VI SA/Wa 1928/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-01-30
NSAtransportoweŚredniawsa
drogi publiczneopłata elektronicznakara pieniężnaGITDtransport ciężkiviaBoxustawa o drogach publicznychpostępowanie administracyjneodpowiedzialność właściciela pojazdu

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GITD nakładającą karę pieniężną za brak opłaty elektronicznej, uznając, że twierdzenia o użyczeniu pojazdu nie zostały udowodnione, a obowiązek uiszczenia opłaty jest bezwzględny.

Skarżący R. Z. kwestionował nałożenie kary pieniężnej za przejazd po płatnym odcinku drogi bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Twierdził, że pojazd użyczył obywatelowi Białorusi, A. A., z którym stracił kontakt. Organy administracji uznały te twierdzenia za niewiarygodne, ponieważ nie znaleziono potwierdzenia pobytu A. A. w Polsce ani jego przekroczenia granicy. WSA w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat jest bezwzględny, a brak dowodów na użyczenie pojazdu uniemożliwia uwzględnienie argumentacji skarżącego.

Sprawa dotyczyła skargi R. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 1500 zł nałożoną za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej. GITD ustalił, że pojazd należący do skarżącego, o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, przejechał przez bramownicę bez zainstalowanego urządzenia do poboru opłat (viaBox) i bez rejestracji w systemie. Skarżący twierdził, że w dniu zdarzenia użyczył pojazd obywatelowi Białorusi, A. A., z którym nie miał dalszego kontaktu. Organy administracji podjęły próby weryfikacji tych twierdzeń, zwracając się do Straży Granicznej i Urzędu do Spraw Cudzoziemców, które nie odnotowały obecności A. A. na terenie Polski. W związku z brakiem dowodów na legalny pobyt i przekroczenie granicy przez A. A., organy uznały twierdzenia skarżącego za niewiarygodne. WSA w Warszawie oddalił skargę, podkreślając, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat jest bezwzględny, a brak dowodów na użyczenie pojazdu uniemożliwia uwzględnienie argumentacji skarżącego. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa, a zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej nie znalazły uzasadnienia.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, twierdzenia o użyczeniu pojazdu nie mogą stanowić podstawy do zwolnienia z odpowiedzialności, jeśli nie zostaną udowodnione, a obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat jest bezwzględny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak dowodów na użyczenie pojazdu, w tym brak potwierdzenia legalnego pobytu osoby, której pojazd miał być użyczony, czyni te twierdzenia niewiarygodnymi. Obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej jest bezwzględny i wynika z samego faktu przejazdu pojazdem objętym systemem bez zainstalowanego urządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.d.p. art. 13k § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 3 i ust. 4

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13ha § ust. 1 i 6

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13i

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13hb § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 40a § ust. 5

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej § par 3 ust. 1; par 6 ust. 1 pkt 1-2 i 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych § par 3 ust. 1; par 6 ust. 1 pkt 1-2 i 5

Pomocnicze

k.p.a. art. 189e

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f § par 1 pkt 1, par 2 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a § par 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § par 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a–c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest bezwzględny. Brak dowodów na użyczenie pojazdu czyni twierdzenia skarżącego niewiarygodnymi. Kara pieniężna za brak opłaty elektronicznej ma charakter związany i jest obligatoryjna. Organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i zastosowały właściwe przepisy prawa.

Odrzucone argumenty

Twierdzenia o użyczeniu pojazdu obywatelowi Białorusi, A. A. Zaniechanie przesłuchania świadka A. A. przez organ. Nierzetelne i przewlekłe prowadzenie postępowania. Naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenia faktyczne. Naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak ponownej oceny materiału dowodowego przez organ II instancji.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym kara za przejazd po drodze krajowej [...] z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty [...] jest nakładana decyzją związaną, tzn. że organ nie dysponuje w tym zakresie żadną swobodą, nie działa w ramach uznania administracyjnego, lecz w przypadku stwierdzenia naruszenia wymierzenie kary jest z woli ustawodawcy obligatoryjne Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji.

Skład orzekający

Aneta Lemiesz

przewodniczący

Grzegorz Nowecki

sędzia

Robert Żukowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uiszczania opłat elektronicznych za przejazd po drogach krajowych, odpowiedzialności właściciela pojazdu oraz charakteru związanej kary pieniężnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów na użyczenie pojazdu i braku możliwości weryfikacji danych osoby trzeciej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest udowodnienie twierdzeń o użyczeniu pojazdu i jak bezwzględny może być obowiązek uiszczania opłat drogowych, nawet w przypadku braku możliwości kontaktu z faktycznym użytkownikiem.

Użyczyłeś auto i zapomniałeś? Zapłacisz karę, nawet jeśli nie wiesz, kto jechał!

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 1928/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-01-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /przewodniczący/
Grzegorz Nowecki
Robert Żukowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 470
art. 13k ust. 1 pkt 2; art. 13 ust. 1 pkt 3 i ust. 4; art. 13ha ust. 1 i 6; art. 13i; art. 13hb ust. 1; art 40a ust. 5
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 32
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę  elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej - t.j.
Dz.U. 2015 poz 1406
par 3 ust. 1; par 6 ust. 1 pkt 1-2 i 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 189e; art. 189f par 1 pkt 1, par 2 i 3; art. 189a par 2; art. 15; art. 140; art. 7; art. 77 par 1; art. 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant ref. staż. Krzysztof Włoczkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 kwietnia 2022 r. nr BP.702.3093.2021.1343.BEPO.3262 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także "GITD"), decyzją z dnia 12 sierpnia 2021 r., nr [...], nałożył na R. Z. (dalej: "Strona", "Skarżący") karę pieniężną w wysokości 1500 zł.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym nowa w art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 4, ust. 6 pkt 1, ust. 9 oraz art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 470, dalej "udp").
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Ww. decyzje zostały wydane w następujących okolicznościach.
W dniu 9 lipca 2020 r. urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi krajowej nr [...] [...] (skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...]) – [...] (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...]) zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o nr rej. [...] (rodzaj: samochód ciężarowy) poruszającego się wraz z przyczepą o nr rej. [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciami z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy.
W wyniku dokonanej kontroli stacjonarnej stwierdzono, iż w ww. pojeździe nie znajduje się urządzenie pokładowe viaBox służące do uiszczania opłat elektronicznych, a ponadto wskazany pojazd nie został zarejestrowany w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony, a właścicielem pojazdu był Skarżący.
Pismem z dnia 16 października 2020 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu wobec niej postępowania administracyjnego oraz m.in. o treści art. 10 kpa.
Pismem z dnia 29 października 2020 r. Skarżący poinformował organ, iż w dacie 8-10 lipca 2020 r. nie użytkował przedmiotowego pojazdu. Wskazał także, iż w okresie tym użyczył przedmiotowy pojazd w drodze umowy ustnej obywatelowi Białorusi panu A. A. zamieszkałemu w [...]. Wskazał też, że nie ma obecnie żadnego kontaktu z tym człowiekiem oraz podał znany mu adres zamieszkania w [...].
Pismem z 22 września 2020 r. GITD zwrócił się do Zarządu Straży Granicznego Komendy Głównej Straży Granicznej o udostępnienie informacji granicznej co do przekroczenia granicy Polski przez pana A. A. w okresie 01.01.2020 do 15.09.2020 r.
Odpowiadając na wezwanie organu pismem z 28 września 2020 r. Wydział Informacji Baz Danych Zarządu Granicznego Komendy Głównej Straży Granicznej poinformował GITD, iż nie odnotowano faktu odprawy granicznej osoby której dotyczył wniosek.
Odpowiadając na pytanie organu pismem z 25 listopada 2020 r. Biuro Dyrektora Generalnego Urzędu do Spraw Cudzoziemców do Spraw Cudzoziemców powiadomiło, iż w Krajowym Zbiorze Rejestrów, Ewidencji i Wykazu w Sprawach Cudzoziemców nie figuruje osoba o podanych w pytaniu danych osobowych (A.A.).
Pismem z 15 kwietnia 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił Stronę o zakończeniu postępowania w sprawie.
Pismem z 29 kwietnia 2021 r. Skarżący zgłosił potrzebę przesłuchania w charakterze Świadka pana A. A. bowiem brak działania organu w tym zakresie uniemożliwia w ocenie Skarżącego prawidłowe zbadanie okoliczności sprawy.
Postanowieniem z dnia 31 maja 2021 r. organ nie uwzględnił wniosku strony dotyczącego dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Pana A. A.. Powyższe postanowienie pozostało bez odpowiedzi.
Decyzją z dnia 12 sierpnia 2021 r., GITD rozpoznając sprawę jako organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1500 zł uznając, iż w chwili naruszenia ww. obowiązku opłaty przedmiotowy pojazd samochodowy wykorzystywany był przez R. Z.. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz ustalony w sprawie stan faktyczny. Odnosząc się do stanowiska Skarżącego co do użyczenia pojazdu organ wyjaśnił m.in., iż w świetle nadesłanych pism organów posiadających wiedzę o Cudzoziemcach przebywających na terenie Polski stanowisko skarżącego uznano za mało wiarygodne, skoro Pan A. A. według informacji uzyskanych od organów państwowych nie został odnotowany w żadnej bazie zajmującej się rejestrowaniem cudzoziemców na terenie RP i kontrolą ruchu granicznego. Wskazano przy tym, iż okolicznością bezsporną jest to, że zespół pojazdów o ww. numerach rejestracyjnych, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, poruszał się w dniu 09-07-2020 r. po płatnym odcinku drogi krajowej, zaś z informacji pochodzących z systemu elektronicznego poboru opłat jednoznacznie wynika, za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna, ponieważ użytkownik nie posiadał podpisanej umowy z operatorem systemu. Organ zaznaczył również, iż w niniejszej sprawie organ nie znalazł przesłanek do zastosowania przepisów art. 189e oraz art. 189f § 1 kpa.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący podniósł, iż informacje o Cudzoziemcach przebywających w Polsce oraz przekraczających granicę nie zawierają danych o wszystkich takich osobach zwłaszcza, iż Skarżący nie ma wiedzy czy pobyt osoby, której użyczył pojazd był legalny. W związku z tym zdaniem Skarżącego przesłuchanie pana A. byłoby obiektywne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Pismem z 10 listopada 2021 r. GITD wezwało pana A. A. na wskazanych przez Skarżącego adres do zajęcia stanowisko w sprawie przedmiotowego użyczenia pojazdu. Korespondencja zastała zwrócona z adnotacją o jej awizowaniu.
Decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r. GITD po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wydaną w I instancji. W uzasadnieniu decyzji ponownie przytoczono przebieg postępowania oraz ustalone okoliczności faktyczne sprawy. Wskazano zastosowane przepisy prawa oraz przedstawiono stanowisko strony skarżącej. W ocenie organu ponownie badającego sprawę, wniosek strony o przeprowadzenie dodatkowych czynności z udziałem Pana A. A. jest nieuzasadniony. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący, wiarygodny i spójny, a przeprowadzenie kolejnych dowodów miałoby na celu jedynie przedłużenie postępowania. Wyjaśniono, iż w rozpatrywanej sprawie przesłankami odpowiedzialności jest samo stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Skoro pojazd nie został wyposażony w wymagane urządzenie viaBox pozwalające na uiszczenie stosownej opłaty, to nie powinien on w takiej sytuacji poruszać się po odcinkach płatnych dróg krajowych. W przeciwnym razie właściciel pojazdu lub podmiot, na rzecz którego przeniesiono posiadanie pojazdu naraża się na administracyjną odpowiedzialność za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ wskazał również na brak okoliczności wyłączających nałożenie kary oraz możliwość wystąpienia o udzielenie ulgi w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący podtrzymał swoje stanowisko co do braku odpowiedzialności za przedmiotowe naruszenie z uwagi na użyczenie pojazdu w dniu zdarzenia. Skarżący zwrócił się przy tym o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie Skarżącego organ bezpodstawnie zaniechał przesłuchania pana A. co było niezbędne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Według Skarżącego postępowanie w sprawie prowadzone było w sposób nierzetelny i przewlekły.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, iż w jego ocenie Strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń a poczynione ustalenia organów także nie potwierdziły okoliczności użyczenia pojazdu.
Pismem z 16 stycznia 2023 r. Strona reprezentowana przez pełnomocnika procesowego uzupełniła skargę. Podniesiono tutaj, iż organ dopuścił się naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa poprzez dokonanie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych w oparciu o zebrany materiał dowodowy, oraz naruszenie art. 15 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez błędne niezastosowanie przez Organ II instancji ponownej oceny materiału dowodowego w sprawie poprzestając jedynie na kontroli decyzji wydanej w I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 – dalej zwanej "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja wydana jako organ I instancji nie naruszają prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie spornego stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 13k ust. 1 pkt 2 oraz art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13 ust. 4 udp.
Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 udp wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 udp jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 32). Co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hb ust. 1 udp). Zasadą jest również, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym.
Zasady wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania w dacie popelnienia przedmiotowego naruszenia reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 udp rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406). Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2.
Przepis § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje, iż opłatę elektroniczną wnosi się w trybie: przedpłaty albo płatności okresowej z zabezpieczeniem.
Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 2 udp za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 złotych.
Kary pieniężne, o których wyżej mowa, nakłada się w drodze decyzji administracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że w pojeździe należącym do Skarżącego nie zainstalowano urządzenia służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym.
W tym miejscu należy podkreślić, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym albowiem obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaboxu, a co za tym idzie brak zainstalowania w pojeździe tego urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drogach wskazanych w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., uniemożliwia uiszczenie opłaty elektronicznej.
Organ odwoławczy miał również podstawy do ustalenia niewystępowania szczególnych sytuacji z art. 189e i art. 189f § 1 pkt 1 kpa.
Zgodnie z art. 189a § 2 kpa w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia.
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Zgodnie z art. 189e kpa w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu.
Zgodnie z art. 189f § 1 kpa organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
§ 2. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:
1) usunięcie naruszenia prawa lub
2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.
§ 3. Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.
Podkreślić także tutaj należy, iż kara za przejazd po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzeniu Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust 1 pkt 3 udp jest nakładana decyzją związaną, tzn. że organ nie dysponuje w tym zakresie żadną swobodą, nie działa w ramach uznania administracyjnego, lecz w przypadku stwierdzenia naruszenia wymierzenie kary jest z woli ustawodawcy obligatoryjne, a jej wysokość została wprost określona w ustawie. Organ administracji publicznej nie może w takim wypadku ani odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, ani też nie może jej miarkować. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 205/18, że dyrektywy wymiaru kar administracyjnych przewidziane w kpa nie znajdują zastosowania w przypadku kar nakładanych decyzjami związanymi, czyli takimi w stosunku do których ustawodawca nakazuje stosować pewien jednoznaczny mechanizm - sankcji pieniężne.
Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przewóz po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy ustawy o drogach publicznych, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji. Z obowiązujących powszechnie unormowań prawa krajowego wynika bezspornie, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa - mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których skarżący dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Istotą kary administracyjnej jest bowiem przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r. (P 19/06) proces wymierzania kar pieniężnych należy postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.
W przedmiotowej sprawie Sąd podzielił stanowisko organu, iż ze względu na to, że strona uchybiła podstawowym obowiązkom w zakresie uiszczania opłaty elektronicznej jakimi są zawarcie umowy z operatorem systemu i nabycie urządzenia viaBox, oraz uwzględnienie możliwości takiej potrzeby przy ewentualnym użyczeniu pojazdu to w żadnym razie nie można mówić o działaniu siły wyższej w rozumieniu art. 189e kpa, czy znikomej szkodliwości czynu w rozumieniu art. 189f § 1 kpa.
Odnosząc się natomiast do zasadniczej kwestii w zakresie zarzutów dotyczących nieprawidłowych ustaleń faktycznych wskazać należy, iż twierdzenia, że Skarżący użyczył pojazd innej osobie (obywatelowi Białorusi), nie mogły odnieść skutku skoro nie został przedstawiony żaden dowód użyczenia pojazdu. Oświadczenie złożone w ww. zakresie przez Skarżącego i wskazanie osoby, której użyczono pojazd w świetle weryfikacji przeprowadzonej przez organ zasadnie uznazne zostało za niewiarygodne i nie mogło odnieść oczekiwanego skutku, jako że nie mogło zostać poddane koniecznej weryfikacji z uwagi na brak innych dowodów na podnoszone okoliczności. Tak więc ww. okoliczność nie została przez Skarżącego bezspornie wykazana. W kontekście zarzutów dotyczących rzekomych zaniechań organu podkreślić tutaj należy, iż organ przeprowadził zdaniem Sądu szerokie postępowanie dowodowego celem weryfikacji powoływanej przez Skarżącego okoliczności. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy z wiarygodnych informacji uzyskanych od Urzędu do Spraw Cudzoziemców wynika, iż powoływana osoba rzekomo użyczająca pojazd nie figuruwała jako osoba przebywająca legalnie na terenie RP. Także Straż Graniczna nie odnotowała ww. osoby w bazach danych będących źródłem informacji granicznej w okresie 01 stycznia 2020 r.- 15 września 2020 r. Informacja powyższa w kontekście informacji uzyskanej z Urzędu do spraw Cudzoziemców, pozwalała zatem organowi zasadnie stwierdzić, iż A. A., obywatel Białorusi, w okresie obowiązywania umowy użyczenia jak również przed zawarciem tej umowy, nie przekraczał granicy RP i nie mógł legalnie przebywać na terenie RP, skoro każde zezwolenie na wjazd/ pobyt jest odnotowywane w rejestrach Urządu do Spraw Cudzoziemców. Istotnym jest tutaj również, iż obywatele Białorusi do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie byli zwolnieni z obowiązku uzyskania wizy co znalazłoby swoje odzwierciedlenie w rejestrarch Szefa Urządu do spraw Cudzoziemców. Tym samym nie są zdaniem Sądu zasadne zarzuty dotyczące naruszenia w ww. zakresie przepisów postępowania administracyjnego.
Odnosząc się natomiast do braku ponownej oceny sprawy przez organ badający sprawę w II instancji w ocenie Sądu także ten zarzut uznać należało za nieuzasadniony. Jak wynika z uzasanienia decyzji oraz z czynności przeprowadzanych po zgłoszeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ administracyjny wbrew twierdzeniom Strony nie ograniczył się wyłącznie do kontroli wydanej w I instancji decyzji. Wskazać tutaj trzeba, iż organ II instancji wychodząc naprzeciw twierdzeniom Skarżącego zwrócił się listownie na wskazany przez Skarżącego adres do złożenia wyjaśnień w sprawie przez pana A. A.. Korespondencja został zwrócono z oznaczeniem bezskutecznej awizacji przesyłki, jednakże nie można zasadnie czynić tu w ocenie Sądu zarzutu braku działania w sprawie. Organ podejmował bowiem próby potwierdzenia wskazywanych przez Stronę okliczności w ramach posiadanych kompetencji jednakże fakt braku uzyskania dowodów przez organ na okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą nie może stanowić o braku odpowiedzialności Skarżącego. W kontekście ustaleń poczynionych w tej sprawie oraz w sprawch powiązanych dotyczących innych czynów lecz w oparciu o tą samą okoliczność użyczenia pojazdu w innych terminach, stwierdzić należy, że do naruszenia w postaci nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej doszło z uwagi na to, że strona nie zapoznała się z obowiązującymi przepisami prawa i nie zadbała należycie o swój interes prawny. Tym samym w świetle braku dowodów na okoliczności wskazywane przez stronę skarżącą przy jednoczesnych dowodach wskazujących na własność pojazdu przez Skarżąceg i bezsporny przejazd tego pojazdu w dacie naruszenia bez opłaty elektronicznej organ administracyjny zobowiązany był wydać zaskarżoną decyzję. Organ II instancji podejmował więc czynności dowodowe i wyjaśniajace czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z tych względów Sąd uznał zarzuty skargi co do naruszenia art. 15 w zw. z art. 140 kpa za nieuzasadnione.
Sąd nie znajduje zatem podstaw, by zakwestionować czynności organu administracji publicznej podejmowanych w toku niniejszej sprawy, a zmierzających do jej wyjaśnienia. Sąd uznał, że zostały zbadane wszelkie istotne w sprawie okoliczności, które poprzedzono przeprowadzeniem stosownych dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Zebrana w sprawie dokumentacja stanowią wystarczający materiał dowodowy dla wykazania naruszenia, o którym mowa w treści zaskarżonej decyzji. Stanowisko wyrażone w wydanej decyzji organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 kpa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Z kolei sam fakt, że Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
W konsekwencji Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzje nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) orzekł, jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę