VI SA/Wa 241/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił uchwałę Rady Miasta o odwołaniu ławnika z funkcji, stwierdzając nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organ.
Sprawa dotyczyła uchwały Rady Miasta o odwołaniu ławnika z funkcji z powodu posiadania renty inwalidzkiej. Skarżący zarzucili m.in. brak quorum i nieuprawniony wniosek. Sąd pierwszej instancji uchylił uchwałę, wskazując na nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez Radę, w szczególności w zakresie wpływu stanu zdrowia ławnika na jego zdolność do wykonywania obowiązków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą odwołania ławnika z funkcji. Podstawą odwołania był wniosek Prezesa Sądu Okręgowego, wskazujący na posiadanie przez ławnika renty inwalidzkiej, co miało uniemożliwiać mu wykonywanie obowiązków. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. braku quorum przy podejmowaniu uchwały oraz nieuprawnionego charakteru wniosku. Sąd pierwszej instancji, po rozpoznaniu sprawy, uchylił zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu wskazano, że Rada Miasta nie zebrała wystarczającego materiału dowodowego, aby prawidłowo ustalić, czy stan zdrowia ławnika faktycznie powoduje jego niezdolność do wykonywania funkcji. Sąd podkreślił, że sama renta inwalidzka nie jest wystarczającą przesłanką do odwołania, a konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku między schorzeniem a niezdolnością do pełnienia obowiązków ławnika. Sąd zwrócił uwagę na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym analizy akt rentowych i orzeczeń lekarskich.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała taka może być niezgodna z prawem, jeśli organ nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy stan zdrowia ławnika faktycznie powoduje jego niezdolność do pełnienia funkcji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że sama renta inwalidzka nie jest wystarczającą przesłanką do odwołania ławnika. Konieczne jest wykazanie związku między schorzeniem a niezdolnością do wykonywania obowiązków, co wymaga zebrania odpowiedniego materiału dowodowego, w tym orzeczeń lekarskich.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Umożliwia zaskarżenie uchwały rady gminy do sądu administracyjnego.
p.u.s.p. art. 166 § 2
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Reguluje zasady odwołania ławnika przez radę gminy na wniosek prezesa sądu, wskazując przyczyny takie jak niewykonywanie obowiązków, zachowanie godzące w powagę sądu lub niezdolność do wykonywania obowiązków.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej uchwały w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa.
Pomocnicze
u.s.g. art. 14
Ustawa o samorządzie gminnym
Przepis dotyczy obecności składu rady; uchwały zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady.
u.s.g. art. 18 § 7
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa kompetencje rady gminy, w tym w zakresie podejmowania uchwał.
p.u.s.p. art. 167 § 1
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Stanowi o zawieszeniu ławnika w pełnieniu obowiązków w razie ujawnienia okoliczności, które pozwalały na jego wybór, lub wszczęcia postępowania karnego.
p.u.s.p. art. 22 § 5
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Reguluje zastępowanie prezesa sądu przez wiceprezesa.
u.s.u.s. art. 68 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy orzeczeń lekarzy orzeczników ZUS i komisji lekarskich w kontekście świadczeń, ale może stanowić dowód na okoliczność zdolności do wykonywania funkcji ławnika.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 190
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o wykonalności zaskarżonej uchwały.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
u.u.m.st.W. art. 2
Ustawa o ustroju miasta stołecznego Warszawy
Określa liczbę radnych w Radzie m. st. Warszawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez Radę Miasta w zakresie wpływu stanu zdrowia ławnika na jego zdolność do wykonywania obowiązków. Niewystarczający materiał dowodowy zgromadzony przez Radę.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące braku quorum przy podejmowaniu uchwały (ostatecznie nieuznane za zasadne przez NSA w kontekście wykładni). Zarzuty dotyczące nieuprawnionego charakteru wniosku o odwołanie (ostatecznie uznane za niezasadne przez NSA).
Godne uwagi sformułowania
Choroba sama przez się nie musi, choć może powodować niezdolności do pełnienia funkcji ławnika. Rada poprzestała na samym wniosku bez żądania jego uzasadnienia w zakresie stwierdzonego faktu o zaburzeniach psychicznych uniemożliwiających T. W. wykonywanie funkcji ławnika.
Skład orzekający
Dorota Wdowiak
sprawozdawca
Ewa Marcinkowska
przewodniczący
Małgorzata Grzelak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego przez organy administracji, obowiązek zebrania materiału dowodowego, ocena zdolności do pełnienia funkcji ławnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury odwołania ławnika, ale zasady dotyczące ustalania stanu faktycznego i dowodów są ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zebranie dowodów przez organy administracji, nawet w sprawach dotyczących indywidualnych praw, takich jak funkcja ławnika.
“Czy choroba automatycznie dyskwalifikuje ławnika? Sąd wyjaśnia, jak ważne jest udowodnienie niezdolności do pełnienia funkcji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 241/07 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-04-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-02-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dorota Wdowiak /sprawozdawca/ Ewa Marcinkowska /przewodniczący/ Małgorzata Grzelak Symbol z opisem 6179 Inne o symbolu podstawowym 617 Sygn. powiązane II GSK 280/07 - Wyrok NSA z 2007-09-27 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Uchylono zaskarżoną uchwałę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007 r. sprawy ze skarg T. W. i K. w W. na uchwałę Rady m. [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji ławnika 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Rady m. st. Warszawy tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz: T. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz na rzecz K. w W. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych. Uzasadnienie VI SA/Wa 241/07 UZASADNIENIE Wiceprezes Sądu Okręgowego w W., działając z upoważnienia Prezesa tego Sądu, pismem z dnia [...] czerwca 2004 roku adresowanym do Przewodniczącego m. W. wnosił o odwołanie T. W. z funkcji ławnika Sądu Okręgowego w [...]., wybranego uchwałą nr [...]Rady m. [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku. W uzasadnieniu pisma stwierdził, że T. W. ma przyznaną rentę inwalidzką od 1994 roku z powodu [...] (wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2001 roku, sygn. [...]), co uniemożliwia mu wykonywanie obowiązków ławnika. Uchwałą nr [...] Rady m. [...]z dnia [...]kwietnia 2005 roku, podjętą na podstawie art. 18 ust. 7 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (D. U. z 2001r.,nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 166 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 ze zm.), T. W. został odwołany z funkcji ławnika Sądu Okręgowego w W. – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. Pismem z dnia [...] kwietnia 2005 roku T. W. wezwał Radę m. [...] do usunięcia naruszenia prawa i uchylenia bezprawnej uchwały Rady z dnia [...] kwietnia 2005 roku. W odpowiedzi Przewodniczący Rady m. [...] , w piśmie z dnia [...] maja 2005 roku skierowanym do wnioskodawcy stwierdził, iż przy podejmowaniu przedmiotowej uchwały nie było uchybień formalno-prawnych, w związku z czym wezwanie zostało pozostawione bez rozpoznania. Na uchwałę Rady m. [...] z dnia [...] kwietnia 2005 roku w przedmiocie odwołania T. W. z funkcji ławnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w trybie art. 101 § 1 ustawy o samorządzie gminnym, wniósł T. W. i O. w W. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucili: 1. nieważność uchwały Rady Miasta, albowiem nie było quorum niezbędnego dla ważności głosowania, 2. rozpoznanie wniosku pochodzącego od osoby nieuprawnionej; art. 166 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych daje kompetencje wnioskowania o odwołanie ławnika prezesowi sądu, a nie wiceprezesowi, 3. naruszenie art. 166 § 1 ust. 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych przez przyjęcie, że przepis ten ma charakter materialnoprawny, a nie blankietowo – kompetencyjny mający wyłącznie zastosowanie w związku z innym przepisem materialnoprawnym, 4. naruszenie art. 158 § 1 i art. 159 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych poprzez zanegowanie wynikających z tych przepisów norm a contrario, 5. naruszenie art. 68 ust. 1 pkt 1 lit f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez przyjęcie, że orzeczenia organów ZUS stanowią przesłankę materialnoprawną korespondującą z art. 166 § 2 ust. 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, 6. naruszenie art. 6 kpa oraz 7 Konstytucji RP poprzez samodzielne dokonywanie ustaleń faktycznych i dorabianie własnej podstawy subsumcyjnej, 7. naruszenia art. 107 § 1 kpa poprzez niewskazanie podstawy materialnoprawnej odwołania, co złamało zsadź legalizmu umocowana w art. 6 kpa i art. 7 Konstytucji RP, 8. naruszenia art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie ławnikowi czynnego udziału w toczących się postępowaniach, co rzutowało na sposób rozstrzygnięcia, albowiem skarżący nie mógł zgłaszać zarzutów, co do sposobu postępowania, gromadzenia materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Rada m. [...]wnosiła o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 9 marca 2006 roku wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1192/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z e zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów samorządu terytorialnego i ich związków, niemające charakteru aktów prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W sprawach ławników i ich ewentualnego odwołania gminy współdziałają z organami właściwych sądów powszechnych. Zgodnie z art. 166 §2 Prawa o ustroju sądów powszechnych, odwołanie ławnika dokonuje się uchwałą rady gminy, która wybrała ławnika, podjętą na wniosek prezesa właściwego sądu. Wybór ławników i ich ewentualne odwołanie należy jednak do wyłącznej, władczej kompetencji rad gmin, współdziałających tylko w tym zakresie z właściwymi organami sądów. Wobec powyższego, zdaniem sądu, należy stwierdzić, że uchwała rady gminy w sprawie odwołania ławnika, mimo że dotyczy sprawy indywidualnej, nie ma charakteru decyzji administracyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), ale – ze względu na swój przedmiot – podlega kontroli sądu administracyjnego i nie jest wyłączona, z racji przyznanego radzie gminy w tym zakresie uznania administracyjnego, z możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego, przewidzianej w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 166 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych rada gminy, która wybrała ławnika może go odwołać na wniosek prezesa właściwego sądu, w razie niewykonywania obowiązków ławnika, zachowania godzącego w powagę sądu lub niezdolność do wykonywania obowiązków ławnika. Wniosek właściwego prezesa sądu, w ocenie sądu, jest jedynym czynnikiem, który uruchamia procedurę odwołania ławnika przez radę gminy, której podstawę może stanowić każdy z powyższych powodów. Mechanizm ten zapewnia przedstawicielom władzy sądowniczej możliwość praktycznej i skutecznej weryfikacji osób wybranych na ławników przez rady gmin. Jednocześnie, zgodnie z art. 167 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych w czasie trwania kadencji nie powołuje się ławnika do pełnienia obowiązków w razie ujawniania okoliczności, które pozwalały na jego wybór, oraz w razie wszczęcia postępowania karnego przeciwko ławnikowi, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. Przepis ten stanowi gwarancję, że osoba, która została wybrana na ławnika przez radę gminy, spełniać będzie określone przez ustawodawcę kryteria, które warunkowały dopuszczalność jego wyboru. Regulacja ta pozwala nie tylko na zawieszenie ławnika w pełnieniu obowiązków z powodu okoliczności, które wystąpiły po wyborze, lecz także istniejące wcześniej, a jedynie ujawnionej post factum. Tym samym przepis art. 167 § 1 ustawy zapewnia kontrolę ze strony organów władzy sądowniczej legalności wyborów każdego ławnika. W przedmiotowej sprawie wniosek Prezesa Sądu oparty został na podstawie art. 166 § 1 pkt 4 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Zarówno wnioskodawca jak i Rada nie powołali w podstawie prawnej wniosku i w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały przepisów art. 158 § 1 oraz art. 159 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, na których to przepisach oparta została w znacznym stopniu skarga. Nie powoływali się również na art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) i nie stwierdzili, że orzeczenia organów ZUS (w rozpatrywanym przypadku – lekarzy orzeczników oraz lekarzy orzekających) stanowią przesłankę materialno - prawną dla przedmiotowego wniosku i uchwały m. [...] . Zdaniem Sądu, powołanie się w uzasadnieniu obu tych aktów na fakt posiadania przez ławnika T. W. od 1994 roku renty inwalidzkiej z powodu [...] , miało służyć uproszczeniu postępowania dowodowego, trudnego chociażby z tej przyczyny, iż miałoby toczyć się w materii objętej tajemnicą lekarską, zwłaszcza, że zostały wydane w tym zakresie stosowne dokumenty, których autentyczności nikt, włącznie ze skarżącym, nie kwestionował. W konsekwencji nie można podzielić opinii skarżącego, zdaniem Sądu, iż powołany przepis ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowił przesłankę materialnoprawną dla przedmiotowego wniosku im uchwały rady m. [...] . Odnosząc się do występującego w rozpatrywanej sprawie zakresu swobodnego działania Rady, Sąd stwierdził, że odwołanie się do stanowiska Prezesa Sądu Okręgowego w W. jako osoby najlepiej zorientowanej w półrocznej pracy ławnika i zdolności bądź jej braku do wykonywania obowiązków, stanowi wystarczającą przesłankę dla podjętego rozstrzygnięcia. Rada nie otrzymała żadnych materiałów, które mogłyby poddawać w wątpliwość twierdzenia Prezesa Sądu. Zarzuty dotyczące naruszenia, przez organy działające w sprawie, art. 6 i 7 Konstytucji RP przez "samodzielne dokonywanie ustaleń faktycznych i dorabianie własnej podstawy subsumcyjne" nie znajdują, zdaniem Sądu, uzasadnienia w materiale dowodowym. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 10 kpa oraz art. 107 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie ławnikowi czynnego udziału w kolejnych stadiach postępowania administracyjnego, w szczególności przed Wiceprezesem Sądu Okręgowego, jak i w postępowaniu przed Radą m. [...], a także poprzez pominięcie podstawy materialnoprawnej (a nie kompetencyjnej, w art. 166 § 2 ust. 4 Prawa o ustroju sądów powszechnych) rozstrzygnięcia (zaskarżonej uchwały). W ocenie Sądu ostatni przepis nie ma wyłącznie charakteru kompetencyjnego. Przez przyznanie radzie zakresu uznania administracyjnego i enumeratywne określenie przyczyn uzasadniających możliwość odwołania ławnika stanowi wystarczająca podstawę prawną dla podjętej i zaskarżonej uchwały. Sąd podkreślił, że zaskarżona uchwała Rady m. [...] zawierająca odwołania z funkcji ławnika jest niewątpliwie aktem o charakterze indywidualnym, ale nie jest decyzją załatwiającą sprawę z zakresu administracji publicznej, a więc nie podlega przepisom kpa. Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczących okoliczności podjęcia zaskarżonej uchwały, a zwłaszcza braku quorum, Sąd podzielił stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, iż przepis art. 14 ustawy o samorządzie gminnym odnosi się do obecności składu rady: uchwały zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady. Nie ulega wątpliwości, że taki skład był reprezentowany na sesji, na której została podjęta zaskarżona uchwała. Fakt, że część radnych nie głosowała nie przekreślił ustawowego wymogu ich obecności w czasie głosowania, a faktyczne wstrzymanie się od głosu nie prowadziło w tej sytuacji do stwierdzenia braku qorum i – co za tym idzie – nieważności uchwały z tej właśnie przyczyny. Oceniając zaskarżoną uchwałę, Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2006 roku T. W. złożył kasację. W wyniku złożonej kasacji, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 listopada 2006 roku uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż wbrew zarzutom skargi kasacyjnej pogląd Sądu I instancji wyrażający się w stwierdzeniu, że okoliczność, iż część radnych nie głosowała nie przekreśliła ustawowego wymogu ich obecności w czasie glosowania, a faktyczne wstrzymanie się od głosu nie prowadziło w tej sytuacji do stwierdzenia braku quorum i – co za tym idzie – nieważności uchwały z tej właśnie przyczyny, zasługuje na aprobatę. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż ustalone w art. 14 ustawy o samorządzie gminnym dla ważności uchwał quorum wynosi połowę ustawowego składu rady. W świetle art. 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. nr 41, poz. 361) w skład Rady m. ST. Warszawy wchodzą radni w liczbie 60, a więc taki też jest ustawowy skład Rady. Połowa tak ustalonego składu Rady wynosi 30 radnych. Z fragmentu protokołu sesji rady m. [...] , która odbyła się [...] kwietnia 2005 roku wynika, że glosowało 29 radnych. Z protokołu tego nie wynika jednak z całą pewnością w obecności ilu radnych zapadła przedmiotowa uchwała. Wprawdzie z protokołu wynika również, że uchwała przyjęta została w obecności 5 radnych LPR, ale klub radnych LPR nie wziął udziału w glosowaniu, aczkolwiek radni tego klubu byli obecni w czasie głosowania, o czym poinformował radny A. G., to z uwagi na wątpliwości odnośnie ilości radnych w czasie głosowania niezbędne było zbadanie istnienia quorum (30 radnych) na podstawie listy obecności, a nie wyłącznie poprzestaniu na oświadczeniu jednego z radnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również poglądu skargi kasacyjnej, iż przepis art. 166 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 ze zm.), który stanowił podstawę odwołania skarżącego z funkcji ławnika jest wyłącznie przepisem kompetencyjnym, a zatem nie mógł stanowić podstawy materialnoprawnej tej uchwały. Przepis ten, wbrew twierdzeniom skargi, określa nie tylko kompetencje dla rady gminy dla odwołania z funkcji ławnika, lecz również przesłankę materialną tego odwołania, a mianowicie niezdolność do wykonywania funkcji ławnika. Ta przesłanka jest niezależna od wymaganych od kandydata na ławnika (art. 158 § 1 i 2 oraz art. 159 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych), skoro jest rzeczą oczywistą, niezdolność dopełnienia funkcji ławnika może powstać w czasie sprawowania tej funkcji bądź tylko później zostać ujawniona. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd art. 166 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych przez przyjęcie, iż wiceprezes sądu posiada kompetencje prezesa sądu, skoro wniosek o odwołanie skarżącego z funkcji ławnika został podpisany przez Wiceprezesa Sądu Okręgowego w W. z upoważnienia Prezesa tegoż Sądu. Poza tym zgodnie z art. 22 § 5 tej ustawy prezesa sądu zastępuje wiceprezes. Skarga kasacyjna zasługiwała jednak na uwzględnienie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, albowiem nie została należycie wyjaśniona kwestia, czy stan zdrowia skarżącego na skutek stwierdzonego u niego schorzenia – [...] tj. [...]– spowodował niezdolność do wykonywania funkcji ławnika. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek orzeczeń lekarskich pozwalających na stwierdzenie tej niezdolności. Miarodajnym dowodem na tę okoliczność nie mógł być wyłącznie fakt, że skarżący z powodu powyższych schorzeń pobiera rentę inwalidzką od 1994 roku, gdyż od tego czasu stan zdrowia skarżącego mógł ulec znacznej poprawie. Niezbędnym zatem było przeprowadzenie dowodu z akt rentowych skarżącego i znajdujących się tam orzeczeń lekarskich. Wprawdzie zgodnie z art. 68 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) orzekania przez lekarze orzeczników ZUS oraz komisje lekarskie Zakładu dotyczy potrzeb ustalenia uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, tym nie mniej orzeczenia te mogą stanowić również dowód na okoliczność zdolności skarżącego do wykonywania funkcji ławnika. Rozważenia wymagał również, zdaniem Naczelny Sąd Administracyjny, zarzut skarżącego, iż posiadał orzeczenia lekarskie dotyczące aktualnego jego stanu zdrowia, które pozostawały w sprzeczności z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w sprawie niniejszej. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie jednak z art. 190 powyższej ustawy Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe, przy czym z określenia "związany jest wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sadu Administracyjnego, co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (wyrok NSA W-wa z dnia 2005.12.14 II OSK 342/05 LEX nr 190953). Z analizy uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2006 roku wydanego w sprawie II GSK 194/06 wynika, że Sąd ten nie podzielając zarzutów skargi kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów art. 166, §2 pkt 4, art. 158 § 1 i 2 oraz art. 159 § 1 i 2 Ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 ze zm.) oraz przepisu art. 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) zawarł w nim elementy dotyczące wykładni powyższych przepisów. W wyniku w/w rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie sprawę musiał ocenić legalność zaskarżonej uchwały mając na uwadze dokonaną, wiążącą wykładnię prawa. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, a wbrew twierdzeniom skarżącego, rada gminy, która wybrała ławnika, może go odwołać na wniosek prezesa właściwego sądu z powodu m.in. "w razie niezdolności do wykonywania funkcji ławnika". Stanowi o tym przepis art. 166 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych. Przepis ten określa nie tylko kompetencje dla rady gminy do odwołania z funkcji ławnika, ale stanowi także przesłankę materialną tego odwołania. Ta przesłanka jest niezależna od przesłanek wymaganych przy powołaniu ławnika, wynikających z uregulowania przewidzianego w art. 158 § 1 i 2, art. 159 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Proces odwołania uruchamia wniosek właściwego prezesa sądu. Prezesa zastępuje wiceprezes, co wynika z art. 22 § 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w związku z czym wiceprezes posiadał kompetencje do złożenia wniosku o odwołanie ławnika. Odnosząc się do samej procedury odwołania ławnika z pełnionej funkcji nie można zgodzić się z interpretacją skarżącego o naruszeniu przez Radę przepisu art. 14 ustawy o samorządzie gminnym. Okoliczność, że część radnych nie głosowała, nie przekreśla ustawowego wymogu ich obecności w czasie głosowania. Faktyczne wstrzymanie się od głosu, przy jednoczesnej obecności w procesie glosowania nie prowadzi do stwierdzenia braku quorum. Niezbędnym jednak było zbadanie istnienia quorum na podstawie listy obecności, a nie poprzestanie na oświadczeniu jednego z radnych, zwłaszcza wobec wątpliwości odnośnie ilości radnych w czasie głosowania. Dokonana przez NSA wykładnia prawa wiąże jedynie na tle stanu faktycznego sprawy uznanego przez ten sąd za niewadliwy. W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził braki w ustaleniach faktycznych, stwierdzając wprost, że sprawa nie została należycie wyjaśniona w zakresie stanu zdrowia skarżącego w aspekcie jego wpływu na wykonywanie obowiązków ławnika. Ponownie rozpoznając sprawę sąd stwierdził, że tenże stan faktyczny nie został przez Radę prawidłowo ustalony, co powoduje, że na jego tle dokonano nieprawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego. Obowiązkiem sądu pierwszej instancji było więc rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z normą art. 134 § 1. Rada nie zbadała wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Materiał dowodowy nie został przez Radę zgromadzony w sposób wyczerpujący. Zadaniem sądu administracyjnego, dokonującego oceny legalności zaskarżonej uchwały nie jest bowiem czynienie własnych ustaleń, a ich ocena, czy w postępowaniu o odwołanie ławnika został właściwie zgromadzony materiał dowodowy, czy ten materiał dowodowy został oceniony zgodnie z przepisami tego postępowania. Sąd obowiązany jest też zbadać, czy swobodna ocena dowodów nie została przekroczona i nie nosi cech dowolności. W aktualnym stanie faktycznym kontrola ta nie jest możliwa. Rozpoznając sprawę Rada winna wyjaśnić w sposób niebudzący wątpliwości, czy stan zdrowia skarżącego na skutek schorzenia pod postacią [...] powoduje jego niezdolność do wykonywania funkcji ławnika. Niezbędne w tym celu jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, a nie poprzestanie na twierdzeniu Prezesa Sądu. W tym celu niezbędne będą akta rentowe skarżącego, orzeczenia lekarskie dotyczące jego aktualnego stanu zdrowia, które posiada skarżący i chce je wykorzystać w sprawie. Prezes Sądu winien też pogłębić uzasadnienie wniosku o odwołanie. Chodzi o związek miedzy stanem zdrowia a niezdolnością do wykonywania funkcji ławnika. Choroba sama przez się nie musi, choć może powodować niezdolności do pełnienia funkcji ławnika. Wniosek Prezesa ograniczał się tylko do stwierdzenia, że zaburzenia psychiczne uniemożliwiają mu wykonywanie obowiązków ławnika. Rada natomiast poprzestała na samym wniosku bez żądania jego uzasadnienia w zakresie stwierdzonego faktu o zaburzeniach psychicznych uniemożliwiających T. W. wykonywanie funkcji ławnika. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku. O wykonalności zaskarżonej uchwały sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI