VI SA/WA 260/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-07-27
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyprzewóz na potrzeby własnekara pieniężnazaświadczeniekontrolapostępowanie administracyjneczynny udział stronyuchylenie decyzjiWSA

WSA uchylił decyzje o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia z powodu naruszenia procedury administracyjnej przez organy.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Organy Inspekcji Transportu Drogowego uznały, że przedsiębiorca naruszył przepisy, mimo iż pojazd był współwłasnością osób fizycznych, a kierowca był pracownikiem. Sąd uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Inspektora Transportu Drogowego i Głównego Inspektora Transportu Drogowego, które nałożyły na przedsiębiorcę karę pieniężną za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę czynnego udziału strony (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Kluczowym zarzutem było wykorzystanie przez organy materiałów z innych postępowań bez powiadomienia o tym strony, co uniemożliwiło jej ustosunkowanie się do dowodów. Sąd podkreślił, że nawet jeśli kierowca nie posiadał wymaganego zaświadczenia, a pojazd był współwłasnością osób fizycznych, organy miały obowiązek rygorystycznie przestrzegać procedury administracyjnej. Uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, a organowi nakazano zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, gwarantowanej w art. 10 § 1 k.p.a., jeśli organ nie wskaże przyczyn uzasadniających odstąpienie od tej zasady.

Uzasadnienie

Organ administracji ma obowiązek umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Wykorzystanie dokumentów z innych postępowań bez powiadomienia strony pozbawia ją możliwości obrony i stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ musi w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ musi w sposób wyczerpujący ocenić materiał dowodowy.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji musi spełniać określone wymagania.

u.t.d. art. 4 § 4

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewozu na potrzeby własne.

u.t.d. art. 33 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Wymóg uzyskania zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne.

u.t.d. art. 92 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Kara pieniężna za naruszenie przepisów ustawy.

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi, w tym naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Długotrwałe postępowanie, choć stanowi naruszenie, nie jest samo w sobie podstawą do uwzględnienia skargi, jeśli nie wpływa na treść rozstrzygnięcia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez wykorzystanie materiałów z innych postępowań bez powiadomienia strony. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i strony postępowania przez organy pierwszej i drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Organy Inspekcji Transportu Drogowego przy podejmowaniu decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym są związane rygorami procedury administracyjnej. Wykorzystanie dokumentów i materiałów z innych postępowań i nie powiadomienie strony, iż stanowią materiał w prowadzonym postępowaniu stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, zagwarantowanej w art. 10 § 1 k.p.a. Pozbawienie strony możliwości zajęcia stanowiska stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Skład orzekający

Halina Emilia Święcicka

sprawozdawca

Pamela Kuraś-Dębecka

przewodniczący

Zdzisław Romanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie procedury administracyjnej przez organy, w szczególności zasady czynnego udziału strony i obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia kary za przewóz na potrzeby własne bez zaświadczenia, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w sprawach dotyczących kar pieniężnych. Podkreśla znaczenie prawa do obrony i czynnego udziału strony w postępowaniu.

Nawet jeśli popełniłeś błąd, organ musi przestrzegać prawa: jak naruszenie procedury administracyjnej uchyliło karę za przewóz bez zaświadczenia.

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 260/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Halina Emilia Święcicka /sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka /przewodniczący/
Zdzisław Romanowski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędziowie: Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant: Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi H. B. - [...] z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] października 2004 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz H. B. - [...] z siedzibą w K. kwotę 849 (osiemset czterdzieści dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] decyzją z dnia [...] października 2004 r. nałożył na [...] w K. karę pieniężną w wysokości 2.000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego zaświadczenia. Od tej decyzji H. B. złożył odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 4, art. 33 ust. 1, art. 92 ust. 1 oraz lp. 1.1.7 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, iż podstawą faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło nie posiadanie zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne przez prowadzącego pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] sierpnia 2004 r. podczas przejazdu w miejscowości M.
Materiał dowodowy z akt sprawy wskazuje, że strona legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania kontrolowanego pojazdu a kierowca Pan M. Z. - na podstawie okazanego zaświadczenia - jest pracownikiem strony, co stosownie do definicji zawartej w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym uzasadnia uznanie przewozu za wykonywanie przewozu na potrzeby własne. Przewozem na potrzeby własne jest każdy przejazd wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, nawet bez ładunku, jeżeli przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdem a pojazd jest prowadzony przez pracownika przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy, przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Według art. 92 ust. 1 powyższej ustawy, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł. do 15.000 zł. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.1.7 załącznika do ustawy.
Twierdzenia strony, iż pojazd nie stanowi majątku zakładowego firmy nie mają znaczenia z punktu widzenia definicji z art. 4 ust 4 pkt b ustawy.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wnosił o zajęcie stanowiska w sprawie decyzji. Na rozprawie ustanowiony pełnomocnik skarżącego podnosił naruszenie przepisów postępowania: art. 10 § 1 i art. 35 § 3 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Zarzucał, iż organ wykorzystał w postępowaniu materiały pochodzące z innych postępowań, o czym strona nie wiedziała i nie mogła się do nich ustosunkować. Wnosił o zasądzenie kosztów postępowania według przedłożonego spisu poniesionych kosztów.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik organu przyznał, iż zaświadczenie o zatrudnieniu kierowcy oraz inne dokumenty zostały wykorzystane przez organ z innego postępowania toczącego się przeciw skarżącemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga jako zasadna zasługuje na uwzględnienie.
Stwierdzony i podnoszony przez stronę zarzut długotrwałego postępowania co stanowi naruszenie przepisu art. 35 § 3 k.p.a. nie stanowi jeszcze w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawy do uwzględnienia skargi.
Organy Inspekcji Transportu Drogowego przy podejmowaniu decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088) związane są rygorami procedury administracyjnej. W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Muszą w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Przed wydaniem decyzji organ obowiązany jest umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.).
Jak wynika z akt sprawy, kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli a skarżący po zawiadomieniu go o wszczęciu postępowania kwestionował sam fakt dokonania kontroli podnosząc, iż pojazd jest pojazdem należącym do niego jako osoby fizycznej a nie przedsiębiorcy. Odmowa podpisu protokołu przez kierowcę była sprzeciwem wobec samej kontroli. Również w postępowaniu odwoławczym strona kwestionowała sam fakt kontroli podnosząc, iż pojazd jechał "prywatnie".
Organ I instancji nie uzasadnił, na podstawie jakich dowodów uznał prowadzenie pustego pojazdu, stanowiącego współwłasność osoby fizycznej jako przewóz na potrzeby własne przedsiębiorcy. Jako przedsiębiorcę uznał [...], podczas, gdy pojazd stanowił współwłasność dwóch osób fizycznych. Nie ustalił, kto jest stroną w postępowaniu.
Wydając decyzję oparł się nie tylko na protokole z kontroli, również na innych dokumentach (protokół z innej kontroli, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, zaświadczenie o zatrudnieniu kierowcy, korespondencja ze Starostą Powiatowym w [...]). Wykorzystanie dokumentów i materiałów z innych postępowań i nie powiadomienie strony, iż stanowią materiał w prowadzonym postępowaniu stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, zagwarantowanej w art. 10 § 1 k.p.a.
Podstawy odstąpienia od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału i procedura z tym związana zawarta jest w § 2 i 3 tego przepisu. Organ nie wskazał, iż zachodzą przyczyny uzasadniające odstąpienie od zasady określonej w § 1.
Pozbawienie strony możliwości zajęcia stanowiska stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
W tym stanie, podjęcie decyzji przez organ I instancji nastąpiło z naruszeniem wskazanych przepisów a organ II instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję nie naprawił wskazanych uchybień, co stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest podstawą do uchylenia obydwu decyzji w całości.
Stosownie do art. 152 powyższej ustawy, uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI