VI SA/Wa 2390/20

VI SA/Wa 2390/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska
Grażyna Śliwińska /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Nowecki
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 2070/21 - Wyrok NSA z 2025-04-09
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 11 i 22, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 2, art. 14 ust. 4, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1) i 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi O. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
VI SA/Wa 2390/20
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD", "organ odwoławczy" lub "organ") decyzją z [....] września 2020 r. nr [....] utrzymał w mocy decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [....] sierpnia 2019 r. nr [....] nakładającą na O. A. (dalej "skarżący", lub "strona") karę pieniężną w wysokości 8.800 zł (słownie: osiem tysięcy osiemset złotych).
Niniejszą decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 11 i 22, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 2, art. 14 ust. 4, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1) i 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2140) oraz Ip. 1.5, Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] kwietnia 2019 r. na [...]w W. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował S. A. . W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażera z [...] w W. do centrum J.. Kontrolujący ustalił, że przewóz wykonywano w imieniu i na rzecz O. A. . Przewóz osób kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Za wykonanie sługi pasażer uiścił opłatę w wysokości 9,07 zł (słownie: dziewięć złotych siedem groszy), a wręczył kierowcy 10 zł w gotowce. W trakcie czynności kontrolnych kierowca okazał do kontroli m.in. paszport oraz prawo jazdy. Podczas kontroli stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [....] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z [....] sierpnia 2019 r. nr [....] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 8.800 zł.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:
1) niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę,
2) wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie:
1) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczegolności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej,
2) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego przez skarżącego; organ w żaden sposób nie wykazał na jakiej podstawie skarżący ma odpowiadać za naruszenie ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji, w ktorej brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że zatrzymany kierowca wykonywał przejazd w imieniu skarżącego,
3) art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do wskazanej ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym,
4) art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w o transporcie drogowym w zw. z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
W uzasadnieniu odwołania stwierdzono, że z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji nie sposób wywnioskować na jakiej podstawie ustalono podmiot odpowiedzialny za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem strony, nie wykonywał on krajowego transportu drogowego, a podejmowane przez niego czynności, polegające na przewozie osób, nie nosiły cech wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący nie powinien ponosić odpowiedzialności za naruszenia z dnia kontroli, ponieważ nie ma powiązania pomiędzy skarżącym a kierowcą kontrolowanego pojazdu. Według strony, w dniu kontroli nie był wykonywany przewóz okazjonalny.
Po rozpatrzeniu odwołania, GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał na obowiązujące przepisy ustawy o transporcie drogowym, w szczególności na art. 4 pkt 11 zawierający definicję przewozu okazjonalnego oraz art. 18 ust. 4a, ust. 4b tej ustawy określający kryteria konstrukcyjne pojazdów. Ponadto organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (utd). W odniesieniu zaś do wysokości kary, art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1) w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e i 189f k.p.a. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a utd w zw. z art. 93 ust. 1 utd mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92 b ust. 1 utd. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej łub udzielenia pouczenia, przepisów działu lVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.
Zdaniem GITD, organ I instancji zgromadził w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i prawidłowo ustalił stan faktyczny. Organ ustalił, że strona posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną 10 sierpnia 2018 r. przez Prezydenta [...] . Zgodnie z tym pismem do ww. licencji nie został zgłoszony samochód osobowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Do w/w licencji zgłoszony jest inny samochód. Organ uznał, że strona nie zgłosiła w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu. Wskazał, że zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Organ ocenił, że strona w dniu kontroli wykonywała odpłatną usługę transportową w sytuacji braku zgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 800 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) utd oraz Ip. 1.5. załącznika nr 3 do utd.
W ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez stronę w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym S. A. wykonywał w dniu kontroli przewóz osób w imieniu i na rzecz strony, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej, z danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) oraz z dokumentacji fotograficznej w aktach sprawy. Organ wskazując na brzmienie art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym – podkreślił, że pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Ponadto przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu.
Organ odwoławczy uznał, organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy. Ocenił, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym prawidłowo został ustalony podmiot wykonujący przewóz z dnia kontroli. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu kontroli drogowej S. A. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy O. A. . W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażera z [...]w W. do centrum J.. Przewóz osób kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Przesłuchany w charakterze świadka pasażer Ł. B. , zeznał m.in., że usługa przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji Bolt zainstalowanej w telefonie. Za wykonanie usługi pasażer uiścił opłatę w wysokości 9,07 zł, a wręczył kierowcy 10 zł w gotowce. W toku kontroli ustalono na podstawie danych z CEPiK, że pojazd którym wykonywano usługę przewozu osób jest własnością O. A. . Równocześnie ustalono na podstawie informacji ze Straży Granicznej, iż O. A. złożył wniosek o pobyt i zatrudnienie S. A. . Ponadto, kierowca podpisał protokół kontroli drogowej bez wnoszenia jakichkolwiek uwag. Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest spójny i potwierdza, że przewóz z dnia kontroli wykonywany był w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy, O. A. . Równocześnie stwierdził, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wskazał jakiegokolwiek dowodu wskazującego, że to kierowca wykonywał w dniu kontroli drogowej okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym. Za taki dowód organ nie uznał kserokopii umowy najmu samochodu osobowego, ponieważ nie zmienia ona faktu wykonania przewozu z dnia kontroli w imieniu i na rzecz strony.
Odnosząc się do zarzutu, iż organ I instancji nie ustalił czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, a także braku weryfikacji przez organ, czy skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy w ocenie organu odwoławczego okoliczność ta jest nieistotna dla przedmiotu sprawy. Organ powołując się na linię orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art, 77 § 1 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego, który w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów przez stronę. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Ponadto organ wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym.
Na decyzję GITD skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej - zwłaszcza, że osobą faktycznie wykonującą przejazd nie był sam skarżący; organ w żaden sposób nie wykazał na jakiej podstawie skarżący ma odpowiadać ze naruszenie ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji, w której brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania. że zatrzymany kierowca wykonywał przejazd w imieniu skarżącego:
2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5 oraz 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;
4) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno skarżona decyzja GITD, jak i utrzymana nią w mocy decyzja WITD, nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a organy słusznie przyjęły, że skarżąca w dacie zdarzenia objętego kontrolą drogową wykonywała transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
Zaskarżoną decyzją nałożono również karę pieniężną za niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 4 pkt 11 u.t.d. przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Definicja przewozu okazjonalnego została oparta na konstrukcji negacji. Ustawodawca określa bowiem, że jest to przewóz osób, który nie spełnia wymogów przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego ani przewozu wahadłowego (R. Strachowska, Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz, LEX/el. 2012). Przewozem regularnym w rozumieniu art. 4 pkt 7 u.t.d. jest publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2244). Przewóz regularny specjalny stanowi zaś niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (art. 4 pkt 9 u.t.d.). Natomiast przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:
a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,
b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km (art. 4 pkt 10 u.t.d.).
Podkreślenia wymaga jednak, że definicja legalna przewozu okazjonalnego jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, w związku z tym należy posiłkowo posłużyć się przesłankami zawartymi w definicji "usług okazjonalnych" z art. 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88), dalej "rozporządzenie 1073/2009". Przepis art. 2 pkt 4 rozporządzenia 1073/2009 definiuje usługi okazjonalne jako usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika.
Usługami regularnymi są natomiast usługi polegające na przewozie osób w określonych odstępach czasu i na określonych trasach, przy czym pasażerowie są zabierani z określonych z góry przystanków i dowożeni na z góry określone przystanki (art. 2 pkt 2 rozporządzenia 1073/2009).
Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że przewozem okazjonalnym jest taki przewóz, który nie ma charakteru regularnego, czyli nie odbywa się w określonych odstępach czasu i na określonych trasach, a odbywa się natomiast z inicjatywy klienta lub samego przewoźnika, często w różnym czasie i na różnych trasach w zależności od woli jednej ze stron.
Stosownie do przepisów ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.). Od tej zasady ustawodawca w art. 18 ust. 4b u.t.d. przewiduje wyjątek i dopuszcza przewóz okazjonalny pojazdem samochodowym niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącego wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, w przypadku:
1) przejazdu pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu. Zaś zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej, przy czym dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.
W rozpoznawanej sprawie poddany do kontroli przewóz wykonywany był samochodem osobowym przeznaczonym do przewozu maksymalnie 5 osób łącznie z kierowcą. Kierowca nie okazał kontrolerom wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wystawionym na skarżącego.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił, że skarżący posiada licencję nr [...], jednak kontrolowany pojazd marki [...] o nr rej. [...]nie został zgłoszony do licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 2 utd przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Prowadzenie działalności gospodarczej w transporcie drogowym przez licencjonowanego przewoźnika drogowego łączy się z obowiązkiem informowanym, organu, który udzielił licencji, o wszelkich zmianach danych. Przewoźnik powinien zgłaszać wszelkie zmiany nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Zgłoszenie ma charakter czynności materialno-technicznej, której celem jest uaktualnienie akt sprawy znajdujących się u organu udzielającego licencję, jednak niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 800 zł (zgodnie z Ip. 1.5. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).
Zdaniem Sądu, nie budzą wątpliwości także ustalenia, że w chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażera z [...]w W. do centrum J.. Przewoź pasażera kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Przesłuchany w charakterze świadka pasażer Ł. B. , zeznał m.in., że usługa przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji Bolt zainstalowanej w telefonie klienta. Dzięki tej aplikacji dochodzi do połączenia pomiędzy klientem i kierowcą. Świadek wyjaśnił również, że przy zamawianiu kursu, aplikacja wskazała przewidywaną cenę kursu. Za wykonanie usługi pasażer uiścił opłatę w wysokości 9,07 zł, a wręczył kierowcy 10 zł w gotowce.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi wyjątek określony w art. 18 ust. 4b u.t.d., ponieważ umowa nie została zawarta bezpośrednio z klientem, ale za pośrednictwem aplikacji, która dodatkowo sama ustala opłatę za przejazd. Wbrew zatem zarzutom podniesionym w skardze wykonywany przewóz był przewozem okazjonalnym i fakt skorzystania przez klienta z aplikacji Bolt jedynie to potwierdza.
Wspomnieć należy również, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2017 r., C-434/15, http://curia.europa.eu/, usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. W świetle przywołanego orzeczenia nie ulega wątpliwości, że pośrednictwo aplikacji na telefon, jak Bolt, czy Uber, jest nierozerwalnie związana z usługą przewozową świadczoną przez osobę wykonującą przewóz na rzecz klienta. Skoro korzystanie z aplikacji na telefon przez pasażera, przy zamawianiu i płatności przy przewozie, jest traktowane jako część usługi transportowej (w zakresie pośrednictwa), to oczywiste jest, że skarżąca jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera) również wykonywała usługę transportową (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 maja 2018 r., III SA/Łd 686/17, cbosa).
W ocenie Sądu nie ulega również wątpliwości, że wykonywany przewóz nosił znamiona działalności gospodarczej. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 z późn. zm.), działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych, w tym protokołu kontroli drogowej, protokołu przesłuchania klienta jednoznacznie wynika, że kierujący wykonywał na rzecz skarżącego przedmiotowy przewóz. Wskazany materiał dowodowy przeczy zarzutom skargi, że organy nie wykazały, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Tym bardziej, że posiada on licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Nie budzi zastrzeżeń Sądu także ustalenie przez organy, na podstawie informacji ze Straży Granicznej, iż Pan O. A. złożył wniosek o pobyt i zatrudnienie Pana S. A. .
Z okoliczności stanu faktycznego ustalonego przez organy w sposób wyczerpujący wynika także, że przewóz został wykonany w celach zarobkowych skarżącego. Za przewóz została bowiem uiszczona przez pasażera opłata w wysokości 9,07 zł. Zamówienie wykonania przedmiotowej usługi transportu nastąpiło zaś z wykorzystaniem aplikacji Bolt. Usługa została wykonana na rzecz i w imieniu skarżącego, co wynika ze wskazanego zebranego przez organ materiału dowodowego.
Wbrew zarzutom skargi, z niebudzących wątpliwości ustaleń organu odwoławczego wynika, że kierujący pojazdem nie dysponował umową zawartą z pasażerem w związku z ww. przewozem drogowym oraz nie okazał własnej licencji na wykonywanie transportu drogowego osób samochodem osobowym, ani żadnego innego równoważnego dokumentu uprawniającego go do wykonywania ww. usługi transportowej. Sam zaś pojazd należał do skarżącego, co wynika bezsprzecznie z danych zawartych w CEPiK.
Organ prawidłowo zatem ocenił, że powyższe okoliczności wynikają ze zgromadzonych w toku postępowania dowodów, tj. przede wszystkim protokołu przesłuchania świadka oraz protokołu kontroli drogowej. Zdaniem Sądu, zgromadzony materiał jest spójny i kompletny, a jego ocena logiczna. Skarżący nie podważył skutecznie stosownymi dowodami ustalenia, że to na jego rzecz kierowca wykonywał czynności polegające na odpłatnym przewozie osób. Charakter usług świadczonych przez skarżącego niewątpliwie potwierdza korzystanie przy ich wykonywaniu z aplikacji Bolt, co wymaga zarejestrowania na platformie internetowej. Jednocześnie jest faktem powszechnie znanym, że aplikacja internetowa tego typu służy do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę, a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Prawidłowo więc organy przyjęły, że skarżący, korzystając z aplikacji Bolt, wykonywał odpłatny przewóz osób. Zaprzeczeniem ustaleń organu nie jest wskazana przez skarżącego okoliczność zawarcia umowy najmu samochodu pomiędzy skarżącym a kierowcą. Z umowy tej nie wynika bowiem, że w dniu kontroli - [...] kwietnia 2019 r. kontrolowany przewóz był realizowany w ramach tej umowy. Tym samym umowa ta nie podważa prawidłowych ustaleń organu, że w dniu kontroli przewóz był realizowany w imieniu i na rzecz strony.
W ocenie Sądu, GITD miał zatem uzasadnione podstawy do przyjęcia, że w takim przypadku nie został spełniony warunek dozwolonego przewozu okazjonalnego samochodem osobowym, o którym mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit c utd.
Odnosząc się do zarzutów skargi, należy uznać za niezasadny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry przez aplikację.
Tymczasem, na gruncie niniejszej sprawy wykonanie przewozu nie nastąpiło w oparciu o umowę zawartą w formie pisemnej bezpośrednio z klientem w lokalu przedsiębiorstwa (zeznania świadka Ł. B. ). Niespełniona zatem została także przesłanka z art.18 ust. 4b pkt 2 lit b ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji gdy niespełnienie chociażby jednej z przesłanek ujętych w art. 18 ust. 4b u.t.d. wystarczyłoby dla uznania niedopuszczalności przewozu okazjonalnego w omawianym przypadku.
Reasumując, strona nie zgłosiła zmian w posiadanej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, przy czym niespełnione zostały wymogi wynikające z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 u.t.d. Samochód osobowy, którym dokonano przewozu pasażera, nie spełniał również kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d. gdyż nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, lecz do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co wynika z zapisów w protokole kontroli oraz bazy CEPiK. Nie zaistniały również wszystkie przesłanki, które umożliwiałyby niespełnienie przez skarżącego wymogów konstrukcyjnych pojazdu z art. 18 ust. 4a u.t.d. Strona bowiem nie zawarła z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Nie doszło też do ryczałtowego ustalenia opłaty za usługę przed rozpoczęciem przewozu. Jak natomiast wynika z treści art. 18 ust. 4a pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było zastosowanie uregulowanego w tym przepisie wyjątku od wymogów konstrukcyjnych samochodu, którym dokonywany jest przewóz okazjonalny.
W konsekwencji zasadnie GITD uznał, że w niniejszej sprawie doszło do przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. w warunkach niespełnienia także przesłanek, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym. W przypadku zaś stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem podlega karze pieniężnej, stosownie do art. 92a ustawy o transporcie drogowym. Natomiast wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do u.t.d. Do rozpoznawanej sprawy zastosowanie ma lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. stosownie do którego, naruszeniem w rozumieniu art. 92a u.t.d. jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., i wysokość kary pieniężnej wynosi 8.000 zł.
Odnosząc się więc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego podniesionych w skardze Sąd uznał je za niezasadne.
Badając legalność wydanego rozstrzygnięcia Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym podnoszonych przez skarżącego we wniesionej skardze. Zdaniem Sądu, organy transportu drogowego zebrały w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, który pozwolił na ustalenie, że wykonywany przewóz wyczerpywał znamiona przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. i doszło do naruszenia art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d. Ponadto, organ odwoławczy słusznie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uzasadnienie wydanej decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a., a sposób prowadzenia przez organy postępowania nie narusza zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, określonej w art. 8 k.p.a.
Organy prawidłowo umotywowały wydane decyzje, przedstawiły stan faktyczny i prawny sprawy oraz wyjaśniły na podstawie jakich dowodów zdecydowano o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. Podstawę poczynionych ustaleń stanowiły dowody w postaci protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 r., zeznań świadka (pasażera), informacji z CEPiK, dokumentacji fotograficznej pojazdu. Dowody te były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Raz jeszcze należy podkreślić, że skarżący na potwierdzenie swojego stanowiska nie przedstawił żadnego dowodu. Natomiast dokumenty, na które powołał się w toku postępowania, nie świadczą o tym, że wykonywany przewóz pasażera dokonany był przez inny podmiot. Pozbawione podstaw są zatem zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a.
Sąd nie stwierdził także tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które ma obowiązek badać z urzędu.
Z tych wszystkich względów Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekając w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 t.j.).