VI SA/WA 262/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-10-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kara pieniężnaopłata zapasowaustawa o zapasachbezpieczeństwo paliwowekontrola administracyjnapostępowanie administracyjnesąd administracyjnyMinister EnergiiPrezes Agencji Rezerw Materiałowych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Energii utrzymującą w mocy karę pieniężną za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej.

Spółka złożyła skargę na decyzję Ministra Energii, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną przez Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej za marzec 2018 r. Spółka zarzucała naruszenie przepisów dotyczących możliwości pomniejszenia podstawy opłaty zapasowej o wywiezione paliwa. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną, podkreślając, że kara została nałożona prawidłowo, a spółka sama zadeklarowała wysokość opłaty, która stała się podstawą do jej naliczenia.

Sprawa dotyczyła skargi P. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Energii, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 47 362 zł. Kara została wymierzona za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej za marzec 2018 r. w należnej wysokości i terminie. Spółka kwestionowała zasadność kary, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów dotyczących możliwości pomniejszenia podstawy obliczenia opłaty zapasowej o ilość paliw wywiezionych z terytorium RP. Minister Energii oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznali te zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że spółka sama zadeklarowała wysokość opłaty zapasowej, która stała się podstawą do wymierzenia kary, a kara została obliczona zgodnie z przepisami ustawy o zapasach ropy naftowej i produktów naftowych jako dwukrotność nieuiszczonej kwoty. Sąd wskazał również, że kwestia pomniejszenia podstawy opłaty o wywiezione paliwa nie miała znaczenia w tej sprawie, ponieważ spółka nie skorygowała swojej deklaracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa dopuszcza pomniejszenie podstawy opłaty jedynie o ropę naftową lub paliwa wywiezione, a nie o składnik zawarty w produkcie o odmiennych właściwościach.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ustawa o zapasach w art. 5 ust. 6 pkt 1 dopuszcza pomniejszenie podstawy opłaty tylko o ropę naftową lub paliwa wywiezione, a nie o składnik zawarty w produkcie o odmiennych właściwościach fizykochemicznych. Jednakże, w tej konkretnej sprawie, kwestia ta nie miała znaczenia, ponieważ spółka sama zadeklarowała wysokość opłaty zapasowej, która nie została skorygowana.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

ustawa o zapasach art. 21b § ust. 1

Ustawa o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym

ustawa o zapasach art. 64 § ust. 2

Ustawa o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym

ustawa o zapasach art. 63 § ust. 1 pkt 1a

Ustawa o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym

ustawa o zapasach art. 63 § ust. 2a

Ustawa o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym

Kara pieniężna wynosi dwukrotność należnej kwoty opłaty zapasowej lub dwukrotność różnicy między kwotą uiszczoną a należną.

Pomocnicze

ustawa o zapasach art. 5 § ust. 6 pkt 1

Ustawa o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym

Dopuszcza pomniejszenie podstawy opłaty o ropę naftową lub paliwa wywiezione, ale nie o składnik zawarty w produkcie o odmiennych właściwościach.

ustawa o zapasach art. 22 § ust. 1

Ustawa o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym

ustawa o zapasach art. 28a

Ustawa o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach poprzez przyjęcie, że stronie nie przysługiwało prawo do pomniejszenia wielkości przywozu paliw o ilość paliw wywiezionych z terytorium RP. Naruszenie art. 7 k.p.a. z uwagi na działanie organu bez poszanowania naczelnych norm prawnych. Naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ w sposób należyty całego materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

kara pieniężna wynosi dwukrotność należnej kwoty opłaty zapasowej organ administracji nie ma zatem swobody określania wysokości kary pieniężnej ustawa o zapasach w art. 5 ust. 6 pkt 1 dopuszcza jedynie pomniejszenie wskazanej podstawy o "ropę naftową lub paliwa wywiezione" nie można mówić o paliwie, gdy znajduje się ono "w ramach" innego produktu

Skład orzekający

Dorota Dziedzic-Chojnacka

przewodniczący

Jakub Linkowski

sprawozdawca

Pamela Kuraś-Dębecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłaty zapasowej, kary pieniężnej za jej niedopełnienie oraz możliwości pomniejszenia podstawy opłaty."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji, w której spółka sama zadeklarowała wysokość opłaty, co wpłynęło na rozstrzygnięcie sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa energetycznego i finansowania zapasów strategicznych, a także interpretacji przepisów dotyczących kar administracyjnych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie energetycznym i administracyjnym.

Kara za opłatę zapasową: czy wywóz paliwa zwalnia z obowiązku?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 262/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/
Jakub Linkowski /sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 927/21 - Wyrok NSA z 2025-07-22
Skarżony organ
Minister Energii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1323
art. 21b, art. 17, art. 22, art. 63, art. 64, art.5 ust. 6, art. 28a
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach  zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151, art. 134 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 107 par. 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Energii z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], Minister Energii działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257. z późn. zm.) oraz art. 17 ust. 2 i art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1323), dalej: "ustawa o zapasach*', po rozpatrzeniu odwołania P. sp. z o.o. z siedzibą w S. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w sprawie wymierzenia P. Sp. z o.o. kary pieniężnej z tytułu niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości oraz terminie, za miesiąc marzec 2018 r.
Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 13 kwietnia 2018 r, do Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych, wpłynęła deklaracja Spółki, o której mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o zapasach, za miesiąc marzec 2018 r., w której Spółka wskazała wysokość opłaty zapasowej w kwocie 23 681 zł. W związku z niedopełnieniem obowiązku uiszczenia należnej opłaty zapasowej za marzec 2018 r. w terminie do dnia 30 kwietnia 2018 r. Prezes Agencji pismem z dnia 10 maja 2018 r. wezwał Spółkę do wpłaty kwoty zaległości opłaty zapasowej w wysokości 23 681 zł za marzec 2018 r. wraz z odsetkami w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania - stosownie do art. 64 ust. 2a ustawy o zapasach. Jak wynika z dokumentu zwrotnego poświadczenia odbioru, wezwanie zostało odebrane przez Spółkę 15 maja 2018 r. Opłata nie została jednak uiszczona.
Pismem z [...] maja 2018 r. Prezes Agencji zawiadomił Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z niezastosowaniem się do wezwania do wpłaty opłaty zapasowej.
Pismem z [...] czerwca 2018 r. Prezes Agencji zawiadomił Spółkę o zakończeniu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej.
Decyzją z [...] lipca 2018 r. Prezes Agencji Rezerw Materiałowych wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 47 362 zł z tytułu niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości oraz terminie za miesiąc marzec 2018 r., wskazując, że jej wysokość została ustalona na podstawie art. 63 ust. 2a ustawy o zapasach i stanowi dwukrotność nieuiszczonej przez Spółkę kwoty opłaty zapasowej.
Pełnomocnik Spółki wniósł imieniu odwołanie od ww. decyzji Prezesa Agencji z [...] lipca 2018 r.
W odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach - poprzez przyjęcie, że stronie nie przysługiwało prawo do pomniejszenia wielkości przywozu paliw dokonanego w okresie objętym kontrolą stanowiącego podstawę określenia kwoty opłaty zapasowej, o ilość paliw wywiezionych z terytorium Rzeczpospolitej Polskiej we wskazanym powyżej okresie;
2) art. 7 k.p.a. - z uwagi na fakt. iż organ w prowadzonym przez siebie postępowaniu działał w sprawie bez poszanowania naczelnych norm prawnych przyjętych w polskim systemie prawa;
3) art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez nierozpatrzenie przez organ pierwszej instancji w sposób należyty całego materiału dowodowy.
W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Energii decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji z [...] lipca 2018 r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Spółkę z tytułu niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości oraz terminie za miesiąc marzec 2018 r. - nie znajdując podstaw do uchylenia tej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ naczelny wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 - 3 oraz ust. 4 ustawy o zapasach, w celu zapewnienia zaopatrzenia Rzeczypospolitej Polskiej w ropę naftową i produkty naftowe w sytuacji wystąpienia zakłóceń w ich dostawach na rynek krajowy oraz wypełniania zobowiązań międzynarodowych, tworzy się zapasy ropy naftowej i produktów naftowych, zwane "zapasami interwencyjnymi".
Przepis art. 21 b ust. 1 ustawy o zapasach stanowi, że koszty tworzenia i finansowania zapasów agencyjnych ponoszą producenci i handlowcy, uiszczając opłatę zapasową.
Zgodnie z art. 2 pkt 18 ustawy o zapasach producentem jest przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie produkcji paliw, w tym także zlecający taką produkcję innym podmiotom, z wyłączeniem usługowej produkcji paliw na rzecz innych podmiotów.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy o zapasach handlowiec to przedsiębiorca wykonujący samodzielnie lub za pośrednictwem innego podmiotu działalność gospodarczą w zakresie przywozu ropy naftowej lub paliw lub osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która nie prowadząc działalności gospodarczej w zakresie przywozu ropy naftowej lub paliw, samodzielnie lub za pośrednictwem innego podmiotu wykonuje działalność polegającą na przywozie ropy naftowej lub paliw i zużywa je na potrzeby własne z wyłączeniem przywozu paliw w standardowych zbiornikach, o których mowa w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, lub rozporządza nimi poprzez jakąkolwiek czynność prawną lub faktyczną.
Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy o zapasach - w związku z treścią art. 2 pkt. 9 i 12 tej ustawy, przywozem jest sprowadzenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ropy naftowej, produktów naftowych lub gazu ziemnego w ramach:
- nabycia wewnątrzwspólnotowego czyli przemieszczenia ropy naftowej, produktów naftowych łub gazu ziemnego z terytorium innego państwa członkowskiego Wspólnoty Europejskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym lub,
- importu rozumianego jako import ropy naftowej, produktów naftowych lub gazu ziemnego w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym.
Organ podał, że wysokość opłaty zapasowej oblicza się przy zastosowaniu wzoru określonego w art. 21 b ust. 2 ustawy o zapasach, przy czym każdy podmiot zobowiązany do uiszczania opłaty zapasowej powinien obliczyć i wpłacić tę opłatę bez wezwania na rachunek Funduszu Zapasów Interwencyjnych, o którym mowa w art. 28a ustawy o zapasach. Opłatę zapasową, producenci i handlowcy zobowiązani są wpłacać w terminie do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła produkcja lub przywóz paliw (art. 21 b ust. 12 ustawy o zapasach).
Na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach, do postępowania przed Prezesem Agencji w sprawach określonych w ustawie, w tym dotyczących opłaty zapasowej, stosuje się przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 21b ust. 13 ustawy o zapasach, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do należności z tytułu opłaty zapasowej stosuje się odpowiednio przepisy działu III oraz działu V ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania płatności na raty.
Stosownie zaś do art. 21b ust. 14 ustawy o zapasach, organem właściwym w sprawie opłaty zapasowej jest Prezes Agencji, któremu przysługują uprawnienia organu podatkowego, określone w dziale III oraz w dziale V o.p.
Jak wynika z art. 22 ust. 1 ustawy o zapasach producenci i handlowcy składają Prezesowi Agencji co miesiąc deklarację o:
1) wielkości przywozu ropy naftowej i paliw oraz wielkości produkcji paliw, a także strukturze produkcji i przywozu paliw,
2) ilościach ropy naftowej, paliw lub biokomponentów, o których mowa w art. 5 ust. 6,
3) tworzonych i utrzymywanych zapasach obowiązkowych ropy naftowej lub paliw, ich strukturze oraz miejscach magazynowania,
4) utrzymywanych zapasach handlowych ropy naftowej lub paliw, ich strukturze oraz miejscach magazynowania,
5) wysokości opłaty zapasowej
- w terminie 20 dni od upływu ostatniego dnia miesiąca, którego dotyczy przekazywana deklaracja.
Jak wynika zaś z art. 22 ust. Ib ustawy o zapasach deklaracje, o których mowa w ust. 1 tego przepisu, stanowią deklaracje w rozumieniu przepisów o.p.
Zgodnie z art. 21 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem:
1) zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania
2) doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.
W przepisie art. 21 § 1 o.p. zostały określone dwa sposoby powstawania zobowiązań podatkowych. Pierwszy z nich sprowadza się do zaistnienia określonego w ustawie regulującej konstrukcję danego podatku zdarzenia, z którym ustawa ta łączy powstanie zobowiązania podatkowego. Jest to więc stan faktyczny, który musi wystąpić, aby mogło powstać zobowiązanie. Związanie powstania zobowiązania z chwilą zaistnienia określonego stanu faktycznego dokonuje się na mocy ustawy, bez konieczności dokonywania jakichkolwiek czynności dodatkowych przez strony stosunku prawnopodatkowego. Zobowiązania tego typu powstają niejako automatycznie, bez względu na wolę i zamiar podatnika. Jedyną przesłanką decydującą o ich powstaniu jest zaistnienie stanu faktycznego, z którym ustawodawca łączy powstanie zobowiązania. Dlatego też ten rodzaj zobowiązań określa się jako powstające z mocy prawa. Cechą charakterystyczną tego typu zobowiązań, odróżniającą je od zobowiązań powstających poprzez doręczenie decyzji, jest brak działania organów podatkowych .
Ponieważ zobowiązanie w opłacie zapasowej powstaje z chwilą dokonania przywozu lub produkcji paliw przez producenta/handlowca przyjąć należy, iż powstaje z mocy prawa - w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 o.p.
Przepis art. 21 § 2 o.p. stanowi natomiast, że jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1. podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3.
Deklaracja podatkowa jest formą obowiązkowego przekazywania informacji przez zobowiązane do ich składania podmioty. Złożenie deklaracji nie jest jednak zwykłą czynnością "techniczną". Konsekwencje prawne jej złożenia nie wynikają z natury deklaracji podatkowej, ale z przepisów prawa. Gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa treścią deklaracji podatkowej jest nie tylko informacja o elementach podatkowego stanu faktycznego urzeczywistnionych przez podatnika, ale również wysokość zobowiązania podatkowego określona przez sam ten podmiot. Organ naczelny zaznaczył, że domniemuje się przy tym. że kwota wykazana w deklaracji podatkowej odpowiada rzeczywistej wielkości zobowiązania podatkowego powstałego w tej wysokości z mocy samego prawa .
Zgodnie z art. 63 ust. 1 pkt la ustawy o zapasach, karze pieniężnej podlega ten kto nie dopełnia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie, o którym mowa w art. 21b ust. 12 ww. ustawy. Przepis art. 63 ust. 2a ustawy o zapasach stanowi, iż w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt la. kara pieniężna wynosi dwukrotność należnej kwoty opłaty zapasowej albo dwukrotność różnicy pomiędzy uiszczoną kwotą a należna kwota opłaty zapasowej. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy o zapasach, karę pieniężną wymierza Prezes Agencji w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw energii.
Ponadto przepis art. 64 ust. 2a stanowi, że przed wymierzeniem kary, o której mowa w art. 63 ust. 1 pkt la. Prezes Agencji wzywa producenta lub handlowca do uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Instytucja wezwania do zapłaty, która została uregulowana art. 64 ust. 2a ustawy o zapasach, pozwala uniknąć zapłaty kary pieniężnej pomimo popełnienia deliktu administracyjnego oraz pomimo tego, że aktualny pozostaje obowiązek zapłaty odsetek od terminowo uiszczonej opłaty zgodnie z przepisami o.p. Obowiązek wyznaczenia dodatkowego terminu w wezwaniu, o którym mowa w art. 64 ust. 2a ustawy o zapasach, nie zmienia faktu, iż przedsiębiorca dopuścił się deliktu administracyjnego, o którym mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapasach.
Organ podkreślił, iż wysokość kary za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie została określona w sposób "sztywny" w art. 63 ust. 2a ustawy o zapasach. Organ administracji nie ma zatem swobody określania wysokości kary pieniężnej wymierzanej za niedopełnienie obowiązku nieuiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie, o którym mowa w art. 21 b ust. 12 ustawy o zapasach, gdyż wymiar kary za ww. zaniechanie jest określony przez ustawodawcę i wynosi dwukrotność należnej kwoty opłaty zapasowej albo dwukrotność różnicy pomiędzy uiszczoną kwotą, a należną kwotą opłaty zapasowej. Od ww. sposobu naliczania kary pieniężnej ustawa o zapasach nie przewiduje wyjątków. Tak więc przepis art. 63 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapasach nie daje możliwości wydania przez organ decyzji uznaniowej co do wysokości kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie. Również wymiar kary za nieziszczenie opłaty zapasowej przepis prawa określa wysokość kary w sposób "sztywny", i organ nie ma prawa obniżenia wysokości tej kary określonej przez ustawodawcę.
W związku z powyższym Minister Energii stwierdził, że Prezes Agencji prawidłowo określił podstawę wymiaru kary pieniężnej, o której mowa w art. 63 ust. Ib ustawy o zapasach, tj. obliczył ją zgodnie z art. 63 ust. 2a ustawy o zapasach. Podstawę tę stanowi kwota należnej i niezapłaconej opłaty zapasowej - wskazana przez samą Spółkę w deklaracji za marzec 2018 r. Prawidłowa jest również wysokość kary pieniężnej z art. 63 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapasach, która została ustalona w zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji, stanowiąca dwukrotność nieuiszczonej kwoty opłaty zapasowej.
Wymierzając tę karę organ administracji nie dysponuje marginesem uznaniowości przy określaniu jej wymiaru.
Minister podkreślił, iż to sama Skarżąca w złożonej deklaracji wskazała wysokość należnej opłaty zapasowej, która stała się następnie podstawą wymiary przedmiotowej kary przez Prezesa Agencji.
W związku z podniesionym zarzutem Minister Energii uznał jednak za celowe odniesienie się od kwestii pomniejszeń podstawy obliczania opłaty zapasowej określonych w art. 5 ust. 6 pkt 1 ustawy o zapasach (do którego to przepisu w odnosiła się Skarżąca w odwołaniu) - w sytuacji dokonywania wywozu produktów niebędących paliwami lecz wyprodukowanych z paliw.
Minister podał, że stosownie do art. 5 ust. 6 pkt 1 ustawy o zapasach, wielkość produkcji paliw lub przywozu ropy naftowej lub paliw stanowiąca podstawę obliczenia opłaty zapasowej pomniejsza się odpowiednio o ilości ropy naftowej lub paliw wywiezionych z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pod warunkiem potwierdzenia tych ilości dokumentami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 6a.
Z powyższego wynika, iż ustawa o zapasach w art. 5 ust. 6 pkt 1 dopuszcza jedynie pomniejszenie wskazanej podstawy o "ropę naftową lub paliwa wywiezione z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej", natomiast żaden z przepisów ustawy o zapasach nie kreuje uprawnienia do rozliczania składnika zawartego w wywiezionym produkcie o odmiennych właściwościach fizykochemicznych niż ropa naftowa lub wymienione paliwa.
Stanowisko to było przedmiotem kontroli sądów administracyjnych. Z ww. stanowiskiem zgodził się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 31 maja 2017 r. (sygn. akt. VI SA/Wa 2317/16). Takie stanowisko znajduje także oparcie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r. (sygn. VI SA/Wa 287/15), w którym Sąd wskazuje, iż przedsiębiorca, który przywozi na terytorium Polski olej napędowy i wykorzystuje go do produkcji oleju smarowego jest handlowcem w rozumieniu ustawy o zapasach. Sąd wskazał również, iż nie można mówić o paliwie, gdy znajduje się ono "w ramach" innego produktu - nie będącego paliwem w rozumieniu ustawy o zapasach - z uwagi na brak koniecznych cech fizykochemicznych i odmienne wykorzystanie.
W ocenie Ministra Energii zarzuty podniesione w odwołaniu były bezzasadne i pozostawały bez związku z niniejszą sprawą dotyczącą kary za nieuisczenie opłaty zapasowej, która została wyliczona przez zainteresowaną Spółkę.
Na powyższą decyzję Ministra Energii z dnia [...] listopada 2018 r. P. sp. z o.o. z siedzibą w S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa tj.:
1) art. 5 ust. 6 Ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz.U. z 2012r., poz. 1190 - j.t. z póź. zm., dalej zwana ustawą o zapasach) poprzez przyjęcie, że stronie nie przysługiwało prawo do pomniejszenia wielkości przywozu paliw dokonanego w okresie objętym kontrolą stanowiącego podstawę określenia kwoty opłaty zapasowej, o ilość paliw wywiezionych z terytorium Rzeczpospolitej Polskiej we wskazanym powyżej okresie;
2) art. 7 k.p.a. z uwagi na fakt, iż organ, co zostanie wykazane w dalszej części skargi, w prowadzonym przez siebie postępowaniu działał w sprawie bez poszanowania naczelnych norm prawnych przyjętych w polskim systemie prawa:
3) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ w sposób należyty całego materiału dowodowy.
Formułując powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Energii, a także poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych,
W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty wskazując, że decyzja o wymierzeniu kary była nieuzasadniona i niezgodna z prawem.
Odpowiadając na skargę Minister Energii wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd
w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Należy podkreślić, że przepis art. 21 b ust. 1 ustawy o zapasach ustala, że koszty tworzenia i finansowania zapasów agencyjnych ponoszą producenci i handlowcy, uiszczając opłatę zapasową.
Wysokość opłaty zapasowej oblicza się przy zastosowaniu wzoru określonego w art. 21 b ust. 2 ustawy o zapasach, przy czym każdy podmiot zobowiązany do uiszczania opłaty zapasowej powinien obliczyć i wpłacić tę opłatę bez wezwania na rachunek Funduszu Zapasów Interwencyjnych, o którym mowa w art. 28a ustawy o zapasach. Opłatę zapasową, producenci i handlowcy zobowiązani są wpłacać w terminie do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła produkcja lub przywóz paliw (art. 21 b ust. 12 ustawy o zapasach).
Na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach, do postępowania przed Prezesem Agencji Rezerw Materiałowych w sprawach określonych w ustawie, w tym dotyczących opłaty zapasowej, stosuje się przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 21b ust. 13 ustawy o zapasach, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do należności z tytułu opłaty zapasowej stosuje się odpowiednio przepisy działu III oraz działu V ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania płatności na raty.
Stosownie zaś do art. 21b ust. 14 ustawy o zapasach, organem właściwym w sprawie opłaty zapasowej jest Prezes Agencji, któremu przysługują uprawnienia organu podatkowego, określone w dziale III oraz w dziale V o.p.
Jak wynika z art. 22 ust. 1 ustawy o zapasach producenci i handlowcy składają Prezesowi Agencji Rezerw Materiałowych co miesiąc deklarację o:
1) wielkości przywozu ropy naftowej i paliw oraz wielkości produkcji paliw, a także strukturze produkcji i przywozu paliw,
2) ilościach ropy naftowej, paliw lub biokomponentów, o których mowa w art. 5 ust. 6,
3) tworzonych i utrzymywanych zapasach obowiązkowych ropy naftowej lub paliw, ich strukturze oraz miejscach magazynowania,
4) utrzymywanych zapasach handlowych ropy naftowej lub paliw, ich strukturze oraz miejscach magazynowania,
5) wysokości opłaty zapasowej
- w terminie 20 dni od upływu ostatniego dnia miesiąca, którego dotyczy przekazywana deklaracja.
Jak wynika zaś z art. 22 ust. Ib ustawy o zapasach deklaracje, o których mowa w ust. 1 tego przepisu, stanowią deklaracje w rozumieniu przepisów ordynacji podatkowej.
Sąd stwierdza, że z akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, że iż to sama Skarżąca w złożonej deklaracji wskazała wysokość należnej opłaty zapasowej, która stała się następnie podstawą wymiary przedmiotowej kary przez Prezesa Agencji.
Zgodnie z art. 63 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapasach, karze pieniężnej podlega ten kto nie dopełnia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie, o którym mowa w art. 21b ust. 12 ww. ustawy. Przepis art. 63 ust. 2a ustawy o zapasach stanowi, iż w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt la. kara pieniężna wynosi dwukrotność należnej kwoty opłaty zapasowej albo dwukrotność różnicy pomiędzy uiszczoną kwotą a należna kwota opłaty zapasowej. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy o zapasach, karę pieniężną wymierza Prezes Agencji w drodze decyzji. Ponadto przepis art. 64 ust. 2a stanowi, że przed wymierzeniem kary, o której mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1a Prezes Agencji wzywa producenta lub handlowca do uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.
Instytucja wezwania do zapłaty, która została uregulowana art. 64 ust. 2a ustawy o zapasach, pozwala uniknąć zapłaty kary pieniężnej pomimo popełnienia deliktu administracyjnego oraz pomimo tego, że aktualny pozostaje obowiązek zapłaty odsetek od terminowo uiszczonej opłaty zgodnie z przepisami o.p. Obowiązek wyznaczenia dodatkowego terminu w wezwaniu, o którym mowa w art. 64 ust. 2a ustawy o zapasach, nie zmienia faktu, iż przedsiębiorca dopuścił się deliktu administracyjnego, o którym mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapasach.
Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie organ administracji wykonał obowiązek wezwania Skarżącej do zapłaty należnej opłaty (wyliczonej przez samą skarżącą).
Sąd pragnie podkreślić, że wysokość kary za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie została określona w sposób "sztywny" w art. 63 ust. 2a ustawy o zapasach. Organ administracji nie miała zatem swobody określania wysokości kary pieniężnej wymierzanej za niedopełnienie obowiązku nieuiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie, o którym mowa w art. 21 b ust. 12 ustawy o zapasach, gdyż wymiar kary za ww. zaniechanie jest określony przez ustawodawcę i wynosi dwukrotność należnej kwoty opłaty zapasowej albo dwukrotność różnicy pomiędzy uiszczoną kwotą, a należną kwotą opłaty zapasowej. Od ww. sposobu naliczania kary pieniężnej ustawa o zapasach nie przewiduje wyjątków. Tak więc przepis art. 63 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapasach nie dawał możliwości wydania przez organ decyzji uznaniowej co do wysokości kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej kara pieniężna z tytułu niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości oraz terminie, za miesiąc marzec 2018 r., została ustalona prawidłowo.
Podstawę ustalenia wysokości kary stanowiła kwota należnej i niezapłaconej opłaty zapasowej - wskazana przez samą Spółkę w deklaracji za marzec 2018 r.
Sąd zauważa, że Spółka nie dokonywała korekty złożonej deklaracji.
W związku z podniesionym zarzutem naruszenia art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach Sąd stwierdza, że stosownie do art. 5 ust. 6 pkt 1 ustawy o zapasach, wielkość produkcji paliw lub przywozu ropy naftowej lub paliw stanowiąca podstawę obliczenia opłaty zapasowej pomniejsza się odpowiednio o ilości ropy naftowej lub paliw wywiezionych z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pod warunkiem potwierdzenia tych ilości dokumentami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 6a.
Z powyższego wynika, iż ustawa o zapasach w art. 5 ust. 6 pkt 1 dopuszcza jedynie pomniejszenie wskazanej podstawy o "ropę naftową lub paliwa wywiezione z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej", natomiast żaden z przepisów ustawy o zapasach nie statuuje uprawnienia do rozliczania składnika zawartego w wywiezionym produkcie o odmiennych właściwościach fizykochemicznych niż ropa naftowa lub wymienione paliwa.
Kwestia ta nie była jednak przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie bowiem wysokość opłaty została zadeklarowane przez samą skarżącą Spółkę. Deklaracja ta nie była korygowana, a zatem Spółka była obowiązana do wniesienia opłaty w zadeklarowanej wysokości.
Tym samym, w ocenie Sądu zarzuty podniesione w skardze odnośnie naruszenia art. 5 ust. 6 ustawy o zapasach są bezzasadne i nie mają związku z niniejszą sprawą dotyczącą kary za nieuisczenie opłaty zapasowej, która została wyliczona przez zainteresowaną Spółkę.
W zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów procesowych.
Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 kpa, w szczególności zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne - stosownie do wymogów art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny sprawy opisany w decyzji nie wymaga dodatkowych ustaleń, jest jednoznaczny, natomiast uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawy prawne zaskarżonej decyzji.
Z kolei sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu administracji, nie przesądza o tym, że w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI