VI SA/Wa 2420/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-01-18
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
ubezpieczenie zdrowotnespółka jawnalikwidacja spółkiKRSNFZdziałalność pozarolniczaobowiązek ubezpieczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Prezesa NFZ dotyczącą podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu bycia wspólnikiem spółki jawnej w likwidacji.

Skarżący kwestionował decyzję Prezesa NFZ o objęciu go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako wspólnika spółki jawnej w likwidacji, argumentując, że wypowiedzenie umowy spółki w 2014 roku pozbawiło spółkę bytu prawnego. Sąd uznał jednak, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego trwa do momentu wykreślenia spółki z KRS, a sam fakt bycia wspólnikiem spółki jawnej wpisanej do rejestru jest wystarczającą przesłanką do objęcia ubezpieczeniem, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności czy wypowiedzenia umowy.

Sprawa dotyczyła skargi K. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która stwierdziła objęcie skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej. Organ uznał, że skarżący podlega ubezpieczeniu jako wspólnik spółki jawnej C. SPÓŁKA JAWNA W LIKWIDACJI od 12 lipca 2005 r. do nadal, wspólnik spółki K. sp. z o.o. w okresie od 20 listopada 2012 r. do 8 stycznia 2013 r., oraz prowadzący działalność gospodarczą pod firmą K. od 15 kwietnia 2011 r. do nadal. Głównym spornym punktem było objęcie ubezpieczeniem z tytułu bycia wspólnikiem spółki jawnej w likwidacji. Skarżący argumentował, że wypowiedzenie umowy spółki w 2014 roku spowodowało utratę bytu prawnego spółki i tym samym jego tytułu do ubezpieczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki jawnej trwa do momentu wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. Sam fakt posiadania statusu wspólnika spółki jawnej wpisanej do KRS, nawet jeśli spółka jest w likwidacji i umowa została wypowiedziana, jest wystarczającą przesłanką do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Sąd wskazał, że spółka jawna traci byt prawny dopiero z chwilą wykreślenia z rejestru, a nie z chwilą wypowiedzenia umowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wspólnik spółki jawnej wpisanej do KRS podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu do momentu wykreślenia spółki z rejestru, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności czy wypowiedzenia umowy spółki.

Uzasadnienie

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki jawnej wynika z samego faktu posiadania statusu wspólnika w spółce wpisanej do KRS. Spółka traci byt prawny dopiero z chwilą wykreślenia z rejestru, a nie z chwilą wypowiedzenia umowy czy zakończenia likwidacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

ustawa o świadczeniach art. 66 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które prowadzą działalność pozarolniczą lub osoby z nimi współpracujące, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej.

ustawa o świadczeniach art. 5 § 21

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Określenie 'osoba prowadząca działalność pozarolniczą' oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

ustawa o systemie art. 8 § 6

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólnika spółki jawnej.

ustawa o systemie art. 13 § 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązkowo ubezpieczeniom podlegają osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność, od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania (w przypadku wspólnika spółki jawnej - do dnia wykreślenia spółki jawnej z Krajowego Rejestru Sądowego).

Pomocnicze

ustawa o świadczeniach art. 69 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym.

Ksh art. 84 § 1

Kodeks spółek handlowych

Rozwiązanie spółki następuje po przeprowadzeniu likwidacji i wykreśleniu spółki z KRS.

Ksh art. 84 § 2

Kodeks spółek handlowych

Rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru.

Ksh art. 251 § 1

Kodeks spółek handlowych

Spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru.

ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ art. 9 § 1

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia

Określa zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.

ustawa COVID-19 art. 15zzs § 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie zdalnym.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Status wspólnika spółki jawnej wpisanej do KRS, nawet w likwidacji, jest wystarczającą przesłanką do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym do momentu wykreślenia spółki z rejestru. Wypowiedzenie umowy spółki jawnej nie powoduje samoistnie utraty bytu prawnego spółki ani obowiązku ubezpieczeniowego wspólnika.

Odrzucone argumenty

Wypowiedzenie umowy spółki jawnej w 2014 roku skutkowało utratą bytu prawnego spółki i tym samym utratą tytułu do podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu przez wspólnika. Spółka jawna w likwidacji, która nie prowadzi faktycznie działalności gospodarczej, nie stanowi tytułu do objęcia wspólnika obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

Godne uwagi sformułowania

sam fakt pozostawania danej osoby wspólnikiem spółki jawnej przesądza o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, bez konieczności ustalania faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez tę spółkę w relewantnym dla sprawy okresie czy też faktu wypowiedzenia umowy spółki w sytuacji dalszego pozostawania jej wspólnikiem. spółka jawna traci byt prawny dopiero z chwilą wykreślenia jej z rejestru.

Skład orzekający

Dorota Pawłowska

sprawozdawca

Grażyna Śliwińska

przewodniczący

Sławomir Kozik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji przepisów dotyczących obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólników spółek jawnych w likwidacji, zwłaszcza w kontekście wpisu do KRS i wypowiedzenia umowy spółki."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wspólnika spółki jawnej i jego obowiązku ubezpieczeniowego. Interpretacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych i zdrowotnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych dla przedsiębiorców, szczególnie wspólników spółek. Wyjaśnia, kiedy obowiązek ubezpieczeniowy trwa mimo formalnych zmian w spółce.

Czy wspólnik spółki jawnej w likwidacji nadal podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2420/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-01-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Pawłowska /sprawozdawca/
Grażyna Śliwińska /przewodniczący/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Sygn. powiązane
II GSK 857/22 - Wyrok NSA z 2025-11-20
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1398
art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 5 pkt 21, art. 69 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Dz.U. 2021 poz 423
art. 8 ust. 6 pkt 1, art. 8 ust. 6 pkt 4, art. 13 pkt 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Dz.U. 2020 poz 1526
art. 58 par. 1 pkt 5, art. 84 par. 1, art. 84 par. 2, art. 25 in. 1 par. 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15zzs in. 4 ust. 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z [...] lipca 2021r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej ,,Organ", ,,Prezes NFZ"), działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 oraz art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1398 z późn. zm., dalej ,,ustawa o świadczeniach") w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.), art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1950 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 , dalej ,,Kpa") i art. 102 ust. 7 ustawy o świadczeniach, po rozpatrzeniu wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. (dalej ,,ZUS") dotyczącego ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego K. G.(dalej ,,Skarżący", ,,Strona") z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej we wskazanym okresie, stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym Strony z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej: jako wspólnik spółki C. SPÓŁKA JAWNA W LIKWIDACJI KRS nr [...], NIP [...] w okresie od 12 lipca 2005 r. do nadal; w formie indywidualnej K. K. G. w okresie od 15 kwietnia 2011 r. do nadal; jako wspólnik spółki K. sp. z o.o. KRS nr [...] w okresie od 20 listopada 2012 r. do 8 stycznia 2013 r.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
ZUS pismem z 14 stycznia 2021 r., uzupełnionym korespondencją z 3 marca 2021 r. na podstawie art. 109 ustawy o świadczeniach, wystąpił z wnioskiem do Organu o wydanie decyzji w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Strony z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczych od 12 lipca 2005 r.
Pismem z 18 marca 2021r. poinformowano Stronę o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia jej obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczych od 12 lipca 2005 r., możliwości wglądu do zgromadzonej dokumentacji zgodnie z art. 10 i art. 73 § 1 Kpa. W toku postępowania Strona składała pisma przedstawiające jej stanowisko w sprawie.
Następnie, pismem z 25 maja 2021 r. poinformowano Stronę o zakończeniu postępowania. W dniu 9 czerwca 2021 r. Skarżący skorzystał z prawa wglądu w akta sprawy, nie zajmując stanowiska w sprawie.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Organ przyjął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że jak wynika z danych zawartych na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości https://ekrs.ms.gov.pl.: Skarżący jest wspólnikiem następujących spółek:
1. C.SPÓŁKA JAWNA z siedzibą w B., ul. [...] w dniu 12.07.2005 r. zarejestrowanej w Rejestrze Przedsiębiorców pod nr KRS [...], NIP [...] (od 16.02.2015 r. C.SPÓŁKA JAWNA W LIKWIDACJI). Zgodnie z danymi zawartymi w ww. rejestrze (Dział 1, Rubryka 7- dotyczącym danych wspólników), Strona od 12 lipca 2005 r. figuruje jako wspólnik w ww. spółki. Brak wpisów świadczących o zawieszeniu lub wykreśleniu spółki (data generacji 6 lipca 2021 r.);
2. K. sp. z o.o. w dniu 20 listopada 2012 r. zarejestrowanej w Rejestrze Przedsiębiorców pod nr [...]. Skarżący w okresie od 20 listopada 2012 r. do 8 stycznia 2013 r. figuruje jako wspólnik ww. spółki posiadający (100 % udziałów). Natomiast od 9 stycznia 2013 r. do nadal figuruje jako wieloosobowy wspólnik ww. spółki. Brak wpisów świadczących o zawieszeniu, likwidacji lub rozwiązaniu spółki (data generacji 6 lipca 2021 r.).
Organ podkreślił także, że jak wynika z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (,,CEiDG") Strona z dniem 15 kwietnia 2011 r. rozpoczęła prowadzenie działalności pozarolniczej pod firmą K. Jak dalej stwierdził Organ, Skarżący nie zgłaszał zawieszenia prowadzenia działalności pozarolniczej zgodnie z zapisem art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. z 2017 r. Dz. U. poz. 2168 z póżn. zm.) obowiązującym do 29 kwietnia 2018 r. oraz obowiązującym od 30 kwietnia 2018 r. art. 22 ustawy z dnia 6 marca 2011 r. Prawo Przedsiębiorców (tj, z 2021 r. poz. 162 ), co wynika z danych zawartych w CEIDG oraz nie dokonał jej wykreślenia (stan na dzień 6 lipca 2021 r.).
Prezes NFZ zwrócił także uwagę, że jak wynika z korespondencji ZUS z dnia 30 czerwca 2021 r. Strona zgłosiła do ubezpieczenia zdrowotnego na swoim indywidualnym koncie pracowników od 4 marca 2012 r., natomiast na koncie spółki C. Sp. Jawna zgłosiła do ubezpieczenia zdrowotnego zleceniobiorców od 11 września 2006 r. do 30 września 2006 r. oraz pracowników od 1 lutego 2010 r. do 31 grudnia 2014 r. Jednocześnie ZUS poinformował, że w okresie od 12 lipca 2005 r. do 31 grudnia 2018 r. Skarżący spełnia warunki do wyłączenia z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z uwagi na inny tytuł do przedmiotowych ubezpieczeń.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz informacje zawarte w CEiDG, z których wynika, iż z dniem 15 kwietnia 2011 r. Skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej, nie dokonał jej zawieszenia oraz likwidacji należało, zdaniem Organu uznać także, iż Strona prowadzi działalność gospodarczą pod firmą K. w okresie od 15 kwietnia 2011 r. do nadal.
Natomiast, analizując sprawę ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Strony jako wspólnika spółki jawnej podkreślenia, w ocenie Prezesa NFZ wymagało, że stosownie do treści art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021r. poz. 423 ze zm, dalej ,,ustawa o systemie") za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m. in. wspólników spółki jawnej. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm., dalej ,,ustawa o swobodzie działalności gospodarczej") przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Chociaż, na mocy art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie wspólnik spółki jawnej jest uznawany za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność, jednak nie jest przedsiębiorcą na podstawie art. 4 ust 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż taką osobą jest spółka jawna, a nie jej wspólnik. To spółka jawna, jako spółka osobowa, może bowiem we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana a zatem mieści się w kręgu jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa ta przyznaje zdolność prawną. Ponadto spółka jawna jako spółka osobowa prowadzi również przedsiębiorstwo pod własną firmą (art. 8 § 2 Ksh). O objęciu ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi wspólników spółek osobowych, w tym spółki jawnej, decyduje prowadzenie przez nich działalności pozarolniczej. Na tle art 8 ust 6 ustawy systemowej należy stwierdzić, że prowadzenie działalności pozarolniczej jest pojęciem niepokrywającym się z prowadzeniem działalności gospodarczej, o której stanowi art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jako o zarobkowej działalności wytwórczej, budowlanej, handlowej, usługowej lub poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż, z w sposób zorganizowany i ciągły. Podzielić należy stanowisko, zgodnie z którym obowiązek ubezpieczenia społecznego wspólnika spółki jawnej wynika wyłącznie z członkostwa w tej spółce (por. wyrok SN z dnia 7 grudnia 2012 r., II UK 121/12, OSNP 2013/23-24/281). Organ podzielił zatem stanowisko, że podleganie przez wspólnika takiej spółki obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania należy więc odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność gospodarczą, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności takiej spółki i faktycznego włączania się w prowadzenie jej spraw.
Organ stanął zatem na stanowisku, że w konsekwencji wspólnicy spółki jawnej, stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które prowadzą działalność pozarolniczą (art. 82 ust. 5 pkt 3). Zgodnie z art. 66 ust 1 pkt. 1 lit. c ustawy obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą łub osoby z nimi współpracujące, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W myśl art. 69 ust. 1 ustawy, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących i działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym. Na podstawie art. 5 pkt 21 ustawy, użyte w ustawie określenie osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie. Ww. zapis definiuje osobę w sensie zarówno ubezpieczeń społecznych, jak i ubezpieczenia zdrowotnego, co wyraźnie wynika z jego treści. Jako dwie odrębne podstawy uznania danej osoby za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: w pkt 1) osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych i oraz w pkt 4) m.in. wspólnika spółki jawnej. Zgodnie zaś z art. 84 § 2 Ksh rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru. Biorąc pod uwagę powyższe oraz dorobek orzecznictwa w tym przedmiocie, nie można uznać w ocenie Organu za zasadne stanowiska Strony, co do znaczenia faktu, iż spółka jawna w likwidacji nie prowadzi od wielu lat działalności gospodarczej. Podstawą podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego Strony jest fakt posiadania statusu wspólnika spółki jawnej. Tak więc, zdaniem Organu, Skarżący jest osobą prowadzącą działalność jako wspólnik spółki jawnej C.SPÓŁKA JAWNA W LIKWIDACJI, w rozumieniu art. 8 ust. 6 ustawy o systemie, a tym samym jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z ww. tytułu w okresie figurowania w KRS tj. od 12 lipca 2005 r. do nadal.
Ponadto, odnosząc się do spółki K.sp. z o.o. Organ stwierdził, że analizując sprawę ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wskazać należy, iż zgodnie z art. 82 ust. 5 ustawy, rodzajami działalności są m.in. : "(...) 2) działalność gospodarcza prowadzona w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zgodnie zaś z art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym " (...) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe". Należy zauważyć zatem zdaniem Prezesa NFZ, że zgodnie z danymi zawartymi w powyższym rejestrze Skarżący posiadał 100 % udziałów w ww. spółce w okresie od 20 listopada 2012 r. do 8 stycznia 2013 r., natomiast od dnia 9 stycznia 2013 r. figuruje jako wspólnik wieloosobowy spółki. Przepisy prawa nie nakładają obowiązku objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie jest spółką jednoosobową.
W konsekwencji, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej od 1 kwietnia 2003 r. do 30 września 2004 r. i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach obowiązującej od 1 października 2004 r. Organ uznał, że Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresach wskazanych w sentencji zaskarżonej decyzji.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona zaskarżyła decyzję Organu w całości i zarzuciła, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. c) oraz art. 5 pkt. 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) w związku z art. 8 ust. 6 oraz art. 13 ust. 4 ustawy o systemie poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w sprawie.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, z odwołaniem do art. 13 ust. 4 ustawy o systemie, iż obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach - osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Skarżący stanął wobec tego na stanowisku, że z powyższego wynika, iż określenie czasowych granic podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, a także ubezpieczeniu zdrowotnemu ma charakter formalny, albowiem wyznacza je faktyczne rozpoczęcie oraz faktyczne zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej.
Zdaniem Strony należy przy tym zwrócić uwagę na warunek konieczny faktycznego prowadzenia działalności przez wspólnika spółki jawnej. W przypadku spółki jawnej, nie dochodzi w rzeczywistości do powstania obowiązku ubezpieczeniowego dla wspólników w sytuacji gdy spółka nie prowadziła rzeczywistej działalności zarobkowej, wykonywanej w sposób zorganizowany i ciągły. Skarżący podkreślił, że C.SPÓŁKA JAWNA W LIKWIDACJI - jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS - nie prowadzi od wielu lat działalności gospodarczej, gdyż na skutek wypowiedzenia przez Stronę umowy spółki w dniu 19 maja 2014 r. doszło do jej rozwiązania. Do wykreślenia spółki jawnej z rejestru do chwili obecnej nie doszło, gdyż likwidator nadal prowadzi postępowanie likwidacyjne. Wobec tego C.SPÓŁKA JAWNA w dniu 19 maja 2014 r. utraciła swój byt prawny a w konsekwencji tego jej wspólnicy utracili tytuł do podlegania zarówno ubezpieczeniom społecznym, jak i zdrowotnemu. W tym stanie rzeczy, w ocenie Strony, Organ nie miał prawa do stwierdzenia w zaskarżonej decyzji objęcia Skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika spółki jawnej.
W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie ujęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w zaskarżonej decyzji Organ stwierdził podleganie Strony obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z trzech tytułów tj. z uwagi na pozostawianie wspólnikiem spółki jawnej C. SPÓŁKA JAWNA W LIKWIDACJI KRS w okresie od 12 lipca 2005 r. do nadal; wspólnikiem spółki K. sp. z o.o. w okresie od 20 listopada 2012 r. do 8 stycznia 2013 r. oraz prowadzenia działalności gospodarczej pod firmą K. w okresie od 15 kwietnia 2011 r. do nadal. Ustalenie co do podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z uwagi na pozostawanie wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i prowadzenia działalności gospodarczej w terminach wskazanych w sentencji decyzji nie jest kwestionowane przez Stronę (zarówno w toku postępowania w sprawie (pismo z 23 marca 2021r.) jak i w skardze) a i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materialne dowodowym i postanowieniach art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach w związku z art. 5 pkt 21 tej ustawy i art. 8 ust. 6 pkt 1 i pkt 4 ustawy o systemie.
To co stało się przedmiotem sporu w sprawie związane jest z poczynionym przez Organ ustaleniem co do podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącego z uwagi na pozostawanie wspólnikiem spółki jawnej. W skardze, Strona kwestionuje to ustalenie powołując się na okoliczność wypowiedzenia przez nią umowy spółki w dniu 19 maja 2014r. co zdaniem Skarżącego skutkuje utratą bytu prawnego przez spółkę (str. 4 skargi).
Sąd podziela stanowisko Organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia ze strony Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie była prawidłowość stanowiska Prezesa NFZ, który przyjął, iż przesłanką przesądzającą podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu jest w omawianym tutaj zakresie fakt pozostawania Skarżącego wspólnikiem spółki jawnej.
Przede wszystkim, należy w tym miejscu przywołać przepisy regulujące kwestię podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, zawarte w ustawie o świadczeniach. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) tej ustawy, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają m.in. osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników.
Osobą prowadzącą pozarolniczą działalność w świetle art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie, jest wspólnik spółki jawnej. Oznacza to, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach i w związku z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawa o systemie, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlega spełniający warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, wspólnik spółki jawnej. Dodać należy, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych (art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach). W oparciu o przepis art. 13 pkt 4 ustawy o systemie (por. także aktualnie art. 13 pkt 4b tej ustawy) obowiązkowo ubezpieczeniom podlegają osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność, od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności (aktualnie – w przypadku wspólnika spółki jawnej - do dnia wykreślenia spółki jawnej z Krajowego Rejestru Sądowego).
Trzeba zatem stwierdzić, że objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik spółki jawnej istnieje do czasu posiadanie statusu wspólnika spółki jawnej w spółce wpisanej do KRS.
Przesądzenia zatem wymagało to, czy Skarżący zasadnie został przez Organ uznany za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie wskazanym w decyzji tj. od dnia 12 lipca 2005r. do nadal (a zatem i po dniu 19 maja 2014r.) pomimo zgłaszanej przez niego okoliczności wypowiedzenia w dniu 19 maja 2014r. umowy spółki jawnej.
Zdaniem Sądu, z regulacji przywołanych powyżej przepisów prawa wynika, że sam fakt pozostawania danej osoby wspólnikiem spółki jawnej przesądza o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, bez konieczności ustalania faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez tę spółkę w relewantnym dla sprawy okresie czy też faktu wypowiedzenia umowy spółki w sytuacji dalszego pozostawania jej wspólnikiem. Istotne zatem jest to, że w okresie przyjętym przez Organ spółka jawna pozostawała obrocie prawnym (nie została wykreślona z KRS) a Skarżący pozostawał jej wspólnikiem.
Strona nie kwestionowała okoliczność pozostawania wspólnikiem spółki jawnej w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Skarżący reprezentował zaś pogląd, że z chwilą wypowiedzenia w dniu 19 maja 2014r. umowy spółki utraciła ona swój byt prawny. Stanowisko to jest niezasadne. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika jest co prawda powodem rozwiązania spółki (art. 58 § 1 pkt. 5 Ksh), przy czym dokonanie tego wypowiedzenia nie powoduje samoistnie utraty bytu prawnego spółki, jak to twierdzi Strona. W niniejszej sprawie nastąpi to dopiero po przeprowadzeniu wszczętej likwidacji i wykreśleniu spółki z KRS (zob. art. 84 § 1 Ksh). Zdaniem Sądu, orzecznictwo zaś sądów administracyjnych, jak i sądów powszechnych jest przy tym spójne co do tego, że spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru, o czym stanowi art. 251 § 1 Ksh, natomiast według art. 84 § 2 Ksh rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru. W obu przypadkach wpis do rejestru ma charakter konstytutywny.
Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie istotny jest fakt, iż Skarżący od 12 lipca 2005r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji, pozostawał wspólnikiem spółki jawnej, co wynika z danych rejestrowych KRS. W świetle danych zawartych w tym Rejestrze brak podstaw do wnioskowania o istnieniu wpisów, które mogły wpłynąć na sytuację Skarżącego w zakresie istotnym dla rozpatrywanej sprawy. W szczególności, jak słusznie spostrzegł Organ, Skarżący pozostawał wspólnikiem spółki jawnej a i brak było wpisu o wykreśleniu tej spółki jawnej z KRS a zatem przed datą wydania zaskarżonej decyzji do tego nie doszło.
Podsumowując powyższe, zdaniem Sądu, prawidłowe było stanowisko Organu co do tego, że Skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułów i w terminach wskazanych w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r. poz. 329) oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.), to jest przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI