II GSK 1346/22

II GSK 1346/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek
Mirosław Trzecki /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1273/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-01-19
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1580
art. 209w ust. 5
Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r.- Prawo lotnicze t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2017 poz 201
art. 165b par. 1, art. 272
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 267
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Natalia Składanek po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1273/21 w sprawie ze skargi R. w D. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 4 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przekazanie przez przewoźnika nieprawdziwej informacji dotyczącej lotu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. w D. na rzecz Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 stycznia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 702/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. w D. ([...]) na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 4 marca 2021 r. nr LOB.0260.3.2021.ULC.4 w przedmiocie kary pieniężnej.
Opisaną wyżej decyzją z 4 marca 2021 r., Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: Prezes ULC), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 i 695; dalej: k.p.a.) oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1970), po rozpatrzeniu wniosku R., utrzymał w mocy swoją decyzję z 7 lipca 2020 r. nr LOB-2.0260.1.2020.ULC.3, nakładającą na Przewoźnika karę pieniężną w wysokości 18.000 zł w związku z przekazaniem przez Spółkę nieprawdziwej informacji API dotyczącej lotu z [...] marca 2017 r. nr [...] z E. do K..
Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:
Komendant Placówki Straży Granicznej w K. (dalej: Komendant) wystąpił 28 marca 2017 r. z wnioskiem do Prezesa ULC o wymierzenie kary pieniężnej przewoźnikowi za przekazanie nieprawdziwej informacji API za opisany wyżej lot. Informacja dotyczyła danych dokumentów paszportowych dwóch pasażerów: informacja niepełna – J. A. - o treści [...], a powinno być [...] oraz informacja nieprawdziwa – D. G. - o treści [...], a powinno być [...].
Do wniosku Komendant załączył kopię wniosku o przekazanie informacji API, wydruk części oryginalnej listy API, potwierdzenia odbioru wniosku o przekazanie informacji API przez przewoźnika, notatkę urzędową wraz z załącznikami dotyczącymi przekazania nieprawdziwej informacji API oraz kopię dokumentów paszportowych wymienionych pasażerów.
Uzasadniając opisaną wyżej decyzję pierwszej instancji, Prezes ULC stwierdził, że Przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację API i dlatego nałożył na spółkę karę w wysokości 18.000 zł.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wskutek wniosku spółki, organ przytoczył treść art. 202a ust. 1, 2, 4 oraz art. 209u ust. 1 Prawa lotniczego oraz ocenił, że materiał dowodowy zebrany przed wydaniem kwestionowanej decyzji, nie budził wątpliwości i potwierdzał, że przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację dotyczącą danych paszportów pasażerów, tak jak przedstawił to Komendant we wniosku, co z kolei uzasadniało nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej za przekazanie nieprawdziwej informacji API.
W ocenie organu nie wystąpiły również określone w art. 189f k.p.a. przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się spółka i wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdzając, że zarówno wystąpienie do Przewoźnika z wnioskiem o przekazanie informacji API przez Komendanta, jak też nałożenie przez Prezesa ULC kary na Przewoźnika, nie naruszało prawa.
Z treści art. 202a ust. 1 Prawa lotniczego oraz art. 3 ust. 1 Dyrektywy 2004/82/WE wynikał po stronie przewoźnika obowiązek przekazania informacji o pasażerach lotów spoza państw UE/EOG/CH. Treść art. 202a ust. 3 pkt 3 Prawa lotniczego oraz art. 3 ust. 2 Dyrektywy 2004/82/WE wskazuje, że informacja ta obejmuje również numer i rodzaj dokumentu podróży. W aktach sprawy znajduje się kopia przekazanej przez Przewoźnika informacji. Sąd I instancji stwierdził, że wynika z niej jasno, że skarżąca odnośnie lotu z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] z E. do K., przekazała nieprawdziwą informację API, dotyczącą danych dokumentów paszportowych pasażera- J. A. ponieważ informacja API zawierała nieprawidłowy numer paszportu - prawidłowy numer paszportu to [...], natomiast przekazano nieprawidłowy numer wskazując [...] oraz pasażera – D. G. - informacja API również zawierała błędny numer paszportu o treści [...], a powinno być [...]. Porównanie informacji z danymi ujętymi w dokumentach podróży zdaniem WSA wskazuje, że podano dane nieprawdziwe. W tym stanie rzeczy, wymierzenie stronie kary w wysokości 18000 zł na podstawie art. 209u ust. 1 pkt 2 Prawa lotniczego, WSA uznał za prawidłowe.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, podnoszona w skardze kwestia niemożności aktualnie zweryfikowania przez skarżącą prawdziwości powyższych ustaleń organu, z uwagi na usunięcie przez nią dokumentacji dotyczących operacji lotniczych wykonywanych w tamtym okresie czasu, nie rzutuje na ich prawidłowość. Okoliczności stanowiące podstawę faktyczną nałożenia kary, wynikają bowiem wprost z danych zawartych w dokumentach przekazanych organowi przez placówkę Straży Granicznej.
Dalej, WSA uznał za niezasadny zarzut dotyczący naruszenia przez organ art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając wskazał, że stosownie do postanowienia art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, a zatem sprzed dnia 1 kwietnia 2019 r., tj. sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 235; dalej: ustawa zmieniająca) - do nakładania kar pieniężnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Stosownie zaś do treści art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadku ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości, organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli.
Stąd WSA wywiódł, że wymóg wszczęcia postępowania przed upływem wspomnianego terminu ma zastosowanie do tych sytuacji, gdy postępowanie w sprawie wszczynane jest po uprzednio zakończonej kontroli i wyniku ujawnionych w jej toku nieprawidłowości. To bowiem od daty jej zakończenia biegnie termin na wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania. Wszczęcie zaś tego postępowania następuje w dniu doręczenia stronie tego postanowienia (zob. art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej).
Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej nie było jednak poprzedzone kontrolą. W sprawie tego rodzaju wszczęcie postępowania następuje na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej, po stwierdzeniu przez niego, że nie doszło do przekazania informacji bądź też przekazana informacja jest nieprawidłowa lub niepełna (art. 209u ust. 2 Prawa lotniczego). To stwierdzenie nie nastąpiło w wyniku przeprowadzenia kontroli, ale czynności sprawdzających wykonywanych przez Komendanta. Wobec faktu, że w niniejszej sprawie nie było postępowania kontrolnego poprzedzającego wydanie decyzji, nie spisany został także protokół kontroli, nie ma daty, od której można liczyć termin przewidziany w art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej. Uwzględniając powyższe, Sąd I instancji przyjął wnioskowanie, że przed 1 kwietnia 2019 r., na mocy art. 209w ust. 5 Prawo lotniczego, przepis art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej mógł mieć zastosowanie tylko do tych spraw, które były poprzedzone przeprowadzeniem kontroli przez Prezesa ULC. W sytuacji jednak gdy – tak jak w niniejszej sprawie - postępowanie nie jest taką kontrolą poprzedzane – przepis art. 165b § 1 Ordynacji nie miał zastosowania. Stąd też WSA podzielił stanowisko organu co do tego, że w sprawie nie doszło do przedawnienia wszczęcia postępowania.
W konsekwencji za nieuprawniony WSA uznał zarzut jakoby do wydania zaskarżonej decyzji doszło przy zaistnieniu stanu przedawnienia prawa do wszczęcia postępowania w sprawie.
Ponadto Sąd nie stwierdził przy tym takich naruszeń prawa procesowego i materialnego, które mogłyby mieć istotny wpływ lub też miały wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, zaskarżając to orzeczenie w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 272 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej jako o.p.) w zw. z art. 209w ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (w brzmieniu sprzed dnia 1 kwietnia 2019 r.), polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi w sytuacji, gdy Sąd nieprawidłowo uznał, że czynności dokonywane w niniejszej sprawie przez Straż Graniczną stanowiły czynności sprawdzające w rozumieniu o.p., podczas gdy przepis art. 272 o.p. nie powinien w niniejszej sprawie znaleźć zastosowania ze względu na brak możliwości jego odpowiedniego zastosowania wynikającego z odmiennego celu czynności sprawdzających wskazanego w o.p. oraz faktycznego celu czynności dokonanych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, skutkiem czego Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do przeprowadzenia kontroli, a w konsekwencji odmówił zastosowania art. 165b § 1 o.p., mimo że przepis ten winien znaleźć zastosowanie ze względu na przeprowadzenie czynności, które wykazywały cechy kontroli,
czego konsekwencją było naruszenie:
2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 165b § 1 o.p. w zw. z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego (w brzmieniu sprzed dnia 1 kwietnia 2019 r.), polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji, gdy Organ błędnie nie zastosował art. 165b § 1 o.p. w zw. z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego, podczas gdy postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przed Organem toczyło się w wyniku uchybień wykrytych po stronie Skarżącego przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w K.,
skutkiem czego Organ wydał, a następnie utrzymał w mocy decyzję z dnia 7 lipca 2020 r., mimo wszczęcia i prowadzenia przeciwko Skarżącemu postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej po upływie terminu 6 miesięcy od dnia ujawnienia przez funkcjonariuszy Straży Granicznej nieprawidłowości dotyczących wykonania przez Skarżącego lotu będącego przedmiotem tego postępowania, tj. po upływie terminu przedawnienia prawa do jego wszczęcia, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia:
- art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i niestwierdzenie nieważności w całości decyzji z dnia 4 marca 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 7 lipca 2020 r., w sytuacji gdy decyzje te zostały wydane przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na prowadzeniu postępowania administracyjnego pomimo upływu terminu przedawnienia prawa do jego wszczęcia;
- ewentualnie - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie w całości decyzji z dnia 4 marca 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 7 lipca 2020 r., w sytuacji gdy decyzja została wydana przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p. w zw. z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego (w brzmieniu sprzed dnia 1 kwietnia 2019 r.), polegającym na utrzymaniu w mocy poprzedzającej ją decyzji, wydanej w warunkach przedawnienia możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej, a zatem w warunkach bezprzedmiotowości postępowania;
- art. 145 § 3 p.p.s.a w zw. z art. 208 § 1 o.p. w zw. z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego (w brzmieniu sprzed dnia 1 kwietnia 2019 r.), poprzez nieuwzględnienie skargi i nieumorzenie postępowania administracyjnego w całości, pomimo że było ono bezprzedmiotowe, z uwagi na jego wszczęcie i prowadzenie pomimo upływu terminu przedawnienia prawa do jego wszczęcia;
3) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, w tym w szczególności nad wyraz lakoniczne uzasadnienie stanowiska o braku podstaw zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 165b § 1 o.p. w zw. z art. 209w ust. 5Prawa lotniczego oraz stanowiska odmawiającego czynnościom dokonywanym przez Straż Graniczną charakteru i cech kontroli oraz powodów, dla których Sąd uznał je za czynności sprawdzające,
co doprowadziło do niepełnego wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji uniemożliwiło kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi i zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka przedstawiła argumentację na poparcie wniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Prezes ULC wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.
W piśmie procesowym z dnia 16 maja 2022 r. spółka zwróciła uwagę na zagadnienia prawne mające wpływ na wynik sprawy, a budzące w jej ocenie poważne wątpliwości, co powinno zdaniem Skarżącej kasacyjnie skutkować zwróceniem się z pytaniem prawnym do składu siedmiu sędziów w trybie art. 187 § 1 p.p.s.a.
Z kolei w piśmie z dnia 2 stycznia 2025 r., w związku z treścią art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 z późn. zm.) Spółka wniosła o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: TSUE):
a. Czy art. 4 oraz art 5 Dyrektywy Rady 2004/82/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 261, str. 24), interpretowane w świetle art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE. C. z 2007 r. Nr 303, str, 1 z późn. zm.) należy interpretować w ten sposób, że z uwagi na zasadę proporcjonalności, a także prewencyjny cel regulacji, oraz konieczność zapewnienia przewoźnikom skutecznego prawa do obrony oraz odwołania, stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu przewidzianemu w art. 202a w zw. z art. 209u ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2110 z późn. zm.), które to dokonuje transpozycji ww. dyrektywy, w zw. z art. 189g § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), w zakresie, w jakim regulacja ta przewiduje 5 letni termin na nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 202a ustawy Prawo Lotnicze, jednocześnie nie limitując terminu na wszczęcie postępowania oraz zawiadomienie przewoźnika o toczącym się postępowaniu?
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają zgodności z prawem wyroku Sądu I instancji.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach z powołanego art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzuty podnoszące naruszenia prawa procesowego, a dopiero w drugiej kolejności może dokonywać oceny zarzutów materialnych. Zachowanie takiej kolejności w rozpoznawaniu zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana dopiero wówczas, gdy zostanie ustalone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny.
W pierwszej kolejności odnieść się zatem należy do najdalej idącego zarzutu w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania - zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Podnosząc ten zarzut spółka twierdzi, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji narusza dyspozycję powołanego przepisu poprzez niewyjaśnienie w sposób dostateczny podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz lakoniczne uzasadnienie stanowiska o braku podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 165b § 1 o.p. w zw. z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego.
Tak postawiony zarzut jest nietrafny. Art. 141 § 4 p.p.s.a. określa formalne wymogi uzasadnienia wyroku. Poprawnie sporządzone uzasadnienie wyroku ma składać się z elementów wskazanych w tym przepisie. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może zatem mieć miejsce tylko wówczas, gdy uzasadnienie nie ma tych elementów. Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. nie może być podstawą do kwestionowania merytorycznej strony uzasadnienia wyroku. Tym bardziej nie może on stanowić uzasadnienia dla subiektywnie ujmowanych braków argumentacyjnych. W rozpoznawanej sprawie analiza treści uzasadnienia prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy wyjaśnił podstawę prawną nieuwzględnienia skargi. Należy podkreślić, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określając wymogi formalne uzasadnienia wyroku nie formalizuje sposobu ich wypełnienia. Oznacza to, że przepis ten nie nakłada na autora uzasadnienia warunków formalnych, w jakich następuje spełnienie tych wymogów. Sposób realizacji tych warunków jest pozostawiony autorowi. Z treści kontrolowanego uzasadnienia wyroku wynika jednoznacznie, jakie były motywy leżące u podstaw przyjętego rozstrzygnięcia. Tym samym Sąd I instancji spełnił prawem nakazane warunki. Wobec powyższego rozpoznawany zarzut należało uznać za niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania zawartych w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej, sprowadzającego się do wytknięcia Sądowi I instancji, iż ten dokonał wadliwej kontroli wydanych w sprawie decyzji i przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w którym nie uwzględniono przepisu art. 165b § 1 o.p. w powiązaniu z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest on zasadny z powodu jego wadliwości formalnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa i podkreśla, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Z tego powodu jej sporządzenie ustawa powierza profesjonalnemu podmiotowi. Postępowanie kasacyjne może toczyć się tylko w granicach wyznaczonych przez stronę. Zakres tego postępowania określają zarzuty kasacyjne stawiane we właściwej podstawie kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie może modyfikować ustaleń wskazanych przez stronę ani domniemywać podstaw i zakresu zaskarżenia wyroku. W doktrynie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że zarzuty kasacyjne muszą być stawiane we właściwej podstawie z art. 174 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie ten wymóg nie został spełniony. Z treści zarzutów wprost wynika, że spółka stawia rozpoznawany zarzut w podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Jednoznacznie określa, że chodzi jej o naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tak określonej podstawy kasacyjnej strona podnosi naruszenie art. 165b § 1 o.p. z odesłaniem do art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego. Wskazane przepisy regulują materię związaną z nałożeniem kary, zatem jest to zagadnienie materialne, a nie procesowe. Wprawdzie art. 165b § 1 o.p. odnosi się do wszczęcia postępowania, a więc wiąże się on z procedurą, jednak z treści tego przepisu wynika dopuszczalność wszczęcia postępowania ze względu na przedmiot sprawy, a więc dotyczy on materialnej strony takiego postępowania, bowiem wszczęcie i prowadzenie postępowania zarówno na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego jak i Ordynacji podatkowej możliwe jest tylko wówczas, gdy istnieje sprawa w materialnym rozumieniu, gdyż decyzja zawsze rozstrzyga sprawę w tym znaczeniu. Z tych powodów rozpatrywany zarzut uznać należało za chybiony.
Dalej, Naczelny Sąd Administracyjny jako prawidłową ocenia konstatację zawartą w motywach wyroku Sąd I instancji, który stwierdził brak podstaw w sprawie do zastosowania art. 165b ust. 1 Ordynacji podatkowej. Sąd kasacyjny miał bowiem na uwadze, że – jak stanowi art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 14 grudnia 2018 r. nowelizującej Prawo lotnicze (z dniem 1 kwietnia 2019 r.) - do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że w sprawach związanych z przewozem lotniczym, o którym mowa w dziale X ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Niewątpliwie podstawą wydanych w sprawie decyzji był między innymi art. 202a określający obowiązki przewoźników lotniczych w zakresie przekazywania danych pasażerów, a który to przepis jest częścią regulacji z Działu X ustawy Prawo lotnicze dotyczącego przewozów lotniczych.
Skoro zatem w dacie wydania w sprawie decyzji – związanych jak wyżej wskazano z przewozem lotniczym – zastosowanie znalazł przepis art. 209w Prawa lotniczego w wersji znowelizowanej, a w konsekwencji brak było odesłania przy nakładaniu kar pieniężnych do Ordynacji podatkowej, to za niezasadne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej ujęte w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, w których skarżąca twierdzi, że Sąd pierwszej instancji wadliwie nie uznał, że, odpowiednio: w sprawie doszło do przeprowadzenia kontroli, o której stanowi art. 165b § 1 o.p., nie zaś czynności kontrolnych, o których mowa w art. 272 o.p. (zarzut nr 1), wraz z konsekwencjami wynikającymi z treści art. 165b § 1 o.p., a zatem Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zaakceptował wydanie decyzji w przedmiocie kary pieniężnej w postępowaniu wszczętym po upływie 6 miesięcznego terminu przewidzianym do dokonania tej czynności (zarzut nr 2).
Na zakończenie trzeba odnotować, że NSA rozpoznając skargę kasacyjną uznał, że zważywszy na brak wątpliwości w sprawie, brak jest podstaw do skierowania do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, pytania prejudycjalnego zgłoszonego przez skarżącą w piśmie z 2 stycznia 2025 r.
Z omówionych powodów NSA nie dostrzegł również potrzeby przedstawienia składowi siedmiu sędziów tego sądu w trybie art. 187 § 1 w zw. z art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zagadnienia prawnego, które budzi poważne wątpliwości – jak wnioskowała skarżąca w piśmie procesowym z 16 maja 2022 r.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), miarkując ich wysokość na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. ze względu na to, że na tej samej sesji zostało rozpoznanych kilkanaście spraw o tożsamym charakterze, z czym związany jest mniejszy nakład pracy pełnomocnika organu.