I OSK 627/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-03-15
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowykara pieniężnaczas pracy kierowcówtachografodpowiedzialność przedsiębiorcyryzyko gospodarczekontrolawykresówka

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki transportowej, potwierdzając odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów przez kierowcę, nawet jeśli nie wynikały one bezpośrednio z jego winy.

Spółka transportowa zaskarżyła karę pieniężną nałożoną za brak wymaganych wykresówek tachografu i nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie, podkreślając, że przedsiębiorca odpowiada na zasadzie ryzyka za działania kierowcy, niezależnie od jego winy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez "P." Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Kara pieniężna została nałożona na spółkę za nieokazanie podczas kontroli wymaganych wykresówek z urządzenia rejestrującego czas pracy kierowców oraz za nieprawidłowe działanie tego urządzenia. Spółka argumentowała, że odpowiedzialność powinna spoczywać na kierowcy, a nie na przedsiębiorcy, który nie miał możliwości uniknięcia naruszenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przedsiębiorca wykonujący transport drogowy odpowiada na zasadzie ryzyka związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Sąd podkreślił, że nie ma znaczenia, czy naruszenia dopuścił się osobiście przedsiębiorca, czy kierowca działający na jego rzecz, ponieważ kara pieniężna jest nakładana na przedsiębiorcę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o transporcie drogowym jednoznacznie wskazuje na przedsiębiorcę jako podmiot nakładania kary pieniężnej. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (na zasadzie ryzyka) i obejmuje naruszenia popełnione zarówno przez samego przedsiębiorcę, jak i przez kierowcę działającego na jego rzecz.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.c.p.k. art. 15

Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 87 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 93 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.c.p.k. art. 15

Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedsiębiorca odpowiada na zasadzie ryzyka za naruszenia przepisów popełnione przez kierowcę. Kara pieniężna jest nakładana na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy.

Odrzucone argumenty

Odpowiedzialność za naruszenie powinna spoczywać na kierowcy, a nie na przedsiębiorcy. Przedsiębiorca nie miał możliwości uniknięcia odpowiedzialności. Wskazanie innego numeru drogi krajowej jako miejsca kontroli naruszało przepisy postępowania. Decyzja była skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

zawsze odpowiada przedsiębiorca na zasadzie ryzyka związanego z działalnością gospodarczą w zakresie transportu drogowego.

Skład orzekający

Janina Antosiewicz

przewodniczący

Leszek Włoskiewicz

sprawozdawca

Małgorzata Borowiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenia przepisów przez kierowców w transporcie drogowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kontroli czasu pracy kierowców i wykresówek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu odpowiedzialności w transporcie drogowym, który ma znaczenie praktyczne dla wielu firm i kierowców.

Kierowca popełnił błąd? Zapłaci firma! NSA wyjaśnia odpowiedzialność w transporcie.

Dane finansowe

WPS: 800 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 627/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janina Antosiewicz /przewodniczący/
Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 460/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-01-13
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec, , Leszek Włoskiewicz (spr.), Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "P." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 460/04 w sprawie ze skargi "P." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 13 stycznia 2005 r. VI SA/Wa 460/04, oddalił skargę "P." Spółki z o.o. w [...], na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] [...], którą – na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) w związku z art. 87 ust. 1 tej ustawy oraz art. 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354 ze zm.) – nałożono na wykonującą transport drogowy Spółkę karę pieniężną w wysokości 800 zł, gdyż podczas kontroli pojazdu samochodowego załoga nie okazała wymaganych wykresówek z urządzenia rejestrującego czas pracy kierowców, a przyrząd kontrolny działał nieprawidłowo.
Sąd podzielił stanowisko organów inspekcji transportu drogowego, że karze pieniężnej podlega podmiot wykonujący transport drogowy – nie zaś kierowca pojazdu, którym transport jest wykonywany – zatem wyłącznie przedsiębiorca, który ma stosowną licencję, niezależnie od swej winy nawet wówczas, kiedy naruszenia przepisów dopuścił się kierowca pojazdu.
Sąd uznał nadto, że wskazanie przez każdy z organów inspekcji transportu drogowego innego numeru drogi krajowej, na której przeprowadzono kontrolę pojazdu, nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż nałożenie kary pieniężnej nie było zależne od rodzaju drogi, zarazem miejsce kontroli zostało określone przez podanie nazwy miejscowości.
Wnosząc skargę kasacyjną Spółka "P." jako jej podstawy przytoczyła:
1. "naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 p.s.a., polegające na oddaleniu skargi na decyzję administracyjną naruszającą niżej wskazane przepisy prawa materialnego i procesowego;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 87 ust. 3, art. 92 ust. 1 pkt 2 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm), w związku z art. 15 ustawy z dnia 24 czerwca 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), poprzez uznanie, że dopuszczalne jest wymierzenie sankcji administracyjnej o charakterze prawno-karnym na przedsiębiorcę zamiast na osobę bezpośrednio odpowiedzialną za nie okazanie wymaganych przez prawo dokumentów pomimo tego, że przedsiębiorca swoim działaniem nie naruszył przepisów prawa, a nadto nie ma on żadnych prawnych, ani faktycznych możliwości uniknięcia odpowiedzialności w sytuacji, gdy kierujący pojazdem (inny przedsiębiorca), stanowiącym jego własność, nie okazuje dokumentów, w które został przez przedsiębiorcę wyposażony oraz poprzez nałożenie takiej kary w sytuacji, gdy przedsiębiorca jest odpowiedzialny wyłączenie za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty, w tym zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju oraz obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku;
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że zachodziła przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), co uprawniało Sąd do uwzględnienia skargi i stwierdzenia nieważności decyzji uwagi na skierowanie jej do osoby nie będącej stroną w sprawie tj. przedsiębiorcy będącego właścicielem kontrolowanego pojazdu, a nie do osoby kierującej pojazdem (innego przedsiębiorcy) odpowiedzialnej na zasadzie winy za nie okazanie wymaganych przez ww. przepisy prawa dokumentów;
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 141 § 4 p.s.a, poprzez nie ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz błędne uznanie przez Sąd, że dla wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, obojętne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. wskazanie miejsca, w którym miało mieć miejsce naruszenie przepisów prawa oraz nie wyjaśnienie czy w niniejszej sprawie skarżący przedsiębiorca wyposażył kierujących pojazdem w wymagane dokumenty, a oni jedynie ich nie okazali, czy też kierujący pojazdem dokumentów tych nie okazali, gdyż przedsiębiorca pomimo ciążącego na nim obowiązku w wymagane dokumenty ich nie wyposażył."
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono przede wszystkim, że ustawa o transporcie drogowym odróżnia kontrolę dotyczącą przedsiębiorców od kontroli dotyczącej kierowców, stąd przedsiębiorca odpowiada tylko za własne uchybienia, nie zaś za uchybienia kierowcy, jeżeli nie zostało dowiedzione, aby uchybienie kierowcy było wynikiem zaniedbania przedsiębiorcy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Kontroli organów inspekcji ruchu drogowego podlegają zarówno przedsiębiorcy, jak i kierowcy pojazdów samochodowych, wykonujący transport drogowy, jednak wykonującym transport drogowy – w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy transporcie drogowym – jest wyłącznie przedsiębiorca, gdyż – stosownie do art. 93 ust. 1 powołanej ustawy – karę pieniężną, w każdym przypadku, nakłada się właśnie na przedsiębiorcę.
Nie ma bowiem znaczenia prawnego, czy podlegającego karze pieniężnej naruszenia przepisów dopuścił się przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy, czy też kierowca, wykonujący przewozy na rzecz przedsiębiorcy, gdyż zawsze odpowiada przedsiębiorca na zasadzie ryzyka związanego z działalnością gospodarczą w zakresie transportu drogowego.
Wobec powyższego – orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI