VI SA/Wa 2405/21

VI SA/Wa 2405/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-12-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka
Grażyna Śliwińska
Pamela Kuraś-Dębecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6251 Warunki techniczne nadawania programów radiowych i telewizyjnych (częstotliwość)
Hasła tematyczne
Radiofonia i telewizja
Sygn. powiązane
II GSK 927/22 - Wyrok NSA z 2025-12-11
Skarżony organ
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1815
art. 18 ust. 1-3; art. 11;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw
Dz.U.UE.L 2017 nr 138 poz 131 art. 6;
Decyzja Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2017/899 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie wykorzystywania zakresu częstotliwości 470-790  MHz w Unii
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61a par 1; art. 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 119 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 20 grudnia 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. sp. z .o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2021 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej "Prezes UKE") utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] maja 2021 r., mocą którego odmówił M. sp. z o.o. w [...] ( dalej "Skarżąca", "Spółka") wszczęcia postępowania w przedmiocie obniżenia opłaty, o której mowa w art. 185 ust. 1 Pt.
Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. oraz art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 576 z późn. zm., dalej "Pt") oraz w związku z art. art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu i rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1815 - dalej jako "nowelizacja" lub "ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r.").
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. 1. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Prezes UKE dokonał na rzecz E. S.A. (obecnie M. TV sp. z o.o.) z siedzibą w [...] rezerwacji częstotliwości wykorzystywanych w służbie radiofuzyjnej, na zasadzie współużytkowania, z zakresu [...] MHz - [...] MHz, kanałów TV o szerokości [...] MHz, w celu rozpowszechniania programu telewizyjnego pod nazwą "E. TV" w sposób cyfrowy drogą rozsiewczą naziemną, na czas określony, do dnia 26 maja 2029 r.
2. Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., Prezes UKE zmienił, przyznane sześcioma odrębnymi decyzjami, na rzecz ośmiu odrębnych współuczestników formalnych, rezerwacje częstotliwości z zakresu [...] MHz, udzielone w celu rozpowszechniania programów telewizyjnych w sposób cyfrowy drogą rozsiewczą naziemną na zasadzie współużytkowania w MUX1. Zmiany wprowadzone Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r.: dotyczyły, m.in. Decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r., w odniesieniu do wszystkich sześciu rezerwacji częstotliwości, dotyczyły obszaru wykorzystywania częstotliwości [...] i polegały na zmianie, z dniem 30 marca 2020 r., nr kanału TV z kanału nr 45 na kanał nr 21.
3. Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. Prezes UKE, zmienił rezerwacje częstotliwości zmienione już uprzednio Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Zmiany wprowadzone w Decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. polegały, m.in. na zastąpieniu - od dnia [...] czerwca 2022 r. - zakresu częstotliwości: [...] MHz zakresem częstotliwości [...] MHz.
4. Decyzja z [...] maja 2020 r. została przez Spółkę zaskarżona w całości (skarga w tej sprawie została złożona przez Spółkę w dniu: 24 czerwca 2020 r.). Skarga Spółki została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2021 r., wydanym w sprawie o sygnaturze VI SA/Wa 1435/20. Wyrok nie jest prawomocny. Oznacza to, iż na dzień wydania niniejszego postanowienia Decyzja z [...] maja 2020 r. nadal nie jest prawomocna.
5. Wnioskiem z dnia 30 czerwca 2020 r. Spółka wniosła o wydanie decyzji w sprawie obniżenia opłaty, o której mowa w art. 185 ust. 1 Pt, w części kosztów związanych z wykonaniem Decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Prezes UKE odmówił wszczęcia postępowania ww. sprawie. Postanowienie w tej sprawie Spółka zaskarżyła w dniu [...] października 2020 r. Skarga Strony została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2522/20. Wyrok jest prawomocny.
6. Wnioskiem z dnia 18 listopada 2020 r. Spółka wniosła o obniżenie opłaty, o której mowa w art. 185 ust. 1 Pt, w odniesieniu do wszystkich zmian wprowadzonych w celu wykonania Decyzji z dnia [...] maja 2020 r. oraz z dnia [...] grudnia 2019 r. wskazując na brak możliwości oszacowania kosztów zmian wynikających z Decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz Decyzji z dnia [...] maja 2020 r. a także powody takiego stanu rzeczy, oraz że, wniosek z dnia 18 listopada 2020 r., składa z ostrożności w celu zachowania uprawnienia do obniżenia opłaty o której mowa w art. 185 ust. 1 Pt.
7. Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., Prezes UKE odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku z dnia 18 listopada 2020 r.
8. Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2021 r. Spółka zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. w całości, zarzucając Prezesowi UKE naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 206 Pt oraz w zw. z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, w której w sprawie nie zachodziły "inne uzasadnione przyczyny", ze względu na które postępowanie nie mogło zostać wszczęte, w szczególności wniosek z dnia 18 listopada 2020 r. nie mógł być uznany za przedwczesny zarówno z uwagi na datę jego złożenia, jak i na brzmienie art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r.
9. Rozpoznając ponownie wniosek Spółki Prezes UKE stwierdził, że postanowienie z dnia [...] maja 2021 r. jest prawidłowe.
Uzasadniając swoje stanowisko Prezes UKE wskazał na treść art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r., z których wynika, że:
- w przypadku, gdy w celu wykonania decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/899 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie wykorzystywania zakresu częstotliwości [...] MHz w Unii (Dz. Urz. UE L 138 z 25.05.2017, s. 131) Prezes UKE cofnie lub zmieni decyzję przyznającą prawo do dysponowania częstotliwością z zakresu [...] MHz w służbie radiodyfuzyjnej na cele rozpowszechniania lub rozprowadzania programu telewizyjnego w sposób cyfrowy drogą rozsiewczą naziemną, przyznając w decyzji prawo do dysponowania częstotliwością z zakresu [...] MHz w służbie radiodyfuzyjnej na cele rozpowszechniania lub rozprowadzania programu telewizyjnego w sposób cyfrowy drogą rozsiewczą naziemną, podmiot, na rzecz którego została wydana prawomocna decyzja w sprawie przyznania prawa do dysponowania częstotliwością z zakresu [...] MHz (dalej "decyzja rezerwacyjna"), może zwrócić się do Prezesa UKE z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie obniżenia opłaty, o której mowa w art. 185 ust. 1 Pt, ponoszonej przez ten podmiot za prawo do dysponowania częstotliwością określoną w decyzji rezerwacyjnej (dalej "opłata"), za okres 3 kolejnych lat od dnia wydania decyzji obniżającej tę opłatę, jednak nie wcześniej niż od dnia, w którym podmiot rozpocznie wykorzystywanie częstotliwości wyłącznie w zakresie [...] MHz (art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r.),
- podmiot, o którym mowa powyżej, może złożyć wniosek o obniżenie opłaty w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji rezerwacyjnej wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa UKE (art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r.).
Zdaniem organu z brzmienia art. 18 ust. 1 i 2 nowelizacji wynika, że wniosek o obniżenie opłaty może być złożony jedynie przez podmiot, na rzecz którego wydana została prawomocna decyzja rezerwacyjna.
Jednocześnie, dokonując ustalenia terminu na złożenie ww. wniosku ustawodawca w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sposób wyraźny wskazał, iż:
- termin ten wynosi 6 miesięcy,
- powinien być liczony od dnia doręczenia decyzji rezerwacyjnej wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa UKE.
Wbrew stanowisku Spółki, termin złożenia wniosku o obniżenie opłaty nie jest jedynym warunkiem, jaki powinien zostać spełniony dla skutecznego uruchomienia postępowania w sprawie obniżenia opłaty. Ustawodawca wymaga jednocześnie złożenia wniosku przez "podmiot, na rzecz którego została wydana prawomocna decyzja w sprawie przyznania prawa do dysponowania częstotliwością z zakresu 470-694 MHz". W tym zakresie "niecelowym bowiem byłoby prowadzenie przez Prezesa UKE postępowania administracyjnego i wydawanie rozstrzygnięcia dot. obniżenia tej opłaty jedynie "na wypadek" uzyskania przez Stronę w przyszłości decyzji w sprawie dysponowania rezerwacją z zakresu poniżej 700 MHz.".
Zdaniem Prezesa UKE w istocie, ustawodawca przewidział w art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r., że powinna zostać zachowana pewna sekwencja zdarzeń, tj. wydanie (i doręczenie) stronie decyzji rezerwacyjnej, nabycie przez wspomnianą decyzję cechy prawomocności, a następnie wystąpienie z wnioskiem o obniżenie opłaty. W świetle treści art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. warunkami koniecznymi - które muszą się ziścić łącznie - uruchomienia postępowania w sprawie obniżania opłaty jest zakończenie postępowania w sprawie decyzji rezerwacyjnej prawomocnym orzeczeniem oraz złożenie wniosku o obniżenie opłaty z zachowaniem terminu określonego w 18 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. Wszczęcie postępowania o obniżenie opłaty uzależnione jest zatem od pozytywnego ustalenia istnienia wspomnianych powyżej warunków formalnych.
Natomiast wniosek z 18 listopada 2020 r. został złożony przez podmiot niedysponujący prawomocną decyzją rezerwacyjną. Związane jest to z faktem, iż decyzja z [...] maja 2020 r. została przez Wnioskodawcę zaskarżona w całości i nie jest prawomocna. Postępowanie w sprawie decyzji rezerwacyjnej nie jest zakończone prawomocnym orzeczeniem, a zatem wniosek o obniżenie opłaty ustalonej tą decyzją należy ocenić jako przedwczesny. Oznacza to również, że wniosek z 18 listopada 2020 r. został złożony przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia.
W następnej części uzasadnienia organ, po przytoczeniu argumentów Spółki, zawartych w wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśnił, że argumentacja przedstawiona przez Spółkę nie może być uznana za zasadną.
Po pierwsze Spółka całkowicie pomija zasadniczy warunek wszczęcia postępowania, jaki wynika z treści art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r., tj. złożenia wniosku przez "podmiot, na rzecz którego została wydana prawomocna decyzja w sprawie przyznania prawa do dysponowania częstotliwością z zakresu 470-694 MHz". Zatem tylko ten podmiot jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o obniżenie opłaty.
Spółka, formułując zarzuty pod adresem rozstrzygnięcia Prezesa UKE zawartego w postanowieniu z dnia [...] maja 2021 r. pomija całkowicie fakt, że art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r., ze względu na zawarte w nim odesłanie, dotyczy wyłącznie podmiotu dysponującego prawomocną decyzją rezerwacyjną. Skoro wniosek z dnia 18 listopada 2020 r. został złożony przez podmiot nieposiadający legitymacji do jego złożenia, to jakakolwiek argumentacja dotycząca terminu na złożenie wniosku o obniżenie opłaty - w okolicznościach sprawy - nie może być uznana za zasadną.
W myśl art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. rozpoczęcie biegu terminu na złożenie ww. wniosku determinowane jest dwoma różnymi przesłankami, które muszą wystąpić kumulatywnie - i dopiero zaistnienie drugiej z tych przesłanek (uzyskanie przymiotu prawomocności przez decyzję rezerwacyjną) otwiera bieg terminu na złożenie wniosku o obniżenie opłaty. Rozpoczęcie biegu tego terminu jest uzależnione od podmiotu zamierzającego wystąpić z wnioskiem w tej sprawie. W zależności od jego woli termin ten może rozpocząć swój bieg niemal bezpośrednio wraz z doręczeniem decyzji rezerwacyjnej (zrzeczenia się odwołania) albo nie rozpocząć swojego biegu w przypadku, jeśli wskutek działań tego podmiotu decyzja rezerwacyjna nie stanie się prawomocna przed upływem 6 miesięcy od dnia jej doręczenia w pierwszej instancji. Brzmienie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. w tym zakresie jest jasne i jednoznaczne - a ponadto ma potwierdzenie w wykładni funkcjonalnej.
Skoro z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. (w związku z zawartym w nim odesłaniem do ust. 1 tego artykułu) wynika, że wniosek o obniżenie opłaty może być złożony wyłącznie przez podmiot dysponujący prawomocną decyzją rezerwacyjną, to bieg terminu na złożenie wniosku w tej sprawie rozpoczyna się z pierwszym dniem, od którego podmiot ten zyskuje legitymację do złożenia wniosku o obniżenie opłaty. Również koniec tego terminu wyznacza art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. Upływa on z końcem 6 miesięcy licząc od dnia doręczenia decyzji rezerwacyjnej wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa UKE. .
Natomiast proponowany przez Spółkę sposób interpretacji art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. prowadziłby do sytuacji, w której przepis ten (wbrew zawartemu w nim odesłaniu) miałby zastosowanie także do podmiotu, który uzyskał rezerwację częstotliwości, a nie wyłącznie do podmiotów, których rezerwacje częstotliwości są prawomocne. Należy mieć na uwadze, że zaskarżenie decyzji rezerwacyjnej wprowadza niepewność prawną, a przede wszystkim brak ustabilizowania stosunku prawnego określonego decyzją rezerwacyjną. Wynikający z tego brak otwarcia terminu do wystąpienia o obniżenie opłaty za rezerwację, której byt prawny nie jest jeszcze przesądzony uznać należy za skutek zrozumiały. Przeciwna interpretacja, tj. dopuszczająca wszczęcie postępowania na wniosek podmiotu, który nie posiada prawomocnej decyzji rezerwacyjnej, byłaby niezgodna z jasnym i wyraźnym brzmieniem art. 18 ust. 2 nowelizacji.
Organ nie podzielił argumentacji Spółki, w świetle której postępowanie o obniżenie opłaty zostało wszczęte, a jedynie z uwagi na występowanie zagadnienia wstępnego, wyrażającego się w konieczności uzyskania prawomocnej decyzji rezerwacyjnej, należy przerwać je i zawiesić.
Prezes UKE stwierdził, że brak dysponowania przez Stronę prawomocną decyzją rezerwacyjną nie otworzył jej terminu do ubiegania się o obniżenie opłaty wynikającej z decyzji rezerwacyjnej. W związku z powyższym brak jest podstaw do zawieszenia postępowania, zwłaszcza, że zawiesić można postępowanie toczące się. Nie zawiesza się postępowania, które nie zostało wszczęte. Wydanie postanowienia o zawieszeniu niewszczętego postępowania stanowi rażące naruszenie prawa (przykładowo WSA w Warszawie w wyrokach z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 2202/06, Legalis oraz z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1172/09, Legalis).
Mając powyższe na uwadze Prezes UKE wskazał na treść art. 61a § 1 k.p.a., z którego wynika, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie występuje druga z ww. przesłanek, tj. wystąpienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania, co związane jest z okolicznością, że wniosek inicjującego postępowanie został złożony przez podmiot niedysponujący prawomocną decyzją rezerwacyjną, co uniemożliwia wydanie decyzji w sprawie obniżenia opłaty, w oparciu o art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. oraz przed rozpoczęciem biegu terminu na złożenie wniosku o obniżenie opłaty.
Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.1 art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 roku o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw ("Nowelizacja") poprzez błędne przyjęcie, że wniosek o wydanie decyzji w sprawie obniżenia opłaty, o której mowa w art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku Prawo telekomunikacyjne może zostać złożony dopiero po uzyskaniu cechy prawomocności przez decyzję w sprawie przyznania prawa do dysponowania częstotliwością z zakresu [...] MHz, o której mowa w art.18 ust. 2 nowelizacji podczas, gdy z art. 18 ust. 2 nowelizacji wynika wprost, że taki składany jest w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji rezerwacyjnej wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa UKE, która to decyzja w chwili jej doręczenia nie jest prawomocna, a nawet ostateczna (przysługują od niej środki zaskarżenia w administracyjnym i sądowoadministracyjnym toku instancji), co z kolei oznacza, iż każdy podmiot, któremu Prezes UKE doręczył wydaną przez siebie w pierwszej instancji decyzję rezerwacyjną w sprawie przyznania prawa do dysponowania częstotliwością z zakresu [...] MHz, o której mowa w art. 18 ust. 1 nowelizacji, w terminie 6 miesięcy od dnia takiego doręczenia, może złożyć wniosek o obniżenie opłaty, o której mowa w art. 185 ust. 1 Pt, a jedynie merytoryczne rozpatrzenie tego wniosku - a w efekcie wydanie decyzji w sprawie obniżenia opłaty, o której mowa w art. 185 ust. 1 Pt - jest uzależnione od tego, czy decyzja rezerwacyjna, o której mowa w art. 18 ust. 1 nowelizacji stanie się prawomocna;
1.2 art. 18 ust. 1 i ust. 2 nowelizacji w zw. z motywem (21) oraz art. 6 decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2017/899 z dnia 17 maja 2017 roku ("Decyzja UP) poprzez dokonanie wykładni art. 18 ust. 1 i ust. 2 nowelizacji w sposób sprzeczny z dyrektywami wykładni w zgodzie z prawem unijnym, prowadzącej do ryzyka pozbawienia Skarżącej prawa do uzyskania rekompensaty, o której mowa w ww. postanowieniach Decyzji UE;
2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
2.1 art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez uzasadnienie postanowienia w sposób wybiórczy, wewnętrznie sprzeczny, ograniczający się w istocie wyłącznie do analizy art. 18 ust. 1 nowelizacji z całkowitym pominięciem postanowień art. 18 ust. 2 nowelizacji, a także poprzez brak jednoznacznego wskazania, w jaki sposób - przy dokonanej przez organ wykładni art. 18 ust. 1 i ust. 2 nowelizacji - powinien być liczony termin do złożenia wniosku o obniżenie opłaty, o którym mowa w art. 18 ust. 2 nowelizacji, co stanowiło naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej, zasady informowania, a także zasady przekonywania wynikających z art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a.;
2.2 art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 Pt poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie obniżenia opłaty, o której mowa w art. 185 ust. 1 Pt, w sytuacji, gdy w sprawie nie zachodziły "inne uzasadnione przyczyny", ze względu na które postępowanie nie mogło zostać wszczęte, w szczególności wniosek Skarżącej z dnia 18 listopada 2020 r. nie mógł być uznany za przedwczesny, zarówno z uwagi na datę jego złożenia, jak i brzmienie art. 18 ust. 1 i ust. 2 nowelizacji.
W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia a także poprzedzającego je postanowienia oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podnoszone zarzuty zostały szczegółowo omówione.
Prezes UKE wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, by zaskarżone postanowienie zostało wydane z tego rodzaju naruszeniem prawa, które miałoby istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Istota sprawy dotyczy odmowy przez Prezesa UKE wszczęcia postępowania o wydanie decyzji w sprawie obniżenia opłaty, o której mowa w art. 185 ust. 1 Pt.
Art. 185 ust. 1 Pt stanowi, że podmiot, który uzyskał prawo do dysponowania częstotliwością w rezerwacji częstotliwości, uiszcza roczne opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością.
Stosownie art. 18 ust. 1 nowelizacji, stanowiącej realizację art. 6 decyzji Parlamentu i Rady w przypadku, gdy w celu wykonania decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/899 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie wykorzystywania zakresu częstotliwości 470-790 MHz w Unii (Dz. Urz. UE L 138 z 25.05.2017, s. 131) Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej cofnie lub zmieni decyzję przyznającą prawo do dysponowania częstotliwością z zakresu [...] MHz w służbie radiodyfuzyjnej na cele rozpowszechniania lub rozprowadzania programu telewizyjnego w sposób cyfrowy drogą rozsiewczą naziemną, przyznając w decyzji prawo do dysponowania częstotliwością z zakresu [...] MHz w służbie radiodyfuzyjnej na cele rozpowszechniania lub rozprowadzania programu telewizyjnego w sposób cyfrowy drogą rozsiewczą naziemną, podmiot, na rzecz którego została wydana prawomocna decyzja w sprawie przyznania prawa do dysponowania częstotliwością z zakresu [...] MHz, zwana dalej "decyzją rezerwacyjną", może zwrócić się do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie obniżenia opłaty, o której mowa w art. 185 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 11, ponoszonej przez ten podmiot za prawo do dysponowania częstotliwością określoną w decyzji rezerwacyjnej, zwanej dalej "opłatą", za okres 3 kolejnych lat od dnia wydania decyzji obniżającej opłatę, jednak nie wcześniej niż od dnia, w którym podmiot rozpocznie wykorzystywanie częstotliwości wyłącznie w zakresie [...] MHz.
Natomiast w myśl ust. 2 art. 18 nowelizacji podmiot, o którym mowa w ust. 1, może złożyć wniosek o obniżenie opłaty w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji rezerwacyjnej wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Dlatego też w art. 18 ust. 3 nowelizacji przewidziano, że Minister właściwy do spraw informatyzacji sporządzi analizę dotyczącą kosztów migracji związanych z wykonaniem decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/899 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie wykorzystywania zakresu częstotliwości [...] MHz w Unii, z podziałem na koszty związane z migracją poszczególnych podmiotów z zakresu [...] MHz do zakresu [...] MHz.
W złożonym wniosku z dnia 18 listopada 2020 r. Skarżąca domagała się obniżenia opłaty, o której mowa w art. 185 ust. 1 Pt, w odniesieniu do wszystkich zmian wprowadzonych w celu wykonania decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/899 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie wykorzystywania zakresu częstotliwości [...] MHz w Unii (Dz.Urz. UE L 138 z 25.05.2017, s. 131), a zatem zmian wynikających z Decyzji z dnia [...] maja 2020 r. oraz Decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. Spółka we wniosku podniosła m.in.: brak możliwości oszacowania kosztów zmian wynikających z Decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz Decyzji z dnia [...] maja 2020 r., a także powody takiego stanu rzeczy oraz wyjaśniła, że wniosek ten składa z ostrożności w celu zachowania uprawnienia do obniżenia opłaty, o której mowa w art. 185 ust. 1 Pt.
Stosownie do art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
Dokonując wykładni art. 61a § 1 k.p.a. należy stwierdzić, że ustawodawca wymienia tu dwie przesłanki dające podstawę do ewentualnej odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Pierwszą przesłanką jest złożenie żądania przez osobę, która nie jest stroną, drugą przesłanką jest z kolei zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Choć ustawodawca nie dokonał konkretyzacji przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, to należy jednak uznać, że przepis ten odnosi się do takich sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę wszczęcia postępowania administracyjnego. Przesłanka ta zostanie spełniona, gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, gdy w tej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Po drugie przepis art. 61a § 1 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie do postępowań wszczynanych na wniosek, i rozwiązanie takie jest podyktowane ekonomiką postępowania. Jeżeli bowiem już w momencie wszczęcia postępowania na wniosek strony można przewidzieć, że zostanie wydana decyzja umarzająca postępowanie, mija się z celem nie tylko prowadzenie takiego postępowania, ale również jego wszczynanie. W orzecznictwie uznaje się, że zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania administracyjnego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Wszczęcie postępowania na żądanie strony nastąpić może jedynie wówczas, gdy przepis prawa normuje możliwość żądania określonego zachowania organu administracji (tak Naczelny Sąd Administracyjnego w wyroku z 1 grudnia 2004 r., FPS 583/2004). Przesłanki odmowy wszczęcia postępowania zostały określone w sposób szeroki, gdyż organ wydaje postanowienie o odmowie, jeżeli z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2021 r., sygn. akt I GSK 461/21).
Wypada w tym miejscu przypomnieć, że sprawa niniejsza ma szerszy kontekst bowiem wydawane przez organ decyzje dotyczące zmiany rezerwacje częstotliwości są związane z realizacją decyzji Parlamentu i Rady w kwestii zwolnienia pasma [...] MHz: zakres [...] MHz - dotychczas wykorzystywanego wyłącznie przez telewizję naziemną i systemy pomocnicze w produkcji i nadawaniu programów TV (PMSE) - i przeznaczenia dla systemów szerokopasmowych (technologii 5G). W myśl motywu 20 decyzji Parlamentu i Rady:" Państwa członkowskie powinny przyjąć spójne krajowe plany działania ułatwiające wykorzystanie zakresu częstotliwości pasma 700 MHz do celów naziemnych bezprzewodowych usług szerokopasmowej łączności elektronicznej, a jednocześnie zapewnić ciągłość telewizyjnych usług nadawczych, które zwalniają ten zakres(...)".
Zdaniem Sądu Prezes UKE słusznie uważa, że decyzja, zwana w ustawie nowelizującej "decyzją rezerwacyjną" musi być prawomocna. W art. 18 ust. 1 nowelizacji mówi się, że: " podmiot, na rzecz którego została wydana prawomocna decyzja w sprawie przyznania prawa do dysponowania częstotliwością z zakresu [...] MHz, zwana dalej "decyzją rezerwacyjną", może zwrócić się do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie obniżenia opłaty, o której mowa w art. 185 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 11 (...)."
Decyzja z [...] maja 2020 r., nie jest prawomocna bowiem została zaskarżona do WSA w Warszawie. W tym stanie rzeczy doręczenie Spółce tej decyzji, a następnie jej późniejsze zaskarżenie do WSA nie mogło wywołać skutku w postaci nabycia prawomocności przez decyzję rezerwacyjną, która to cecha jest wymagana do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie obniżenia opłaty. W przeciwieństwie do twierdzeń Skarżącej cytowane wyżej przepisy prawa dotyczące nowelizacji uniemożliwiają organowi możliwość wszczęcia postępowania o obniżenie opłaty. Nie można zatem podzielić stanowiska Spółki, że organ: "powinien wszcząć to postępowanie, a następnie go zawiesić".
Niewątpliwie Skarżąca występując z przedmiotowym wnioskiem, nie wylegitymowała się prawomocną "decyzją rezerwacyjną", o której stanowi art. 18 ust. 1 nowelizacji.
W konsekwencji Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącej, że w sprawie doszło do naruszenia art. 18 ust. 1 i ust. 2 nowelizacji. Nie są także usprawiedliwione zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które są związane ściśle z zarzutami naruszenia prawa materialnego.
Dlatego Sąd, po analizie treści zaskarżonego postanowienia doszedł do wniosku, że Prezes UKE nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy oraz nie naruszył zarzucanych w skardze przepisów prawa materialnego.
Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności organ w sposób wyczerpujący wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia i podał powody, dla których uznał, że wszczęcie postępowania w sprawie obniżenia opłaty rezerwacyjnej jest niemożliwe a nadto wskazał, że brak dysponowania przez stronę prawomocną decyzją rezerwacyjną nie otworzył jej terminu do ubiegania się o obniżenie opłaty wynikającej z decyzji rezerwacyjnej.
Sprawa została – na postawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.