VI SA/Wa 2450/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że termin ten uległ zawieszeniu z mocy prawa w związku z pandemią COVID-19.
Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, powołując się na trudności związane z pandemią COVID-19. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy strony. Sąd administracyjny uchylił postanowienie organu, stwierdzając, że termin do wniesienia odwołania uległ zawieszeniu z mocy prawa na podstawie przepisów wprowadzonych w związku z COVID-19, co czyniło wniosek o przywrócenie terminu bezprzedmiotowym.
Sprawa dotyczyła skargi spółki [...] Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. nakładającej na spółkę karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona 5 marca 2020 r., a termin do wniesienia odwołania upływał 19 marca 2020 r. Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem 24 marca 2020 r., wskazując na trudności związane z pandemią COVID-19. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, sugerując skorzystanie z usług pełnomocnika krajowego lub środków komunikacji elektronicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że termin do wniesienia odwołania uległ zawieszeniu z mocy prawa na podstawie art. 15 zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. Sąd podkreślił, że zawieszenie biegu terminów miało charakter obiektywny i nie wymagało powołania się na nie przez stronę. W związku z tym, wniesienie odwołania w dniu 26 marca 2020 r. było skuteczne, a wniosek o przywrócenie terminu stał się bezprzedmiotowy. Sąd zarzucił organowi naruszenie art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, termin do wniesienia odwołania ulega zawieszeniu z mocy prawa na podstawie przepisów wprowadzonych w związku z COVID-19.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy wprowadzające zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych w związku z COVID-19 miały zastosowanie od początku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego, a ich celem była ochrona interesów prawnych obywateli w sytuacji ograniczeń związanych z pandemią. Zawieszenie biegu terminów miało charakter obiektywny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
O.p. art. 162 § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczy przywrócenia terminu, ale wymaga uprzedniego uchybienia terminowi. Wniosek złożony bez uchybienia jest niedopuszczalny.
O.p. art. 223
Ordynacja podatkowa
Termin do wniesienia odwołania.
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw art. 15 zzr § 1
Zawieszenie biegu terminów w postępowaniach administracyjnych w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw art. 15 zzs § 1
Zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych w postępowaniach prowadzonych na podstawie Ordynacji podatkowej.
Pomocnicze
O.p. art. 12 § 6 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Możliwość skorzystania ze środków komunikacji elektronicznej.
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 145
Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące przywrócenia terminu w kontekście pełnomocnika.
O.p. art. 163 § 2
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący przywrócenia terminu.
O.p. art. 168
Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące doręczeń i pełnomocnika.
O.p. art. 169
Ordynacja podatkowa
Uzupełnianie braków formalnych.
ustawa o SENT art. 26 § 5
Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
Kara pieniężna za naruszenie przepisów ustawy.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie orzeczenia w razie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny.
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych art. 5
Możliwość nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c
Ustalenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do wniesienia odwołania uległ zawieszeniu z mocy prawa na podstawie przepisów wprowadzonych w związku z COVID-19. Wniesienie odwołania w okresie zawieszenia biegu terminów było skuteczne. Wniosek o przywrócenie terminu był bezprzedmiotowy.
Odrzucone argumenty
Organ błędnie ocenił brak winy strony w uchybieniu terminu. Spółka powinna była skorzystać z usług pełnomocnika krajowego lub środków komunikacji elektronicznej.
Godne uwagi sformułowania
termin do wniesienia odwołania uległ z mocy prawa zawieszeniu zawieszenie biegu terminów ma charakter obiektywny nie ma możliwości zadośćuczynienia zasadzie zaufania do organów podatkowych w oderwaniu od krajowego kontekstu społecznego
Skład orzekający
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Wegner
sędzia
Grzegorz Nowecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych w związku z pandemią COVID-19 oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu pandemii i wprowadzonych wówczas przepisów. Może być mniej bezpośrednio stosowalne po uchyleniu tych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wpływem pandemii COVID-19 na biegi terminów procesowych i administracyjnych, co miało szerokie znaczenie praktyczne dla wielu obywateli i przedsiębiorców.
“Pandemia COVID-19 zawiesiła terminy! Sąd administracyjny wyjaśnia, jak chronić swoje prawa.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 2450/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-01-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-11-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Grzegorz Nowecki Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Wegner Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Przywrócenie terminu Sygn. powiązane II GSK 2252/21 - Wyrok NSA z 2024-03-21 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1325 art. 162 par. 1, art. 12 par. 6, art. 121 par. 1, art. 223 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Dz.U. 2020 poz 568 art. 15 zzr ust. 1, art. 15 zzs ust. 1 Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wegner Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS, Dyrektor), na podstawie art. 162 § 1 i 2, art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1035; dalej: O.p.) w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2020 r. poz. 859; dalej: ustawa o SENT) odmówił O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka, Skarżąca) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. nr [...] z [...] lutego 2020 r. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach sprawy: Wspomnianą decyzją z [...] lutego 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o SENT. Decyzja ta została doręczona Spółce 5 marca 2020 r. Termin do wniesienia odwołania upływał 19 marca 2020 r. Pismem z 24 marca 2020 r. Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie od ww. decyzji. W uzasadnieniu powołała się na brak możliwości złożenia - przez radcę prawnego, któremu zleciła przygotowanie środka odwoławczego - odwołania w terminie z uwagi na szereg obostrzeń związanych z rozprzestrzeniającym się wirusem COVID-19. Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. DIAS na podstawie o art. 162 § 1 i 2 O.p. odmówił Spółce przywrócenia uchybionego terminu. Wyjaśnił, że okoliczności faktyczne stanowiące podstawę przywrócenia terminu podlegają ocenie organu, który jednak nie ma obowiązku poszukiwania dowodów wskazujących na możliwość braku winy strony w jego uchybieniu. Organ ocenił, że skorzystanie z usług pełnomocnika mającego miejsce zamieszkania poza granicami kraju rodzi obowiązek wskazania pełnomocnika do doręczeń w kraju lub skorzystania ze środków komunikacji elektronicznej, co wynika z art. 145 w zw. z art. 168 O.p. Uznał więc, że powoływanie się na utrudnienia związane z pandemią COVID -19 i zamknięciem granic nie uzasadniają przywrócenia terminu. Zauważył, że wniosek wraz z odwołaniem został nadany w placówce pocztowej w W. 26 marca 2020 r., a Spółka nie wyjaśniła, dlaczego zrezygnowała z usług pełnomocnika, chociaż jako przyczynę uchybienia terminu wskazała właśnie zaniechanie działania przez tego pełnomocnika. Dyrektor argumentował, że kolejną możliwością gwarantującą zachowanie terminu było skorzystanie ze środków komunikacji elektronicznej zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 O.p., nawet przy niespełnieniu przez odwołanie wymogów formy dokumentu elektronicznego określonych w art. 168 § 3a O.p., bowiem termin zostałby zachowany, a ewentualne braki mogłyby zostać uzupełnione w trybie art. 169 O.p. Spółka w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy: art. 162 § 1 i 2 O.p. przez jego błędne zastosowanie, co w konsekwencji spowodowało uznanie, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania; art. 191 O.p. poprzez błędne zastosowanie dyspozycji przepisu co do oceny winy Skarżącej; art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji spowodowało niepodjęcie przez DIAS wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W oparciu o przedstawione zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zobowiązanie Dyrektora do wydania postanowienia przywracającego Skarżącej termin do wniesienia odwołania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wyjaśnić na wstępie należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przechodząc do oceny skargi, zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, czy postanowienia jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., rozstrzygnięcie organu podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia przepisów dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przedmiotem kontroli jest postanowienie Dyrektora IAS z [...] sierpnia 2020 r. odmawiające Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z [...] lutego 2020r. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że rozstrzygnięcie co do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności możliwe jest tylko wtedy, gdy dany termin już upłynął. Przepis art. 162 § 1 i 2 O.p. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, musi nastąpić uchybienie temu terminowi. Wniosek w tym zakresie złożony, mimo braku uchybienia terminowi, jest niedopuszczalny – a tym samym, nie może w ogóle podlegać merytorycznemu rozpoznaniu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Po 168/20, opubl.: orrzeczenia.nsa.gov.pl; L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el2021, P. Pietrasz, komentarz do art. 162 O.p.). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem decyzja wymierzająca Spółce karę pieniężną z tytułu naruszenia przepisów ustawy o SENT została doręczona 5 marca 2020 r. (bezsporne). Zatem termin do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 223 O.p wynosił 14 dni i upływał 19 marca 2020 r. Tymczasem, zgodnie z art. 15 zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, dalej: ustawa COVID-19), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Z kolei wedle art. 15 zzs ust. 1 - w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych m.in. w postępowaniach i kontrolach prowadzonych na podstawie O.p. (pkt 7), nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przepisy te zostały dodane do ww. ustawy przez art. 1 pkt 14 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, zmieniającej ustawę COVID-19 z dniem 31 marca 2020 r., która to nowelizacja w tym dniu weszła w życie. Stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 został wprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z 13 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 433) i obowiązywał od dnia 14 marca 2020 r. Odwołano go rozporządzeniem z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. Poz. 490) i z tym dniem ogłoszono stan epidemii (Dz. U. z 2020 r. Poz. 491), nieodwołany do dnia wyrokowania. Skoro 5 marca 2020 r. doręczono Skarżącej decyzję organu I instancji, a już od 14 marca 2020 r. został ogłoszony na terytorium RP stan zagrożenia epidemicznego, to, zdaniem Sądu, termin do wniesienia odwołania uległ z mocy prawa zawieszeniu. Norma zawarta w art. 15 zzr ust. 1 ustawy COVID-19 w brzmieniu nadanym ustawą z 31 marca 2020 r., odsyła bowiem do "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19" z tą okolicznością wiążąc skutek w postaci nierozpoczęcia biegu lub zawieszenia terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych. Zawieszenie biegu terminów oznacza, że terminy, które rozpoczęły swój bieg przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, z dniem 14 marca 2020 r. uległy zawieszeniu. W dniu 16 maja 2020 r. weszła w życie ustawa z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Przedmiotową ustawą uchylono m.in. art. 15zzr i art. 15zzs ustawy COVID-19. Zgodnie z przepisem przejściowym zawartym w art. 68 ustawy z 14 maja 2020 r. terminy, których bieg został wstrzymany lub zawieszony na podstawie art. 15zzr ust. 1 lub art. 15zzs ust. 1 ustawy COVID-19 biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ww. ustawy, tj. od 24 maja 2020 r. Jak zauważa się w orzecznictwie, wykładnia językowa przepisu: art. 15zzs, a także 15zzr ustawy COVID-19 prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było uregulowanie kwestii biegu terminu, zarówno w odniesieniu do uchylonego już - wyraźnie wymienionego w treści przepisu - stanu zagrożenia epidemicznego, jak i trwającego w chwili wejścia w życie przepisu - stanu epidemii - obu ogłoszonych z powodu narastającego zagrożenia wywołanego niebezpieczeństwem zachorowania na COVID-19. Przyjęcie wykładni przeciwnej tj. ograniczenie mocy obowiązującej przepisu art. 15zzs ust. 1 oraz art. 15zzr ustawy COVID-19 do okresu od jego wejścia w życie (31 marca 2020 r.) do uchylenia (24 maja 2020 r.), tzn. z wyłączeniem okresu stanu zagrożenia epidemicznego - stanowiłoby wyraz zaprzeczenia zasadzie racjonalności ustawodawcy. Wynik takiej wykładni prowadzi bowiem do sytuacji, w której uchwalony przepis w chwili jego wejścia w życie jest już częściowo niewykonalny i nie znajduje zastosowania. Racjonalność ustawodawcy, który w sposób jawny proceduje projekt ustawy zawierający w swej treści odniesienie do stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie uchwala ten projekt w niezmienionej wersji, mimo że stan ten został już zniesiony, przemawia za uznaniem że ustawodawca, który dał uprzednio obywatelom swego rodzaju promesę ochrony prawnej na czas stanu zagrożenia epidemicznego, mimo zniesienia tego stanu - ochronę tę wprowadza z mocą wsteczną Przemawia to za przyjęciem, że intencją ustawodawcy było nadanie przepisowi art. 15zzs ust. 1 ustawy COVID-19 charakteru retroaktywnego (por. wyrok WSA w Łodzi z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 319/20, Lex nr 3045972; czy NSA w postanowieniach z 11 grudnia 2020 r. sygn. akt II GZ 368/20, Lex nr 3109478 oraz II GZ 360/20, Lex nr 3109214; w wyroku z 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 3116/21, niepubl.; A. Dauter-Kozłowska, Uchylenie wstrzymania bądź zawieszenia biegu terminów w postępowaniu administracyjnym w trakcie stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, lex/el). Należy podkreślić, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019r. poz. 1461 z późn. zm.), przepisy art. 4 (dotyczące vacatio legis) nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że stanowienie norm z mocą wsteczną, uznaje się za niedopuszczalne jeśli podmioty, których te normy dotyczą, nie mogły racjonalnie przewidzieć tego rodzaju decyzji, a nadzwyczajne okoliczności czy dobra, podlegające ochronie konstytucyjnej, decyzji takiej nie usprawiedliwiają. Wyjątkowo jednak, w razie zaistnienia usprawiedliwionych względów Trybunał Konstytucyjny dopuszcza nadanie normom prawnym możliwości oddziaływania na sytuacje zastane, jeżeli zaistniały ważkie powody, a zainteresowane podmioty miały podstawy, by oczekiwać uchwalenia takich norm (wyrok TK z 27 lutego 2002 r., sygn. akt K 47/01, wyrok TK z 5 listopada 2002 r., sygn. akt P 7/01). Słusznie w związku z tym zauważa się, ze biorąc pod uwagę kontekst społeczny towarzyszący wprowadzeniu omawianych przepisów tj. narastające obawy związane z zagrożeniem chorobowym wywołanym pandemią wirusa SARS-CoV-2, szereg wprowadzonych w kraju ograniczeń, obostrzeń i zaleceń prozdrowotnych dla obywateli, skutkujących ograniczeniem działania wielu instytucji publicznych oraz jednoczesny publiczny apel środowisk prawniczych o podjęcie systemowej ochrony interesów prawnych obywateli poprzez wprowadzenie ustawowego zawieszenia biegnących terminów procesowych - należy ocenić wprowadzenie omawianych przepisów ustawy jako wyczerpujące przesłanki wyjątkowości, ważności i przewidywalności, o których mowa w powołanych orzeczeniach TK. Motywem bowiem oddziaływania przez ustawodawcę na sytuację już istniejącą tj. trwający bieg terminów procesowych, jest ochrona interesów prawnych obywateli, których możliwości działania zostały jednocześnie ograniczone z uwagi na szereg ograniczeń i obostrzeń uznanych za konieczne dla zminimalizowania zagrożenia epidemią COVID -19. Rozwiązania te wprowadzone zostały w odpowiedzi na publiczny apel środowisk prawniczych i procedowane w sposób jawny - ustawodawca zapewnia bowiem obywatelom nieograniczony dostęp do treści projektów ustaw na każdym etapie ich procedowania. W tej sytuacji każdy obywatel znajdujący się w sytuacji procesowej, której omawiane przepisy dotyczą, miał nie tylko możliwość zapoznania się treścią proponowanych rozwiązań prawnych, ale miał także prawo oczekiwać, że z uwagi na istnienie w kraju stanu szczególnego, w którym ochrona zdrowia obywateli stanowi priorytet w działaniu państwa - państwo to w trosce o ochronę innych nie - priorytetowych interesów obywateli wprowadzi w sposób skuteczny i efektywny prezentowane jawnie instrumenty prawne, tak aby obywatele ograniczający swoją aktywność zgodnie z zaleceniami prozdrowotnymi, czy też doświadczający ograniczeń w działaniu instytucji publicznych nie ponieśli z tego tytułu uszczerbku (por.: wyrok WSA w Rzeszowie z 16 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 372/20, Lex nr 3042522). Nie powinno jednocześnie budzić wątpliwości, że z mocy art. 121 § 1 O.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Chodzi tutaj nie tylko o zaufanie do pojedynczego organu prowadzącego konkretne postępowanie w indywidualnej sprawie, ale przede wszystkim o budowanie zaufania obywateli do organów władzy państwowej in gremio. W ocenie Sądu, nie ma możliwości zadośćuczynienia tejże zasadzie w oderwaniu od krajowego kontekstu społecznego - jeśli bowiem jeden z organów szeroko pojmowanej władzy państwowej, wprowadza w stosunku do obywateli szereg instrumentów prawnych (ograniczeń, zakazów, nakazów czy też uprawnień bądź zapewnień) inny organ tej władzy, kształtując indywidualną sytuację obywatela, dla pełnej realizacji powyższej zasady musi wziąć pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych i prawnych a przy wykładni obowiązujących przepisów winien dbać o spójność przekazu, który szeroko pojęta władza kieruje do obywatela. Oznacza to, że organ może i powinien uwzględniać przy wykładni przepisów szerszy kontekst społeczny, w jakim przepisy te były wprowadzane, a także dokonywać ich wykładni w taki sposób aby obywatel, którego dotyczą zakazy, nakazy, wytyczne i zalecenia innych organów władzy, po ostatecznym ukształtowaniu jego sytuacji prawnej przez organ władzy publicznej mógł mieć w dalszym ciągu racjonalne przekonanie, że nie został pokrzywdzony na skutek sprzecznych działań różnych organów państwa. Skoro zatem ustawodawca wprowadził przepis szczególny, dający obywatelom ochronę przed skutkami ograniczeń związanych z epidemią w postaci zawieszenia biegu terminów procesowych na czas stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii, rolą organu jest dokonanie wykładni tego przepisu z uwzględnieniem zasady unormowanej w art. 121 § 1 O.p. (tak: wyrok WSA w Łodzi z 25 sierpnia 2020r., sygn. akt I SA/Łd 319/20, Lex nr 3045972). Wskazać należy, że zawieszenie terminów ma charakter obiektywny. Oznacza to, że nie ma znaczenia, czy strona powoła się na nie, czy też nie. Skoro w niniejszej sprawie Spółka wniosła odwołanie (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu) w dniu 26 marca 2020 r. (data nadania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 O.p.), czyli w czasie zawieszenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na treść art. 15zzr ust. 5 ustawy COVID-19, to dokonała tę czynność skutecznie. Jednocześnie ustalenie, że do uchybienia terminu nie doszło, uczyni bezprzedmiotowym rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, a w konsekwencji organ winien rozważyć umorzenie postępowania wszczętego takim wnioskiem. Sąd stwierdza, że DIAS, przystępując do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, przedwcześnie przyjął, że doszło do uchybienia terminu w rozumieniu art. 162 § 1 O.p. Tym samym naruszył ten przepis w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Na marginesie należy zauważyć, że DIAS, odmawiając Spółce możliwości zastosowania uregulowań ustawy o COVID-19, sam z uregulowań tego aktu skorzystał, skoro zaskarżone postanowienie, nie wymagające prowadzenia czynności wyjaśniających, wydał [...] sierpnia 2020 r., podczas gdy oceniany wniosek wraz z odwołaniem wpłynął do organu 30 marca 2020 r. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 597 zł złożył się wpis (100 zł) opłata skarbowa od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym (480 zł), ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI