VI SA/Wa 2679/24

VI SA/Wa 2679/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula /sprawozdawca/
Grzegorz Nowecki
Honorata Łopianowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Honorata Łopianowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) Protokolant ref. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2023 r.; 2) zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz Skarżącego S. R. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej zaskarżoną decyzją z [...] maja 2024 r. nr [...]na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1170) w wyniku wniosku S. R. (Skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] września 2023 r. o odmowie w części udzielenia Skarżącemu prawa ochronnego na znak towarowy słowny Elektro-Lift.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że podstawą wydania ww. decyzji o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny Elektro-Lift zgłoszony w dniu 14 kwietnia 2022 r. pod numerem [...] był art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej. Znak ten zgłoszono do oznaczania nim towarów z klasy 7, 9, 37, 38 i 42. Urząd Patentowy RP ww. decyzją z [...] września 2023 r. odmówił udzielenia Skarżącemu prawa ochronnego na ww. znak towarowy słowny w części towarów w klasie 07: Urządzenia do przenoszenia; Windy i podnośniki; Przenośniki i pasy do przenośników; Metalowe rampy przeładunkowe [maszyny]; Platformy do załadunku pojazdów; Podnoszone platformy robocze; Rampy w postaci maszyn; Rampy załadunkowe; Ruchome platformy [elektryczne]; Ruchome chodniki; Samobieżne platformy hydrauliczne; Samobieżne platformy robocze; Windy trałowe; Zasilane elektrycznie platformy robocze; Zautomatyzowane maszyny do ładowania materiałów oraz w części usług w klasie 37: Instalowanie, konserwacja i naprawa wind i dźwigów; Konserwacja i naprawa dźwigów; Naprawa dźwigów; Serwis i naprawa mechanicznych platform dostępowych; Serwis i naprawa platform roboczych unoszących; Serwis i naprawa urządzeń do podnoszenia; Serwisowanie dźwigów; Usługi doradcze dotyczące instalacji wind osobowych; Usługi instalacyjne platform roboczych i budowlanych; Usługi instalacyjne w zakresie platform roboczych i budowlanych; Wciąganie maszyn związanych z instalacją, naprawą i budownictwem; Wynajem i konserwacja podestów roboczych. Urząd Patentowy poinformował przy tym, że po uprawomocnieniu się tej decyzji będzie prowadzone dalsze postępowanie w zakresie pozostałego wnioskowanego wykazu towarów i usług z klasy 7, 9, 37, 38 i 42.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący zarzucił Organowi błędne ustalenie stopnia znajomości języka angielskiego w Polsce na podstawie danych testu organizacji EF (Education First), w tym zaniechaniu podania źródła ww. badań i wyjaśnienia metodologii tych badań. Zarzucił również błędne przyjęcie, że użyte w znaku słowa są proste i pospolite oraz utożsamienie przesłanek braku zdolności odróżniającej z przesłankami opisowości, podczas gdy te podstawy są niezależne i wymagają odrębnej analizy i uzasadnienia ich zastosowania. Urząd dokonał także błędnej wykładni, a w konsekwencji nie zastosował art. 7 ust. 1 i art. 7a ust. 1 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim w zw. z art. 129¹ ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej.
Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji odmownej Urząd Patentowy po ponownym przeanalizowaniu sprawy stwierdził, że w sprawie zachodzą wszystkie przesłanki określone w art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej. Organ przedstawił zasady oceny zdolności rejestracyjnej znaku i przesłanki określone w powołanych przepisach, zgodnie z którymi podstawową przesłanką do udzielania prawa ochronnego na znak towarowy jest posiadanie przez oznaczenie dostatecznych znamion odróżniających. Wyróżniający charakter znaku towarowego polega na tym, że znak towarowy musi być tego rodzaju, aby w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógł być postrzegany przez odbiorców jako oznaczenie, według którego można dany towar/usługę zindywidualizować co do źródła pochodzenia towarów/usług od jednego konkretnego podmiotu gospodarczego. Nie wykazują jakichkolwiek znamion odróżniających znaki informacyjne, opisowe. Opisowy, informacyjny charakter wyraża się w tym, że formę przedstawieniową znaku wypełnia w całości i jednoznacznie treść informująca o cechach towaru czy usługi a nie o ich pochodzeniu. Chodzi zatem o takie znaki, które składają się wyłącznie z elementów wskazujących na cechy towarów i usług, jak i takie, których treść jest jednoznacznie opisowa względem towarów i usług, dla których znak jest przeznaczony. Przedmiotem oceny jest zawsze oznaczenie jako całość. Nie stoi to jednak na przeszkodzie dokonaniu na wstępie sukcesywnej analizy poszczególnych elementów użytych w celu przedstawienia tego znaku towarowego.
Mając powyższe na uwadze Urząd Patentowy stwierdził, że oznaczenie Elektro-Lift składa się z dwóch elementów słownych "electro" oraz "lift". Element słowny "Electro" (Elektro) oznacza pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z elektrycznością, zaś drugi element, tj. "lift" z języka angielskiego oznacza windę, dźwig, wyciąg, podnośnik, podnieść, unieść. Zatem w całościowym odbiorze zgłoszone oznaczenie stanowi proste zestawienie wyrazów jednoznacznie wskazujących na rodzaj, przeznaczenie i charakter oferowanych przez Skarżącego towarów i usług związanych z windami, podnośnikami elektrycznymi. Kombinacja utworzona przez te wyrazy może być uznana za poprawną gramatycznie i leksykalnie. W szczególności, nie można uznać, że zapisanie dwóch słów, oddzielonych myślnikiem uniemożliwi właściwemu kręgowi odbiorców zrozumienie znaczenia tego wyrażenia. W szczególności, nie można uznać, że tak zapisane elementy, uniemożliwią właściwemu kręgowi odbiorców natychmiastowe zrozumienie znaczenia tego wyrażenia, jako określonego rodzaju towarów i usług. Żadne z użytych elementów, składających się na oznaczenie Elektro Lift nie ma charakteru abstrakcyjnego ani fantazyjnego, ponieważ każde z nich ma określone znaczenie i całościowo oznaczenie również odczytywane jest jako opisowe.
Urząd Patentowy nie zgodził się ze stanowiskiem Skarżącego i stwierdził, że język angielski jest jednym z najbardziej znanych w Polsce języków obcych, a użyte w oznaczeniu słowa należą do prostych i zrozumiałych, które w kontekście towarów i usług będą wskazywały na ich rodzaj i przeznaczenie i tak też zrozumiałe będą przez odbiorców. Wnioskowane oznaczenie posiada jedynie ogólnoinformacyjny charakter, a tym samym nie wskazuje na pochodzenie towarów i usług, jako pochodzących z określonego źródła. W zakresie wskazanym powyżej Urząd Patentowy uznał analizowane oznaczenie za opisowe. Oznaczenie Elektro-Lift jest również oznaczeniem niedystynktywnym, czyli nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów i usług, dla których zostało zgłoszone. Do relewantnego kręgu odbiorców towarów i usług objętych zakresem odmowy, tj. z klasy 7 i 37 należą osoby dobrze poinformowane, ponieważ wskazane towary i usługi należą do wyspecjalizowanych, a tym samym skierowane do określonego kręgu odbiorców, których poziom uwagi jest wysoki. Biorąc pod uwagę tak określony krąg odbiorców, oznaczenie Elektro-Lift nie spełnia przesłanek do tego, aby nadać mu przymiot znaku towarowego. Jest to oznaczenie mające wyłącznie walor informacyjny, nieposiadający dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do kwestionowanych towarów i usług.
W kwestii zaś użycia w ocenianym oznaczeniu słów pochodzących z innego języka, Urząd Patentowy wyjaśnił, że takie oznaczenia podlegają takim samym regułom oceny, jak oznaczenia w języku polskim. W kwestii zaś oceny opisowości tego oznaczenia w języku obcym, pomimo, iż omawiane oznaczenie pochodzi z języka obcego, niemniej jego opisowy charakter jest niewątpliwy, ponieważ oba słowa składające się na ten znak należą do podstawowych. Odmowa prawa ochronnego na oznaczenie w języku obcym znajduje w szczególności zastosowanie w stosunku do terminów zaczerpniętych z języków stosunkowo dobrze znanych w krajowym obrocie lub stosunkowo często w nim występujących, a to właśnie język angielski zajmuje pierwsze miejsce w statystyce znajomości języków obcych w naszym kraju.
W konkluzji Urząd Patentowy stwierdził, że oznaczenie Electro-Lift w przedstawionej formie nie posiada zdolności odróżniającej, ponieważ nie umożliwia nabywcy skojarzenia towarów i usług z konkretnym podmiotem, nie daje możliwości ich odróżnienia od pochodzących od innych podmiotów gospodarczych. Nie wykazuje też żadnej cechy pozwalającej na pełnienie podstawowej funkcji znaku towarowego względem kwestionowanych towarów i usług, związanych z windami, podnośnikami, ich naprawą, instalacją itp. Z kolei przepis art.7 ustawy o języku polskim nie znajduje zastosowania przy ustalaniu przesłanek rejestrowych, zaś art. 7a tej ustawy odnosi się jedynie do obowiązku używania języka polskiego w zakresie informacji konsumentów. Z kolei treść art. 11 pkt 6 powołanej ustawy wyraźnie dopuszcza możliwość używania w charakterze znaków towarowych nazw w językach obcych. Zastosowany art. 1291 ust 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej stanowi niezależną podstawę odmowy od art. 1291 ust 1 pkt 4 tej ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżył powyższą decyzję w całości wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia w całości twierdzeń oraz dowodów zgromadzonych w sprawie oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez:
a) błędną i fragmentaryczną ocenę dowodu z raportu GUS z
2011 r. pt. "Jakość życia i spójność społeczna 2011", co miało wpływ na wynik sprawy bowiem spowodowało, że Urząd Patentowy błędnie przyjął, że język angielski jest w Polsce powszechnie znany, a w konsekwencji, doprowadziło do uznania spornego znaku za opisowy oraz odmowy jego rejestracji;
b) błędne ustalenie stopnia znajomości języka angielskiego w Polsce na podstawie danych testu organizacji EF (Education First) i nieuprawnione, oraz kompletnie sprzeczne z danymi przyjęcie przez Urząd Patentowy, że "znajomość języka angielskiego wśród polskich odbiorców plasuje się no wysokim poziomie";
c) błędne przyjęcie, że sporny znak stanowi zestawienie słów "prostych i zrozumiałych" i "często używanych w obrocie", które będą natychmiast odszyfrowane przez przeciętnego polskiego odbiorcę, podczas gdy słowo "lift" nie należy do podstawowych słów zrozumiałych przez ogół Polaków, ani nie jest powszechnie używane, a z pewnością Urząd Patentowy nie udowodnił, że do takich należy, co miało wpływ na wynik sprawy bowiem spowodowało, że Urząd Patentowy błędnie przyjął, że przeciętny odbiorca jest w stanie zdekodować znaczenie spornego znaku, a w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionej konkluzji, że sporny znak jest opisowy i nie może zostać zarejestrowany;
2) art. 107 § 3 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji skutkujące brakiem możliwości dokonania kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez:
a) zaniechanie wyjaśnienia rozbieżności oceny opisowości spornego znaku w kontekście podobnych towarów/usług;
b) zaniechanie wyjaśnienia badań wskazanych w raporcie z badania GUS i raporcie EF (Education First), w tym brak wyjaśnienia dlaczego Urząd Patentowy przyjął na podstawie tych raportów wysoką znajomość języka angielskiego w Polsce, podczas gdy teza ta jest sprzeczna w wynikami płynącymi z tych raportów;
c) zaniechanie wskazania przyczyn, dlaczego Urząd Patentowy uznał słowo "lift" jako podstawowe, proste i pospolite;
d) zaniechanie oceny znaku jako całości, w szczególności pominiecie faktu, że w języku angielskim nie ma słowa "elektro" i powoływanie się na rzekomą opisowość w j. angielskim spornego znaku postrzeganego jako całość jest błędne, podczas gdy sporny znak jako całość nawet dla osób znających bardzo dobrze język angielski nie byłby opisowy, a co najwyżej aluzyjny;
co miało wpływ na wynik sprawy bowiem skutkowało niewyjaśnieniem rozumowania, którym kierował się Urząd Patentowy, a w konsekwencji, brakiem możliwości dokonania kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji w zakresie zastosowania art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy – Prawo własności przemysłowej;
II. prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 1291 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo własności przemysłowej w zw. z art. 4 ust. 1 lit. c) dyrektywy 20/2436/UE z dnia 16 grudnia 2015 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych poprzez:
a) błędną wykładnię zawartej w tym przepisie przesłanki, że nie rejestruje się znaków, które składają się "wyłącznie" z elementów opisowych;
b) zaniechanie dokonania przez Urząd całościowej oceny spornego znaku w świetle interesu publicznego;
c) błędną ocenę percepcji przez polskiego odbiorcę elementów spornego znaku, polegającą na założeniu, że zidentyfikuje on łatwo i wprost znaczenie tych elementów;
d) błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie przez Urząd Patentowy, że aby zrozumieć znaczenie spornego znaku nie jest konieczna dogłębna znajomość języka obcego, czy też umiejętność porozumiewania się;
e) błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie przez Urząd Patentowy, że sporny znak stanowi słowa "powszechnie używane" i "często używane w obrocie";
f) błędną wykładnię i brak oceny znajomości konkretnego słowa "lift" w Polsce, i skupieniu się na analizie znajomości języka angielskiego w ogólności;
2) art. 1291 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo własności przemysłowej w zw. z art. 4 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2015/2436/UE poprzez:
a) błędną wykładnię polegającą na utożsamieniu przesłanek odmowy rejestracji z tego przepisu (brak zdolności odróżniającej) z przestankami zawartymi w art. 1291 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo własności przemysłowej (opisowość);
b) błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowej interpretacji pochodzącego z orzecznictwa kryterium "minimalnego charakteru odróżniającego" znaku towarowego;
co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkiem ww. błędów w wykładni było nieprawidłowe przyjęcie, że sporny znak nie nadaje się do odróżnienia towarów i usług, dla których został zgłoszony;
3) art. 7 ust. 1 i art. 7a ust. 1 w zw. z art. 11 ustawy o języku polskim i w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo własności przemysłowej poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu błędnego założenia, że zawarty w spornym znaku obcojęzyczny (angielski) wyraz "lift" może służyć do opisu towaru lub usługi i podlega dyspozycji art. 1291 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo własności przemysłowej, podczas gdy art. 7 ust. 1 oraz art. 7a ust. 1 ustawy o języku polskim nakłada wprost obowiązek używania języka polskiego do opisu właściwości towarów i usług.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł ojej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 27 listopada 2024 r. Skarżący ustosunkował się do argumentacji Urzędu Patentowego przedstawionej w odpowiedzi na skargę. Stwierdził, że powołane przez Urząd Patentowy wyroki dotyczą odmiennych stanów faktycznych i prawnych oraz podtrzymała w całości argumentację prezentowaną w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może natomiast orzekać w kwestiach wykraczających poza przedmiot zaskarżenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1595/04).
Kontrolując wydane w sprawie decyzje zgodnie z powołanym kryterium Sąd stwierdził, że nie są one zgodne z prawem. W działaniu Urzędu Patentowego dopatrzył się bowiem nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do wadliwej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego.
Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady tej wynika, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób określony w art. 107 § 3 k.p.a.
Na potrzeby rozpoznawanej sprawy wymaga przypomnienia, że funkcją każdego znaku towarowego jest zdolność odróżniania towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów pochodzących od innych przedsiębiorstw, co wprost wynika z definicji znaku towarowego zawartej w art. 120 ust. 1 ustawy – Prawo własności przemysłowej. Zdolność ta przejawia się w tym, że znak towarowy nie może wprowadzać uczestników obrotu w błąd co do pochodzenia towarów. Znakiem towarowym może być zatem wyłącznie oznaczenie, do używania którego można przyznać prawo wyłącznie jednemu podmiotowi, gwarantując jednocześnie prawo do swobodnego dostępu pozostałym uczestnikom obrotu gospodarczego do oznaczeń ogólnoinformacyjnych. Znak towarowy pozwala więc odbiorcy rozpoznać towary objęte prawem wyłącznym jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa, a tym samym umożliwia odróżnianie tych towarów, od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw. Posiadanie przez znak towarowy dostatecznych znamion odróżniających jest zatem podstawową przesłanką oceny przy udzielaniu prawa ochronnego na konkretne oznaczenie, jak również przy próbie wzruszenia takiego prawa.
Przeszkoda rejestracji znaku wynikająca z treści art. 1291 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo własności przemysłowej, zgodnie z którym nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone, określana jest mianem konkretnej zdolności odróżniającej i badana jest w odniesieniu do konkretnych towarów, dla jakich znak został zgłoszony do ochrony. Dostateczne znamiona odróżniające oznaczenia rozumiane w sensie konkretnym pozwalają na to, by właściwy krąg odbiorców, składający się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów towarów (usług) oznaczonych danym znakiem, postrzegał wskazany towar jako pochodzący z konkretnego przedsiębiorstwa (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 22 czerwca 2006 r. wydany w sprawie C-24/05).
Za niezdolne do pełnienia funkcji znaku towarowego uważa się znaki, które pozbawione są dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do towarów, dla sygnowania których zostały przeznaczone. Znamion takich nie posiadają oznaczenia, które nie pozwalają zindywidualizować towaru jako pochodzącego od konkretnego przedsiębiorcy. W tej grupie oznaczeń znajdują się oznaczenia/znaki opisowe, tj. oznaczenia, które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności (art. 1291 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo własności przemysłowej), czyli elementów, których jedyną funkcją jest przekazywanie informacji o towarze (usłudze), a nie o jego pochodzeniu z określonego przedsiębiorstwa (por. znaki oceniane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 720/18 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2673/19).
Znakiem opisowym jest znak, który ma cechy aktualnej, konkretnej i bezpośredniej opisowości. Aktualność oznaczenia podlega ocenie obiektywnej i sprowadza się do ustalenia, czy z punktu widzenia aktualnych warunków rynku oznaczenie jest przydatne do opisu towaru i jako takie powinno być dostępne dla wszystkich jego uczestników. Reguła konkretnej opisowości wskazuje z kolei, że wyłączony z rejestracji jako opisowy może być tylko taki znak, który wskazuje na konkretne cechy tego towaru, dla którego oznaczania jest przeznaczony. Bezpośredniość opisu ma zaś miejsce wtedy, gdy znak przekazuje informację o cechach konkretnego towaru wprost, wyraźnie i jednoznacznie, tak że może być ona również odczytana wprost, a nie drogą skojarzeń (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1346/10).
Należy też podkreślić, że nawet "znaki słabe", o niewielkiej, lecz dostatecznej mocy odróżniającej zasługują na ochronę na gruncie ustawy – Prawo własności przemysłowej, przy czym o dopuszczalności rejestracji znaku decyduje już minimalny, jakikolwiek poziom zdatności oznaczenia do pełnienia funkcji odróżniania towaru lub usługi ze względu na pochodzenie. Zdolność odróżniająca zasadniczo nie jest ustalana przez pryzmat warunków obrotu. Musi to być jednak zdolność konkretna – organ winien ją oceniać w odniesieniu do konkretnych towarów objętych zgłoszeniem (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2408/21 i powołane w nim poglądy wyrażane w doktrynie i orzecznictwie).
W rozpoznawanej sprawie analizie Urzędu Patentowego podlegał znak słowny Elektro-Lift przeznaczony do oznaczania towarów i usług z klasy z klasy 7, 9, 37, 38 i 42. Urząd Patentowy RP ww. decyzją z [...] września 2023 r. odmówił udzielenia Skarżącemu prawa ochronnego na ww. znak towarowy słowny w części towarów w klasie 07: Urządzenia do przenoszenia; Windy i podnośniki; Przenośniki i pasy do przenośników; Metalowe rampy przeładunkowe [maszyny]; Platformy do załadunku pojazdów; Podnoszone platformy robocze; Rampy w postaci maszyn; Rampy załadunkowe; Ruchome platformy [elektryczne]; Ruchome chodniki; Samobieżne platformy hydrauliczne; Samobieżne platformy robocze; Windy trałowe; Zasilane elektrycznie platformy robocze; Zautomatyzowane maszyny do ładowania materiałów oraz w części usług w klasie 37: Instalowanie, konserwacja i naprawa wind i dźwigów; Konserwacja i naprawa dźwigów; Naprawa dźwigów; Serwis i naprawa mechanicznych platform dostępowych; Serwis i naprawa platform roboczych unoszących; Serwis i naprawa urządzeń do podnoszenia; Serwisowanie dźwigów; Usługi doradcze dotyczące instalacji wind osobowych; Usługi instalacyjne platform roboczych i budowlanych; Usługi instalacyjne w zakresie platform roboczych i budowlanych; Wciąganie maszyn związanych z instalacją, naprawą i budownictwem; Wynajem i konserwacja podestów roboczych. Urząd Patentowy stwierdził, że zgłoszony znak nie posiada dostatecznych znamion odróżniających i jest opisowy w rozumieniu art. 1291 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej, gdyż składa się z dwóch elementów słownych "elektro" oraz "lift", gdzie element słowny "elektro" wskazujący na ich związek znaczeniowy z elektrycznością, zaś element "lift" z języka angielskiego oznacza windę, dźwig, wyciąg, podnośnik, podnieść, unieść. Zatem w całościowym odbiorze zgłoszone oznaczenie stanowi proste zestawienie wyrazów jednoznacznie wskazujących na rodzaj, przeznaczenie i charakter oferowanych przez Skarżącego towarów i usług związanych z windami, podnośnikami elektrycznymi. Urząd Patentowy przyjął, że żadne z użytych elementów, składających się na oznaczenie Elektro Lift nie ma charakteru abstrakcyjnego ani fantazyjnego, ponieważ każde z nich ma określone znaczenie i całościowo oznaczenie również odczytywane jest jako opisowe. Urząd Patentowy nie podzielił stanowiska Skarżącego i przyjął, że język angielski jest jednym z najbardziej znanych w Polsce języków obcych, a użyte w oznaczeniu słowa należą do prostych i zrozumiałych, które w kontekście towarów i usług będą wskazywały na ich rodzaj i przeznaczenie i tak też zrozumiałe będą przez odbiorców. Oznaczenie Elektro-Lift jest również oznaczeniem niedystynktywnym. Do relewantnego kręgu odbiorców towarów i usług objętych zakresem odmowy, tj. z klasy 7 i 37 należą osoby dobrze poinformowane, ponieważ wskazane towary i usługi należą do wyspecjalizowanych, a tym samym skierowane do określonego kręgu odbiorców, których poziom uwagi jest wysoki. Biorąc pod uwagę tak określony krąg odbiorców, oznaczenie Elektro-Lift nie spełnia przesłanek do tego, aby nadać mu przymiot znaku towarowego. Jest to oznaczenie mające wyłącznie walor informacyjny, nieposiadający dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do kwestionowanych towarów i usług. Urząd Patentowy poinformował przy tym, że po uprawomocnieniu się tej decyzji będzie prowadzone dalsze postępowanie w zakresie pozostałego wnioskowanego wykazu towarów i usług z klasy 7, 9, 37, 38 i 42.
W ocenie Sądu, powyższe stanowisko Urzędu Patentowego zostało wyrażone z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo własności przemysłowej, gdyż Urząd Patentowy nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a także nie dokonał właściwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego. W konsekwencji, uzasadnienie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Urząd Patentowy w sposób nieuprawniony zatem przyjął, że oznaczenie Elektro-Lift będzie w odniesieniu do ww. produktów i usług wymienionych w klasie 7 i 37 przez relewantny krąg odbiorców odbierane jako pozbawione charakteru odróżniającego czy oznaczenie opisowe.
Sąd podziela zarzuty i argumenty podniesione w skardze, że Urząd Patentowy w sposób nieuzasadniony przypisał oznaczeniu Elektro-Lift opisowy charakter. Organ w swojej decyzji nie ocenił słów składających się na zgłoszony znak łącznie jako całości. Gdyby bowiem Urząd Patentowy przeprowadził prawidłową analizę tego znaku mógłby dojść do wniosku, że znak ten nie przekazuje wprost informacji o oznaczanych towarach, a jedynie drogą skojarzeń. W kwestii użycia w ocenianym oznaczeniu słów pochodzących z innego języka, Urząd Patentowy przyjął, że pomimo, iż omawiane oznaczenie pochodzi z języka obcego, to jego opisowy charakter jest niewątpliwy, ponieważ oba słowa składające się na ten znak należą do słów podstawowych, prostych i zrozumiałych. Odmowa prawa ochronnego na oznaczenie w języku obcym znajduje zaś zastosowanie w stosunku do terminów zaczerpniętych z języków stosunkowo dobrze znanych w krajowym obrocie lub stosunkowo często w nim występujących, a to właśnie język angielski zajmuje pierwsze miejsce w statystyce znajomości języków obcych w naszym kraju. Tezy tej jednakże Urząd Patentowy nie uzasadnił i – co trafnie zarzucono w skardze – na jej poparcie (w realiach rozpoznawanej sprawy) nie przedstawił stosownych dowodów. Nie wykazał zatem, że słowo "lift" wyszło do powszechnego użytku w Polsce.
W ocenie Sądu, w konsekwencji nie można zaakceptować owego arbitralnego przyjęcia, że zgłoszony znak posiada charakter opisowy dla zgłoszonych towarów, z uwagi na brak bezpośredniej opisowości. Znak ten może mieć, jak trafnie twierdzi Skarżąca, charakter aluzyjny, czy sugerujący (por. pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. II GSK 3335/15, zgodnie z którym pośredni, możliwy przekaz informacyjny, nie może uzasadniać twierdzenia o braku zdolności odróżniającej znaku towarowego, bowiem brak ten istnieje tylko wówczas, gdy przekaz stanowi wprost o oznaczonym towarze i nie trzeba się go doszukiwać).
Oznaczenie ma bowiem charakter opisowy, jeżeli wykazuje bezpośredni i konkretny związek z wchodzącymi w grę towarami lub usługami, który może pozwolić docelowemu kręgowi odbiorców natychmiast i bez głębszego zastanowienia dostrzec w nim opis tych towarów lub usług lub jednej z ich podstawowych cech.
Ocena zdolności odróżniającej zgłoszonego oznaczenia została zatem dokonana z naruszeniem art. 1291 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że oznaczenie Elektro-Lift składa się w całości z elementów niewyróżniających, mogących służyć w obrocie do wskazania przeznaczenia towarów, do oznaczania których znak ten został przeznaczony oraz z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 252 ustawy - Prawo własności przemysłowej poprzez ustalenie, że oznaczenie to będzie stanowiło prostą informację o oznaczanych towarach.
Wskazana powyżej wadliwość zaskarżonej decyzji świadczy nadto o naruszeniu przez Urząd Patentowy zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.).
Urząd Patentowy odmówił bowiem udzielenia prawa ochronnego na wnioskowane oznaczenie na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej, jak i art. 1291 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, wskazując na dwie materialnoprawne przesłanki odmowy udzielenia prawa ochronnego na to oznaczenie. Jednocześnie przedstawił w uzasadnieniu decyzji argumentację prawną i faktyczną na brak zdolności odróżniającej tego oznaczenia słownego - ze względu na jego opisowy (informacyjny) charakter, czyli na przesłankę z art. art. 1291 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy. Zaskarżona decyzja nie zawiera zatem pełnego uzasadnienia, gdyż nie wyjaśnia w istocie powodów uznania braku zdolności odróżniającej spornego znaku - ze względu na przesłankę z art. 1291 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, zgodnie z którą oznaczenie nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone.
W takiej sytuacji należało uznać, że odmowa udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy Elektro-Lift została oparta jedynie o zarzut opisowości tego znaku, podczas gdy przywołane przepisy zawierają odrębne, bezwzględne przesłanki odmowy rejestracji znaków towarowych. Świadczy to o braku uzasadnienia stanowiska Urzędu Patentowego w zakresie zastosowania obu wskazanych przesłanek, co powoduje w konsekwencji niemożność dokonania przez sąd administracyjny, w tym zakresie, kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Należy to uznać za istotny brak (wadę prawną) tej decyzji, który powinien zostać uzupełniony przez Urząd Patentowy (por. pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 124/20).
Ponadto, jak wynika z orzecznictwa TSUE, w przypadku dokonania zgłoszenia znaku towarowego dla różnych towarów lub usług badanie podstaw odmowy udzielenia prawa ochronnego, wymienionych w art. 3 dyrektywy nr 89/104 o znakach towarowych, stanowiącego odpowiednik art. 1291 ustawy – Prawo własności przemysłowej, musi dotyczyć każdego z towarów lub każdej z usług, dla których wniesiono o udzielenie prawa ochronnego dla znaku towarowego. Wynika z tego, że właściwy organ, odmawiając udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy zobowiązany jest do podania w swej decyzji wniosków, do jakich doszedł w odniesieniu do każdego z towarów lub każdej z usług objętych zgłoszeniem, niezależnie od tego, w jaki sposób zgłoszenie to zostało sformułowane i że decyzja właściwego organu o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy co do zasady musi być uzasadniona w odniesieniu do każdego z tych towarów i każdej z usług (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II GSK 1730/18 i powołane w nim orzecznictwo).
Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz zasadami prowadzenia postępowania. Zasady ogólne postępowania są przy tym nie tylko abstrakcyjnym postulatem ustawodawcy wobec organów, ale także przesłanką oceny ich działania, w wyniku której może dojść do uchylenia decyzji administracyjnej (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2002 r., sygn. akt III SA 3390/00).
Rozpoznając ponownie sprawę Urząd Patentowy przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do powołanych powyżej zasad ogólnych zawartych w k.p.a., odniesie się do wszystkich okoliczności faktycznych i uzupełni materiał dowodowy, który zgromadził w sprawie, by następnie na jego podstawie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści.
Urząd Patentowy uwzględni i tę okoliczność, że zgodnie z art. 8 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Z prowadzonego przez Urząd Patentowy rejestru znaków towarowych (dostępnego na stronie internetowej Urzędu Patentowego) wynika przy tym, że w dotychczasowej praktyce orzeczniczej Organ nie widział przeszkód w rejestracji licznych znaków towarowych (w tym słownych) zawierających element słowny "Elektro", lub "Lift".
Brak uwzględnienia powyższej okoliczności z całą pewnością nie pogłębia zaufania do organów państwa i nie świadczy o respektowaniu przez nie zasady równego traktowania.
Z kolei możliwość nabycia wtórnej zdolności odróżniającej dotyczy tylko znaków towarowych, które pierwotnie były pozbawione jakiegokolwiek odróżniającego charakteru (vide H. Fedorowicz w: Prawo własności przemysłowej. Komentarz, red. M. Kondrat, Warszawa 2021, art. 130).
Ze wszystkich wskazanych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i a) oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu wydanych w sprawie decyzji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964), zasądzając od Urzędu Patentowego RP na rzecz Skarżącego 1000 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi, 1200 zł tytułem wynagrodzenia Pełnomocnika Skarżącego będącego adwokatem oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.