VI SA/Wa 2512/16

VI SA/Wa 2512/16 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-06-30
Data wpływu
2016-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Maliszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Zmieniono postanowienie -art. 260 §1 ustawy PoPPSA
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 19 kwietnia 2017 r. rozpoznającego wniosek P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2034/16, w ten sposób, że: 1. zwolnić skarżącego P. S. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego P. S. adwokata.
Uzasadnienie
P. S. (dalej jako "skarżący") złożył w niniejszej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z informacji podanych we wniosku wynikało, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami. Posiada mieszkanie, w którym zamieszkuje wspólnie z synami. Wskazał, że z prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód w kwocie 2 700 złotych netto. Każdy z synów otrzymuje alimenty od matki w kwocie 650 złotych miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący przedłożył podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za rok 2016, z którego wynika, że przy przychodzie na poziomie 132 180 złotych osiągnął dochód wynoszący 11 923 złotych. Przedstawił nadto wyciąg z rachunku bankowego.
Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2017 roku starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie. W postanowieniu wskazano, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w takiej sytuacji życiowej, w której zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z analizy rachunku bankowego skarżącego wynika bowiem, że w dniu 31 stycznia 2017 roku dokonał on wpłaty na swój rachunek w wysokości 6 050 złotych. Tak więc skala środków, którymi mógł dysponować skarżący, w pełni pozwala na poniesienie kosztów sądowych na aktualnym etapie postępowania.
Skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia starszego referendarza sądowego, wskazując, że referendarz sądowy mylnie ocenił sytuację finansową skarżącego. Skarżący podniósł, że ma na utrzymaniu dwóch niepracujących synów, którzy się uczą. Wskazał na nieprzewidziane wydatki związane z utrzymanie synów, takie jak np. zakup aparatu ortodontycznego, opłaty za szkolne wycieczki itp. Odnosząc się do podniesionej w zaskarżonym postanowieniu wpłaty na swój rachunek w dniu 31 stycznia kwoty 6 050 złotych, wskazał, że ww. środki pieniężne pochodziły z alimentów lub pożyczki, natomiast nie stanowiły wynagrodzenia za pracę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Jednocześnie, zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej, przepis art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie. Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w nowym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia.
Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z uwagi jednak na konieczność zapewnienia prawa
do sądu osobom niemogącym samodzielnie ponieść kosztów postępowania, ustawodawca wprowadził instytucję prawa pomocy. Prawo to może być udzielone
w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 powołanej ustawy). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 omawianej ustawy). Prawo pomocy w zakresie całkowitym służy osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa
na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Przedstawione przez stronę okoliczności pozwalają sądowi dokonać analizy jej sytuacji materialnej, a tym samym rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca winien należycie udowodnić oraz udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie informacji przekazanych przez stronę sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Oceniając przedstawioną przez wnioskodawcę sytuację majątkową stwierdzić należy, że skarżący znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie
od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – rzecznika patentowego.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłanych dokumentów wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym dwójką synów, którzy są na jego utrzymaniu. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. W roku 2016 jego dochód z tego tytułu sięgnął kwoty 11 923 złotych (przy przychodach na poziomie 132 180 złotych). Każdy z synów skarżącego otrzymuje alimenty od matki po 650 złotych miesięcznie.
Przypomnieć należy, że zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie łącznie dochód netto skarżącego i jego synów oscyluje wokół kwoty 3000 złotych netto miesięcznie. Uwzględniając zwykłe wydatki na bieżące funkcjonowanie skarżącego i jego synów, w tym zaznaczoną przez skarżącego konieczność pokrywania nieprzewidzianych, acz niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem synów, uznać należy, iż dochód skarżącego nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Skarżący co prawda prowadzi działalność gospodarczą, jednakże zarówno jej skala, jak i finalnie uzyskiwany niewielki dochód z tego tytułu, w ocenie rozpoznającego wniosek, nie wyłączają możliwości przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, przyznając prawo pomocy osobie prowadzącej działalność gospodarczą, z woli ustawodawcy jedynymi przesłankami warunkującymi możliwość przyznania prawa pomocy jest sytuacja materialna skarżącego. Prawo pomocy wiąże się bowiem ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Brak środków finansowych nie może stanowić bariery uniemożliwiającej stronie dochodzenie swych naruszonych praw przed sądem (sygn. akt I GZ 444/13).
Zatem, mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację majątkową skarżącego, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że z przepisu art. 260 p.p.s.a. wynika, że sąd orzeka reformatoryjnie, a nie kasacyjnie. Sąd nie może być zatem związany ustaleniami faktycznymi oraz prawnymi poczynionymi przez referendarza. Oznacza to, że dla Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie nie jest wiążące ustalenie referendarza, że w dniu 31 stycznia 2017 roku skarżący dokonał wpłaty na swój rachunek w wysokości 6 050 złotych, a więc skala środków, którymi mógł dysponować skarżący, w pełni pozwala na poniesienie kosztów sądowych na aktualnym etapie postępowania. Sąd dał wiarę oświadczeniu skarżącego zawartemu w sprzeciwie, że ww. środki pieniężne pochodziły z alimentów lub pożyczki, natomiast nie stanowiły wynagrodzenia za pracę.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że postanowienie referendarza należało zmienić, ponieważ sytuacja materialna skarżącego nie pozwala
na poniesienie przez niego jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym nie tylko opłat sądowych i wydatków, ale także kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Z uwagi na wskazane powyżej okoliczności Sąd uznał, że przesłanka wynikająca z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi została spełniona i dlatego
na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 § 1 tej ustawy orzeczono, jak
w sentencji.