VI SA/Wa 2550/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-02-03
NSAinneŚredniawsa
znak towarowyprawo własności przemysłowejwygaśnięcie prawa ochronnegorzeczywiste używanie znakuklasa 16klasa 35drukipublikacjesondażeankiety

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP, uznając, że prawo ochronne na znak towarowy G. nie wygasło z powodu jego nieużywania, gdyż dowiedziono rzeczywistego używania znaku w Polsce w okresie objętym analizą.

Skarżący wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy G., argumentując jego nieużywanie w Polsce w okresie 5 lat. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając, że znak był używany w sposób rzeczywisty zarówno dla towarów (druki i publikacje), jak i usług (przeprowadzanie sondaży i ankiet). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organu, oddalając skargę i potwierdzając, że przedstawione dowody wykazały rzeczywiste używanie znaku na terytorium Polski.

Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy G. z powodu jego rzekomego nieużywania w Polsce w okresie od 3 stycznia 2013 r. do 3 stycznia 2018 r. Skarżący twierdził, że Uprawniony nie używał znaku w sposób rzeczywisty dla towarów (druki i publikacje, klasa 16) ani usług (przeprowadzanie sondaży i ankiet, klasa 35), dla których znak został zarejestrowany. Urząd Patentowy RP, po analizie obszernych materiałów dowodowych, uznał, że Uprawniony wykazał rzeczywiste używanie znaku na terytorium Polski w wymaganym okresie. Dowody obejmowały sprzedaż publikacji przez Internet i w księgarniach, a także świadczenie usług ankietowych i sondażowych, często drogą elektroniczną, dla polskich klientów. Urząd podkreślił, że używanie znaku było znaczące, nawet biorąc pod uwagę specjalistyczny charakter oferowanych towarów i usług. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. Sąd, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Sąd podzielił stanowisko Urzędu Patentowego, że przedstawione dowody jednoznacznie potwierdzają rzeczywiste używanie znaku towarowego G. na terytorium Polski w okresie objętym analizą, zarówno w odniesieniu do druków i publikacji, jak i usług przeprowadzania sondaży i ankiet. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywał na Uprawnionym, który przedstawił wystarczające dowody, a zarzuty skargi nie podważyły prawidłowości ustaleń organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty na terytorium Polski w odniesieniu do towarów (druki i publikacje) oraz usług (przeprowadzanie sondaży i ankiet) objętych prawem ochronnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedstawione przez Uprawnionego dowody, w tym sprzedaż publikacji i świadczenie usług ankietowych/sondażowych dla polskich klientów, potwierdzają rzeczywiste używanie znaku. Używanie to było znaczące i miało na celu realizację podstawowej funkcji znaku, a nie jedynie symboliczne utrzymanie praw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.w.p. art. 169 § ust. 1 pkt 1 i 6 oraz ust. 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat.

Pomocnicze

p.w.p. art. 170 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Rozpoczęcie lub wznowienie używania znaku nie wyłącza wydania decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego, jeżeli nastąpiło już po upływie 5-letniego okresu nieużywania i w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia, natomiast przygotowania do rozpoczęcia lub wznowienia używania miały miejsce już po tym, jak uprawniony dowiedział się, że taki wniosek może być złożony.

p.w.p. art. 153 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Używanie znaku polega na używaniu go w sposób zarobkowy lub zawodowy.

p.w.p. art. 154

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Używanie znaku towarowego polega w szczególności na umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem, umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § par 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu oceny materiału dowodowego.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs indeks 4 § ust. 3

Podstawa prawna do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

k.p.c. art. 98

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dowody przedstawione przez Uprawnionego potwierdzają rzeczywiste używanie znaku towarowego G. na terytorium Polski w okresie objętym analizą, zarówno w odniesieniu do druków i publikacji, jak i usług przeprowadzania sondaży i ankiet. Usługi przeprowadzania ankiet i sondaży mieszczą się w zakresie ochrony znaku towarowego, nawet jeśli stanowią element szerszych usług doradczych. Sprzedaż publikacji oznaczonych znakiem G. przez Internet i w księgarniach w Polsce stanowi rzeczywiste używanie znaku.

Odrzucone argumenty

Znak towarowy nie był używany w sposób rzeczywisty na terytorium Polski w okresie pięciu lat poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie jego wygaśnięcia. Używanie znaku miało charakter przypadkowy i minimalny. Usługi świadczone przez Uprawnionego (np. ankiety S. i G.) nie są ankietami ani sondażami, lecz innymi produktami z zakresu doradztwa HR, nieobjętymi ochroną znaku. Przedłożone dowody nie wskazują jednoznacznie, czego dotyczył zakup, a znak nie był umieszczany na wszystkich sprzedawanych pozycjach książkowych.

Godne uwagi sformułowania

znak towarowy jest 'rzeczywiście używany' wówczas, gdy korzysta się z niego zgodnie z jego podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie, że towary i usługi, dla których został on zarejestrowany, pochodzą z określonego przedsiębiorstwa, w celu wykreowania lub zachowania rynku zbytu dla tych towarów i usług, z wyłączeniem przypadków używania o charakterze symbolicznym, mającym na celu jedynie utrzymanie praw do znaku towarowego. Ocena rzeczywistego charakteru używania znaku towarowego powinna być oparta na wszystkich faktach i okolicznościach pozwalających na ustalenie, czy znak był faktycznie wykorzystywany handlowo. Używanie to było znaczące, w szczególności, jeśli się weźmie pod uwagę, że usługi i towary uprawnionego nie stanowią dobra pierwszej potrzeby i nie mają charakteru powszechnego. Są to usługi i towary specjalistyczne kierowane do wąskiego grona odbiorców.

Skład orzekający

Pamela Kuraś-Dębecka

przewodniczący sprawozdawca

Jakub Linkowski

sędzia

Dorota Pawłowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie rzeczywistego używania znaku towarowego w kontekście towarów specjalistycznych i usług doradczych, a także interpretacja pojęcia 'rzeczywistego używania' w prawie własności przemysłowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i dowodów przedstawionych w sprawie. Ocena rzeczywistego używania znaku jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z ochroną znaków towarowych i dowodzeniem ich używania, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie własności intelektualnej. Jednakże, stan faktyczny i argumentacja są dość techniczne.

Czy Twój znak towarowy jest naprawdę używany? Sąd wyjaśnia, jak udowodnić jego obecność na rynku.

Sektor

usługi profesjonalne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2550/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-10-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Pawłowska
Jakub Linkowski
Pamela Kuraś-Dębecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 1395/22 - Wyrok NSA z 2026-01-20
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 286
art. 169 ust. 1 pkt 1 i 6 oraz ust. 2; art. 170 ust. 2; art. 153 ust. 1; art. 154;
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15 zzs indeks 4 ust. 3;
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7; art. 77 par 1; art. 80;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi G. z siedzibą w Z. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Urząd Patentowy"), oddalił wniosek G. z siedzibą w Z., Szwajcaria ( dalej "Skarżący", "Wnioskodawca") o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy G. o nr [...] udzielonego na rzecz G. Inc. z siedzibą w O., Stany Zjednoczone Ameryki (dalej "Uprawniony", "Uczestnik").
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 169 ust 1 pkt 1, art. 169 ust. 2, art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2020 r. poz. 286 ze zmianami - dalej p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
1. W dniu 4 stycznia 2018 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek G. z siedzibą w Z., Szwajcaria o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy G. o nr [...] udzielonego na rzecz G. Inc. z siedzibą w O., Stany Zjednoczone Ameryki. Znak ten przeznaczony jest do oznaczania następujących towarów i usług: druki i publikacje (klasa 16); przeprowadzanie sondaży i ankiet (klasa 35).
Jako podstawę prawną swojego żądania Wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 2 w związku z art. 169 ust 1 pkt 1 p.w.p. podnosząc, że sporny znak towarowy nie był używany w wymaganym okresie (od 3 stycznia 2013 r. do 3 stycznia 2018 r.) w sposób rzeczywisty.
2. Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku, przedstawiając historię powstania marki G. jako marki znanej na całym świecie. Wskazał, że znak towarowy G. był i jest używany w szczególności dla oznaczenia usług przeprowadzania sondaży i ankiet oraz towarów takich jak: druki i publikacje.
Uprawniony podniósł, że w okresie od 3 stycznia 2013 r. do 3 stycznia 2018 r. zarówno on jak i spółki z nim powiązane sprzedawały usługi oraz towary oznaczane spornym znakiem towarowym do polskich klientów. Wskazał, że w Polsce nabywcami usług i towarów były podmioty indywidualne i firmy zlokalizowane zarówno w dużych jak i w mniejszych miejscowościach. Znakiem spornym opatrywano, między innymi, sondaże i ankiety, raporty badań w skali makro jak i indywidualne, a także prezentacje przedstawiane polskim klientom na spotkaniach, podczas, których badania i ich wyniki były omawiane i analizowane. Na terenie Polski przeprowadził różnego rodzaju sondaże, co znajduje potwierdzenie, w złożonym materiale dowodowym. Sporny znak był umieszczany na wystawianych fakturach.
Uprawniony podniósł, że każda spośród ponad 30 wydanych przez niego książek, jest oparta na nauce i badaniach. Ponadto, poza książkami opracował liczne zestawy podręczników, które były nabywane również przez polskich kontrahentów. Uprawniony sprzedawał ponadto inne materiały drukowane i publikacje w różnych formach, np.: jako karty do zadań, odręczne zestawy do konwersacji, przewodniki, zeszyty do ćwiczeń, plakaty, które były wykorzystywane w szkoleniach i rozmowach coachingowych. Materiały te były oznaczane znakiem towarowym G., sprzedawane w formie drukowanej i dostarczane bezpośrednio do klienta lub też w formie elektronicznej gotowej do wydruku. Wskazał, że załączone faktury potwierdzają, że zakupione materiały przez polskich odbiorców były wysyłane do nich kurierem. Ponadto używanie znaku na rynku nie miało charakteru wyłącznie symbolicznego, ale nakierowane było na budowanie udziału w rynku, a także jego utrzymywanie i zwiększanie. Spornego znaku używano w raportach, będących wynikiem przeprowadzanych ankiet i sondaży, jak i materiałach z nim powiązanych, tj. w ofertach, na prezentacjach, czy w centralnym punkcie każdej faktury. Ponadto, używanie znaku wykazuje związek pomiędzy znakiem, a danymi towarami i usługami, a przeciętny konsument tej kategorii towarów i usług widząc dokumenty przedłożone przez uprawnionego z łatwością zrozumie, że znak sporny G. wskazuje na pochodzenie sprzedawanych towarów i świadczonych usług.
Uprawniony podkreślił, że wypracował swój udział w polskim rynku badań i publikacji z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi i bez wątpienia znak sporny jest rozpoznawany i identyfikowany w branży szkoleniowców, coachy i specjalistów od zasobów ludzkich, a "testy G." i "talenty G." stały się wręcz kultowymi narzędziami służącymi zarządzaniu zasobami ludzkimi i rozwojowi zawodowemu, co potwierdza nie tylko liczba sprzedawanych od lat polskim kontrahentom usług, ale też liczne wypowiedzi dostępne w Internecie.
W pismach z 30 maja 2019 r. i z 17 września 2019 r. Uprawniony uzupełnił swoje stanowisko w sprawie przedkładając dodatkowe materiały dowodowe na okoliczność używania spornego znaku towarowego.
W piśmie z dnia 17 września 2019 r. Uprawniony ustosunkowując się do stawianych zarzutów wskazał, że świadczył usługi drogą elektroniczną, tj. przeprowadzanie ankiet drogą on-line, zarówno dla klientów biznesowych jak i indywidualnych, a także usługi przeprowadzania ankiet udostępnianych klientom w formie papierowej. Usługi sondaży opinii publicznej były przeprowadzane w ponad 160 krajach świata, w tym także w Polsce. Uprawniony wskazał, że grupa usług świadczonych przez niego w Polsce, oznaczanych znakiem G. dotyczyła jego sztandarowych produktów, tj.: ankiety G. badającej zadowolenie pracownicze oraz ankiety S. identyfikującej osobiste talenty respondentów. Ankiety te były przeprowadzane drogą elektroniczną, a usługa polegała na odpłatnym udostępnianiu polskim klientom, zarówno biznesowym jak i indywidualnym dostępu do ankiety przez Internet. Następnie na podstawie udzielonych przez respondenta odpowiedzi uprawniony przygotowywał raport z wynikami ankiety. W latach 2013 - 2017 udostępnił klientom z Polski około 37 000 dostępów do ankiety S., a 11000 ankiet sprzedał za pośrednictwem swojego sklepu internetowego, zatem trudno te liczby uznać za działalność przypadkową. Formularze ankiet dla polskich klientów, a także regulaminy świadczenia usług drogą elektroniczną i polityka prywatności były dostępne w języku polskim. Ponadto także wybrane elementy stron internetowych zostały przetłumaczone na język polski. Uprawniony posiada również aktywną domenę internetową G.pl, która prowadzi na jego stronę internetową. Inny sposób dystrybucji ankiet oznaczanych spornym znakiem towarowym to działalność na rynku polskim certyfikowanych przez Uprawnionego doradców, którzy po odbyciu specjalnego przeszkolenia i uzyskaniu certyfikatu nabywali możliwość używania znaku G. na rynku polskim. Certyfikowani doradcy używali za zgodą uprawnionego w sposób rzeczywisty spornego znaku towarowego na terytorium Polski. Wykorzystywali oni znak sporny w ofertach, reklamach oraz innych materiałach promocyjnych. Uprawniony wskazał, że świadczył na rynku polskim usługi doradcze również w bardziej tradycyjnym rozumieniu i nie ograniczały się one tylko do przeprowadzania ankiet przez Internet, lecz obejmowały one także kontakt bezpośredni z klientem. Ponadto dodał, że omawiane usługi zasadniczo były świadczone przez spółki córki, tj. The G. sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz G. GmbH z siedzibą w B. Obie spółki były upoważnione przez uprawnionego do używania spornego znaku towarowego, a używanie miało charakter licencji.
3.Wnioskodawca w składanych pismach nie podzielił stanowiska Uprawnionego, że sporny znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty na terytorium Polski w wymaganym okresie. Podniósł, że Uprawniony wykazuje aktywność jedynie w zakresie działalności obejmującej doradztwo personalne, doradztwo w dziedzinie zarządzania oraz analityki, która to działalność nie pokrywa się z zakresem ochrony udzielonym na znak, tj. usługami przeprowadzania sondaży i ankiet oraz drukami i publikacjami. Ponadto dodał, że działalność ta nie jest skierowana na rynek ani terytorium Polski. W ocenie Wnioskodawcy używanie to ma jedynie charakter przypadkowy, w związku z czym, użycie znaku jest na tyle minimalne, że nie może zostać uznane za rzeczywiste. Co do towarów z klasy 16 to większość przywołanych pozycji zostało wydanych przed rokiem 2013, a ponadto, wszystkie te tytuły, a także załączone pierwsze strony tych publikacji są w języku angielskim. Według Wnioskodawcy Uprawniony nigdy nie zadbał o oficjalne tłumaczenie książek na język polski w ramach swojego wydawnictwa, a co więcej, książki te nie mają związku z domniemaną działalnością Uprawnionego i w żaden sposób nie dotyczą tematyki związanej z badaniem opinii publicznej, czy sporządzaniem sondaży oraz ankiet. W ocenie Wnioskodawcy, Uprawniony działa, co najwyżej, jako wydawca książek niemających najmniejszego związku ze sporządzaniem sondaży, ankiet czy badań rynku lub opinii publicznej. Natomiast fakt, że polscy odbiorcy mają możliwość zamówienia i zakupu publikacji Uprawnionego nie oznacza, że znak ten jest rzeczywiście używany do oznaczania towarów i usług w Polsce. Wnioskodawca uważa, że podręczniki, zestawy testowe i inne materiały sprzedawane przez Uprawnionego nie dotyczą badań rynku i opinii, ale obszaru doradztwa korporacyjnego i HR, który nie jest objęty znakiem spornym. Stanowią one jedynie kolejny dowód, że działalność uprawnionego obejmuje szeroko pojęty konsulting i rozszerza się dodatkowo na świadczenie usług szkoleniowo - coachingowych, a skierowanie tej działalności na rynek polski nie jest widoczne. Zdaniem Wnioskodawcy także sporządzanie przez Uprawnionego raportów nie dowodzi, że oferuje on lub prowadzi usługi na polskim rynku w zakresie przygotowywania sondaży i ankiet, badań rynku i badań opinii, Wskazał, iż raporty te dotyczą testów pracowniczych, czyli są rezultatem działalności Uprawnionego w zakresie doradztwa i analizy wyników ankiet, które jego klienci przeprowadzili wśród pracowników. Także skierowanie działalności na rynek polski nie jest w tym przypadku oczywiste, a wręcz przeciwnie, raporty są w większości sporządzane w języku angielskim. Sam fakt opublikowania raportu online nie oznacza, że znak jest rzeczywiście używany na całym świecie. Zdaniem Wnioskodawcy, Uprawniony, nie rozpowszechnia w odpowiedni sposób swoich treści na rynku polskim, a specjalistyczne podręczniki i raporty nie są oferowane i sprzedawane w Polsce w odpowiednim zakresie, jego działalność nie jest ukierunkowana na rynek polski, a samo użycie znaku na rynku lokalnym jest minimalne i raczej przypadkowe.
Na rozprawie w dniu 22 października 2020 r. przeprowadzono dowód z przesłuchania świadka H. I., która wyjaśniła okoliczności związane z używaniem znaku.
4. Oddalając wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia spornego znaku towarowego Urząd Patentowy, przytaczając treść art. 255. ust. 1 pkt 3 p.w.p., art 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p wskazał, że celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Nieużywanie znaku towarowego może skutkować w określonych sytuacjach stwierdzeniem wygaśnięcia prawa ochronnego.
W świetle art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. używanie znaku musi mieć miejsce na obszarze Polski, powinno mieć jednoznaczny charakter, konieczne jest również by było rzeczywiste i poważne oraz dotyczyło towarów i/lub usług objętych ochroną. Niespełnienie jednego z tych warunków w określonym przedziale czasowym może prowadzić do utraty prawa ochronnego poprzez stwierdzenie jego wygaśnięcia.
Organ wskazał, że przez rzeczywiste używanie należy rozumieć taki sposób używania, który zmierza do utrwalenia danej marki na rynku oraz w świadomości konsumentów i konkurentów (M. Kowalczyk, Obowiązek używania znaku towarowego, PUG 2003/3/22). Używanie to powinno być na tyle trwałe i intensywne, aby odniosło odpowiedni skutek komercyjny na rynku. Nie może to być więc działanie jednorazowe lub podejmowane w sposób sporadyczny.
Urząd Patentowy zaznaczył, że w aktualnym orzecznictwie przyjmuje się, że znak towarowy jest "rzeczywiście używany" wówczas, gdy korzysta się z niego zgodnie z jego podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie, że towary i usługi, dla których został on przeznaczony, pochodzą z określonego przedsiębiorstwa, w celu wykreowania lub zachowania rynku zbytu dla tych towarów i usług, z wyłączeniem przypadków używania o charakterze symbolicznym, mającym na celu jedynie utrzymanie praw do znaku towarowego. Ocena rzeczywistego używania znaku towarowego musi opierać się na wszystkich aspektach stanu faktycznego i okoliczności właściwych dla ustalenia jego faktycznego wykorzystania handlowego w obrocie, a w szczególności używania uznawanego w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione dla utrzymania lub tworzenia udziałów w rynku dla towarów lub usług chronionych znakiem towarowym, charakteru tych towarów lub usług, cech rynku, skali i częstotliwości używania znaku towarowego (jak w sprawie Ansul, pkt 43, w sprawie Sunrider vs OHIM, pkt 70, a także w postanowieniu w sprawie La Mer Technology, pkt 27 - w sprawie C-149/11).
Mając to uwadze organ uznał, że złożony w rozpatrywanej sprawie w dniu 4 stycznia 2018 r. wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z powodu jego nieużywania nie zasługuje na uwzględnienie bowiem Uprawniony wykazał rzeczywiste używanie znaku spornego na terytorium Polski w okresie pięciu lat poprzedzających złożenie wniosku, tj. w okresie od 4 stycznia 2013 r. do 4 stycznia 2018 r., w zakresie, w jakim sporny znak towarowy jest chroniony, tj. w związku z takimi towarami jak druki i publikacje (klasa 16) oraz takimi usługami jak przeprowadzanie sondaży i ankiet (klasa 35).
Analizując materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy Urząd Patentowy doszedł do przekonania, że w ww. okresie Uprawniony świadczył usługi przeprowadzania sondaży i ankiet oznaczone spornym znakiem na rzecz firm w Polsce. Dwa podstawowe rodzaje sondaży w ramach których przeprowadzano ankiety, to: G. zwane też E. badające zaangażowanie pracownicze oraz C. zwane też S. lub talenty G. identyfikujące osobiste talenty respondentów. Usługi te były przeprowadzane przez uprawnionego przede wszystkim drogą elektroniczną. Dostęp do tych usług odbywał się bezpośrednio przez stronę internetową uprawnionego. Usługi te polegały na odpłatnym udostępnianiu polskim klientom dostępu do ankiety przez Internet w języku polskim lub angielskim. Następnie na podstawie udzielonych przez respondenta odpowiedzi uprawniony przygotowywał raport z wynikami. Innym źródłem dystrybucji ankiet była publikacja książkowa "S. 2.0", zawierającą wewnątrz kod aktywacyjny do ankiety online. Omawiana usługa była każdorazowo świadczona pod znakiem G. Znakiem G. oznaczony był zarówno kwestionariusz ankiety, strona internetowa, na której ankietę wypełniano, publikacja "S. 2.0" zawierająca kod do ankiety, jak i przygotowane przez uprawnionego raporty.
Potwierdzają następujące materiały dowodowe:
- przykładowy raport i pierwsze dwie strony ponad 100 wybranych raportów z wynikami ankiet indywidualnych przeprowadzonych z pracownikami polskich klientów Uprawnionego lub spółek z nim powiązanych w latach 2014 - 2018 - załącznik nr 2 do odpowiedzi na wniosek zawierający;
- pierwsze strony wybranych prezentacji przygotowanych na podstawie wyników ankiet przeprowadzonych z pracownikami polskich klientów uprawnionego lub spółek z nim powiązanych, które omawiane i prezentowane były podczas sesji z klientami w latach 2012 - 2017 (załącznik nr 3 do odpowiedzi na wniosek);
- przykładowy raport i pierwsze strony wybranych kolejnych raportów z wynikami ankiet indywidualnych S. przeprowadzonych wśród polskich ankietowanych w latach 2013 - 2017 (załącznik nr 4 do odpowiedzi na wniosek);
- artykuł "Jak zrobić test S. po polsku" dostępny w Internecie (załącznik nr 7 do odpowiedzi na wniosek);
- wydruki zrzutów ekranu ankiet Al2 i S. w języku polskim (załącznik 5 do pisma Uprawnionego z dnia 6 marca 2020 r.);
- zeznania świadka H. I., która potwierdziła, że ww. usługi są także świadczone za zgodą Uprawnionego przez "podwykonawców" którym jest w tej chwili oraz były świadczone przez spółkę The G. Sp. z o.o., który to podmiot był powiązany z uprawnioną gospodarczo i finansowo. Oceniając tą okoliczność organ zaznaczył, że używanie znaku przez osobę trzecią, może, ale nie musi być wyrażone w szczególnej formie np. licencji. Zgoda taka może być wyrażona w każdy sposób, także między spółkami powiązanymi gospodarczo, a więc przez właściciela znaku towarowego należącym do tej samej grupy spółkom, takim jak podmioty zależne, stowarzyszone itd. (vide wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 30 stycznia 2015, sygn. akt T-278/13). Według zeznań tego świadka: "Badania dla firm obejmowały sondaż wśród wszystkich pracowników" jak również, że "rocznie przebadanych jest pewnie między 15-20 tysięcy pracowników". Ponadto świadek zeznała, że: "Badania mają charakter cykliczny, podpisywane są umowy na więcej niż jedną realizację minimum trzy tzw.fale. Badania te odbywają się do tej pory, albowiem ja w tej chwili jestem podwykonawcą G. w Polsce która realizuje te usługi które wymagają języka polskiego w kontakcie z klientem, czyli np. szkolenie menagerów w wyniku badania, prezentacja wyników badania przed zarządem". Z zeznań świadka wynika, że: "znak G. był używany przez tą spółkę (The G. Sp. z o.o.) na etapie realizacji badania, czyli wszystkie materiały, ankiety służące do wykonania i realizacji były oznaczane znakiem G. Po realizacji raporty (...) i materiały będące wynikiem badań także były oznaczane znakiem G.". W latach 2013-2017 Uprawniony udostępnił klientom z Polski ok. 37 000 dostępów do ankiety, w tym 11 000 ankiet uprawniony sprzedał za pośrednictwem swojego sklepu internetowego.
Zdaniem organu przywołane liczby wypełnionych i sprzedanych ankiet znajdują potwierdzenie w następujących materiałach dowodowych:
- płycie CD zawierającej tabele obrazujące sprzedaż ankiety S. w Polsce (załącznik nr 6 do odpowiedzi na wniosek);
- przykładowych fakturach z okresu 2013-2018 za usługi przeprowadzenia ankiet i sondaży oraz usług z nimi powiązanych (załącznik nr 16 do odpowiedzi na wniosek);
I tak na przykład:
- 20 grudnia 2017 r. polski klient zamówił 105 dostępów do ankiety S. o wartości 2098,95 USD
- 9 listopada 2017 r. polski klient zamówił 464 dostępy do ankiety G.
- 6 listopada 2017 r. polski klient zamówił 98 dostępów do ankiety G.
- 4 czerwca 2019 r. polski klient zamówił 24 dostępy do ankiety S.
- 3 marca 2017 r. polski klient zamówił 130 dostępów do ankiety S.
- 26 stycznia 2017 r. polski klient zamówił 100 dostępów do ankiety S.
- 14 października 2016 r. polski klient zamówił 431 dostępów do ankiety G.
- 23 grudnia 2015 r. polski klient zamówił 340 dostępów do ankiety S.
- 18 września 2015 r. polski klient zamówił 435 dostępy do ankiety G.
- 27 lutego 2015 r. polski klient zamówił 8 dostępów do ankiety S.
oraz zeznaniach świadka H. I., która stwierdziła m.in.: "Dopóki miałam wygląd w bazę G., tj. do 2015 r. to w Polsce było wykonanych 25 czy 24 tysiące pomiarów w ramach C., a jeśli chodzi o program Q12 to w 2014 r. było 37 tysięcy pomiarów";
- oświadczeniu podpisanym przez przedstawiciela Uprawnionego potwierdzającym liczbę ankiet wypełnionych przez osoby z Polski w latach 2013-2017 wraz z płytą CD zawierającą plik z listą osób z Polski, które wykonały w latach 2013-2017 ankiety S. oraz pliki z listą zamówień ze sklepu internetowego uprawnionego z okresu 2014-2017 dokonanych przez podmioty z adresem w Polsce (załącznik nr 1 do pisma uprawnionego z dnia 6 marca 2020 r.).
Organ podkreślił, że w badanym okresie przeprowadzany był także w Polsce corocznie sondaż rynku. Badanie to odbywało się w języku polskim i było prowadzone pod znakiem G. Respondenci byli informowani o tym, że sondaż jest organizowany dla Uprawnionego. Nie ma przy tym znaczenia, że czynności techniczne związane z pozyskaniem danych od respondentów zostały powierzone innemu podmiotowi. Jak bowiem słusznie zauważył Uprawniony prowadzenie sondażu obejmuje nie tylko samo zebranie danych od respondentów. Przeprowadzenie sondażu wymaga o wiele więcej, w szczególności przygotowania odpowiedniej metodologii badawczej, określenia grupy docelowej, określenia próby, poznania potrzeb klienta, przygotowania ankiety z pytaniami, analizy i przetworzenia uzyskanych wyników i ich udostępnienia klientowi. Ww. badanie przebiegało zaś zgodnie z przygotowanymi przez uprawnionego założeniami, metodologią badawczą i kwestionariuszem. Wyniki tego badania były przedstawiane w formie raportu.
Zdaniem organu powyższe znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadka H. I., która zauważyła, że: "Jest takie jedno badanie bardzo ważne dla G. nazywa się W., które jest realizowane corocznie jeszcze wcześniej niż 2012 r., ale w 2013 i 2014 r. było realizowane przez naszą spółkę (TheG. Sp. z o.o.), natomiast po zamknięciu polskiego G. jest realizowane przez lokalną firmę na zlecenie G. Ostatnie takie badanie było w 2019 r. Spółka, która ostatnio realizowała to zlecenie otrzymała wszystkie materiały do realizacji od G. Wszyscy respondenci wiedzą dla jakiego podmiotu odpowiadają, w jakim projekcie biorą udział i że jest to realizowane dla G. Jest to coroczne badanie realizowane w Polsce przez G".
W opinii organu potwierdzają to także dowody załączone do odpowiedzi na wniosek np: fragmenty raportu z badania State of the Global Workplace z 2013 r. wraz z fragmentem dotyczącym wyników badania przeprowadzonego w Polsce (załącznik nr 9 do odpowiedzi na wniosek); fragmenty raportu z badania State of global well - being z 2014 r. wraz z fragmentem dotyczącym wyników badania przeprowadzonego w Polsce - (zał. nr 10 do odpowiedzi na wniosek); fragment raportu z badania Towards a better futurę for women and work. Voice women and Man z 2017 wraz z fragmentem dotyczącym wyników ankiet przeprowadzonych w Polsce - (załącznik 14 do odpowiedzi na wniosek); wydruki umów z firmą przeprowadzającą sondaż na zlecenie Uprawnionego w 2015 r. i 2017 r. - (załącznik 8 do odpowiedzi na wniosek).
Jednocześnie Urząd Patentowy nie podzielił stanowiska Wnioskodawcy, że ww. usługi świadczone przez Uprawnionego lub za jego zgodą przez inne podmioty są to usługi doradztwa biznesowego, analitycznego oraz doradztwa HR, które faktycznie świadczy, a więc inne usługi niż te, do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy. Usługi przeprowadzania ankiet i sondaży zawierają się bowiem w szerszej kategorii usług doradztwa biznesowego, analitycznego oraz doradztwa HR, są ich elementem i jak wynika z materiału dowodowego były one świadczone przez Uprawnionego lub za jego zgodą przez inne podmioty na terenie Polski w istotnym w przedmiotowej sprawie okresie.
W ocenie Urzędu Patentowego w rozpatrywanej sprawie Uprawniony wykazał także rzeczywiste używanie spornego znaku w odniesieniu do druków i publikacji z klasy 16. Z materiałów przedłożonych do akt sprawy wynika, że sprzedaż publikacji oznaczonych spornym znakiem G. odbywała się przez dwa główne kanały dystrybucji: bezpośrednio w Internecie oraz przez księgarnie stacjonarne i internetowe w Polsce. Jeśli chodzi o sprzedaż bezpośrednio w Internecie zamówienia na te publikacje można było składać bezpośrednio na stronie uprawnionego, z dostawą do Polski. W badanym okresie Uprawniony sprzedał polskim klientom za pomocą tego kanału co najmniej 300 publikacji, co potwierdzają:
- przykładowe zdjęcia książek G., które zostały wydane w latach 2001 - 2018 i były sprzedawane polskim klientom (załącznik nr 4 do pisma z dnia 30 maja 2019 r.);
- płyta CD zawierająca plik z listą zamówień ze sklepu internetowego przez podmioty z adresem w Polsce (załącznik nr 25 do odpowiedzi na wniosek);
- przykładowe faktury za zakup książek, zestawów podręczników i innych materiałów drukowanych i publikacji przez polskich nabywców (załącznik nr 24 do odpowiedzi na wniosek).
Z ww. faktur wynika, że np.:
- 1 czerwca 2017 r. uprawniony sprzedał klientowi z Warszawy zestaw podręczników "Strenghts Coaching Starter Kit";
- 7 marca 2017 r. uprawniony sprzedał klientowi z Radomia m.in. 2 egzemplarze książki First Break Ali the Rules oraz 7 szt. Książki How Fuli is Your Bucket;
- 3 kwietnia 2016 r. uprawniony sprzedał klientowi z Łomianek książkę Now Discover your Strenghts.
Organ wskazał, że publikacje Uprawnionego były (i nadal są) szeroko dostępne także w ofercie polskich księgami, m.in. PWN, Naukowa.pl, Taniaksiążla.pl, Empik.pl, Bonito.pl, Lideria.pl, Libristo.pl, Ceneo.pl, co potwierdzają:
- wydruki ze strony księgarni internetowych PWN, Taniaksiażkaa.pl, Naukowa.pl, Empik.pl, Abe.pl, Libristo.pl, oraz Ceneo.pl (załącznik nr 12 do pisma z dnia 17.09.2019 r.);
- wydruki ze stron: Lubimyczytac.pl oraz Ceneo.pl zawierający recenzje internautów na temat książki Strengths Finder 2.0 napisane po polsku z: (kolejno) 16.02.2013 i września 2017 r.;
- archiwalnej aukcji z Allegro dotyczących publikacji uprawnionego książki S. 2.0 oferowanej przez użytkownika Bonito.pl Sp. z o.o. (Dyskont książkowy Aros);
- archiwalnej aukcji zakończonej w 2017 r. dotyczącej książki First, Break Ali the Rules oraz wydruk ze strony oferującej ją użytkownika bookstreet; archiwalnej aukcji zakończonej w 2016 r. dotyczącej książki 12: The Element of Great Managing oferowanej także przez użytkownika bookstreet,;
- archiwalnej aukcji zakończonej w 2016 r. dotyczącej książki How Fuli Is Your Bucket? oferowanej także przez użytkownika bookstreet (załącznik nr 13 do pisma z dnia 17.09.2019 r.).
Ponadto, jak wynika z zeznań świadka H. I. oraz wydruków z katalogu Biblioteki Narodowej oraz wydruków:
- ze stron Korob.pl oraz Empik.pl, oferujących - Po pierwsze: Złem wszelkie zasady i wydruk ze strony lubimyczytac.pl z komentarzami internautów,
- ze stron Merlin.pl oraz Maklerska.pl, oferujących Teraz odkryj swoje silne strony,
- ze stron OnePress.pl oraz Empik.pl, oferujących Pozytywne emocje: jak rozwijać relacje międzyludzkie (załącznik nr 14 do pisma z dnia 17.09.2019 r.).
W języku polskim ukazały się między innymi:
- First, Break AU The Rules (1999 r.) M. Buckingham, C. Coffman w wersji polskiej pod tytułem: Po pierwsze: Złam wszelkie zasady. Wydawca: Warszawa, "MT Biznes", 2001 r. ISBN: 8388970054;
- How fuly is your bucket? (2005 r.) Tom Rath, D. Clifton w wersji polskiej pod tytułem: Pozytywne emocje: jak rozwijać relacje międzyludzkie. Seria: Onepress Power. Wydawca: Gliwice: Wydawnictwo Helion, 2006 r., ISBN: 8324602852
- Now, discover your strengths (2001 r.) M. Buckingham, D. Clifton w wersji polskiej pod tytułem: Teraz odkryj swoje silne strony. Wydawca; Warszawa, "MT Biznes", 2003 r., ISBN: 8388970305.
Organ zaznaczył przy tym, że część publikacji została wydana przez Uprawnionego w badanym okresie, np.: Strenghts Based Parenting i First, Break AU The Rules - pierwsze wydanie w 2016 r. (obie pozycje były i są dostępne w polskich księgarniach). Wreszcie, publikacje uprawnionego wydane przed badanym okresem
rynku wydawniczym po wyczerpaniu nakładu (np. S. 2.0 i Strenghts Based Selling - kolejne wydania z 2017 r.) i były dostępne w sprzedaży na terenie Polski, co potwierdzają zdjęcia stron książek Uprawnionego, zawierające informację o roku wydania ww. książek oraz wydruki ze stron sklepów internetowych (załącznik nr 15 do pisma z dnia 17.09.2019 r.).
Ponadto Uprawniony sprzedawał odbiorcom z Polski zestawy podręczników w formie drukowanej za pośrednictwem strony internetowej. Oprócz książek i zestawów podręczników sprzedawał też inne materiały drukowane i publikacje w różnych formach. Materiały te, m.in. karty do zadań, podręczne zestawy do konwersacji, przewodniki, zeszyty do ćwiczeń, plakaty, wykorzystywane w szkoleniach i rozmowach coachingowych były oznaczone znakiem towarowym G. Były one sprzedawane w formie drukowanej dostarczanej bezpośrednio do klienta lub w formie elektronicznej gotowej do wydruku. Uprawniony sprzedawał też w badanym okresie publikacje dostępne tylko w formie elektronicznej do druku, takie jak np. raport "How Millennials Want to Work and Live".
Powyższe okoliczności potwierdzają następujące dowody:
- pierwsze strony przykładowych druków i publikacji w postaci kart, zestawów do konwersacji, przewodników, zeszytów ćwiczeń, raportu "How Millennials Want to Work and Live" sprzedane w badanym okresie do klientów z Polski (załącznik nr 27 do odpowiedzi na wniosek);
- pierwsze dwie strony przykładowego podręcznika do zadań dostosowanego do potrzeb konkretnego klienta korporacyjnego (załącznik nr 28 do odpowiedzi na wniosek);
- przykładowe faktury za zakup książek, zestawów podręczników i innych materiałów drukowanych i publikacji przez polskich nabywców, na których u góry umieszczony był znak towarowy G. (załącznik nr 24 do odpowiedzi na wniosek);
Także raporty z ankiet i sondaży przeprowadzanych przez Uprawnionego i podmioty z nim powiązane miały formę publikacji elektronicznych gotowych do wydruku. Raporty te także opatrywane były znakiem towarowym G., co potwierdzają:
- jeden przykładowy raport i pierwsze dwie strony ponad 100 wybranych raportów z wynikami ankiet indywidualnych przeprowadzonych z pracownikami polskich klientów uprawnionego lub spółek z nim powiązanych w latach 2014 - 2018 (załącznik nr 2 do odpowiedzi na wniosek);
- jeden przykładowy raport i pierwsze strony wybranych kolejnych raportów z wynikami ankiet indywidualnych S. przeprowadzonych wśród polskich ankietowanych w latach 2013 - 2017 - załącznik nr 4 do odpowiedzi na wniosek.
Reasumując swoje rozważania Urząd Patentowy uznał, że zgromadzone w aktach sprawy materiały dowodowe potwierdzają rzeczywiste używanie spornego znaku na terytorium Polski w odniesieniu do towarów i usług do oznaczania których jest on przeznaczony w okresie pięciu lat poprzedzających złożenie wniosku. Z materiału tego wynika, że w omawianym okresie zarówno Uprawniony jak i – za jego zgodą - spółka córka The G. Sp. z o.o. świadczyły usługi przeprowadzenia ankiet i sondaży w Polsce. Ponadto wprowadzono na polski rynek kilkanaście publikacji książkowych, które były dostępne w polskich księgarniach jak również w jego sklepie internetowych oraz oferowała polskim odbiorcom inne publikacje i druki. W ocenie organu używanie to było znaczące, w szczególności, jeśli się weźmie pod uwagę, że usługi i towary uprawnionego nie stanowią dobra pierwszej potrzeby i nie mają charakteru powszechnego. Są to usługi i towary specjalistyczne kierowane do wąskiego grona odbiorców, głównie podmiotów interesujących się tematyką lub prowadzących działalność szkoleniowo-coachingową oraz firm, z których korzystają one cyklicznie, jeśli występuje powtarzalność zakupu, to dotyczy ona z reguły albo innego rodzaju produktów niż kupiony uprzednio, albo odbywa się po upływie dłuższego okresu czasu (np. ponowne przeprowadzenie ankiety z zakresu zaangażowania pracowniczego po roku lub kilku latach od poprzedniego badania). Mimo to, w badanym okresie uprawniony i podmioty z nim powiązane świadczyły liczne usługi, a uprawniony sprzedał klientom w Polsce wiele produktów. W konsekwencji w świetle przedstawionych dowodów organ doszedł do wniosku, że użycie znaku towarowego G. nie było marginalne, testowe, a stanowiło używanie rzeczywiste, faktyczne, nakierowane na to, by realizować podstawową funkcję znaku.
5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie poza powyższą Skarżący zarzucił :
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 169 ust. 1 pkt. 1 p.w.p., art. 169 ust. 2 p.w.p. oraz art. 169 ust. 6 p.w.p. polegającą na przyjęciu, że sporny znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty dla towarów i usług objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, oraz
II. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 7, art. 8, w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wątpliwości interpretacyjnych oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jak również dowolną jego ocenę, przejawiające się w wydaniu rozstrzygnięcia pomimo nieuwzględnienia dowodów niezbędnych do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku Skarżącego oraz nierozstrzygnięcie głównych kwestii interpretacyjnych niezbędnych do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku Skarżącego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2020 r. oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i przyłączył się do stanowiska organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sprawa została skierowana do rozpoznania w tym trybie w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wydane na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374).
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
W sprawie miał zastosowanie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., zgodnie z którym prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. W tych przypadkach Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny (ust. 2).
Jak się wskazuje w literaturze (op. cit., str. 276) "Decyzja o wygaśnięciu prawa ochronnego na skutek jego nieużywania może być podjęta, o ile łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki. Po pierwsze, znak zarejestrowany (lub różniący się od zarejestrowanego w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru) nie był używany rzeczywiście dla towarów objętych rejestracją, tzn. nie był nakładany na towar (opakowanie) i wprowadzony do obrotu w Polsce lub na towar (opakowanie) przeznaczony na eksport, nie był używany w reklamie w związku z wprowadzeniem oznakowanych towarów do obrotu lub dostępnych na rynku krajowym. Po drugie, znak nie był używany przez kogokolwiek z uprawnionych (uprawnionego z prawa ochronnego, licencji lub innego upoważnienia, współuprawnionego, uprawnionych do używania znaków wspólnych). Po trzecie, nieużywanie miało miejsce w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat. Rozpoczęcie lub wznowienie rzeczywistego używania znaku przerywa bieg wskazanego okresu. Skutek powyższy nie powstaje w przypadku, o którym mowa w art. 170 ust. 2 p.w.p. Zgodnie ze wskazanym przepisem rozpoczęcie lub wznowienie używania znaku nie wyłącza wydania decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego, jeżeli nastąpiło już po upływie 5-letniego okresu nieużywania i w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia, natomiast przygotowania do rozpoczęcia lub wznowienia używania miały miejsce już po tym, jak uprawniony dowiedział się, że taki wniosek może być złożony. (Ewa Nowińska, Urszula Promińska, Michał du Vail w: "Prawo Własności Przemysłowej, Przepisy i omówienie" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003 r.)
Wykładnia rzeczywistego używania znaku towarowego, jak słusznie zauważa organ, była przedmiotem licznych wypowiedzi sądów administracyjnych. Dominuje w tym orzecznictwie pogląd, że obowiązkowi używania znaku czyni zadość jedynie jego używanie w związku z towarem lub usługą, albowiem znak towarowy to odbity w świadomości odbiorcy związek oznaczenia i towaru lub usługi. (np. wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1166/06). Nowsze orzecznictwo wskazuje, że przy ocenie pojęcia "używanie" można kierować się art. 153 ust. 1 p.w.p., który stanowi, że używanie znaku polega na używaniu go w sposób zarobkowy lub zawodowy. Z kolei artykuł 154 p.w.p. mówi, że używanie znaku towarowego polega w szczególności na umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem, umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług. Ważne jest, żeby znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty. (np. WSA w Warszawie w wyroku z 9 października 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3928/14, publ. LEX nr 1941266).
Wykładnia ta znajduje potwierdzenie także w orzecznictwie europejskim.
W sprawie Inter-Union Technohandel GmbH v. Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) stwierdził m.in., że znak towarowy jest rzeczywiście używany wówczas, gdy korzysta się z niego zgodnie z jego podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie, że towary i usługi, dla których został zarejestrowany, pochodzą z określonego przedsiębiorstwa, w celu wykreowania lub zachowania rynku zbytu dla tych towarów i usług, z wyłączeniem przypadków używania o charakterze symbolicznym, mającym na celu jedynie utrzymanie praw do znaku towarowego. Ponadto warunek rzeczywistego używania znaku towarowego wymaga, aby znak towarowy w postaci, w jakiej jest chroniony na właściwym obszarze, był używany publicznie i w sposób skierowany na zewnątrz. Ocena rzeczywistego charakteru używania znaku towarowego powinna być oparta na wszystkich faktach i okolicznościach pozwalających na ustalenie, czy znak był faktycznie wykorzystywany handlowo, w szczególności zaś powinna ona uwzględniać sposoby korzystania ze znaku uznawane w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione dla zachowania lub wykreowania rynku zbytu dla towarów lub usług chronionych danym znakiem towarowym, charakter tych towarów lub usług, cechy danego rynku oraz zasięg i częstotliwość używania znaku. Jeśli chodzi o zakres używania wcześniejszego znaku, należy mieć na uwadze w szczególności z jednej strony handlowy wymiar ogółu czynności stanowiących używanie oraz z drugiej strony długość okresu, w którym czynności te miały miejsce, jak również częstotliwość tych czynności. (teza 2 pkt 27-29). Aby ustalić, czy mamy do czynienia z rzeczywistym używaniem wcześniejszego znaku towarowego, należy dokonać całościowej oceny przy uwzględnieniu wszystkich istotnych w danej sprawie czynników. Ocena ta zakłada pewną współzależność branych pod uwagę czynników. Zatem niewielka ilość towarów sprzedanych pod danym znakiem może zostać zrekompensowana dużą intensywnością bądź regularnością wykorzystania znaku i odwrotnie. Rzeczywiste używanie znaku towarowego nie może zostać dowiedzione za pomocą prawdopodobieństwa lub domniemań, lecz musi opierać się na konkretnych i obiektywnych dowodach, które wykazują faktyczne i dostateczne korzystanie ze znaku towarowego na danym rynku. (teza 3 pkt 30, 31 - wyrok Sądu (dawniej: Sądu Pierwszej Instancji) z dnia 9 grudnia 2014 r. T-278/12 ZOTSiS 2014/12-/II-, LEX nr 1551758, www.eur-lex.europa.eu).
Niewątpliwie sposób i forma rzeczywistego używania znaku towarowego są determinowane charakterem towarów/usług, których to używanie dotyczy. Sporny znak przeznaczony jest do oznaczania następujących towarów i usług: druki i publikacje (klasa 16); przeprowadzanie sondaży i ankiet (klasa 35).
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie Urząd Patentowy w sposób niezwykle wnikliwy i drobiazgowy zebrał i ocenił materiał dowodowy. W oparciu o ten materiał dowodowy, który został szczegółowo wymieniony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy prawidłowo i zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 6 p.w.p. ustalił stan faktyczny, z którego niezbicie wynika, że Uprawniony używał spornego znaku w sposób rzeczywisty na terytorium Polski w zakresie ww. towarów i usług w okresie od 4 stycznia 2013 r. do 4 stycznia 2018 r.
Wbrew zarzutom skargi niezwykle obszerny materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza, że Uprawniony posługiwał się spornym znakiem towarowym oferując usługi sondażowe i ankietowe oraz sprzedając wydawnictwa pod swoją marką zarówno indywidualnym klientom, jak też sklepom oraz sieciom handlowym.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że zarzuty te de facto stanowią polemikę z niewadliwymi ustaleniami organu.
Po pierwsze należy podkreślić, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ zasady wynikającej z art. 169 ust. 6 p.w.p. stanowiącej, że ciężar dowodu wykazania rzeczywistego używania znaku spoczywa na uprawnionym ze znaku. Uczestnik w toku postępowania przedłożył szereg różnorodnych dowodów, w tym dokumentów i innych materiałów potwierdzających rzeczywiste używanie znaku na terytorium Polski w okresie 5 lat poprzedzających złożenie wniosku wszczynającego postępowanie dla wszystkich towarów i usług objętych rejestracją znaku. Dowody te zostały precyzyjnie opisane w zaskarżonej decyzji i zaliczone przez organ jako potwierdzające fakt rzeczywistego używania znaku co do towarów i usług: druki i publikacje (klasa 16); przeprowadzanie sondaży i ankiet (klasa 35). W ocenie Sądu Skarżący tych dowodów skutecznie nie zakwestionował.
Nie ma racji Skarżący, że przedłożone dowody nie świadczą o używaniu znaku G. w odniesieniu do towarów i usług: druki i publikacje (klasa 16); przeprowadzanie sondaży i ankiet (klasa 35). W szczególności nie można podzielić twierdzeń Skarżącego, że używanie to miało jedynie charakter przypadkowy i minimalny, oraz że nie może zostać uznane za rzeczywiste używanie znaku.
Co do przeprowadzania sondaży i ankiet to w tym zakresie słuszne jest stanowisko Urzędu Patentowego, że usługi przeprowadzania ankiet i sondaży zawierają się w szerszej kategorii usług doradztwa biznesowego, analitycznego oraz doradztwa HR, są ich elementem i jak wynika z materiału dowodowego były one świadczone przez Uczestnika lub za jego zgodą przez inne podmioty w sposób rzeczywisty na terenie Polski w spornym okresie.
W konsekwencji trafna jest interpretacja Uprawnionego/Uczestnika zawarta w odpowiedzi na skargę, a będąca kontynuacją jego stanowiska w sprawie, że rejestracja znaku G. dla przeprowadzania ankiet i sondaży nie została ograniczona do konkretnej dziedziny lub tematyki, w której Uczestnik musi prowadzić ankiety i sondaże. Uczestnik trafnie twierdzi, że świadczy on i może świadczyć pod znakiem G. usługi ankiet i sondaży w zakresie różnej, dowolnej tematyki, zgodnie z własnymi planami biznesowymi i zamówieniami klientów. Tym samym teoretyczne rozważania zawarte w skardze, że usługi te należy ograniczyć jedynie do profesjonalnych usług badania opinii publicznej i badania rynku nie są zasadne.
W tej sytuacji za nieusprawiedliwione należało uznać także zarzuty skargi, że popularne ankiety S. (mające za przedmiot badanie talentów jednostki) i G. (mające na celu badanie zaangażowania pracowników) nie są ankietami ani sondażami, ale innego rodzaju "produktami" z zakresu doradztwa HR, a zatem nie mogą potwierdzać używania znaku G. dla usług, dla których jest zarejestrowany.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących rzeczywistego używania znaku w zakresie druków i publikacji (klasa 16) Sąd również uznał te zarzuty za niezasadne.
W rozpoznawanej sprawie Urząd Patentowy przyjął, że Uprawniony wykazał rzeczywiste używanie spornego znaku w odniesieniu do druków i publikacji z klasy 16. Zdaniem organu z materiałów przedłożonych do akt sprawy wynika, że sprzedaż publikacji oznaczonych spornym znakiem G. odbywała się przez dwa główne kanały dystrybucji: bezpośrednio w Internecie oraz przez księgarnie stacjonarne i internetowe w Polsce. Organ ustalił, że jeśli chodzi o sprzedaż bezpośrednio w Internecie to w badanym okresie Uprawniony sprzedał polskim klientom za pomocą tego kanału co najmniej 300 publikacji, co potwierdzają szczegółowo wymienione w decyzji dowody m.in. faktury, płyty CD, zeznania ww. świadka. Ponadto wprowadzono na polski rynek kilkanaście publikacji książkowych, które były dostępne w polskich księgarniach, jak również w sklepach internetowych. Organ, oceniając przedłożone faktury i analizując je w świetle całokształtu materiału dowodowego, wskazał, że faktury potwierdzają zakup przez polskich nabywców towarów takich jak książki, zestawy podręczników i inne materiały drukowane oraz publikacje. Zdaniem organu materiał dowodowy nie pozostawia żadnych wątpliwości, co było przedmiotem sprzedaży, i że są to towary zaliczające się do druków i publikacji.
Natomiast Skarżący uważa, że przedłożone przez Uczestnika dokumenty nie wskazują, czego dotyczył dany zakup, a zatem na ich podstawie nie można ocenić, czy obejmował on używanie znaku dla druków i publikacji. Ponadto według Skarżącego znak nie był umieszczany na wszystkich sprzedawanych pozycjach książkowych.
Tymczasem z akt sprawy wynika, że znak G. był używany na publikacjach Uczestnika, w tym także na książkach. Świadczą o tym wymienione przez organ w decyzji wydruki ofert z księgarni internetowych stanowiące załącznik nr 12 do pisma z 17 września 2019 r. oraz zdjęcia stron książek stanowiące załącznik nr 15 do pisma z 17 września 2019 r. Znak G. znajdował się zwykle na okładce w centralnej części. Ponadto Uczestnik w badanym czasie prowadził działalność wydawniczą jako G. i znak G. znajdował się na wprowadzanych do obrotu książkach.
Idąc tym tokiem rozumowania Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty Skarżącego stawiane w skardze ( a rozwinięte w jej uzasadnieniu) - procesowe i materialne skutecznie nie podważyły prawidłowego stanowiska Urzędu Patentowego co do ustalenia, że miało miejsce rzeczywiste używanie spornego znaku. Sąd w tym miejscu zaznacza, że rozkład ciężaru dowodu wymagał od Skarżącego jako strony kwestionującej dany dowód przedłożony przez drugą stronę wykazania okoliczności przeciwnej i to na etapie postępowania administracyjnego.
Ponadto, na tle zarzutów skargi podkreślenia wymaga fakt, że wprawdzie stosownie do przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. to na organie ciąży obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jednak nie zwalnia to strony od aktywności w sprawie, w sensie wykazywania okoliczności, z których chce wywieść korzystne dla siebie skutki prawne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2007 r. w sprawie sygn. akt II GSK172/07 wyraził pogląd, który Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela, że nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku.
Reasumując powyższe rozważania, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego nie nosi cech dowolności. Nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi, ani odnośnie naruszenia przez organ przy rozpoznaniu sprawy przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, jakimi przesłankami kierował się organ przy załatwieniu sprawy. W szczególności złożone w sprawie przez Uprawnionego dowody pozwoliły organowi na wyciągnięcie prawidłowego wniosku, że znak był używany na terytorium Polski w okresie od 4 stycznia 2013 r. do 4 stycznia 2018 r. w sposób rzeczywisty. Dlatego Sąd podzielił stanowisko organu co do braku podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI