pełni zasadne i nie naruszało przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. W konsekwencji Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących nieważności zaskarżonej decyzji.
Reasumując, organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne dlatego też niezasadne są pozostałe zarzuty skargi naruszenia przepisów procesowych obejmujące naruszenie art. 61 §4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o wszczęciu postępowania z urzędu oraz zarzut naruszenia art. 10 § 2 k.p.a.
Co do zarzutu naruszenia art. 10 § 2 k.p.a. Sąd zauważa, że w sytuacji postawienia w skardze zarzutu naruszenia tego przepisu przez organ konieczne jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej na skutek niezawiadomienia o zakończeniu postępowania przez organ skarżący nie mógł dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mógł przedstawić, i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zakończeniu postępowania organ uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 4/07; LEX nr 351055).
Sąd - rozpoznając sprawę zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie dopatrzył się wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, jak również w stanowisku Spółki takiego - prawnie doniosłego wpływu naruszenia ww. przepisu na wynik sprawy - nie wykazano. GIF nie przeprowadzał już bowiem nowych dowodów, a stanowisko merytoryczne Strony wynikało ze złożonego przez nią odwołania, stąd brak zawiadomienia w trybie art. 10 k.p.a. pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Powyższe uwagi należy odnieść także do zarzutu naruszenia art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie Strony o wszczęciu postępowania z urzędu. Skoro do organów inspekcji farmaceutycznej należy kontrolowanie warunków obrotu produktami leczniczymi ( art. 1 ust. 5 u.p.f.) zatem w imię dobra ogólnego liczy się tu szybka reakcja na zaistniałe nieprawidłowości. Niewątpliwie instrumentem służącym do realizacji tych zadań jest możliwość unieruchomienia apteki w razie stwierdzenia nieprawidłowości w funkcjonowaniu danej placówki aptecznej.
Co do zarzutu naruszenia art. 61 § 4 k.p.a. należy jeszcze podkreślić, że orzecznictwo sądowe oraz doktryna dopuszczają możliwość zawiadomienia o wszczęciu postępowania za pośrednictwem podejmowanych wobec stron czynności procesowych. Byłaby to zatem forma "dorozumiana" zawiadomienia. W tym kierunku zmierza wyrok z dnia 18 kwietnia 2008 r., II OSK 492/07 (LEX nr 469206), w którym NSA stwierdza: "Późniejsze przystąpienie strony do postępowania nie konwaliduje braku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. Zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania nie jest wartością samą w sobie, lecz ma określony cel, którym jest przede wszystkim poinformowanie stron o tym, iż rozpoczęło się postępowanie administracyjne, w którym może zachodzić potrzeba obrony ich praw. Jeżeli zatem strona dowie się z innego źródła o wszczęciu postępowania i na skutek tego obronę swoich praw podejmie, to nie ma potrzeby zawiadamiania jej o wszczęciu postępowania". (por. Łaszczyca Grzegorz, Martysz Czesław, Matan Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, wyd. III, Opublikowano: LEX 2010). W rozpoznawanej sprawie sam fakt przeprowadzenia kontroli doraźnej w dniu 14 października 2020 r. spowodował, że Skarżąca została powiadomiona o wszczęciu postępowania, a zatem ten zarzut skargi mógł być uznany za uzasadniony.
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił wniosek Skarżącej o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze.
Sąd administracyjny, co do zasady, nie przeprowadza postępowania dowodowego, albowiem kontrolę legalności decyzji administracyjnej opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżone rozstrzygnięcie (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Wyjątek od tej zasady zawiera art. 106 § 3 p.p.s.a. jednakże nie służy on do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2004 r. FSK1186/04 nie publ.). Podkreślić zatem należy, że zakres kognicji sądu administracyjnego jest ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu i wyłącza możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest bowiem ponownie ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej (zob. NSA w wyroku z 6 października 2005 r. sygn. akt II GSK 164/05), lecz zbadanie, czy ustalenia dokonane przez organy administracyjne, których akty zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r. II FSK 72/06).
W świetle powyższego, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów obu instancji uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i w zastosowaniu prawa materialnego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Niniejszy wyrok został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz związanych z nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.), dodanego na podstawie art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875) zmieniającej wyżej wymieniona ustawę z dniem 16 maja 2020 r.
Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.