VI SA/Wa 1449/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-11-05
NSAtransportoweŚredniawsa
opłata elektronicznae-TOLLkara pieniężnadrogi krajoweodpowiedzialność obiektywnaprzewóz drogowysystem poboru opłatkontrola drogowa

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki jawnej na karę pieniężną za brak opłaty elektronicznej, uznając odpowiedzialność za przejazd bez uiszczenia opłaty za obiektywną i niezależną od wad systemu.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę spółki jawnej na decyzję nakładającą karę pieniężną za brak opłaty elektronicznej podczas przejazdu pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12000 kg. Skarżąca argumentowała, że brak opłaty wynikał z wadliwego działania automatycznego doładowania konta w systemie e-TOLL. Sąd uznał jednak, że odpowiedzialność za uiszczenie opłaty ma charakter obiektywny i nie zależy od przyczyn technicznych, a spółka miała obowiązek zapewnić środki na koncie i weryfikować jego stan.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. Sp. j. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) nakładającą karę pieniężną w wysokości 1500 zł. Kara została nałożona za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 23 czerwca 2022 r., którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 12000 kg. Skarżąca spółka podnosiła, że brak opłaty był spowodowany wadliwym działaniem automatycznego doładowania salda w systemie e-TOLL, co zgłaszała na infolinii. GITD uznał, że ustawodawca nie przewidział okoliczności zwalniających z kary w przypadku problemów z automatycznym doładowaniem, a użytkownik ma obowiązek monitorować stan konta. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organu, podkreślając obiektywny charakter odpowiedzialności za brak opłaty elektronicznej. Stwierdzono, że spółka miała świadomość problemów z automatycznym doładowaniem od 1 czerwca 2022 r. i powinna była dołożyć należytej staranności, aby zapewnić środki na koncie przed wykonaniem przejazdu. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym pominięcia dowodów, nie zasługują na uwzględnienie, a przepisy dotyczące odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f k.p.a.) nie znalazły zastosowania w tej sprawie. W konsekwencji, skarga została oddalona.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odpowiedzialność za uiszczenie opłaty elektronicznej ma charakter obiektywny i nie zależy od przyczyn technicznych leżących po stronie systemu lub banku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przewoźnik ma obowiązek zapewnić środki na koncie i dołożyć należytej staranności w celu uiszczenia opłaty, niezależnie od wybranych metod rozliczenia czy ewentualnych problemów technicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.d.p. art. 13 § 1 pkt 3

Ustawa o drogach publicznych

Obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (lub autobusami).

u.d.p. art. 13k § 1 pkt 2

Ustawa o drogach publicznych

Podstawa nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Pomocnicze

u.d.p. art. 13k § 4

Ustawa o drogach publicznych

Podmiot odpowiedzialny za uiszczenie opłaty.

u.d.p. art. 13ha § 1

Ustawa o drogach publicznych

Opłaty elektroniczne pobierane za przejazd po drogach krajowych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania budzącego zaufanie.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 189f § 1-3

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sądu o oddaleniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność za brak opłaty elektronicznej ma charakter obiektywny. Przewoźnik ma obowiązek zapewnić środki na koncie i dołożyć należytej staranności w celu uiszczenia opłaty. Problemy techniczne z automatycznym doładowaniem nie zwalniają z odpowiedzialności. Niezasadne zastosowanie art. 189f k.p.a. w sytuacji braku znikomości naruszenia i niemożności jego usunięcia.

Odrzucone argumenty

Brak opłaty spowodowany wadliwym działaniem automatycznego doładowania konta. Naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie dowodów z zeznań wspólników. Niezastosowanie art. 189d k.p.a. (dyrektywy wymiaru kary). Niezastosowanie art. 189f k.p.a. (odstąpienie od kary).

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność administracyjna związana z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej ma charakter obiektywny Nie jest warunkowana jakimikolwiek dodatkowymi okolicznościami natury podmiotowej czy przedmiotowej. to na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności by uczynić zadość wymogom wykonywania tego przejazdu tak, aby zapewnić efektywne uiszczenie opłaty należnej za ten przejazd

Skład orzekający

Dorota Dziedzic-Chojnacka

przewodniczący

Szczepan Borowski

sprawozdawca

Danuta Szydłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności za brak opłaty elektronicznej w systemie e-TOLL oraz obowiązków przewoźnika w zakresie zapewnienia środków i weryfikacji stanu konta."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego systemu poboru opłat (e-TOLL) i specyfiki przepisów ustawy o drogach publicznych. Interpretacja art. 189f k.p.a. w kontekście kar za brak opłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu z systemami poboru opłat i odpowiedzialności przewoźników. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi ważne przypomnienie o obowiązkach profesjonalistów.

Problemy z e-TOLL? Twoja wina, Twoja kara! Sąd wyjaśnia obiektywną odpowiedzialność przewoźnika.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 1449/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/
Szczepan Borowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 501/25 - Wyrok NSA z 2025-11-06
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 8 par. 1, art. 78 par. 2, art. 189f par. 1-3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 320
art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust.1 pkt 1-2, art. 13 ust. 3a, art. 13ha ust. 1, art. 13k ust. 4 i ust. 6-7
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133 par. 1, art. 134, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Szczepan Borowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Sp. j. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 marca 2024 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: organ lub GITD) nałożył na [...]Spółka Jawna (dalej także jako skarżąca) karę pieniężną w wysokości 1500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 23 czerwca 2022 r.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy.
W trakcie kontroli mobilnej, która miała miejsce w dniu 31 sierpnia 2022 r., stwierdzono, że m.in. w dniu 23 czerwca 2022 r. o godzinie 7:58 System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS) zarejestrował przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne, znajdujące się na odcinku drogi krajowej nr [...], co zostało odnotowane pod numerem ewidencyjnym [...]. Na podstawie danych uzyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów ustalono, że dopuszczalna masa całkowita (DMC) kontrolowanego pojazdu przekraczała 12000 kg. Dane w Centralnej Ewidencji Pojazdów wskazywały, że na dzień odnotowania naruszenia odpowiedzialnym była skarżąca Spółka czyli właściciel wymienionego pojazdu samochodowego.
Pismem z dnia 13 marca 2023 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia zarejestrowanego podczas ww. przejazdu, pouczając o treści art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: k.p.a.). Zawiadomienie doręczono skarżącej w dniu 21 marca 2023 r.
Skarżąca złożyła wyjaśnienia, w których wskazała, że brak opłaty spowodowany był wadliwym działaniem automatycznego doładowania salda co było zgłaszane przez stronę na infolinii.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zebraniu dowodów organ wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 6 marca 2024 r., działając na podstawie art. 104 w zw. z art. 107 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1693, obecnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 320, dalej jako: u.d.p.) w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 oraz art. 13l u.d.p., rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 32, ze zm.) oraz art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 180, ze zm., obecnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 1539, dalej jako u.t.d.) nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 1500 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazał, że ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej z uwagi na ewentualne nieprawidłowości związane z funkcją automatycznego doładowania konta. Funkcja ta jest wyłącznie rozwiązaniem technicznym udostępnianym przez operatora, natomiast u.d.p. nie zawiera regulacji, które zwalniałyby podmiot określony w art. 13k ust. 4 u.d.p. z odpowiedzialności administracyjnej w przypadku komplikacji związanych z powyższą funkcjonalnością. Organ zaznaczył, że użytkownik w każdym czasie może uzyskać dane dotyczące stanu salda za pośrednictwem dostępnych kanałów. Stan salda można sprawdzić za pośrednictwem Internetowego Konta Klienta oraz aplikacji mobilnej e-TOLL PL, jak również podczas rozmowy z konsultantem Telefonicznego Centrum Obsługi Klienta.
Organ stwierdził, że skarżąca od dnia 1 czerwca 2022 r. doładowywała konto w sposób manualny stąd też musiała być świadoma niefunkcjonalności opcji automatycznego doładowania konta w elektronicznym systemie poboru opłat SPOE KAS. W dniu kontroli nie miała na koncie środków, zaś kolejne doładowanie na kwotę 1000 zł zostało wykowane w dniu 6 lipca 2022 r.
Zdaniem organu w sprawie brak było podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż naruszenie wywołało na tyle istotne negatywne skutki w sferze dóbr prawnie chronionych, że nie sposób mówić w tym przypadku o znikomej wadze naruszenia. W nawiązaniu do drugiej przesłanki określonej w art. 189f 1 pkt 1 k.p.a., tj. zaprzestania naruszania prawa, organ wskazał, że skarżąca dopuściła się nieprawidłowości w odniesieniu nie tylko do spornego przejazdu, ale także bezpośrednio w okresie poprzedzającym i następującym po naruszeniu, co wynika z wydruków z systemu SPOE KAS, załączonych do akt sprawy. Zdaniem organu, nie sposób zatem stwierdzić, że skarżąca zaprzestała naruszania prawa. Organ nie znalazł także przesłanek do zastosowania art. 189e k.p.a.
Od tej decyzji [..] Spółka Jawna złożyła skargę wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 13k ust. 4 u.d.p. poprzez nałożenie kary na skarżącego w sytuacji, gdy uiścił on opłatę za przejazd przed wszczęciem postępowania administracyjnego oraz przed kontrolą drogową,
2. art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art, 13k ust. 4 u.d.p. poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie przez organ, że zasadne jest wymierzenie kary w wysokości 1500 zł na właściciela pojazdu, który poruszał się po drodze krajowej pojazdem samochodowym bez uiszczenia opłaty elektronicznej,
3. art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
4. art. 189d k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy wszystkie dyrektywy wskazują, że wymierzanie kary wobec skarżącego jest niezasadne.
5. art. 77 i 79 k.p.a. poprzez bezpodstawne pominięcie dowodu z zeznań K.D. i S. S. na okoliczność, że brak opłat za przejazd autostradami w terminie wynikał z wadliwego systemu pobierania opłat a nie z winy przedsiębiorcy,
6. art. 189f k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy skarżący kilkukrotnie informował organ o problemach z płatnościami. Skarżący niezwłocznie po tym gdy zorientował się, że jest zaległość w opłatach spowodowana nieprawidłowościami w automatycznym systemie pobierania opłat sam doładował konto. Wobec tego waga naruszenia prawa jest znikoma a strona sama usunęła naruszenie prawa co organ zupełnie zignorował,
7. art. 189f § 2 i 3 k.p.a. poprzez nie rozważenie przez organ czy wielokrotne ukarania skarżącego w ramach jednej kontroli organu administracyjnego nie przekroczy w sposób istotny celu tej kary.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w pięciu sprawach zostały wydane decyzje o nałożeniu kar pieniężnych. Wyjaśniła, że zarejestrowała się w systemie e-Toll i dodała kartę bankową z zaznaczeniem opcji automatycznego doładowywania konta. Dalej podniosła, że zdarzały się problemy z systemem polegające na tym, że automatyczne doładowanie konta się nie powiodło. Wtedy też system przesyłał powiadomienie na e-mail, że jest niski stan konta oraz, że doładowanie się nie powiodło (np. 1 czerwca 2022 r.). Wobec problemów z systemem wspólnik spółki K. D. dzwonił na infolinię e-Toll informując o problemach. Na infolinii stwierdzono, że to problem z bankiem. Gdy przychodziły takie powiadomienia o nieskutecznych doładowaniach, to K.D. ręcznie dokonywał płatności i wznawiał opcję automatycznego doładowania. W okresie w którym skarżąca nie dokonała terminowych płatności, nie otrzymała powiadomień e-mail o niskim stanie konta. Skarżąca zaznaczyła, że wszystkie zaległości zostały uregulowane w dniu 4 sierpnia 2022 r., tj. wtedy kiedy zorientowała się o występujących problemach z kartą. Wskazała, że nawet jeśli przyjąć, że e-mail faktycznie prawidłowo został doręczony w dniu 1 czerwca 2022 r., to działa to na jej korzyść. Wskazała nadto, że z pisma Ministerstwa Finansów wynika, że skarżąca w dniu 1 czerwca 2022 r. skutecznie dokonała wpłaty 500 zł (a więc w dniu w którym wysłano wiadomość o niepomyślnym doładowaniu konta), zatem nie naruszyła obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd. Spółka podniosła także, że organ nie udowodnił, że skarżąca została poinformowana o nieopłaconych przejazdach w dniach, za które została ukarana.
GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a) sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Stosownie zaś do art. 134 p.p.s.a., sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja GITD o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, podczas przejazdu wykonywanego płatnym odcinkiem drogi krajowej. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.t.d.
Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Z obowiązku tego zwolnione są jedynie pojazdy Sił Zbrojnych RP, określonych służb państwowych oraz zarządców dróg (art. 13 ust. 3a u.d.p.). Z kolei z art. 13ha ust. 1 u.d.p. wynika, że powyższe opłaty (zwane opłatami elektronicznymi) są pobierane za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów wydanego na podstawie upoważnienia określonego w art. 13ha ust. 6 u.d.p. Okoliczność, że kontrolowany przejazd był wykonywany po drodze określonej w rozporządzeniu jest niesporna.
W jednolitym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że odpowiedzialność administracyjna związana z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyroki NSA z: 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 151/21 18 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3521/15, 15 czerwca 2016 r., sygn., akt II GSK 67/15, 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2406/14). Nie jest warunkowana jakimikolwiek dodatkowymi okolicznościami natury podmiotowej czy przedmiotowej.
Przesłankami tej odpowiedzialności są jedynie przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz nieuiszczenie opłaty za ten przejazd. Te przesłanki muszą zostać wykazane przez organ w postępowaniu dotyczącym naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione.
Jak wspomniano, niesporne w sprawie jest, że przejazd w dniu 23 czerwca 2022 r. wykonywany był przez skarżącą odcinkiem drogi krajowej nr [..], a więc odcinkiem wskazanym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z poczynionych przez organ ustaleń wynika, że brak uiszczenia opłaty za przejazd zarówno w dniu przejazdu jak i w ciągu 3 dni po jego zakończeniu, wynikał z braku środków pieniężnych na koncie rozliczeniowym skarżącej, z którym pojazd był powiązany. Okoliczności braku środków na koncie skarżąca również nie kwestionowała.
Argumentem, który w ocenie skarżącej świadczyć miałby za brakiem jej odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, jest wadliwe działanie systemu polegające na braku automatycznego doładowania konta w systemie e-Toll.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, a wskazane przez nią okoliczności nie mogą stanowić przesłanki zwalniającej ją z odpowiedzialności za przejazd płatnym odcinkiem drogi bez uiszczenia należnej opłaty. Zaznaczyć należy, że kwestia nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika nie jest warunkowana w żadnym stopniu wybranym przez niego systemem rozliczenia opłaty elektronicznej, a jedynie faktem nieuiszczenia tej opłaty. Skarżąca korzystała z konta rozliczeniowego typu przedpłaconego. Ustawiona została opcja automatycznego doładowania konta. Spółka wskazała, że na skutek problemów z automatycznym doładowaniem w dniu 1 czerwca 2022 r. opcja ta została zablokowana. O tym Spółka została poinformowana w wiadomości e-mail z dnia 1 czerwca 2022 r. Skarżąca w skardze wskazała, że "(...) system przesyłał powiadomienie na e-mail, że jest niski stan konta oraz, że doładowanie się nie powiodło (np. 1 czerwca 2022 r.)". (...) Na infolinii stwierdzono, że to problem z bankiem (...)". Zatem zarzut, że Spółka nie otrzymała wiadomości e-mail z dnia 1 czerwca 2022 r. nie zasługiwał na uwzględnienie. Kolejne doładowania, również manualne, za pomocą kanału www. miały miejsce w dniu 6 lipca 2022 r. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, że Spółka nie miała wiedzy o zablokowaniu doładowania automatycznego czy o powtarzających się problemach z automatycznym doładowaniem. Zaznaczyć należy, że to na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności by uczynić zadość wymogom wykonywania tego przejazdu tak, aby zapewnić efektywne uiszczenie opłaty należnej za ten przejazd (por. wyrok NSA z 10 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1386/19). Zdaniem Sądu skarżąca temu zadaniu nie sprostała. Mając bowiem świadomość, że co najmniej od 1 czerwca 2022 r. są problemy z automatycznym doładowywaniem konta, leżącym po stronie jej banku, nie podjęła działań zmierzających do bieżącej kontroli stanu konta m.in. przed wykonaniem przejazdu za który została ukarana. Wskazać należy, że system pozwala na stosunkowo proste i nie wymagające dużego nakładu pracy sprawdzenie stanu konta. Rację ma organ twierdząc, że przedsiębiorca transportowy ma obowiązek zapewnić środki pieniężne na realizację przejazdu. Skarżąca jako podmiot profesjonalny, powinna mieć wiedzę z jaką częstotliwością wykonuje przejazdy i kiedy oraz w jakich kwotach uzupełniała środki. Przewoźnik przed każdym przejazdem musi mieć pewność, że posiada na koncie środki umożliwiające pobranie należnej opłaty. Nie może przy tym opierać się wyłącznie na informacjach e-mail z systemu, a powinien kierować się własnymi aktami staranności, poprzez weryfikację stanu konta na różne sposoby jakie są dostępne. Strona decydując się na automatyczne zasilanie konta, musi mieć pewność, a więc zweryfikować, że ustawienia są prawidłowe i środki są przekazywane na konto. W ustalonym stanie faktycznym nie sposób przyjąć, że skoro od dnia 1 czerwca 2022 r. skarżąca wiedziała o problemach z automatycznym doładowywaniem konta i nie wykazano, aby te problemy zostały do dnia 23 czerwca 2023 r. rozwiązane, to wykonanie w tym dniu przejazdu po płatnym odcinku drogi bez ustalenia, czy na koncie znajdują się środki w odpowiedniej wysokości, stanowiło wyraz dołożenia należytej staranności wymaganej od profesjonalnego przewoźnika drogowego.
Wobec powyższego niezasadne są zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 i art. 13k ust. 4 u.d.p.
Nie są również uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
W ocenie Sądu, w sprawie stan faktyczny został ustalony prawidłowo, z poszanowaniem przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Stosownie do art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawy obiektywnej ma kapitalny wpływ na ukształtowanie całego postępowania. Z zasady tej wynika obowiązek organu wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania przepisów prawa. Z kolei zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zaś art. 80 k.p.a. dotyczy podstawowej zasady postępowania dowodowego, a to zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena ta, aby nie przekształciła się w dowolną, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny.
Stosownie do art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Realizacja tej zasady oparta jest na przestrzeganiu reguł postępowania przyjętych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Znaczenie prawne tej zasady to gwarancja prawnej ochrony praw jednostki wobec władczego działania organu.
Zdaniem Sądu, w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organ w sposób prawidłowy wyznaczył zakres postępowania dowodowego, mając na uwadze okoliczności istotne z punktu widzenia zastosowanych w sprawie przepisów, a to art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Organ ustalił wszystkie elementy stanu faktycznego dowodzące naruszenia przez Spółkę w dniu 23 czerwca 2022 r. obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, w związku z korzystaniem z dróg publicznych na których pobiera się opłatę elektroniczną. W ocenie Sądu zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania wspólnika K. D. oraz z zeznań S. S.na okoliczność uchybienia obowiązkowi uiszczenia opłaty z uwagi na wadliwe działanie systemu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 78 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Jak słusznie stwierdził organ w postanowieniu z dnia 29 listopada 2023 r., okoliczność wskazana przez skarżącą została wykazana innymi dowodami, zaś wspólnicy skarżącej Spółki przedstawili swoje stanowisko w sprawie m.in. w piśmie z dnia 23 marca 2023 r. Stąd też trudno przyjąć, że celowe mogłoby być dodatkowe przesłuchiwanie wspólników Spółki na okoliczność już przez nich wyjaśnioną. Organ znał bowiem ich stanowisko w sprawie.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 189d k.p.a., który określa dyrektywy wymiaru kary. Przepis ten nie może mieć zastosowania w przypadkach, gdy przepis szczególny przewiduje, że za naruszenie prawa wymierza się karę w wysokości ściśle określonej w ustawie - a tak jest właśnie na gruncie art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., który za stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie przewiduje karę w wysokości 1500 zł (por. wyrok NSA z 9 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 700/20).
W ocenie Sądu organ nie naruszył również art. 189f k.p.a. dotyczącego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Wskazać należy, że organ trafnie uznał, że naruszenia w zakresie uchybienia obowiązkowi uiszczenia opłaty elektronicznej nie można uznać za znikome oraz iż z uwagi na charakter naruszonego obowiązku nie zaistniały okoliczności warunkujące usunięcie naruszenia prawa. W ocenie Sądu, okoliczność, że w trakcie kontroli mobilnej przeprowadzonej w dniu 31 sierpnia 2022 r. z systemu elektronicznego poboru opłat pobrano informacje o kilku naruszeniach polegających na braku uiszczenia opłaty elektronicznej, nie przesądza o konieczności odstąpienia od nałożenia kary. Sąd zauważa, że przepisy art. 13k ust. 6 i ust. 7 ustawy o drogach publicznych, sprzeciwiają się nałożeniu więcej niż jednej kary pieniężnej za poszczególne naruszenia stwierdzone w trakcie jednej doby. W sprawie sytuacja, o której mowa w wymienionym przepisie nie miała miejsca. Nadto, to na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności odnośnie uczynienia zadość wymogom wykonywania przejazdu tak, aby zapewnić uiszczenie opłaty należnej za ten przejazd. Zdaniem Sądu z okoliczności stanu faktycznego sprawy nie wynika, aby skarżąca realizując przejazd w dniu 23 czerwca 2022 r., w tym planując jego trasę, nie mogła, zachowując minimum wymaganej staranności, wejść w posiadanie informacji odnośnie stanu środków na koncie przedpłaconym, a w konsekwencji – właśnie w kontekście planowanej trasy przejazdu – zabezpieczyć ich wysokość w kwocie pozwalającej na uiszczenie wymaganej opłaty elektronicznej i tym samym uczynić zadość obowiązkowi, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.. Tym samym niezastosowanie przez organ art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie stanowi naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 189f § 2 k.p.a. w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. Zdaniem Sądu, w sprawie z uwagi na charakter popełnionego naruszenia, zasadniczo brak jest możliwości usunięcia naruszenia prawa. Dlatego w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 189f § 2 i § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę