VI SA/WA 2414/22

VI SA/Wa 2414/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-03-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący/
Magdalena Maliszewska
Paweł Gorajewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 286
art. 129(1) ust. 1 pkt 2, art. 129(1) ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Sentencja
Dnia 2 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Asesor WSA Paweł Gorajewski (spr.) Protokolant ref. Anna Arendt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2023 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 24 listopada 2020 r. [...] Spółka z o.o. z siedzibą w P.(dalej zwana "Skarżącą") złożyła podanie o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowny "DYNAMIC BIOGAS" dla wskazanych w podaniu towarów i usług z różnych klas klasyfikacji nicejskiej, a mianowicie:
– klasy 4: energia elektryczna ze źródeł odnawialnych; energia elektryczna z biogazu i biometanu; energia elektryczna; paliwa; biogaz;
– klasy 7: biogazownie; instalacje i maszyny produkujące biogaz i biometan; alternatory biotechnologiczne; fermentory; maszyny i instalacje (nieujęte w innych klasach) do użytku w produkcji energii elektrycznej lub cieplnej, w tym instalacje biogazowe i instalacje do odzyskiwania substancji odżywczych do użytku w produkcji nawozów; urządzenia do hydrolizy do obróbki wstępnej biomasy dla biogazowni i/lub zakładów zajmujących się odzyskiwaniem substancji odżywczych; mechanizmy sterownicze do maszyn i silników;
– klasy 9: oprogramowanie do regulacji, kontroli i monitorowania ogniw słonecznych, biogazowych, na biomasę, paliwowych, elektrowni wiatrowych i wodnych oraz geotermalnych i instalacji solarno-termicznych; instalacje do wytwarzania biogazu; systemy elektrycznych baterii i akumulatorów do przechowywania, dostawy, transmisji i stabilizacji energii elektrycznej, która jest dostarczana z sieci elektrycznej lub innego źródła wytwarzania energii elektrycznej;
– klasy 35: usługi sprzedaży następujących towarów: energia elektryczna ze źródeł odnawialnych, energia elektryczna z biogazu i biometanu, energia elektryczna, paliwa, biogaz, biogazownie, instalacje i maszyny produkujące biogaz i biometan, alternatory biotechnologiczne, fermentory, maszyny i instalacje do użytku w produkcji energii elektrycznej lub cieplnej, instalacje biogazowe i instalacje do odzyskiwania substancji odżywczych do użytku w produkcji nawozów, urządzenia do hydrolizy do obróbki wstępnej biomasy dla biogazowni i/lub zakładów zajmujących się odzyskiwaniem substancji odżywczych, mechanizmy sterownicze do maszyn i silników, instalacje do wytwarzania biogazu, systemy elektrycznych baterii i akumulatorów do przechowywania i/lub dostawy oraz transmisji i/lub stabilizacji energii elektrycznej która jest dostarczana z sieci elektrycznej lub innego źródła wytwarzania energii elektrycznej, oprogramowanie do regulacji oraz kontroli i monitorowania elektrowni wiatrowych i wodnych oraz geotermalnych i instalacji solarno-termicznych, oprogramowanie do regulacji oraz kontroli i monitorowania ogniw: słonecznych, biogazowych, na biomasę, paliwowych; usługi marketingowe w zakresie wytwarzania biogazu i biometanu; sprzedaż, najem i dzierżawa instalacji oraz maszyn produkujących biogaz i biometan;
– klasy 37: usługi budowlane w zakresie produkcji i konstrukcji instalacji oraz maszyn produkujących biogaz i biometan; montaż, naprawa, instalacja oraz konserwacja instalacji i maszyn produkujących biogaz i biometan; usługi w zakresie obsługi instalacji i maszyn produkujących biogaz i biometan;
– klasy 40: wytwarzanie energii; produkcja energii z biogazu i biometanu; produkcja biogazu; obróbka i przetwarzanie materiałów biodegradowalnych; przetwarzanie odpadów rolniczych, zwierzęcych i spożywczych na biogaz i biometan;
– klasy 42: badania naukowe i techniczne w dziedzinie wytwarzania biogazu i biometanu; projektowanie instalacji oraz maszyn produkujących biogaz i biometan; testowanie materiałów biodegradowalnych; usługi doradztwa technicznego w dziedzinie wytwarzania biogazu, zwiększania wartości biogazu; badania naukowe i techniczne w przedmiocie zmniejszenia kosztów inwestycyjnych; usługi inżynierii naukowej i technologicznej związane z planowaniem, budową, obsługą, konserwacją i renowacją instalacji biogazowych; usługi projektowania budynków w dziedzinie instalacji biogazowych; usługi doradcze w zakresie inżynierii w dziedzinie inżynierii środowiska, zwłaszcza w dziedzinie odzyskiwania energii z odpadów rolniczych; usługi doradztwa technologicznego w dziedzinie alternatywnego wytwarzania energii; badania i doradztwo biotechnologiczne w zakresie fermentacji odpadów rolniczych, półproduktów rolniczych i surowców odnawialnych do produkcji biogazu; usługi laboratoriów chemicznych i biologicznych; usługi w zakresie projektowania i rozwoju nowych technologii w dziedzinie instalacji biogazowych; projektowanie instalacji przemysłowych i nowych systemów w zakresie instalacji biogazowych; usługi inżynieryjne w zakresie projektowania maszyn, urządzeń i przyrządów jako elementów instalacji biogazowych; badania naukowe i techniczne w dziedzinie redukcji emisji metanu do środowiska.
W piśmie z 5 stycznia 2021 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej zwany "Urzędem Patentowym") poinformował Skarżącą, że na podstawie art. 129¹ ust. 1 pkt 2 i art. 129¹ ust. 1 pkt 3 w związku z art. 145 ust. 3 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 286 ze zm.; dalej zwanej "pwp") stwierdził, że na zgłoszony znak towarowy nie może zostać udzielone prawo ochronne. Urząd Patentowy wskazał, że oznaczenie "DYNAMIC BIOGAS" ma ogólnoinformacyjny charakter, wskazujący na rodzaj, przeznaczenie, skład, funkcję i sposób wytwarzania towarów, do oznaczania których zostało zgłoszone. Element BIOGAS informuje o rodzaju towaru i przedmiocie usług, a element DYNAMIC na sposób wytwarzania – rodzaj technologii użytej do wytwarzania tego biogazu. Urząd Patentowy uznał, że oznaczenie to nie spełnia podstawowej funkcji znaku towarowego, który ma służyć wskazaniu pochodzenia towarów i usług z jednego konkretnego źródła. W związku z tym Urząd Patentowy stwierdził, że oczekuje zajęcia przez Skarżącą stanowiska w zakreślonym terminie, informując że następnie rozstrzygnie sprawę na podstawie posiadanych materiałów.
W piśmie z 6 kwietnia 2021 r. Skarżąca przedstawiła stanowisko w sprawie. Podniosła, że oznaczenie "DYNAMIC BIOGAS" spełnia wymagania, jakie stawiane są znakom towarowym, ponieważ posiada zdolność odróżniającą i nie składa się wyłącznie z elementów opisowych. Skarżąca zwróciła uwagę, że:
– zgłoszone oznaczenie pochodzi z języka angielskiego, a zatem należy wziąć pod uwagę, że nie jest to język urzędowy w Polsce i nie jest znany powszechnie ani w takim stopniu, który umożliwiałby konsumentom nie tylko przetłumaczenie tego oznaczenia na język polski, ale także natychmiastowe zrozumienie jego treści i jednocześnie powiązanie tej treści z towarami i usługami;
– oznaczenie to nie jest nazwą konkretnego towaru lub usługi, nie wskazuje na sposób wytwarzania produktu lub jego obiektywnie postrzegalne cechy – słowo "dynamic", które można przetłumaczyć jako "dynamiczny", nie daje żadnego wyobrażenia o towarach lub usługach objętych zgłoszeniem; określenie takie jest używane w języku polskim najczęściej w terminologii muzycznej ("dynamiczna muzyka") czy w odniesieniu do utworów plastycznych ("dynamiczna kompozycja obrazu"), natomiast z całą pewnością nie jest to oznaczenie używane w odniesieniu do biogazu, energii elektrycznej czy baterii; aby nadać oznaczeniu "DYNAMIC BIOGAS" jakiekolwiek znaczenie, przeciętny konsument musiałby dokonać rozbudowanej analizy, a to wyłącza możliwość uznania tego oznaczenia za opisowe; zdaniem Skarżącej, jest to oznaczenie fantazyjne;
– badanie, czy znak jest opisowy, musi uwzględniać zakres towarów/usług objętych zgłoszeniem (w tym zakresie Skarżąca wskazała, że zgłoszone oznaczenie nie będzie opisowe dla towarów i usług ujętych w poszczególnych klasach, dla których zostało zgłoszone);
– zgłoszone oznaczenie ma zdolność odróżniającą; Skarżąca zwróciła uwagę, że żaden inny podmiot nie używa tego oznaczenia do oznaczania towarów/usług podobnych do zakresu zgłoszonego znaku; poza tym oznaczenie to stanowi również firmę Skarżącej używaną od 2015 r.;
– w Urzędzie Patentowym zarejestrowane są znaki słowne z elementem "dynamic" (w szczególności znak słowny "DYNAMIC" [...]); w związku z tym Skarżąca powołała się na art. 8 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej zwanej "kpa"), wskazując że Urząd Patentowy zobowiązany jest rozpatrzyć sprawę zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ale również wziąć pod uwagę decyzje wydane w analogicznych sprawach;
W konsekwencji Skarżąca wniosła o zarejestrowanie zgłoszonego znaku towarowego dla wszystkich towarów i usług objętych podaniem.
Decyzją z 24 września 2021 r. Urząd Patentowy, na podstawie art. 129¹ ust. 1 pkt 2 i art. 129¹ ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 145 ust. 1 pwp, odmówił udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony przez Skarżącą znak towarowy słowny "DYNAMIC BIOGAS". Urząd Patentowy uznał w szczególności, że sporne oznaczenie w odniesieniu do wszystkich towarów i usług wskazanych w klasach 4, 7, 9, 35, 37, 40, 42 nie posiada cech odróżniających, bowiem ma ono charakter informacyjny, opisowy. Oznaczenie to składa się z dwóch wyrazów "dynamic" i "biogas", a treść, jaką ono przekazuje, jest dla przeciętnego odbiorcy towarów i usług z branży biopaliw (do oznaczania których zostało przeznaczone) jednoznaczna i zrozumiała. Łączne zestawienie tych dwóch słów tworzy wrażenie, które wskazuje na biogaz wytwarzany (dzięki na przykład innowacyjnym rozwiązaniom technologicznym), szybko nowocześnie – dynamicznie, czyli biogaz wytwarzany w skróconym, maksymalnie usprawnionym procesie produkcyjnym. Przymiotnik DYNAMIC/dynamiczny w połączeniu z wyrazem BIOGAS/biogaz tworzy wyrażenie, które wskazuje na energię i szybkość procesu otrzymywania tego biogazu.
Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła w szczególności, że rozumienie znaku zaproponowane w decyzji Urzędu Patentowego jest wyłącznie interpretacją językową, niepowiązaną jednak w żadnym razie z faktycznymi cechami towarów i usług. Stwierdziła, że oznaczenie nie ma aktualnej, bezpośredniej, ani konkretnej więzi z towarami lub usługami. Skarżąca dodała, że nie istnieje coś takiego jak "dynamiczny sposób produkcji biogazu", a zatem przeciętny odbiorca nie powiąże słowa "DYNAMIC" z żadną konkretną cechą produktu.
Decyzją z 18 lipca 2022 r. Urząd Patentowy, na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 oraz art. 129¹ ust. 1 pkt 2 i 3 pwp, utrzymał w mocy decyzję z 24 września 2021 r.
Powołując się na art. 129¹ ust. 1 pkt 2 i 3 pwp, Urząd Patentowy stwierdził, że oznaczenia pozbawione dostatecznych znamion odróżniających są wyłączone spod ochrony. Dodał, że pod pojęciem oznaczenia, które nie nadaje się do odróżniania towarów i/lub usług, do oznaczania których zostało zgłoszone, należy rozumieć znaki, które nie wykazują żadnych cech charakterystycznych i nie pozwalają zidentyfikować towaru i/lub usługi jako pochodzącego z określonego źródła. Urząd Patentowy dodał, że udzielenie prawa ochronnego na dany znak towarowy nie może prowadzić do monopolizacji oznaczenia, które służy do przekazywania informacji o cechach towaru lub usługi.
Urząd Patentowy podtrzymał stanowisko, że sporne oznaczenie nie ma zdolności odróżniającej, stanowiąc przy tym oznaczenie informacyjne, opisowe. Wskazał, że słowo "DYNAMIC" w tłumaczeniu na język polski oznacza "pełen energii, energetyczny", natomiast zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN "dynamiczny" oznacza "ruchliwy, prężny, żywiołowy; powstający, poruszany lub występujący wskutek działania sił; związany z natężeniem siły dźwięków". Zatem określenie jako opisujące cechy towarów czy usług nie posiada cech dystynktywnych. Natomiast słowo "BIOGAS" oznacza biogaz – "gaz składający się głównie z metanu i dwutlenku węgla, uzyskiwany w procesie beztlenowej fermentacji biomasy (...)".
Urząd Patentowy dodał, że oceniając oznaczenia zgłoszone w języku obcym należy mieć na uwadze stopień znajomości danego języka wśród grupy odbiorców, do których skierowany jest sygnowany nim towar lub usługa. Urząd Patentowy zauważył przy tym, że dla znajomości często używanych w obrocie i prostych słów nie jest konieczna dogłębna znajomość języka obcego, czy też umiejętność porozumiewania się. Powołując się na dane dotyczące znajomości w 2019 r. języka angielskiego w Polsce, Urząd Patentowy wskazał, że znajomość ta wynosi 63,76% (czyli ponad 24 mln obywateli Polski deklaruje znajomość języka angielskiego), a zatem nie sposób przyjąć, że jest to język nieznany Polakom. W konsekwencji Urząd Patentowy przyjął, że natychmiastowe odczytanie przez odbiorców znaczenia przedmiotowego wyrażenia jest wysoce prawdopodobne.
Urząd Patentowy nie zgodził się ze stanowiskiem Skarżącej, że przedmiotowe oznaczenie nie wskazuje na rodzaj metody pozyskiwania biogazu, gdyż nie można przyspieszyć procesu fermentacji, a więc czynnika, dzięki któremu pozyskiwany jest biogaz oraz że nie występuje taki rodzaj metody na rynku, a tym bardziej nie jest on stosowany przez Skarżącą. W tym zakresie Urząd Patentowy powołał się na artykuły zamieszczone na stronie internetowej Skarżącej, które (w ocenie organu) wskazują na istnienie metody, dzięki której można przyspieszyć proces pozyskiwania biogazu i że proces ten stosuje Skarżąca.
Następnie Urząd Patentowy przedstawił argumentację, wskazującą że sporne oznaczenie ma charakter opisowy do towarów lub usług ujętych w poszczególnych klasach, dla których to oznaczenie zostało zgłoszone.
Zdaniem Urzędu Patentowego, względem zgłoszonych towarów przedmiotowe oznaczenie nie stanowi określenia fantazyjnego. W określeniu tym nie ma niczego, co wskazywałoby na gospodarcze pochodzenie oferowanych towarów i usług. Wręcz przeciwnie – oba słowa razem stanowią zwrot informacyjny i opisowy. W ocenie Urzędu Patentowego, odbiorca, do którego kierowane są omawiane towary i usługi, a więc z jednej strony specjalista, natomiast z drugiej strony indywidualny odbiorca zainteresowany biogazem, nie rozpozna w przedmiotowym oznaczeniu identyfikacji Skarżącej, nawet jeżeli zgłoszone oznaczenie jest tożsame z jej nazwą. Dla odbiorcy określenie DYNAMIC BIOGAS będzie mieć walory informacyjne o właściwościach i sposobie wytwarzania biogazu oraz usługach z tym związanych, nie zaś jako wskazówka gospodarczego ich pochodzenia. Urząd Patentowy przyjął, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, odbiorcy dokonując zakupu czy instalacji biogazowych czy produktów końcowych z nich pochodzących, zwracają uwagę na sposób wytwarzania i właściwości, które to składają się na efekt końcowy danego towaru czy usługi. Wynika to bowiem z coraz większej świadomości konsumentów co do nabywanych towarów i usług oraz tego, że sięgają oni coraz częściej po odnawialne źródła energii.
W konsekwencji Urząd Patentowy uznał, że przedmiotowe oznaczenie jako samodzielne nie jest w stanie pełnić funkcji identyfikatora gospodarczego pochodzenia. Skoro oznaczenie to nie zawiera żadnej grafiki czy elementów fantazyjnych, to odbiorcy, do których kierowane są towary i usługi Skarżącej, nie będą w stanie tylko po oznaczeniu słownym DYNAMIC BIOGAS powiązać ich ze zgłaszającym, co jest podstawową funkcją znaku towarowego.
Odnosząc się do kwestii dotychczasowej praktyki Urzędu Patentowego i Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) w zakresie rejestrowania oznaczeń zawierających element "dynamic", Urząd Patentowy wskazał, ze każde oznaczenie należy rozpatrywać i oceniać w swych konkretnych uwarunkowaniach i odniesieniach. Zdaniem Urzędu Patentowego, stosowanie zasady równego traktowania powinno ustąpić zasadzie legalizmu, zgodnie z którą nikt nie może powołać się, w celu podtrzymania swoich racji, wyłącznie na fakt działania korzystnego dla innej osoby.
Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego z 18 lipca 2022 r., zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości. Decyzji tej zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 7, art. "76 § 113", art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na niewyczerpującym i błędnym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w przyjęciu, iż zgłoszone oznaczenie składa się ze słów posiadających określone znaczenie w języku polskim;
2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu sprawy i nieprzeanalizowaniu pełnego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji na uznaniu, że oznaczenie "DYNAMIC BIOGAS" jest opisowe i nie posiada zdolności odróżniającej, podczas gdy materiał dowodowy potwierdza, iż oznaczenie używane jest w funkcji znaku towarowego;
3) naruszenie art. 7, art. "76 § 113", art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w braku odniesienia do właściwych odbiorców i poziomu ich uwagi podczas dokonywania decyzji zakupowych oraz pominięciu materiału dowodowego przedłożonego przez Skarżącą do akt sprawy, w szczególności we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;
4) naruszenie art. 8 kpa przez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej przez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, a mianowicie niewyjaśnienie różnicy pomiędzy zgłoszonym znakiem zarejestrowanym znakiem "DYNAMIC" oraz innymi znakami towarowymi wskazanymi przez Skarżącą w toku postępowania, co wskazywać by mogło, iż Urząd w swojej praktyce nie uznaje określenia "DYNAMIC" za opisowe, w szczególności w odniesieniu do towarów z klas 7 i 12, a zatem odmiennie aniżeli w niniejszej sprawie;
5) naruszenie art. 107 § 2 i 3 kpa przez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1) art. 129¹ ust. 1 pkt 2 pwp przez błędną wykładnię pojęcia zdolności odróżniającej;
2) art. 129¹ ust. 1 pkt 3 pwp przez błędną wykładnię pojęcia opisowości;
3) art. 129¹ ust. 1 pkt 3 pwp przez błędną subsumpcję i przyjęcie, że oznaczenie "DYNAMIC BIOGAS" składa się wyłącznie z elementów, które służą do opisu towarów i usług nim oznaczanych, a nie wskazuje źródła pochodzenia.
Mając na uwadze te zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 13 października 2022 r. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie rozprawy.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnicy stron podtrzymali stanowiska prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej zwanej "ppsa"). Podkreślenia wymaga również, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.
Skarga złożona w tej sprawie nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który powodowałby konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 129¹ ust. 1 pkt 2 i 3 pwp. Wynika z nich, że nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone lub które składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.
W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy dokonał prawidłowej wykładni art. 129¹ ust. 1 pkt 2 i 3 pwp, w tym trafnie ustalił znaczenie pojęcia "zdolności odróżniającej" i pojęcia "opisowości".
Co się tyczy kwestii "zdolności odróżniającej", to nie narusza prawa stanowisko Urzędu Patentowego, że pod pojęciem oznaczenia, które nie nadaje się do odróżniania towarów i/lub usług, do oznaczania których zostało zgłoszone, należy rozumieć znak, który nie wykazuje żadnych cech charakterystycznych i nie pozwala na zidentyfikowanie towaru i/lub usługi, jako pochodzącego z określonego źródła. Podkreślenia wymaga, że funkcją każdego znaku towarowego jest zdolność odróżniania towarów/usług jednego przedsiębiorstwa od towarów/usług tego samego rodzaju pochodzących od innych przedsiębiorstw, co wprost wynika z definicji zawartej w art. 120 ust. 1 pwp. Posiadanie przez znak towarowy dostatecznych znamion odróżniających jest zatem podstawową przesłanką ocenną, zaś dostateczne znamiona odróżniające umożliwiają postrzeganie przez właściwy krąg odbiorców, składający się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów, towarów i/lub usług nim oznaczanych, że dany towar/usługa, wśród towarów/usług tego samego rodzaju, pochodzi od konkretnego podmiotu (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 22 czerwca 2006 r. w sprawie C-24/05 P, pkt 23). Charakter odróżniający znaku towarowego należy oceniać, biorąc pod uwagę konkretne towary i/lub usługi, dla których oznaczania znak został zgłoszony oraz sposób postrzegania go przez istotny z tego punktu widzenia krąg odbiorców (wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-473/01 P i C-474/01 P, pkt 32 i 33, a także wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 7 października 2004 r. w sprawie C-136/02 P, pkt 19, jak również powołane tam orzecznictwo). Pogląd ten potwierdza również orzecznictwo sądów polskich (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 3446/01, ONSA 2003, nr 1, poz. 27, z aprobującą glosą M. Kępińskiego, OSP 2004, z. 1, poz. 11).
Co się zaś tyczy pojęcia "opisowości", to Urząd Patentowy prawidłowo uznał (s. 7 i następne zaskarżonej decyzji) - powołując się m.in. na orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - że znak towarowy nie ma określać jakości/wartości towarów nim oznaczanych, lecz służyć ich odróżnieniu od towarów innych producentów, a w konsekwencji znak towarowy nie może określać cech towarów nim oznaczanych. Urząd Patentowy trafnie powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2021 r. (sygn. akt II GSK 1216/21 – treść tego, jak i dalej powołanych orzeczeń sądów administracyjnych jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/), zgodnie z którym stwierdzenie, że znak jest opisowy jest wynikiem wielu czynników, a pierwszym etapem takiej analizy jest ustalenie znaczenia słów języka obcego w języku polskim, przy czym znaczenie to musi zostać ustalone dokładnie, aby prawidłowa była dalsza część analizy, polegająca na sprawdzeniu, czy to znaczenie będzie bezpośrednio odczytywane przez krąg odbiorców. Za prawidłowe należy uznać również stanowisko Urzędu Patentowego (s. 12 zaskarżonej decyzji), że nawet jeśli w momencie zgłoszenia znak towarowy nie jest używany jako oznaczenie opisowe, to może być uznany za znak opisowy, o ile w przyszłości może pełnić taką funkcję informacyjną. Dodać przy tym należy, że zakaz rejestracji znaków opisowych opiera się na założeniu, że pewne znaki muszą pozostać wolne dla innych przedsiębiorców w imię ochrony interesu publicznego (zob. J.C. Nave, Markenrecht in der Unternehmenspraxis, s. 52; S.M. Maniatis, Trade marks in Europe, s. 178; A. Michalak, Interes publiczny, s. 129 i n.), ma zatem na celu ochronę innych uczestników rynku oraz zapobieganie zubożeniu domeny publicznej (J. Mordwiłko-Osajda, Znak towarowy, s. 169–170). Skoro uzyskanie prawa ochronnego na znak towarowy powoduje uzyskanie wyłączności posługiwania się nim w obrocie, to prawo to nie może być zarezerwowane jedynie dla jednego przedsiębiorstwa i pozbawiać konkurentów możliwości przekazywania kupującym informacji o towarze przez stosowanie takich wskazówek lub oznaczeń (zob. U. Promińska, w: E. Nowińska, U. Promińska, K. Szczepanowska-Kozłowska, Własność przemysłowa i jej ochrona, Warszawa 2014, s. 421–422; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 23 października 2003 r., C-191/01 P, OHIM v. Wrigley, Zb.Orz. 2003, s. I–12447, pkt 31 oraz wyroki Sądu Pierwszej Instancji: z 20 marca 2002 r., T-356/00, Daimler Chrysler v. OHIM, "CARCARD", Zb.Orz. 2002, s. II–1963, pkt 24 i z 27 listopada 2003 r., T-348/02, Quick v. OHIM, "Quick", Zb.Orz. 2003, s. II–5071, pkt 27). W orzecznictwie wskazuje się również, że w przypadku gdy dane oznaczenie słowne posiada kilka znaczeń, dla odmowy rejestracji wystarczające jest, gdy jedno z nich ma charakter opisowy w stosunku do towarów, do których oznaczania ma być przeznaczony (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 23 października 2003 r., C-191/01 P, OHIM v. Wrigley, Zb.Orz. 2003, s. I–12447, pkt 32). Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 28 kwietnia 2021 r. (sygn. akt VI SA/Wa 684/21), ocenę opisowego charakteru oznaczenia przeprowadza się przez odniesienie, po pierwsze, do sposobu jego odbioru przez dany krąg odbiorców, a po drugie, do danych towarów lub usług. W skardze (s. 19 i następne) Skarżąca wyraziła prawidłowy pogląd, że znak towarowy ma charakter opisowy, jeżeli jego znaczenie jest natychmiast (bez dłuższego zastanowienia) i bezpośrednio postrzegane przez właściwy krąg odbiorców jako źródło informacji na temat zgłoszonych towarów i usług. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie. Aby oznaczenie zostało objęte zakazem rejestracji z uwagi na charakter opisowy, musi mieć wystarczająco bezpośredni i konkretny związek z rozważanymi produktami lub usługami, który pozwala danemu kręgowi odbiorców na natychmiastowe postrzeganie go, bez głębszego zastanowienia, jako opisu kategorii tych towarów lub usług lub jednej z ich cech (zob. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 27 lutego 2002 r., T-106/00, Streamserve v. OHIM, Zb.Orz. 2000, s. II–723, pkt 40, utrzymany w mocy postanowieniem Trybunału Sprawiedliwości z 5 lutego 2004 r., C-150/02 P, Streamserve v. OHIM, Zb.Orz. 2004, s. I–1461 oraz wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 20 marca 2002 r., T-356/00, Daimler Chrysler v. OHIM, Zb.Orz. 2002, s. II–1963, pkt 28; wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 14 czerwca 2007 r., T-207/06, Europig SA v. OHIM, Zb.Orz. 2007, s. II–1961; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 kwietnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 109/10; zob. również E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej, 2003, s. 190).
W ocenie Sądu, z zaskarżonej decyzji nie wynika, że Urząd Patentowy dokonał wykładni art. 129¹ ust. 1 pkt 3 pwp w sposób sprzeczny z tym poglądem. W szczególności na s. 9 decyzji stwierdzono, że "natychmiastowe odczytanie przez odbiorców znaczenia przedmiotowego wyrażenia jest wobec tego wysoce prawdopodobne (...)", zaś na s. 13 decyzji Urząd Patentowy stwierdził, że nie podziela stanowiska Skarżącej, że przedmiotowe oznaczenie nie wykazuje bezpośredniej opisowości.
Na s. 17 skargi Skarżąca przedstawiła stanowisko, że nawet jeśli poszczególne elementy oznaczenia mają charakter opisowy, to ich kombinacja może wykazywać charakter odróżniający. Skarżąca powołała się w tym zakresie na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 16 września 2004 r. w sprawie C-329/02 P. Zdaniem Sądu, z zaskarżonej decyzji nie wynika, że Urząd Patentowy dokonał wykładni bezwzględnych przeszkód rejestracji znaku towarowego w sposób sprzeczny z przywołanym poglądem. Na s. 12-13 decyzji stwierdzono, że "(...) Wyłącznie opisowy charakter wyraża się w tym, że formę przedstawieniową znaku wypełnia w całości treść informująca o cechach towaru bądź usług. Chodzi zatem o takie znaki, które składają się wyłącznie z elementów wskazujących na cechy towaru bądź usług, jak i takie, których treść jest opisowa względem towaru, usługi dla którego znak jest przeznaczony, gdzie elementy składowe jak i oznaczenie w całości przekazują treść jasną i zrozumiałą.". Ponadto z decyzji wynika, że Urząd Patentowy nie tylko przeanalizował poszczególne elementy zgłoszonego znaku towarowego pod względem tego, czy mają charakter opisowy, ale dokonał również oceny zdolności odróżniającej całego zgłoszonego słownego znaku towarowego.
W ocenie Sądu, opierając się na prawidłowej wykładni powyższych norm prawa materialnego, Urząd Patentowy zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sposób zgodny z art. 7 kpa ("W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.") i art. 77 § 1 kpa ("Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy."), a następnie dokonał swobodnej oceny tegoż materiału dowodowego bez naruszenia art. 80 kpa ("Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona."). Zdaniem Sądu, ustalenia faktyczne i przyjęta przez Urząd Patentowy podstawa prawna rozstrzygnięcia znalazły odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym i poddającym się kontroli sądowoadministracyjnej uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odpowiadającemu wymaganiom wynikającym z art. 107 § 3 kpa ("Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.").
Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy prawidłowo określił właściwy krąg odbiorców, składający się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów towarów i/lub usług oznaczanych zgłoszonym znakiem. Odbiorcą towarów i usług oznaczanych zgłoszonym znakiem będą zarówno specjaliści posiadający większą wiedzę w zakresie biogazu (np. zajmujący się realizacją inwestycji biogazowych przy zakładach przemysłowych, oczyszczalniach ścieków, czy składowiskach odpadów), jak i odbiorcy indywidualni - rolnicy planujący wykorzystanie biogazowni do utylizacji odpadu w postaci biomasy, bądź podmioty korzystające z biogazu jako paliwa napędzającego pojazdy mechaniczne. W ocenie Sądu, w świetle względów doświadczenie życiowego trafne jest stanowisko Urzędu Patentowego, że świadomość konsumentów inwestycji, towarów, czy usług związanych z biogazem w czasach powszechnego podkreślania znaczenia odnawialnych źródeł energii m.in. dla ochrony środowiska, jak też gospodarki stale się zwiększa. Trafny jest też pogląd Urzędu Patentowego, że zarówno wspomniani specjaliści, jak i indywidualni odbiorcy towarów i usług oznaczanych zgłoszonym znakiem towarowym będą zwracać uwagę na sposób wytwarzania biogazu z punktu widzenia jakości i efektywności planowanych inwestycji biogazowych, czy też wytwarzanego paliwa. Z tych względów Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącej, że konsumentów nie interesuje sposób produkcji paliw, ale to, jaką mają cenę i czy nadają się do danego pojazdu lub urządzenia, zaś nabywców urządzeń, maszyn lub oprogramowania związanego z biogazowniami interesuje przede wszystkim to, czy mogą zainstalować biogazownię i czy otrzymają pomoc techniczną.
Urząd Patentowy bez naruszania prawa ustalił też znaczenie poszczególnych wyrazów składających się na zgłoszony znak, jak i znaczenie całego zwrotu zarówno w języku angielskim, jak i w języku polskim. Opierając się o definicje słownikowe, Urząd Patentowy wskazał, że wyraz "DYNAMIC" oznacza w języku angielskim "full of energy; energetic", co w tłumaczeniu na język polski oznacza "pełen energii; energetyczny". Jak wynika z definicji słownikowej przywołanej w zaskarżonej decyzji, wyraz "dynamiczny" w języku polskim oznacza m.in. prężny, żywiołowy, powstający wskutek działania sił. Trafnie zatem Urząd Patentowy ocenił, że wyraz ten opisuje cechy towarów lub usług. Analogiczny charakter ma wyraz "BIOGAS" oznaczający w języku polskim biogaz, czyli gaz powstający w wyniku beztlenowej fermentacji metanowej, do wytwarzania którego służy biomasa pochodząca z przetwórstwa rolno-spożywczego (np. kiszonka z roślin) oraz hodowli (np. obornik). Zgłoszony znak oznacza zatem w języku polskim – jak trafnie przyjął Urząd Patentowy – "energetyczny biogaz", czy też biogaz pozyskiwany metodą dynamiczną, czyli szybciej.
Zdaniem Sądu, każdy z wyrazów składających się na zgłaszany znak, czyli "dynamic" i "biogas" ma w języku angielskim swoje ścisłe i określone znaczenie, a ich treść jest rozumiana natychmiastowo i bezpośrednio. W ocenie Sądu, Urząd Patentowy prawidłowo przyjął, że w sporne oznaczenie składa się z prostych znaczeniowo, a przez to możliwych do choćby intuicyjnego przetłumaczenia słów z języka angielskiego, zwłaszcza uwzględniając poziom podstawowej znajomości języka angielskiego w polskim społeczeństwie.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej, zestawienie tych słów nie prowadzi do nabycia przez zgłoszony znak towarowy dostatecznej zdolności odróżniającej. Znak ten będzie odczytywany jako dynamiczny biogaz, a zatem – jak trafnie przyjął Urząd Patentowy – będzie budził u nabywców zainteresowanych towarami i usługami z klas, dla których zgłaszany jest ten znak, przekonanie o tym, że dotyczy towarów lub usług, które dotyczą biogazu uzyskanego w sposób dynamiczny, czyli przyspieszony.
W ocenie Sądu, Urząd Patentowy prawidłowo zakwestionował stanowisko Skarżącej, że nie istnieje "dynamiczny biogaz". W zaskarżonej decyzji trafnie powołano w tym zakresie (s. 10 – 11) literaturę przedmiotu zamieszczoną na stronie internetowej Skarżącej, wskazującą na istniejące technologie m.in. podnoszące dynamikę procesu i maksymalizujące uzysk biogazu o podwyższonej zawartości metanu.
Wbrew stanowisku Skarżącej, nie ma podstaw do przyjęcia, że zgłoszony słowny znak towarowy jest wyłącznie fantazyjnym zlepkiem słów anglojęzycznych, które nie ma znaczenia w języku polskim i nie jest używane, czego dowodem miały być powołane przez Skarżącą dowody w postaci wyników wyszukiwania haseł "dynamic biogas" i "dynamiczny biogaz". Jak wynika z przedstawionej na wstępie wykładni prawa materialnego, nawet jeśli w momencie zgłoszenia znak towarowy nie jest używany jako oznaczenie opisowe, to może być uznany za znak opisowy, o ile w przyszłości może pełnić taką funkcję informacyjną. Zdaniem Sądu, taka możliwość - z uwagi na opisowość poszczególnych elementów, jak i całości zgłoszonego znaku - zachodzi w odniesieniu do oznaczenia Skarżącej.
Zgodne z prawem jest także stanowisko Urzędu Patentowego, że dla właściwego kręgu odbiorców zgłoszone oznaczenie nie ma zdolności odróżniającej, ponieważ składa się wyłącznie z elementów opisowych, które zarówno analizowane samodzielnie, jak i jako fraza DYNAMIC BIOGAS wskazują na cechy towarów i usług, do oznaczania których został przeznaczony znak towarowy Skarżącej. Znak ten nie zawiera dodatkowych elementów, które w wystarczający sposób odróżniałyby go i pozwalałyby na ustalenie pochodzenia oznaczanych nim towarów lub usług.
Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy na podstawie prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego zasadnie uznał, że sporne oznaczenie słowne DYNAMIC BIOGAS nie nadaje się do oznaczania towarów i usług wskazanych w podaniu o udzielenie prawa ochronnego. W zaskarżonej decyzji (s. 13 - 17) Urząd Patentowy prawidłowo ocenił dostateczne znamiona odróżniające, uwzględniając towary i usługi z poszczególnych klas klasyfikacji nicejskiej, do których oznaczania został przeznaczony zgłoszony znak towarowy. Co się tyczy wskazanych towarów z klasy 4, to uzasadniona jest ocena Urzędu Patentowego, że zgłoszony znak (mający określone znaczenie) wskazuje na sposób wytwarzania produktów czy też ich właściwości. Również odnośnie do wskazanych towarów z klasy 7 za prawidłowe należy uznać stanowisko Urzędu Patentowego, że sporny znak towarowy wskazuje na rodzaj i zastosowanie wskazanych urządzeń, maszyn i instalacji przeznaczonych do produkcji biogazu metodą dynamiczną, a zatem ma wobec nich charakter opisowy. Ta ocena jest istotna również dla kwestii zdolności odróżniającej spornego znaku w odniesieniu do towarów z klasy 9, które - jak trafnie stwierdził Urząd Patentowy - są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania maszyn wskazanych w klasie 7, stanowiąc ich elektroniczne podzespoły. Prawidłowa jest również ocena Urzędu Patentowego, że znak towarowy Skarżącej ma charakter opisowy względem usług z klasy 35, skoro oznaczenie to wskazuje (opisuje) sposób wytworzenia, rodzaj i zastosowanie towarów z klas 4, 7 i 9, zaś usługi sprzedaży czy usługi marketingowe z klasy 35 dotyczą właśnie tych towarów, a zatem są wobec nich komplementarne. Analogiczna argumentacja przemawia za przyjęciem, że zgłoszony znak towarowy ma charakter opisowy względem usług z klasy 37, skoro one również mają charakter komplementarny wobec towarów z klas 4, 7 i 9. Urząd Patentowy prawidłowo też przyjął, że sporny znak towarowy nie ma zdolności odróżniającej względem usług z klasy 40, gdyż jedynie opisuje sposób wytwarzania biogazu, z którego jest produkowana energia oraz przeznaczenie materiałów biodegradowalnych, które stanowią substrat niezbędny do wytworzenia biogazu. Sąd podzielił również stanowisko Urzędu Patentowego w zakresie braku zdolności odróżniającej znaku towarowego Skarżącej względem wskazanych w podaniu usług z klasy 42, skoro usługi te są związane z biogazem, zaś sporne oznaczenie opisuje przedmiot tych usług.
W konsekwencji Sąd uznał, że nałożenie słownego znaku towarowego DYNAMIC BIOGAS na wskazane w podaniu towary lub używanie go w stosunku do wskazanych tam usług nie będzie identyfikować konkretnego źródła komercyjnego pochodzenia tych towarów lub usług, ale jedynie informować o właściwościach biogazu, którego dotyczy określony towar lub usługa. Skoro zaś oznaczenie ma charakter opisowy, to jego rejestracja jest niemożliwa, aby nie doszło do monopolizacji oznaczeń opisowych, która istotnie ograniczałaby działalność gospodarczą innych przedsiębiorców. Z tego względu za niezasadny należało uznać postawiony w skardze zarzut błędnej subsumpcji art. 129¹ ust. 1 pkt 3 pwp.
Sąd za niezasadny uznał także zarzut naruszenia przez Urząd Patentowy art. 8 kpa ("§ 1. Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. § 2. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.") przez niewyjaśnienie różnicy pomiędzy znakiem towarowym zgłoszonym przez Skarżącą a zarejestrowanym znakiem "DYNAMIC" oraz innymi znakami towarowymi wskazanymi przez Skarżącą w toku postępowania. Sąd co do zasady podziela stanowisko Urzędu Patentowego odnośnie do indywidualizacji badania każdego oznaczenia zgłaszanego w charakterze znaku towarowego. Należy zaznaczyć, że wcześniejsze orzeczenia Urzędu Patentowego dotyczące znaków towarowych zarejestrowanych mogły zapaść w zupełnie innych okolicznościach faktycznych i prawnych, chociażby takich jak np. uznanie, zgodnie z przepisami pwp, że dane oznaczenie nabrało charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego w następstwie jego używania (tzw. wtórna zdolność odróżniająca), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Ponadto w okolicznościach niniejszej sprawy podstawą odmowy udzielenia prawa ochronnego był brak zdolności odróżniającej i opisowy charakter całego oznaczenia, tj. DYNAMIC BIOGAS, które - jak omówiono wyżej - wskazuje m.in. na sposób wytwarzania biogazu, nie zaś z powodu braku zdolności odróżniającej, czy opisowy charakter jednego z elementów tego znaku towarowego, tj. wyrazu "DYNAMIC". Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że Urząd Patentowy odstąpił od utrwalonej praktyki, skoro każde oznaczenie badane jest we właściwych dla niego uwarunkowaniach. W ocenie Sądu, Urząd Patentowy prawidłowo zbadał zgłoszone przez Skarżącą oznaczenie w świetle przepisów pwp i w kontekście stanu faktycznego związanego właśnie z tym oznaczeniem i jego cechami.
Ze wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.