VI SA/Wa 2480/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-01-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
biegły sądowypostępowanie administracyjneinteres społecznycele statutowezwolnienie biegłegoKodeks postępowania administracyjnegoprawo do sądukontrola sądowa

WSA w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia biegłego sądowego, uznając brak interesu społecznego i uzasadnienia statutowego dla udziału organizacji.

Stowarzyszenie P. wniosło o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia biegłego sądowego M. B., powołując się na cele statutowe i interes społeczny związany z rzekomo wadliwymi opiniami biegłego. Prezes Sądu Okręgowego odmówił wszczęcia postępowania, uznając brak interesu społecznego. Minister Sprawiedliwości utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia, stwierdzając, że organizacja nie wykazała przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a. do wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w nim, w szczególności brak interesu społecznego.

Stowarzyszenie P. z siedzibą w L. wniosło o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia M. B. z funkcji biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w [...]. Stowarzyszenie argumentowało, że jego cele statutowe, obejmujące m.in. monitorowanie działalności biegłych, są powiązane z wnioskiem, a także że przemawia za nim interes społeczny, wskazując na rzekome braki w opiniach biegłego dotyczących wykroczeń z art. 92a Kodeksu wykroczeń. Prezes Sądu Okręgowego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że Stowarzyszenie nie wykazało interesu społecznego. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Sądu Okręgowego, podkreślając, że organizacja społeczna musi wykazać zarówno zgodność z celami statutowymi, jak i interes społeczny, a samo wszczęcie postępowania z urzędu nie przesądza o dopuszczeniu organizacji do udziału. Minister wskazał również, że ocena opinii biegłego należy do sądu, a nadzór administracyjny nie może wkraczać w tę dziedzinę. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 31 § 1, poprzez błędne przyjęcie braku interesu społecznego. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd uznał, że Stowarzyszenie nie wykazało przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a., w szczególności interesu społecznego, a kwestionowanie kompetencji biegłego nie może stanowić podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego w tym trybie. Sąd podkreślił, że ochrona prawna uczestników ruchu drogowego jest zapewniona w toku postępowania przed sądami powszechnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organizacja społeczna musi wykazać zarówno zgodność wniosku z celami statutowymi, jak i przemawiający za jej udziałem interes społeczny. Oba te warunki muszą być spełnione łącznie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 31 § 1 k.p.a. wymaga łącznego spełnienia przesłanek celów statutowych i interesu społecznego. Samo wszczęcie postępowania z urzędu nie przesądza o dopuszczeniu organizacji do udziału, a organizacja musi aktywnie wykazać, że jej udział przyczyni się do lepszego wyjaśnienia sprawy i jest uzasadniony interesem społecznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 31 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organizacja społeczna może występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.

k.p.a. art. 107 § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, w tym wskazanie faktów, dowodów oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organizacja społeczna musi wykazać łączność celów statutowych z wnioskiem oraz przemawiający za jej udziałem interes społeczny. Ocena opinii biegłego i jego kompetencji należy do sądu, a nie organu administracji publicznej w postępowaniu o zwolnienie biegłego. Ochrona prawna uczestników ruchu drogowego jest zapewniona w toku postępowania przed sądami powszechnymi, gdzie wykorzystywana jest opinia biegłego.

Odrzucone argumenty

Stowarzyszenie wykazało interes społeczny we wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia biegłego. Organy administracji nie wykazały braku działania organizacji społecznej w interesie publicznym. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły kompleksowo materiału dowodowego oraz nie dokonały oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.

Godne uwagi sformułowania

Samo kwestionowanie kompetencji biegłego w oparciu o przedstawione przez niego w złożonej opinii oceny prawne nie może stanowić podstawy żądania przez skarżącą stosownych czynności organu administracji publicznej. Ochrona prawna interesu uczestników ruchu drogowego na co powoływała się skarżąca, zapewniona jest bowiem w toku danego postępowania przed Sądami powszechnymi, gdzie wykorzystywana jest dana opinia i nie można posługiwać się tu taką wykładnią prawa co do interesu społecznego, gdzie de facto jedynym wyraźnie rozpoznawanym celem jest stworzenie dodatkowych narzędzi ochrony procesowej dla konkretnej osoby.

Skład orzekający

Grzegorz Nowecki

przewodniczący

Aneta Lemiesz

członek

Robert Żukowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 31 k.p.a.), w szczególności wymogu wykazania interesu społecznego oraz zakresu kontroli administracyjnej nad działalnością biegłych sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku organizacji społecznej o wszczęcie postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby i zwolnienia biegłego sądowego. Konieczność indywidualnej oceny interesu społecznego w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem organizacji społecznych do udziału w postępowaniach administracyjnych oraz granicami nadzoru administracyjnego nad biegłymi. Jest to interesujące dla prawników procesowych i administracyjnych.

Czy organizacja społeczna zawsze może kwestionować pracę biegłego? Sąd wyjaśnia granice interesu społecznego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2480/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz
Grzegorz Nowecki /przewodniczący/
Robert Żukowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6173 Biegli sądowi i tłumacze przysięgli
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1686/23 - Wyrok NSA z 2025-09-25
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 31 par 1 i 2; art. 7; art. 77 par 1; art. 80; art. 107 par 1 i 3;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 119 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia P. z siedzibą w L. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 11 lutego 2022 r. do Sądu Okręgowego w [...] wpłynął wniosek Stowarzyszenia [...] (dalej: Stowarzyszenie) o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia M. B. z funkcji biegłego sądowego ustanowionego przy Sądzie Okręgowym w [...].
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że celem statutowym Stowarzyszenia jest m.in. monitorowanie procesów stosowania prawa przez organy władzy publicznej, udział w postępowaniach cywilnych, karnych, administracyjnych, sądowo - administracyjnych - w interesie społecznym oraz w uzasadnionym interesie stron, pomoc prawna i techniczna na rzecz uczestników ruchu drogowego. Jak zaś wynika z § 7 pkt e statutu, cele te realizowane są m.in. poprzez monitorowanie działalności biegłych i rzeczoznawców w postępowaniach sądowych i administracyjnych. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia M. B. z funkcji biegłego sądowego jest zdaniem podmiotu wnoszącego powiązane z celami statutowymi Stowarzyszenia. W ocenie wnioskodawcy, za udziałem Stowarzyszenia w tym postępowaniu przemawia również interes społeczny. Biegły wydaje bowiem opinie w bliżej nieokreślonej liczbie spraw, a na ich podstawie sądy ustalają odpowiedzialność kierujących za wykroczenie z art. 92a Kodeksu wykroczeń, tj. za przekroczenie prędkości. Działania biegłego godzą jednocześnie w podstawowe prawo do sądu, przejawiające się tym, że biegły który nie posiada wiadomości specjalnych nie powinien wydawać opinii. Wskazując na przesłanki faktyczne podniesiono we wniosku, że biegły prowadził czynności w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] dotyczącej wykroczenia z art. 92a Kodeksu Wykroczeń (Sygn. akt [...] ), gdzie oceniał z jaką prędkością poruszał się pojazd obwinionej i czy pomiar był wykonany poprawnie. W dalszej części wniosku, Stowarzyszenie wymieniło zarzuty wobec biegłego, które w ocenie Stowarzyszenia - świadczą o tym, iż biegły nie posiada wiadomości specjalnych, które są konieczne do tego aby mógł wykonywać swoje obowiązki i mógł zostać ustanowionym biegłym przy Sądzie Okręgowym. Stowarzyszenie w związku z powyższym podniosło, iż za wszczęciem wnioskowanego postępowania przemawia interes społeczny.
Postanowieniem wydanym w dniu [...] maja 2022 r. Prezes Sądu Okręgowego w [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia M. B. z funkcji biegłego Sądowego ustanowionego przy Sądzie Okręgowym w [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w świetle określonych w statucie i ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym celów działania Stowarzyszenie należy uznać za organizację społeczną w rozumieniu art. 31 § 1 kpa, której udział w postępowaniu realizuję przesłankę z uwagi na zbieżność z celami statutowymi. W ocenie organu, Stowarzyszenie nie wykazało jednak, by za wszczęciem postępowania w sprawie złożonego wniosku przemawiał interes społeczny.
Wyjaśniono tutaj, iż organizacja społeczna nie może występować w imieniu lub w zastępstwie innych stron postępowania, które są podmiotami zainteresowanymi w postępowaniach sądowych. W takich wypadkach to zainteresowane podmioty, niezadowolone z treści sporządzonej opinii, mogą kwestionować jej wiarygodność i rzetelność w toku postępowania sądowego, bowiem takie uprawnienia wynika z obowiązujących przepisów oraz zasady prawa do sądu wyrażonej w art. 45 Konstytucji. Opinie sporządzone przez biegłych w konkretnych sprawach podlegają kontroli organów procesowych oraz stron postępowania.
Pismem z 3 czerwca 2022 r. do Sądu Okręgowego w [...] wpłynęło zażalenie Stowarzyszenia, w którym zaskarżono wymienione wyżej postanowienie w całości, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 31 § 1 kpa poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i nieprawidłowym przyjęciu że interes społeczny nie przemawia za wszczęciem postępowania. W oparciu o powyższy zarzut Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i umorzenie postępowania w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Stowarzyszenie dostatecznie wykazało istnienie interesu społecznego w tym postępowaniu.
Postanowieniem z dnia 29 lipca 2022 r. Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 31 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2022 r., [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia M. B. z funkcji biegłego sądowego.
Na wstępie uzasadnienia Minister Sprawiedliwości wskazał, że nie podziela przedstawionego w zażaleniu stanowiska, zgodnie z którym w przypadku wystąpienia przez organizację społeczną z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej innej osoby sam fakt wszczęcia przez organ administracji publicznej takiego postępowania z urzędu przesądza o dopuszczeniu organizacji do udziału w tym postępowaniu. Za takim rozumieniem art. 31 § 2 kpa nie przemawia ani jego treść, ani względy celowościowe. Jeżeli zamiarem ustawodawcy byłoby usankcjonowanie sytuacji, w której samo wszczęcie postępowania z urzędu w trybie art. 31 § 2 kpa stanowiłoby niejako automatycznie o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w tym postępowaniu, użycie w tym przepisie alternatywy łącznej należałoby uznać za nieuzasadnione - organ administracji publicznej mógłby bowiem wydać tylko postanowienie o wszczęciu postępowania (w przypadku zgłoszenia przez organizację żądania wszczęcia postępowania, a także żądania wszczęcia postępowania i dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu) albo o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu (w przypadku zgłoszenia przez nią żądania dopuszczenia do udziału we wszczętym już postępowaniu). Wydanie zaś postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wszczętym z urzędu na wniosek tej organizacji byłoby zaś w takiej sytuacji niedopuszczalne, co - jak wynika z powyższych rozważań - stoi w sprzeczności z treścią art. 31 § 2 kpa.
Zdaniem Ministra za powyższym stanowiskiem przemawia także okoliczność, że wniosek organizacji społecznej o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej innej osoby może wskazywać fakty uzasadniające wszczęcie postępowania z urzędu, a jednocześnie nie będą zachodzić przesłanki wymienione w art. 31 § 1 kpa, a więc przedmiot tego postępowania nie będzie związany z celami statutowymi organizacji lub za udziałem tej organizacji w postępowaniu nie będzie przemawiał interes społeczny. O ile zatem samo wszczęcie postępowania będzie uzasadnione, o tyle dopuszczenie do udziału w nim organizacji społecznej już nie. Za konieczne w takiej sytuacji uznać należy rozdzielenie czynności polegającej na wszczęciu postępowania administracyjnego od formalnego dopuszczenia organizacji społecznej od udziału w tym postępowaniu.
Minister zauważył, że dla uwzględnienia wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie innej osoby niezbędne jest spełnienie dwóch przesłanek: wniosek musi mieć uzasadnienie w celach statutowych organizacji oraz za jej udziałem w postępowaniu musi przemawiać interes społeczny, przy czym to na organizacji społecznej ciąży obowiązek wykazania obu tych przesłanek. Dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu nie może następować "automatycznie" i w każdym przypadku złożenia wniosku w trybie art. 31 § 1 kpa organ administracji zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do spełnienia wymienionych przesłanek w realiach konkretnej sprawy. Wskazano przy tym, iż strona winna wskazać tutaj fakty świadczące o tym, że jej udział w tym postępowaniu jest zasadny ponieważ zachodzą wątpliwości co do pewnego rodzaju okoliczności i jej udział może dodatkowo gwarantować prawidłowe wyjaśnienia w sprawie.
Odnosząc się do powoływanych we wniosku okoliczności dotyczących wskazanego biegłego sądowego wyjaśniono, iż wniosek opiera się na krytycznej ocenie sporządzonej przez tego biegłego opinii w sprawach prowadzonych przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygn. akt [...]. W ocenie organu II instancji zarzuty dotyczące wydawanych opinii podlegają ocenie Sądu, który dokonuje jej według właściwych dla przedmiotu opinii kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, sposobu motywowania oraz stopni stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Tymczasem nadzór nad działalnością sądów powszechnych sprawowany przez Prezesów Sądów oraz Ministra Sprawiedliwości ma charakter administracyjny i nie może wkraczać w dziedzinę w której sędziowie są niezwiśli. Dopiero podważenie poprawności opinii otwiera drogę do podjęcia czynności nadzorczych. Powołano przy tym, iż w powoływanej sprawie nie została zakwestionowana przez Sąd rozpoznający sprawę.
W ocenie Ministra Sprawiedliwości, przytoczone okoliczności nie uzasadniają wszczęcia postępowania na wniosek Stowarzyszenia bowiem wskazują na brak interesu społecznego. Ponieważ zaś prezes sądu okręgowego, jak i Minister Sprawiedliwości sprawują jedynie administracyjny nadzór nad działalnością sądów, nie są władni dokonywać własnej, niezależnej od sądowej oceny dowodów w sprawie. W tej sytuacji trudno dopatrywać się istnienia interesu społecznego w prowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia M. B. z funkcji biegłego sądowego .
Pismem z dnia 29 stycznia 2021r. Stowarzyszenie [...], wniosło do WSA w Warszawie skargę na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 31 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że organizacja społeczna nie wykazała interesu społecznego we wszczęciu postępowania (jednocześnie dopuszczenia jej do udziału) w postępowaniu o zwolnienie M. B. z funkcji biegłego sadowego, podczas gdy działania organizacji społecznej odnoszą się dla dobra wspólnego uczestników ruchu drogowego,
2) przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 7, 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez błędne przyjęcie, że organy administracji publicznej prawidłowo przyjęły, że organizacja społeczna nie wykazała interesu społecznego, o którym mowa w art. 31 § 1 kpa we wszczęciu i udziału w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy organy nie wykazały w zaskarżonych postanowieniach braku działania organizacji społecznej w interesie publicznym i nie wykazały że tego rodzaju sprawa nie jest wspólna dla uczestników ruchu drogowego.
W uzasadnieniu skargi podtrzymano stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego wskazujące na wystąpienie w sprawie interesu społecznego przemawiającego za wszczęciem postępowania w sprawie, które zgodnie z celami Skarżącej są przez nią monitorowane. Skarżąca powołała przy tym m.in., iż interes społeczny został wykazany konkretnymi naruszeniami jakich dopuścił się biegłego sądowy co było już także uwzględniane w dotychczasowym orzecznictwie Sądów administracyjnych w sprawach o podobnym stanie faktycznym.
Zdaniem Stowarzyszenia organy obu instancji nie podjęły wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względnie interes społeczny oraz uzasadniony interes strony (art. 7 kpa), nie zebrały i nie rozpatrzyły kompleksowo materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa) oraz nie dokonały oceny czy dana okoliczność została udowodniona czy też nie (art. 80 kpa)
Z uzasadnienia obu decyzji nie wynika, aby organy w ogóle dokonały oceny czy taki interes w sprawie zaistniał, natomiast przeszły do stwierdzenia, że organizacja takiego interesu nie wykazała. To organy stosując zasadę proporcjonalności powinny wyważyć, czy interes społeczny przemawia za udziałem organizacji społecznej. Tym samym oba organy dopuściły się naruszenia art. 107 § 1 i 3 kpa, bowiem obie decyzje nie mają w tym zakresie jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego. Zgodnie z § 3 tego przepisu, uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Wobec podniesionych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezesa Sądu Okręgowego w Lublinie i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej organizacji społecznej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażane w zaskarżonej decyzji oraz odniósł się do zarzutów skargi wskazując na ich bezzasadność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2022.3492 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. 2023.259 t.j - dalej "p.p.s.a.".)
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna albowiem rozstrzygnięcia organów administracyjnych wydano zgodnie z przepisami prawa.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Sprawiedliwości utrzymujące w mocy Postanowienie Prezesa Sądu Okręgowego w [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia M. B. z funkcji biegłego sądowego.
W ocenie sądu zarzuty skargi Stowarzyszenia [...] nie są usprawiedliwione i nie zasługują na akceptację i uwzględnienie.
Zgodnie z art. 31 § 1 kpa, organizacją społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania albo dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Jak z kolei stanowi § 2 omawianego przepisu, organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie.
Organizacja społeczna, która chce brać udział w postępowaniu na prawach strony w sprawie dotyczącej innej osoby, ma następujące uprawnienia: 1) do żądania wszczęcia postępowania, o ile się ono nie toczy; 2) do żądania dopuszczenia jej do udziału w toczącym się postępowaniu (art. 31 § 1) bez względu na etap tego postępowania i tryb, w jakim się ono toczy. We wszystkich tych przypadkach decydujące znaczenie ma ocena organu odnośnie do przesłanek: "jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny". Przesłanki te muszą wystąpić łącznie.
Sąd podobnie jak orzekające w sprawie organy nie podziela stanowiska, zgodnie z którym w przypadku wystąpienia przez organizację społeczną z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej innej osoby sam fakt wszczęcia przez organ administracji publicznej takiego postępowania z urzędu przesądza o dopuszczeniu organizacji do udziału w tym postępowaniu.
Jak słusznie zauważył organ jeżeli zamiarem ustawodawcy byłoby usankcjonowanie sytuacji, w której samo wszczęcie postępowania z urzędu w trybie art. 31 § 2 kpa stanowiłoby niejako automatycznie o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w tym postępowaniu, to mogłoby to prowadzić do sytuacji gdy wniosek organizacji społecznej o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej innej osoby wskazuje fakty uzasadniające wszczęcie postępowania z urzędu, a jednocześnie nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 31 § 1 kpa, a więc przedmiot tego postępowania nie będzie związany z celami statutowymi organizacji lub za udziałem tej organizacji w postępowaniu nie będzie przemawiał interes społeczny.
Zasadnie w ocenie Sądu organy administracyjne uznały, iż nie uprawdopodobniono, że udział Skarżącej przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów jak również zasadności w oparciu o wskazywane okoliczności wszczęcia wnioskowanego postępowania. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż wyłącznie w oparciu o zarzuty dotyczące konkretnych opinii biegłego sądowego wskazywano na potrzebę wszczęcia postępowania co nie wykazuje choćby związku przyczynowego pomiędzy wszczęciem postępowania administracyjnego a celami statutowymi w powiązaniu z interesem społecznym.
Podkreślić tutaj należy, iż samo kwestionowanie kompetencji biegłego w oparciu o przedstawione przez niego w złożonej opinii oceny prawne nie może stanowić podstawy żądania przez skarżącą stosownych czynności organu administracji publicznej, w szczególności w postępowaniach wszczynanych tylko z urzędu, gdzie formalny wniosek Skarżącej można traktować tylko w kategorii subiektywnej sygnalizacji pewnych istniejących – jej zdaniem - nieprawidłowości. Ochrona prawna interesu uczestników ruchu drogowego na co powoływała się skarżąca, zapewniona jest bowiem w toku danego postępowania przed Sądami powszechnymi, gdzie wykorzystywana jest dana opinia i nie można posługiwać się tu taką wykładnią prawa co do interesu społecznego, gdzie de facto jedynym wyraźnie rozpoznawanym celem jest stworzenie dodatkowych narzędzi ochrony procesowej dla konkretnej osoby.
Tym samym w kontekście interesu społecznego stwierdzić należy, iż wniosek skarżącej nie był ukierunkowany na zapewnienie szeroko rozumianej ochrony interesu zbiorowego do których to zasad odnoszono się celem wykazania interesu społecznego ale do konkretnej sprawy gdzie dana ochrona winna być zapewniona w trybie ochrony przewiedzianej dla danego postępowania i granicach działania danego Sądu. Z tego względu Sąd uznał zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 31 § 1 kpa za nieuzasadniony.
Za bezzasadne sądu uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez brak rozważenia przez organ czy w sprawie zachodził czy też nie interes społeczny przemawiający za wszczęciem postępowania administracyjnego i niewykazanie jego braku w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W oparciu o akta administracyjne sprawy stwierdzić można, iż cele Stowarzyszenia Prawo na Drodze zostały w statucie określone szeroko i obejmują m.in. działalność naukową, wydawniczą, prasową, szkoleniową, monitorowanie procesów stosowania prawa przez organy władzy publicznej, pomoc prawną i techniczną na rzecz uczestników ruchu drogowego. Środkami realizacji wymienionych celów są natomiast m.in. monitorowanie działalności biegłych i rzeczoznawców w postępowaniach sądowych i administracyjnych. Cele Stowarzyszenia w odniesieniu do biegłych pozwalały organom przyjąć, że pozostają one w związku z przedmiotem postępowania w sprawie zwolnienia wskazanej osoby z funkcji biegłego sądowego wydającego opinie w sprawach dotyczących ruchu drogowego, jednakże niezależnie od powyższego, sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, że za udziałem Stowarzyszenia we wskazanym postępowaniu administracyjnym nie przemawiał interes społeczny.
W ocenie Sądu organy administracyjne należycie oceniły przesłanki wydanego rozstrzygnięcia z zważywszy na przedmiot postępowania nie były obowiązane oceniać wskazywanych przez Skarżącą zarzutów merytorycznych do powoływanych konkretnie opinii wskazanego biegłego sądowego. Ocena prawidłowości czynności biegłego, w tym również w kontekście ewentualnego naruszenia przez niego podstawowych praw obywatelskich, podlega kontroli sądu. Ostateczna ocena rzetelności opinii biegłego i zgodności z prawem podejmowanych przez niego czynności przygotowawczych (np. oględzin) zawsze należy do sądu zlecającego wydanie opinii lub sądu wyższej instancji. Uzasadnienie sporządzone zostało w sposób zgodnych z przepisami prawa i odpowiedni dla należytej oceny trafności podjętego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się natomiast do wskazywanych wyroków Sądów administracyjnych, wskazać należy, iż orzeczenia te są nieprawomocne a Sąd w składzie badającym sprawę niniejszą z przyczyn wskazanych powyżej nie podzielił prezentowanego w tych orzeczeniach stanowiska na które powoływała się strona skarżąca.
Sprawa w oparciu o art. 119 pkt 3 p.p.s.a. rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Mając na uwadze powyższe sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI