VI SA/Wa 2670/15

VI SA/Wa 2670/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-06-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-10-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Maliszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Sygn. powiązane
II GSK 4883/16 - Wyrok NSA z 2019-01-31
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 153, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
art. 8 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c,
Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.
Dz.U. 2015 poz 581
art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r.o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Dz.U. 2010 nr 220 poz 1447
art. 2
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 23
art. 7, art. 77 par. 1, art. 140, art. 78
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę w całości
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez A. K., uchylił w całości decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2013r. nr [...], ustalającą, że A. K. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 lutego 2009 r. i stwierdził, że A. K. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: od 30 grudnia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 lutego 2009 r.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej "Dyrektorem [...]OW NFZ") ww. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. ustalił, że A. K. (zwany dalej "skarżącym") podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od 1 stycznia 1999r. do 31 grudnia 2001r. i od 1 stycznia 2004r. do 28 lutego 2009r.
Dyrektor [...]OW NFZ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2012r. wpłynął do niego uzupełniony wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. (zwanego dalej "ZUS w L.") o objęcie skarżącego ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w ww. okresach. Według ZUS w L., w oparciu o zgromadzone dowody i materiały w toku postępowania wyjaśniającego, stwierdzono, że skarżący nie dokonał zgłoszenia się do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz jako płatnik składek w okresach od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001r. i od 1 stycznia 2004r. do 28 lutego 2009r. Skarżący dokonał natomiast takich zgłoszeń od dnia 1 marca 2009r. Według ZUS w L. skarżący figuruje w ewidencji Urzędu Skarbowego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia 1 lutego 1992r. Ponadto za lata 1999-2001 oraz 2004-2009 skarżący składał zeznania podatkowe i wykazał przychód/dochód. Skarżący zgłosił do organu ewidencji działalności gospodarczej prowadzenie działalności gospodarczej od dnia 20 października 2008r.
Organ I instancji wskazał ponadto, że zgodnie z danymi zawartymi w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS skarżący w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 24 lutego 2009 r. był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako funkcjonariusz Policji, natomiast w okresie od 1 marca 2009 r. do 28 lutego 2010 r. figurował w ww. systemie z kodem osoby pobierającej uposażenie po zwolnieniu ze służby. Z kolei od dnia 1 marca 2010 r. Skarżący jest zgłoszony z kodem emeryta. ZUS w L. wydał w dniu [...] grudnia 2010 r. decyzję o objęciu skarżącego obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, która w wyniku jej zaskarżenia, została zmieniona wyrokiem Sądu Okręgowego w L. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2011r. sygn. akt [...].
Dyrektor [...]OW NFZ wskazał następnie, że dokonano sprawdzenia skarżącego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w zakresie danych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i potwierdzono okoliczność prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, z datą jej rozpoczęcia od 20 października 2008r. Z kolei Skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2012r. wyjaśniał, iż w okresach od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 lutego 2009r. prowadził treningi [...] jako instruktor. Zasadą przyjętą przez uczestników treningów było wspólne ponoszenie kosztów wynajmu sali na treningi - obowiązek rozliczenia się z wynajmującym salę spoczywał na skarżącym jako instruktorze. Skarżący podnosił ponadto, że powstała wątpliwość, czy prowadzona przez niego działalność nie nosi znamion działalności gospodarczej, w związku z czym zwrócił się do organów podatkowych i uzyskał informację, że powinien zgłosić prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżący wyjaśniał także, iż składał miesięczne zeznania podatkowe z zerowymi składkami na ubezpieczenia, był ubezpieczony społecznie z tytułu służby w Policji, a nadto Sąd Okręgowy w L. wydał korzystny dla niego wyrok w sprawie ubezpieczeń społecznych.
Dyrektor [...]OW NFZ stwierdził następnie, że skarżący pismem z dnia [...] lipca 2012r. oraz kolejnymi pismami wnosił o przedłużenie postępowania celem uzupełnienia materiału dowodowego sprawy. Do dnia wydania decyzji organu I instancji nie zostały jednak złożone do akt sprawy żadne wnioski i dowody, co w ocenie organu I instancji uzasadniało wydanie decyzji w oparciu o posiadany materiał dowodowy.
Dyrektor [...]OW NFZ przywołał treść art. 104 § 1 k.p.a., art. 109 ust. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm., zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym") oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm., zwaną dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ").
Organ i instancji wskazał również, iż w celu określenia przedziału czasu, w którym przedsiębiorca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, należy odwołać się do art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., zwanej dalej "ustawą o systemie ubezpieczeń"). Określanie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia i zakończenia działalności gospodarczej wpisanej do ewidencji powoduje zaś istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Natomiast w orzecznictwie sądowym prezentowane było stanowisko, że to fakt prowadzenia działalności gospodarczej, a nie wpis do ewidencji przesądza o istnieniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.
W ocenie Dyrektora [...]OW NFZ ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, iż skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w okresach od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 lutego 2009 r. Potwierdzeniem tego jest zgłoszenie się skarżącego do Urzędu Skarbowego jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia 1 lutego 1992 r. i składanie przez niego zeznań podatkowych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej z wykazanym przychodem/dochodem za lata 1999-2001 i 2004-2009. Również skarżący potwierdzał, że składał miesięczne zeznania podatkowe. Natomiast wyrok Sądu Okręgowego w L. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2011r. sygn. akt [...] dotyczył obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, zaś z uzasadnienia ww. wyroku nie wynika, że Sąd ustalił, iż skarżący nie prowadził działalności gospodarczej.
W konkluzji Dyrektor [...]OW NFZ stwierdził, że skarżący, prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą, podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach od 1 stycznia 1999r. do 31 grudnia 2001r. - na podstawie art. 8 pkt 1 lit. c ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, od 1 stycznia 2004r. do 30 września 2004r. - na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o ubezpieczeniu w NFZ i od 1 października 2004r. do 28 lutego 2009r. - na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości i o umorzenie postępowania w sprawie, względnie o ustalenie, że skarżący nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w wymienionych w decyzji okresach.
Według skarżącego zgodnie z przepisami prawa za działalność gospodarczą może być uznana wyłącznie działalność zarobkowa, tymczasem skarżący nie prowadził swojej działalności z zamiarem uzyskiwania zysków i nie działał zarobkowo jako instruktor [...].
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej "Prezesem NFZ") decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. unr [...] uchylił w całości powyższą decyzję Dyrektora [...]OW NFZ i stwierdził, że skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od 30 grudnia 1999 r. do 31 grudnia 2001r. i od 1 stycznia 2004r. do 28 lutego 2009r.
Według Prezesa NFZ, zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w L. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2011r., sygn. akt [...], na skutek wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji ZUS w L. z dnia [...] grudnia 2010r., sąd zmienił ww. decyzję ZUS w L. i ustalił, że skarżący z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności nie podlega ubezpieczeniom społecznym w okresach od 1 stycznia 1999 r. do 29 grudnia 1999 r. oraz od 25 lutego 2009 r. do 28 lutego 2009 r. Zdaniem organu odwoławczego Dyrektor [...]OW NFZ nie odniósł się merytorycznie w decyzji do powyższego wyroku, wskazując jedynie, iż powyższy wyrok dotyczy obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, zaś z uzasadnienia wyroku nie wynika, iż sąd ustalił, że skarżący nie prowadził działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy podkreślił, że uregulowanie stanu prawnego ustawy o systemie ubezpieczeń nastąpiło w dniu 30 grudnia 1999 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 23 grudnia 1999r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 110, poz. 1256), na mocy której dodano do art. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń ust. 8 stanowiący, iż osoby pozostające w stosunku służby, które podjęły służbę przed dniem 1 stycznia 1999r ., spełniające jednocześnie warunki do podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, pkt 4-6 i pkt 10 tej ustawy, obejmowane są tymi ubezpieczeniami dobrowolnie na swój wniosek. Taki stan prawny pozwalał ubezpieczonemu będącemu funkcjonariuszem służb mundurowych, który rozpoczął służbę przed 1 stycznia 1999 r. na wybór tytułu ubezpieczenia dopiero od dnia grudnia 1999 r., zaś w okresie od dnia 1 stycznia 1999r. do dnia 29 grudnia 1999 r. nie istniał ustawowy obowiązek ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzonej przezeń działalności gospodarczej, ani możliwość skorzystania z takiego ubezpieczenia dobrowolnie na swój wniosek. Zdaniem organu odwoławczego takie stanowisko ma potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2005r., sygn. akt II UK 247/04 i z dnia 26 czerwca 2007r. sygn. akt I UK 12/07.
W konsekwencji zdaniem Prezesa NFZ, biorąc pod uwagę uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w L. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2011r. sygn. akt [...], jak również w oparciu o ww. stan prawny należało uznać, że skarżący w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 29 grudnia 1999 r. nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Natomiast fakt wykazywania przez skarżącego przychodu i dochodu z działalności gospodarczej za lata 1999-2001 i 2004-2009 potwierdzał prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.
Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, zatem organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia składek na ubezpieczenie zdrowotne dla skarżącego będzie ZUS. Stanowisko takie ma potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1656/06.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący A. K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Prezesa NFZ w części stwierdzającej, że Skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od 30 grudnia 1999r. do 31 grudnia 2001r. i od 1 stycznia 2004r. do 28 lutego 2009r. Decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003r., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie do sytuacji skarżącego,
2) art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ, obowiązującej do dnia 30 września 2004r., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie do sytuacji skarżącego,
3) art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie do sytuacji Skarżącego,
4) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008r., poprzez jego błędną wykładnię,
5) art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej (Dz. U. z 1990r. Nr 41, poz. 324 ze zm., zwanej dalej "u.d.g."), poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżący w okresie od 30 grudnia 1999 r. do 31 grudnia 2000 r. prowadził działalność gospodarczą, w sytuacji gdy prowadzona w tym okresie przez niego działalność w zakresie treningów [...] nie miała charakteru zarobkowego.
5) art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm., zwanej dalej "u.p.d.g."), poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżący w okresie od 1 stycznia 2000 r. do 31 grudnia 2001 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 lutego 2009 r. prowadził działalność gospodarczą, w sytuacji gdy prowadzona w tym okresie przez niego działalność w zakresie treningów [...] nie miała charakteru zorganizowanego.
Według skarżącego decyzja Prezesa NFZ została wydana w oparciu o istotny błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że działalność w postaci treningów [...], prowadzonych przez skarżącego, wypełnia ustawowe znamiona definicji działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego prowadzone przez niego treningi [...] dla grupy zapaleńców początkowo nie miały charakteru zarobkowego. Nawet jeśli w późniejszym okresie pojawiał się jakiś dochód to był przeznaczany albo na pomoc ćwiczącym, albo poszerzanie wiedzy z zakresu sztuk walki. Do dnia 28 lutego 2009 r. nie uzyskały również charakteru działalności prowadzonej w sposób zorganizowany i ciągły.
Według skarżącego zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej i urzędu skarbowego zostały dokonane jedynie w celu uzyskania dokumentacji pozwalającej na uzyskanie stosownych zezwoleń i zgód od przełożonych Skarżącego, który był w tym czasie funkcjonariuszem policji i miały charakter czysto formalny. Jednocześnie organ nie zadał sobie należytego trudu sprawdzenia, jak faktycznie wyglądała działalność treningowa skarżącego i czy spełniała ona wymogi pozwalające na uznanie jej za pozarolniczą działalność gospodarczą.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 1632/13. Wyrokiem z dnia 3 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] kwietnia 2013 r. Sąd podniósł, że organ winien był ustalić fakty potwierdzające, że skarżący prowadził działalność zarobkową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek. O tym, czy czynności dokonywane przez skarżącego spełniały cechy wyodrębnionej działalności gospodarczej powinny przesądzać obiektywne kryteria, takie jak prowadzenie takiej działalności na własny rachunek oraz prowadzenie w celach zarobkowych, w sposób ciągły i zorganizowany. Rozstrzygające znaczenie mają bowiem okoliczności, w jakich działalność jest wykonywana.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy organ utożsamił składanie przez skarżącego deklaracji podatkowych z wykazanym przychodem z tytułu działalności gospodarczej z faktycznym prowadzeniem takiej działalności. Organ pominął przy tym argumentację skarżącego zmierzającą do wykazania, że prowadzona przez niego działalność nie była działalnością gospodarczą. Skarżący wskazywał, że początkowo nie uzyskiwał z tytułu prowadzenia treningów [...] przychodu, a gdy taki przychód się pojawił, był on przeznaczany na cele szkoleniowe lub na potrzeby uczestników treningów. Wskazywał również, że koszt wynajmu sali treningowej był ponoszony przez wszystkich uczestników treningów, a skarżący jedynie przekazywał pieniądze wynajmującemu salę. Sąd wskazał, iż organ nie ustosunkował się do tych kwestii.
Ponownie rozpoznając sprawę, Prezes NFZ pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. poinformował skarżącego, że na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. ma prawo brać czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji wypowiedzieć się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Ponadto z uwagi na fakt, że w odwołaniu została zawarta informacja, iż skarżący nie prowadził swojej działalności gospodarczej z zamiarem uzyskiwania zysków i nie działał zarobkowo jako instruktor [...], zwrócono się do skarżącego o przesłanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego pisma dowodów potwierdzających powyższą informację, zwłaszcza zaświadczenia z urzędu skarbowego w przypadku nieuzyskiwania przychodów w poszczególnych miesiącach obejmujących lata 1999-2001 oraz 2004-2009 i innych dokumentów mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Jednocześnie wskazano, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. pismem z dnia [...] marca 2012 r. poinformował [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, iż na podstawie informacji przekazanych przez Urząd Skarbowy wynika, iż A. K. na podstawie zeznań podatkowych z tytułu działalności gospodarczej wykazał przychód/dochód za lata: 1999-2001 oraz 2004-2009.
Skarżący pismem z dnia [...] października 2014 r. wskazał, iż podtrzymuje dotychczas złożone wnioski dowodowe i wniósł ponownie o wezwanie w charakterze świadków osób wymienionych w piśmie (tj. K. W., A. O., M. F., R. W., A. C., V. S., A. K.) na okoliczności sposobu organizacji i charakteru zajęć prowadzonych w okresach: od 30 grudnia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 lutego 2009 r. przez A. K., braku zarobkowego charakteru działalności wypełniającej ustawowe znamiona działalności gospodarczej.
Do pisma zostały załączone następujące dokumenty: oświadczenie K. W. z dnia [...] października 2014 r., oświadczenie A. K. z dnia [...] października 2014 r., rozliczenie kosztów działalności sekcji za lata 2004 r.-2008., certyfikaty i dyplomy wystawione na A. K. potwierdzające podnoszenie przez niego kwalifikacji instruktorskich oraz udział w zawodach sportowych.
Z oświadczenia Pana K. W. z dnia [...] października 2014 r. wynika, iż: "(...) w okresie od roku 1989 do dzisiaj (z przerwami w okresie od 1996-1998 (z uwagi na służbę wojskową) oraz z przerwami w latach 2007 i 2012-2013) aktywnie uczestniczyłem i uczestniczę w treningach [...] prowadzonych przez A. K. dla grupy zapaleńców. Aktualnie sam jestem instruktorem i pomagam A. K. w prowadzeniu zajęć". Ponadto wskazał, iż działalność [...] sekcji [...] do lutego 2009 r. nie miała charakteru zarobkowego i ćwiczący generalnie składali się jedynie na koszty wynajęcia sali. Pan A. K., aż do wystąpienia z czynnej służby jako oficer Policji Państwowej nie prowadził swojej działalności z zamiarem uzyskiwania zysków i nie działał zarobkowo jako instruktor [...]. Jeśli w okresie tym pojawiał się jakiś (niewielki i raczej okazjonalny) zysk to był on w całości przeznaczany albo na pomoc ćwiczącym (ubrania, sprzęt), albo poszerzanie wiedzy z zakresu sztuk walki. Ponadto wskazał, iż sam jest instruktorem [...], prowadził i prowadzi nieodpłatne zajęcia w sekcji prowadzonej przez A. K., stąd wie jakie zasady odpłatności funkcjonują w ramach tej sekcji i może ocenić, że [...] sekcja do lutego 2009 r. nie miała charakteru zorganizowanego i zarobkowego przedsiębiorstwa.
Z kolei Pani A. K. wskazała, iż w okresie od 1989 r. do 1993 r. uczestniczyła w treningach [...] prowadzonych przez A. K. dla grupy zapaleńców. Powołana działalność nie miała charakteru zarobkowego i ćwiczący składali się na koszty wynajęcia sali. "Nawet w późniejszym okresie (od 1993 r. jestem żoną A. K.), A. K., aż do wystąpienia z czynnej służby jako oficer Policji Państwowej nie prowadził swojej działalności z zamiarem uzyskiwania zysków i nie działał zarobkowo jako instruktor [...]. Jeśli w okresie tym pojawiał się jakiś (niewielki i okazjonalnie) dochód to był przeznaczany albo na pomoc ćwiczącym, albo poszerzanie wiedzy z zakresu sztuk walki". Ponadto oświadczyła, iż sama jest instruktorką [...] i prowadzi nieodpłatne zajęcia w sekcji prowadzonej przez Pana A. K. stąd wie, jakie zasady odpłatności funkcjonują w ramach tej sekcji i może ocenić, że [...] sekcja do lutego 2009 r. nie miała charakteru zorganizowanego i zarobkowego przedsiębiorstwa.
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uchylił w całości decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2013 r. i stwierdził, że A. K. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: od 30 grudnia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 lutego 2009 r.
Organ odwoławczy wskazał, że z przekazanych przez skarżącego rozliczeń kosztów działalności sekcji wynika, iż:
- w 2004 r. od października do grudnia wykazany został przychód, koszt, dochód;
- w 2005 r. styczeń-maj wykazany został przychód, koszt, dochód, czerwiec - brak przychodu, wykazany koszt, w miesiącu wrześniu wykazany koszt, październik-grudzień - wykazany przychód, dochód, koszt;
- w 2006 r. styczeń-maj wykazano przychód, koszt, dochód, w czerwcu, sierpniu i wrześniu wykazany koszt, listopad-grudzień - wykazany przychód, koszty;
- w 2007 r. styczeń-czerwiec wykazano przychód, koszty, dochody, wrzesień-grudzień wykazano przychody, koszty, dochody;
- w 2008 r. styczeń-czerwiec wykazano przychód, koszty dochód, wrzesień-grudzień wykazano przychód, koszty, dochód.
W ocenie organu w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty należy stwierdzić, iż A. K. w ramach działalności gospodarczej prowadził działalność zarobkową jako instruktor [...].
Z rozliczenia kosztów działalności sekcji za lata 2004-2008 wynika, iż odnotowano następujące przerwy w działalności sekcji:
- w 2004 r. od stycznia do września sekcja nie trenowała z powodu remontu obiektu;
- w 2005 r. lipiec-sierpień-wrzesień - przerwa w treningach, w miesiącu wrześniu wykazany koszt;
- w 2006 r. czerwiec-październik przerwa w treningach, w czerwcu, sierpniu i wrześniu wykazany koszt;
- w 2007 r. lipiec-sierpień - przerwa w treningach;
- w 2008 r. lipiec-sierpień - przerwa w treningach.
Z uwagi na fakt, iż pomimo wezwania do przedstawienia zaświadczenia z urzędu skarbowego w przypadku nieuzyskiwania przychodów w poszczególnych miesiącach obejmujących lata 1999-2001 oraz 2004-2009, taki dokument nie został przedstawiony, zatem samo wykazanie przerw w treningach w poszczególnych miesiącach za lata 2004-2008, bez poparcia tej informacji stosownym zaświadczeniem z urzędu skarbowego, nie może zostać uwzględnione. Odnosząc się do wniosku skarżącego z dnia [...] października 2014 r. o wezwanie w charakterze świadków osób wymienionych w piśmie, organ wskazał, że dowód z przesłuchania stron może być przeprowadzony posiłkowo jedynie wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, ponieważ uznał, iż posiadał wystarczające dowody do uznania, iż Pan A. K. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą.
Ponadto organ wskazał, iż A. K. winien zdawać sobie sprawę, że prowadzenie każdej działalności gospodarczej łączy się z ryzykiem.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1223/10): "istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko. Jej prowadzenie występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z tą działalnością. Specyfika prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że przedsiębiorca sam dysponuje swoim czasem i może go przeznaczyć na jej bezpośrednie wykonywanie albo na sprawy prywatne, rodzinne, leczenie lub wypoczynek. Zatem o prowadzeniu działalności gospodarczej stanowią wszelkie działania podejmowane przez przedsiębiorcę w celu zaistnienia czynności dających przychód - w tym także okres oczekiwania na klienta, zamówienia czy zlecenia. Przesłanka wykonywania działalności gospodarczej w sposób ciągły nie może być zatem rozumiana jako konieczność jej wykonywania bez przerwy (przez cały rok, miesiąc, tydzień lub dzień), lecz jako zamiar powtarzalności określonych czynności w odróżnieniu od ich przypadkowości, jednorazowości, sporadyczności lub okazjonalności. Przyjmuje się więc, że działalność gospodarcza z założenia ma być działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany i nastawioną na nieokreślony z góry okres czasu, a ponadto związana jest z nią konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresu faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, np. z powodu braku koniunktury, przebranżowania itp.".
Fakt zgłoszenia i rozliczania się z urzędem skarbowym z osiągniętych przychodów/dochodów za lata: 1999-2001, 2004-2009 (zgodnie z informacją zawartą we wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia [...] marca 2012 r.) dodatkowo potwierdza prowadzenie przez A. K. pozarolniczej działalności gospodarczej, zatem nie można zgodzić się z argumentacją, iż prowadzona przez A. K. działalność nie była działalnością gospodarczą. Dodatkowo A. K. prowadził treningi, co w samo w sobie świadczy, iż prowadził działalność w sposób zorganizowany i ciągły.
Organ podkreślił, że nie ma podstaw do kwestionowania treści zawartych w pismach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. dotyczących informacji uzyskanych z urzędu skarbowego, bowiem stanowią one dokument urzędowy.
Kwestia dotycząca sposobu rozliczania się z urzędem skarbowym, kwalifikacji rodzaju uzyskiwanych przychodów/dochodów, nie należy do właściwości Narodowego Funduszu Zdrowia. Dodatkowo Narodowy Fundusz Zdrowia nie może zmienić charakteru ani źródła przychodów wykazywanych w organie podatkowym przez osobę rozliczającą się z urzędem skarbowym.
A. K. prowadził działalność gospodarczą w sposób ciągły, powtarzalny, podporządkowany zasadzie racjonalnego gospodarowania oraz uczestniczył w obrocie gospodarczym – m in. wynajmował pomieszczenie od MOSiR w L., w których odbywały się treningi.
Na stronie internetowej dotyczącej [...] Szkoły [...] T. zawarta jest informacja, iż A. K. jest [...] i głównym mistrzem tej szkoły. W zakładce pt. "O nas w pigułce" wskazano, iż ta szkoła funkcjonuje nieprzerwanie od roku [...], działa w strukturach P. założonego przez K. K. S., utrzymuje przyjacielskie kontakty z wieloma podobnymi ośrodkami w kraju i zagranicą niezależnie od ich profilu szkolenia. Oferta szkoły obejmuje: trening wypoczynkowy lub rekreacyjny z elementami samoobrony [...], kursy specjalistyczne dla kobiet, seniorów, pracowników różnych zawodów związanych z ryzykiem zagrożenia ze strony osób trzecich, nauka walki [...].
Organ wskazał, że w oparciu o powyższe, jak również o dokumenty zgromadzone w przedmiotowej sprawie, zwłaszcza na podstawie informacji przekazanej do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przez Urząd Skarbowy w L., iż A. K. na podstawie zeznań podatkowych z tytułu działalności gospodarczej wykazał przychód/dochód za lata: 1999-2001 oraz 2004-2009, należy uznać, iż A. K. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w okresach: od 30 grudnia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 lutego 2009 r.
A. K. pismem z dnia [...] września 2015 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję.
Objętą skargą decyzję zaskarżył w części, to jest w zakresie stwierdzenia, że podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: od 30 grudnia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 lutego 2009 r.
Zarzucił, że przy jej wydawaniu doszło do naruszenia wskazanych poniżej przepisów prawa:
1) art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z poźn. zin.), przez bezpodstawne zastosowanie ww. regulacji do skarżącego; co doprowadziło do przyjęcia, że skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia treningów [...], w sytuacji gdy prowadzenie treningów [...] nie miało charakteru pozarolniczej działalności gospodarczej;
2) art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej od dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391, z poźn. zm.), przez bezpodstawne zastosowanie ww. regulacji do skarżącego; co doprowadziło do przyjęcia, że skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia treningów [...], w sytuacji gdy prowadzenie treningów [...] nie miało charakteru pozarolniczej działalności gospodarczej;
3) art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z poźn. zm.) przez bezpodstawne stosowanie ww. regulacji do skarżącego; co doprowadziło do przyjęcia, że skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia treningów [...], w sytuacji gdy prowadzenie treningów [...] nie miało charakteru pozarolniczej działalności gospodarczej;
4) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r. przez błędną wykładnię powołanej regulacji, która doprowadziła do przyjęcia, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu powadzenia treningów [...], w sytuacji gdy prowadzenie treningów [...] nie miało charakteru pozarolniczej działalności gospodarczej;
5) art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej przez bezzasadne przyjęcie, że skarżący w okresie od 30 grudnia 1999 r. do 31 grudnia 2000 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 lutego 2009 r. prowadził działalność gospodarczą, w sytuacji gdy prowadzona w tym okresie przez skarżącego działalność w zakresie treningów [...] nie miała charakteru zarobkowego;
6) art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.), przez bezzasadne przyjęcie, że skarżący w okresie od 1 stycznia 2000 r. do 31 grudnia 2001 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 lutego 2009 r. prowadził działalność gospodarczą, w sytuacji gdy prowadzona w tym okresie przez skarżącego działalność w zakresie treningów [...] nie miała charakteru zorganizowanego;
7) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 140 k.p.a. przez nie uwzględnienie wniosku strony skarżącej o przesłuchanie świadków w sytuacji, gdy miało to istotne znaczenie dla niniejszej sprawy i potwierdzało okoliczności takie jak:
- sposób organizacji i charakteru zajęć prowadzonych przez A. K. w okresach: od 30 grudnia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 {lutego 2009 r., które nie stanowiły działalności gospodarczej;
- brak zarobkowego charakteru działalności A. K.;
- brak prowadzenia przez A. K. działalności wypełniającej ustawowe znamiona działalności gospodarczej w rozumieniu: art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej względnie:
- art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej i(l)z. U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.),
co doprowadziło do niewyjaśnienia w sposób należyty stanu faktycznego niniejszej sprawy i oparcia przez organ rozstrzygnięcia na błędnych ustaleń faktycznych;
8) art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., przez naruszenie zakresu swobodnej Dceny dowodów przez przyjęcie, że zawarta na stronie internetowej dotyczącej [...] Szkoły [...] T. informacja, przywołana w zaskarżonej decyzji
oznacza, iiż A. K. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w okresach: od 30 grudnia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 lutego 2009 r." w sytuacji, gdy powołana strona internetowa w wersji roboczej funkcjonowała od stycznia 2013 r., a w wersji ogólnodostępnej od lipca 2013 r.
9) art. 80 k .p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez bezpodstawne przyjęcie na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy materiału dowodowego, że A. K. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: od 30 grudnia 1999 < r. do 31 grudnia 2001 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 lutego 2009 r. w sytuacji gdy prowadzone przez niego treningi [...] nie miały charakteru pozarolniczej działalności gospodarczej;
Dodatkowo zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o istotny błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że działalność (treningi [...]) prowadzone przez skarżącego w okresach: od 30 grudnia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. i od 1 stycznia 2004 r. do 28 lutego 2009 r. wypełnia ustawowe znamiona definicji działalności gospodarczej.
Skarżący w skardze powtórzył dotychczasową argumentację, wskazując, że prowadzone przez niego treningi nie miały charakteru zarobkowego, a zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej i urzędu skarbowego zostały dokonane jedynie w celu uzyskania dokumentacji pozwalającej na uzyskanie stosownych zezwoleń i zgód od przełożonych skarżącego, który w tym czasie był funkcjonariuszem policji i miały charakter czysto formalny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia związany były oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2013 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1623/13, który uchylił decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2013 r. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. S. Hanausek [w:] System prawa procesowego cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanausek, tamże, s. 319). Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2013 r. o sygn. akt II OSK 1865/11, publ. LEX nr 1293568). Co więcej, z art. 170 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 tej ustawy).
Podstawę materialnoprawną decyzji ustalającej obowiązek podlegania przez skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej stanowiły następujące przepisy prawa:
art. 8 pkt 1 lit. c ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, wskazujący, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby objęte ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, z zastrzeżeniem art. 2, które są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność lub osobami z nimi współpracującymi;
- art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o ubezpieczeniu w NFZ, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą lub osoby z nimi współpracujące;
- art 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, a od dnia 20.09.2008 r., z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej osoby) (zmiana art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach).
Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Z brzmienia tego przepisu zmienionego od dnia 20.09.2008 r. wynika, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888).
Stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.d.g. działalnością gospodarczą w rozumieniu tej ustawy jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
Powołaną powyżej ustawę zastąpiła z dniem 21 sierpnia 2004 r. ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.). W myśl art. 2 tej ustawy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
Biorąc powyższe pod uwagę dla przyjęcia, że skarżący prowadził działalność gospodarczą skutkującą objęciem go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym - organ realizując zasadę prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., winien był ustalić fakty potwierdzające, że skarżący prowadził działalność zarobkową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, zgodnie z przywołanymi powyżej definicjami. O tym, czy czynności dokonywane przez skarżącego spełniały cechy wyodrębnionej działalności gospodarczej powinny przesądzać obiektywne kryteria, takie jak prowadzenie takiej działalności na własny rachunek oraz prowadzenie w celach zarobkowych, w sposób ciągły i zorganizowany. Rozstrzygające znaczenie mają bowiem okoliczności, w jakich działalność jest wykonywana. W tym sensie nie ma i nie może mieć znaczenia, czy określony podmiot prowadzący konkretną działalność gospodarczą nie ocenia jej (subiektywnie) jako działalności gospodarczej, nie nazywa jej tak, oświadcza, że jej nie prowadzi, itp. Zatem nazwanie bądź nienazwanie danej czynności nie przesądza jeszcze o istnieniu, nieistnieniu, cechach, charakterze i stosunkach zarówno dla podmiotów jak i przedmiotów czynności oraz jej kontrahentów - lub innych osób wywodzących z niej określone skutki - faktyczne lub prawne (wyrok NSA z dnia 30 marca 1994 r., sygn. akt SA/Łd 224/93).
Na uwagę zasługuje przy tym interpretacja pojęcia "działalności gospodarczej" dokonana przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 grudnia 1991 r., sygn. akt III CZP 117/91. W uchwale tej wskazano, że działalność gospodarczą wyróżniają następujące cechy charakterystyczne: zawodowy (a więc stały) charakter, związana z nim powtarzalność podejmowania działań (element ciągłości), podporządkowanie zasadzie racjonalnego gospodarowania oraz uczestnictwo w obrocie gospodarczym (element zorganizowania). Wymóg, aby działalność gospodarcza prowadzona była w sposób zorganizowany implikuje po stronie podmiotu wykonującego działalność gospodarczą występowanie pewnej struktury organizacyjnej. Wskazać jednakże należy, iż przepisy prawa nie narzucają ani stopnia zorganizowania, ani formy organizacyjnej wykonywania działalności gospodarczej. O ich wyborze decyduje zwykle rodzaj i rozmiar działalności, jej przedmiot, warunki panujące na rynku i wiele innych czynników o charakterze zewnętrznym i subiektywnym. Dlatego też o ile określone osoby prawne z założenia posiadają pewną zorganizowaną strukturę to niekoniecznie posiadają ją osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą.
Istotnym jest przy tym, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2007 r. sygn. akt II GSK 287/06 podkreślił, iż utożsamienie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej aż do dnia wykreślenia tego wpisu, bez możliwości skorygowania tego okresu na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu dowodowym, nie jest zasadne. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Z tego powodu wpisowi nadawano charakter deklaratoryjny, a nie - konstytutywny (por. J. Sommer, K. Stoga, R. Potrzeszcz, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz, Warszawa 2000, s. 41). Nie kreował on również bytu prawnego przedsiębiorcy (por. wyrok SN z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt I UK 220/05).
Określanie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego , że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone. Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 22/10 wskazano na możliwość odróżnienia pojęcia prowadzenia działalności gospodarczej od jej formalnego zarejestrowania. Podkreślono, że możliwe jest wpisanie do ewidencji działalności gospodarczej podmiotu, który z różnych powodów nie będzie prowadził tej działalności w ogóle. Ustawodawca kreując zakres podmiotowy obowiązków uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne w sposób konsekwentny posługuje się pojęciem "prowadzenia pozarolniczej działalności" odnoszącej się do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy w ocenie Sądu organ słusznie ustalił, iż skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą, prawidłowo przeprowadził postępowania wyjaśniającego i ustalił faktyczne okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez skarżącego, pomimo nie skorzystania przez niego z możliwości zawieszenia działalności gospodarczej w przypadku jej nieprowadzenia.
Należy zgodzić się z organem, że w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty należy stwierdzić, iż A. K. w ramach działalności gospodarczej prowadził działalność zarobkową jako instruktor [...]. A. K. uzyskiwał dochód/przychód, zgłosił się do właściwego terytorialnie urzędu skarbowego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia 1 lutego 1992 r., składał zeznania podatkowe z tytułu jej prowadzenia, wykazywał przychody/dochody za lata 1999-2001, 2004-2009 (na podstawie informacji wskazanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2012 r.). Ponadto należy wskazać, iż sam A. K. pismem z dnia [...] maja 2012 r. potwierdził informację, iż składał miesięczne zeznania podatkowe. Ponadto na podstawie informacji uzyskanej z urzędu skarbowego posiadał wiedzę, iż prowadzona przez niego działalność jest traktowana jako prowadzenie działalności gospodarczej (pismo Pana A. K. z dnia [...] maja 2012 r.).
Jak słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, pomimo wezwania skarżącego do przedstawienia zaświadczenia z urzędu skarbowego w przypadku nieuzyskiwania przychodów w poszczególnych miesiącach obejmujących lata 1999-2001 oraz 2004-2009, taki dokument nie został przedstawiony, zatem samo wykazanie przerw w treningach w poszczególnych miesiącach za lata 2004-2008, bez poparcia tej informacji stosownym zaświadczeniem z urzędu skarbowego, nie może zostać uwzględnione. Ponadto przedstawione przez skarżącego rozliczenie kosztów działalności sekcji za lata 2004-2008 potwierdza uzyskiwanie przychodów/dochodów oraz wykazywanie kosztów (m.in. związanych z wynajmem sali treningowej na podstawie faktur, a także związanych z wykorzystaniem samochodu), co ściśle wiąże się z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Zatem fakt zgłoszenia i rozliczania się przez A. K. z urzędem skarbowym na zasadach ogólnych wynikał z obowiązku ciążącego na podatniku.
Zdaniem Sądu nie można przyjąć, że działalność gospodarcza jest wykonywana tylko wówczas, gdy uzyskuje się dochody. Faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie ich poszukiwania nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego a tym samym i ubezpieczenia zdrowotnego.
Z całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że A. K. prowadził działalność gospodarczą w sposób ciągły, powtarzalny, podporządkowany zasadzie racjonalnego gospodarowania oraz uczestniczył w obrocie gospodarczym – m in. wynajmował pomieszczenie od MOSiR w L., w których odbywały się treningi.
Tym samym w ocenie Sądu bezzasadne są zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 8 pkt 1 lit. c, art. 11 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 12 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w narodowym Funduszu Zdrowia, art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 2 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej, art. 2 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo działalności gospodarczej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. polegającego na nieuwzględnieniu wniosku skarżącego o przesłuchanie świadków, wskazać należy, w myśl art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ odwoławczy prawidłowo nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków, ponieważ uznał, iż posiadał wystarczające dowody do uznania, iż A. K. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą.
W takim stanie rzeczy, podjętą w sprawie decyzję należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając za podstawę art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.