VI SA/WA 2364/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-01-12
NSAinneWysokawsa
wzór przemysłowyprawo własności przemysłowejunieważnienie prawawidocznośćkształtka wieńcowasystem szalunkowysąd administracyjnyorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego o unieważnieniu prawa do rejestracji wzoru przemysłowego "Kształtka wieńcowa zewnętrzna" z powodu braku przesłanki widoczności.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę na decyzję Urzędu Patentowego, która unieważniła prawo do rejestracji wzoru przemysłowego "Kształtka wieńcowa zewnętrzna". Głównym zarzutem było niespełnienie przez wzór przesłanki widoczności w toku zwykłego używania. Sąd uznał, że kształtka, będąca elementem systemu szalunkowego, jest niewidoczna po zainstalowaniu (zalana betonem, przykryta ociepleniem/tynkami/farbą), co zgodnie z orzecznictwem wyklucza jej ochronę jako wzoru przemysłowego. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę wniesioną przez spółkę jawną przeciwko decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, która unieważniła prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Kształtka wieńcowa zewnętrzna". Podstawą unieważnienia było niespełnienie przez wzór przesłanki widoczności w toku zwykłego używania, co jest wymogiem dla ochrony wzorów przemysłowych. Skarżący zarzucał błędną wykładnię przepisów, w szczególności art. 102 P.w.p., twierdząc, że kształtka jest samodzielnym wytworem i nie stanowi części systemu złożonego, dla którego widoczność jest wymagana. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko Urzędu Patentowego. Uzasadnił, że nawet samodzielny wytwór musi być widoczny w toku zwykłego używania, a kształtka wieńcowa, po zamontowaniu w systemie szalunkowym, staje się niewidoczna. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które podkreśla, że istota wzoru przemysłowego tkwi w jego postrzegalnej postaci. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. oraz kwestii interesu prawnego, wskazując, że brak widoczności był wadą istniejącą od początku, która została wykazana w postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wzór przemysłowy musi być widoczny w toku zwykłego używania produktu, aby podlegać ochronie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kształtka wieńcowa, będąca elementem systemu szalunkowego, po zamontowaniu i zalaniu betonem, a następnie przykryciu warstwami wykończeniowymi, staje się niewidoczna. Zgodnie z przepisami P.w.p. i dyrektyw UE, ochrona wzoru przemysłowego obejmuje jego postrzegalne cechy zewnętrzne, a części niewidoczne w toku zwykłego używania nie podlegają ochronie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

P.w.p. art. 102 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Pomocnicze

P.w.p. art. 89 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

P.w.p. art. 117 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt.2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanki widoczności wzoru przemysłowego w toku zwykłego używania produktu. Niewidoczność kształtki wieńcowej po jej zamontowaniu w systemie szalunkowym.

Odrzucone argumenty

Kształtka wieńcowa jest samodzielnym wytworem i nie stanowi części systemu złożonego, dla którego wymagana jest widoczność. Widoczność powinna być oceniana na etapie sprzedaży, a nie używania. Brak interesu prawnego wnioskodawcy w postępowaniu o unieważnienie. Naruszenie przepisów K.p.a. przez dowolne wnioski organu. Naruszenie zasad praworządności, równości i zaufania obywateli.

Godne uwagi sformułowania

istota każdego wzoru przemysłowego zawiera się co do zasady w jego zewnętrznej, postrzegalnej postaci produkt zatem w toku jego zwykłego używania jest niewidoczny wytwór wzoru przemysłowego musi spełniać kryterium widoczności na etapie jego użytkowania przez końcowego użytkownika

Skład orzekający

Barbara Kołodziejczak-Osetek

członek

Sławomir Kozik

sprawozdawca

Zdzisław Romanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki widoczności wzorów przemysłowych, zwłaszcza w kontekście elementów budowlanych i ich zastosowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kształtki wieńcowej, ale zasady interpretacji przepisów P.w.p. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ochrony wzorów przemysłowych i kluczowej przesłanki widoczności, co jest istotne dla przedsiębiorców z branży innowacyjnej. Pokazuje, jak sąd interpretuje praktyczne zastosowanie produktu w kontekście prawa.

Czy Twój innowacyjny produkt jest wystarczająco widoczny, by chronił go wzór przemysłowy? Sąd wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2364/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-01-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1174/22 - Wyrok NSA z 2025-12-16
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151, art. 119 pkt.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak- Osetek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi [...] Sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę
Uzasadnienie
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...], na podstawie art.102 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 z późn. zm., dalej: "P.w.p.") oraz art. 98 K.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 P.w.p., po rozpoznaniu na rozprawie [...] maja 2021 r. wniosku [...] sp. z o.o. sp. kom. z siedzibą w [...] (dalej: "Wnioskodawca", "Uczestnik"), unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt: "Kształtka wieńcowa zewnętrzna" o numerze [...] udzielonego na rzecz [...] sp. j. z siedzibą w [...] (dalej: "Uprawniony", "Skarżący") i przyznał Wnioskodawcy kwotę 2697 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji UP wskazał, że 29 stycznia 2021 r. do organu wpłynął wniosek Wnioskodawcy o unieważnienie prawa z rejestracji na wzór przemysłowy pt. "Kształtka wieńcowa zewnętrzna" o numerze [...], na rzecz Uprawnionego. Jako podstawę prawną swojego żądania Wnioskodawca wskazał art. 102 w związku z 103,104 i 107 P.w.p. Wnioskodawca stwierdził m.in., iż sporny wzór przemysłowy nie spełnia przesłanki widoczności oraz, że nie posiada indywidualnego charakteru i nie jest nowy. Wnioskodawca wskazał, iż sporna kształtka wieńcowa ma kształt litery L. Jej tak zwana "wewnętrzna" część jest niewidoczna dla jej użytkownika końcowego, gdyż zgodnie z przeznaczeniem, po ułożeniu stalowego zbrojenia jest zalana betonem. Natomiast "zewnętrzna" pionowa część kształtki wieńcowej, mimo, że znajduje się po zewnętrznej stronie ściany, nie będzie widoczna dla końcowego użytkownika, ponieważ zostanie przykryta warstwą ocieplenia, tynku lub farby. Zatem w ocenie Wnioskodawcy, wszystkie cechy wzoru nie podlegają ochronie jako niewidoczne dla końcowego użytkownika.
UP wyjaśnił następnie, że w odpowiedzi, w piśmie z 23 marca 2021 r., Uprawniony ze spornego prawa wniósł o oddalenie wniosku stwierdzając m.in., iż wnioskodawca nie ma interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oraz, że istotne cechy postaciowe spornego wzoru mają decydujące znaczenie dla ogólnego wrażenia i decyduje ocena, w którym momencie przeciętny odbiorca dokonuje wyboru produktu oferowanego na rynku, jakim jest kształtka wieńcowa. Uprawniony stwierdził, iż nie ma podstaw do stawiania wzorom tego rodzaju wymogu widoczności u końcowego/finalnego użytkownika, gdyż potencjalny odbiorca decyduje o zakupie w momencie ich oglądania w marketach, składach budowlanych, hurtowniach lub na podstawie ofert zamieszczonych na stronach internetowych.
UP stwierdził, że w świetle art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 P.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione w całości lub w części, na wniosek każdego kto wykaże, że nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Tym samym Wnioskodawca nie musi wykazywać się interesem prawnym w niniejszej sprawie.
UP wyjaśnił następnie, że w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że pojęcie postaci, o której mowa w art. 102 ust. 1 P.w.p., jest tożsame z wyglądem zewnętrznym nadawanym wytworom. Wskazał, że zarówno w przepisach P.w.p., jak i dyrektywy 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, chodzi o wizualnie dostrzegalne cechy całego produktu lub jego części, z wyjątkiem części składowych, które nie są wizualnie postrzegane "w toku zwykłego używania produktu".
UP uznał za uzasadniony zarzut Wnioskodawcy niespełnienia przesłanki widoczności spornego rozwiązania. Jak wynika bowiem z materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie oraz stanowisk stron sporna kształtka wieńcowa jest wykorzystywana w budownictwie jako element systemu szalunkowego. Ma kształt litery L i jej tak zwana "wewnętrzna" część, zgodnie z przeznaczeniem, po ułożeniu stalowego zbrojenia jest zalana betonem. Natomiast "zewnętrzna" pionowa część kształtki wieńcowej jest przykrywana warstwą ocieplenia, tynku lub farby.
UP dodał, że sporna w niniejszej sprawie była kwestia, w którym momencie należy dokonywać oceny widoczności wytworu, w rozumieniu art. 102 P.w.p. Zdaniem organu, przesłanka widoczności rozwiązania powinna być spełniona po jego zainstalowaniu, na etapie normalnego użytkowania, a nie jak twierdzi Uprawniony, w chwili sprzedaży. UP powołał się przykładowo na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 września 2011 r. sygn. akt II GSK 838/10 oraz na inne wyroki sądów administracyjnych.
Odnosząc się do stanowiska, że kryterium widoczności jako wymóg dodatkowy przewidziany dla wąskiej kategorii wzorów części składowych wytworów złożonych nie może być stawiany innym wzorom spoza tej kategorii, UP wyjaśnił, iż stanowisko to pozostaje w sprzeczności z aktualną linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Organ powołał się przykładowo na wyrok NSA z 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3072/15), w którym NSA stwierdził, że błędne jest stanowisko, że widoczność jest przesłanką uznania za wytwór oraz wzór przemysłowy wyłącznie części składowej wytworu złożonego. Powyższe rozumowanie, wywiedzione z art. 102 ust. 3 pkt 2 P.w.p., stanowi wyraz błędnej interpretacji tego przepisu nieuwzględniającej całej konstrukcji i specyfiki wzoru przemysłowego. Analizując wskazany przepis, należy mieć na uwadze, że odnosi się on do wytworu jako części składowej włączanej następnie do wytworu złożonego, stąd zaistniała potrzeba zaakcentowania konieczności dalszego wizualnego (choćby w części) bytu części składowej, mimo włączenia go do wytworu złożonego. W odniesieniu do samodzielnego wytworu, o którym mowa w art. 102 ust. 2 P.w.p., nie ma potrzeby dodatkowo zastrzegać cechy widoczności, bowiem ta wynika z omówionej już istoty postaci samodzielnego wytworu z art. 102 ust. 2 P.w.p.
UP uznał również, że nie ma znaczenia dla obecnej sprawy powoływana przez Uprawnionego okoliczność, iż kształtki wieńcowe mają samodzielny byt ekonomiczny i mogą być przedmiotem samodzielnego obrotu. W tym zakresie organ miał na względzie stanowisko przyjęte w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym to nie obrót stanowi o zwykłym użytkowaniu rozwiązania (w ten sposób m.in. w wyroku NSA z 12 grudnia 2013 r. II GSK 1408/12).
W związku z powyższym UP uznał, że należało unieważnić sporne prawo a wobec faktu, że brak widoczności jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru organ uznał za niecelowe rozpatrywanie w świetle przedłożonego materiału pozostałych zarzutów sformułowanych w obecnym postępowaniu.
Pismem z 17 sierpnia 2021 r. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję UP z [...] czerwca 2021 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust.1 P.w.p., przejawiającego się w jego niezastosowaniu jako podstawy wydania decyzji i jednoczesnym przyjęciu, iż wzór przemysłowy Kształtka wieńcowa zewnętrzna [...] może zostać unieważniony podczas gdy w decyzji nie wskazano podstaw wymaganych prawem do jego unieważnienia;
2) art. 102 ust. 1 P.w.p., polegające na jego błędnej wykładni poprzez bezpodstawnym przyjęciu, iż Kształtka wieńcowa zewnętrzna [...] nie spełnia kryteriów wzoru przemysłowego z uwagi na fakt braku przesłanki widoczności, podczas gdy omawiana kształtka wieńcowa nie stanowi części systemu złożonego, gdzie kwestia widoczności jest wymagana (art. 103 ust. 3 pkt 2 P.w.p.);
3) art. 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p., polegającą na odniesieniu zwykłego użytkownika do używania kształtki wieńcowej wyłącznie przez końcowego użytkownika po zamontowaniu;
4) art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a., przez ich niezastosowanie polegające na wyciągnięciu
dowolnych, nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym wniosków, iż wzór przemysłowy nie spełnia ustawowych kryteriów ochrony, a jednocześnie spełnia kryterium wytworu złożonego, gdzie przesłanka widoczności jest wymagana oraz całkowite pominięcie dowodu z dokumentów rejestracyjnych wzoru pn. Kształtka wieńcowa zewnętrzna [...], które dawały podstawę do przyznania prawa z rejestracji;
5) art. 6 w zw. z art. 8 K.p.a. i art. 32 ust. 1 Konstytucji, przez przyjęcie prymatu zasady praworządności nad zasadą równości i pogłębiania zaufania obywateli polegającą na jednoczesnym przyznaniu prawa ochronnego na Kształtkę wieńcową zewnętrzną i jednoczesnym jego odebraniu po nowelizacji ustawy i wyłączeniu wykazania przesłanki interesu prawnego uczestnika postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja zawiera błędną podstawę prawną wskazaną w sentencji. Podstawą wydania takiego orzeczenia winien być art.89 w zw. z art. 117 P.w.p. i dodatkowo art. 102, natomiast w tym przypadku decyzja została wydana jedynie w oparciu o art. 102 P.w.p. Z uwagi na powyższe Skarżący, jak podniósł, niejako musi domniemać, iż prawo z rejestracji wzoru przemysłowego zostało unieważnione z powodu braku warunków do uzyskania takiego prawa.
Skarżący podniósł również, że wbrew ustaleniom organu kwestia posiadania statusu samodzielności kształtki jako wyrobu była podstawowym zarzutem Skarżącego. Z uwagi na tą samodzielność możliwe jest posiadanie statusu wzoru przemysłowego. Tymczasem kształtka według organu ma być elementem systemu stropowego lub szalunkowego. Zdaniem Skarżącego, wbrew ustawowemu obowiązkowi organ nie przedstawił uzasadnienia co do odmowy słuszności twierdzeń Skarżącego, iż kształtka może być samodzielnym wytworem budowlanym kierując się dowolnością uznania bez wyjaśnienia faktu zgłaszanego przez Skarżącego.
Jednocześnie, zdaniem Skarżącego, organ nie jest konsekwentny w uzasadnieniu bowiem wykazuje stronę zewnętrzną i wewnętrzną kształtki. Wątpliwości mogą pojawić się w odniesieniu do zewnętrznej części kształtki, która nie zawsze jest przykrywana ociepleniem i elewacją.
W ocenie Skarżącego widoczność wytworu w przedmiotowej sprawie nie powinna być w ogóle przedmiotem rozważań organu, bowiem doprowadziło to do błędnych wniosków wydającego decyzję. Zdaniem Skarżącego, należy przyjąć także, na co organ nie zwrócił uwagi, iż samodzielna postać wytworu jakim jest kształtka wieńcowa zostały przedstawione we wniosku o rejestracji, do czego organ w ogóle się nie odniósł w decyzji. Samodzielność wytworu jakim jest kształtka wieńcowa występuje nie tylko na etapie sprzedaży, ale także na etapie samego mocowania, bowiem różnice w odniesieniu do wyrobów są rozpoznawalne przez wykonawców, kierowników budów czy innych uczestników procesu budowlanego.
Skarżący podniósł także zarzuty, co do samego procedowania nad wnioskiem Uczestnika przejawiające się w wyciągnięciu dowolnych, nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym wniosków, iż wzór przemysłowy nie spełnia ustawowych kryteriów ochrony, a jednocześnie spełnia kryterium wytworu złożonego, gdzie przesłanka widoczności jest wymagana. Organ nie wskazał jakie konkretnie dowody przemawiały za przyjęciem takiego rozwiązania. Organ ograniczył się jedynie do pojedynczych stanowisk przedstawiciela doktryny oraz fragmentów uzasadnień orzeczeń sądowych, które nie zawsze pasują w sprawie.
Skarżący podniósł również, że przez przyjęcie prymatu zasady praworządności nad zasadą równości i pogłębiania zaufania obywateli organ doprowadził do sytuacji, że jednocześnie przyznano prawo ochronnego na Kształtkę wieńcową zewnętrzną, a po przeprowadzeniu niniejszego postępowania prawo to ten sam organ odebrał. Skarżący zauważył, że w decyzji pojawia się szerokie omówienie stanowiska Wnioskodawcy przy jednoczesnym pomijaniu faktu wcześniejszego przyznania tego prawa Skarżącemu i dokumentów rejestracyjnych znajdujących się w zasobach UP.
W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 102 ust. 1 P.w.p., zgodnie z którym wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, fakturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Podstawą faktyczną natomiast unieważnienia spornego prawa z rejestracji na wzoru przemysłowego pt. "Kształtka wieńcowa zewnętrzna" o numerze [...], był brak widoczności spornego rozwiązania w toku jego zwykłego używania.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że UP prawidłowo uznał, że Wnioskodawca w niniejszej sprawie nie musiał wykazywać się interesem prawnym. Zgodnie bowiem z art. 117 ust. 1 P.w.p., do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przepisy art. 89 stosuje się odpowiednio. Jak wynika natomiast z art. 89 ust. 1 P.w.p. w obecnie obowiązującym od 27 lutego 2020 r. brzmieniu, patent może zostać unieważniony w całości lub części na wniosek każdego, kto wykaże, że zaistniała, któraś z okoliczności wymienionych w tym przepisie w pkt 1-4. Przepis ten nie przewiduje zatem interesu prawnego jako przesłanki warunkującej unieważnienie patentu, a poprzez art. 117 ust. 1 P.w.p., również nie przewiduje interesu prawnego jako przesłanki warunkującej unieważnienie wzoru przemysłowego.
Wskazania również wymaga, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez UP art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust.1 P.w.p., przejawiającego się w jego niezastosowaniu jako podstawy wydania decyzji. Do unieważnienia spornego prawa z rejestracji doszło na skutek niespełnienia przez sporny wzór przemysłowy jednej z przesłanek z art. 102 ust. 1 P.w.p., a więc braku postaci wytworu widocznej w toku zwykłego używania produktu, ten zatem przepis stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazana w sentencji decyzji. Niezależnie od powyższego UP w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym integralną część decyzji administracyjnej, wyjaśnił zastosowanie w niniejszej sprawie art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 P.w.p., po przytoczeniu i wyjaśnieniu jego treści. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego, że w zaskarżonej decyzji brakuje odniesienia do przesłanek unieważnienia prawa i że Skarżący, niejako musi domniemać, iż prawo z rejestracji wzoru przemysłowego zostało unieważnione z powodu braku warunków do uzyskania takiego prawa.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest, czy sporny wzór przemysłowy Kształtka wieńcowa zewnętrzna [...] nie spełnia kryteriów wzoru przemysłowego z uwagi na fakt braku przesłanki widoczności oraz moment, w którym przesłanka widoczności powinna być spełniona – etap sprzedaży produktu, czy też etap jego zwykłego używania.
Jak wynika z materiału dowodowego niniejszej sprawy, sporna kształtka wieńcowa jest wykorzystywana w budownictwie jako element systemu szalunkowego, ma kształt litery L i jej tak zwana "wewnętrzna" część, zgodnie z przeznaczeniem, po ułożeniu stalowego zbrojenia jest zalana betonem, natomiast "zewnętrzna" pionowa jej część jest przykrywana warstwą ocieplenia, tynku lub farby. Produkt zatem w toku jego zwykłego używania jest niewidoczny, co nie budziło wątpliwości w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego. Organ słusznie wskazał, że pojęcie postaci, o której mowa w art. 102 ust. 1 P.w.p., jest tożsame z wyglądem zewnętrznym nadawanym wytworom, zarówno bowiem w przepisach P.w.p., jak i dyrektywy 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, chodzi o wizualnie dostrzegalne cechy całego produktu lub jego części, z wyjątkiem części składowych, które nie są wizualnie postrzegane w toku zwykłego używania produktu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3072/15: "(...) wzorem przemysłowym jest postać wytworu, a więc jego zewnętrzność lub inaczej mówiąc – forma, wygląd (tak samo: E Nowińska [w:] E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej, wyd. 5, LexisNexis 2011, str. 134; A. Kisielewicz, Prawo własności przemysłowej w zarysie, Przemyśl 2008). W pełni zgodzić się należy z obrazowo wyrażonym poglądem, że przedmiotem ochrony w przypadku wzoru przemysłowego jest jego zewnętrzna całość, a ochrona nie obejmuje tych części produktu, które są "niedostępne dla oka" (E. Nowińska [w:] Prawo własności przemysłowej – wzory przemysłowe, znaki towarowe, oznaczenia geograficzne, topografie układów scalonych, t. II, Zakamycze 2005, str. 17)." NSA wyjaśnił, że: "(...) odwołanie się do definicji pojęcia indywidualnego charakteru, który wraz z elementem nowości stanowi wyznacznik wzoru przemysłowego, pozwala stwierdzić w sposób niepozostawiający wątpliwości, że cechą immanentną wzoru przemysłowego jest jego postrzegalność wzrokowa (również dotykowa), ponieważ tylko w ten sposób, a więc poprzez szczególne, właściwe dla danego wytworu cechy, może on oddziaływać na użytkownika, budząc w nim określone wrażenia. Tak jak w doktrynie (...), tak też w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że istota każdego wzoru przemysłowego zawiera się co do zasady w jego zewnętrznej, postrzegalnej postaci wyróżniającej się czy to specyficznym kształtem, liniami konturów, kolorystyką, czy ornamentacją lub wreszcie strukturą bądź materiałem (vide: wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r. o sygn. akt II GSK 932/09, wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r. o sygn. akt II GSK 20/10, wyrok NSA z dnia 12 lipca 2011 r. o sygn. akt II GSK 724/10, wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r. o sygn. akt II GSK 796/11; dostępne w CBOSA)."
NSA wyjaśnił również w cyt. wyroku, na co prawidłowo wskazał UP, że błędny jest pogląd, iż widoczność jest przesłanką uznania za wytwór oraz wzór przemysłowy wyłącznie części składowej wytworu złożonego, co wynika z błędnej interpretacji art. 102 ust. 3 pkt 2 P.w.p., zgodnie z którym za wytwór uważa się także wymienialną część składową wytworu złożonego, jeżeli po jej włączeniu do wytworu złożonego pozostaje ona widoczna w trakcie jego zwykłego używania, przez które rozumie się każde używanie, z wyłączeniem konserwacji, obsługi lub naprawy. Przepis ten odnosi się do wytworu jako części składowej włączanej następnie do wytworu złożonego, stąd zaistniała potrzeba zaakcentowania konieczności dalszego wizualnego (choćby w części) bytu części składowej, mimo włączenia go do wytworu złożonego. NSA podkreślił, że w odniesieniu do samodzielnego wytworu, o którym mowa w art. 102 ust. 2 P.w.p. nie ma potrzeby dodatkowo zastrzegać cechy widoczności, bowiem ta wynika z omówionej już istoty postaci samodzielnego wytworu z art. 102 ust. 2 P.w.p.
Z tych względów Sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez UP art. 102 ust. 1 P.w.p., polegającego na jego błędnej wykładni poprzez przyjęciu, iż Kształtka wieńcowa zewnętrzna [...] nie spełnia kryteriów wzoru przemysłowego z uwagi na fakt braku przesłanki widoczności, podczas gdy omawiana kształtka wieńcowa nie stanowi części systemu złożonego, gdzie kwestia widoczności jest wymagana. Samodzielny wytwór, o którym mowa w art. 102 ust. 2 P.w.p. musi wykazywać się cechą widoczności, bowiem definicja pojęcia indywidualnego charakteru, wraz z elementem nowości stanowi wyznacznik wzoru przemysłowego, którego cechą immanentną jest jego postrzegalność wzrokowa (również dotykowa). Jak zatem podkreślił NSA w cyt. wyroku: "(...) istota każdego wzoru przemysłowego – niezależnie od tego czy stanowić będzie samodzielną postać wytworu, czy też część składową – zawiera się co do zasady w jego zewnętrznej, postrzegalnej postaci wyróżniającej się czy to specyficznym kształtem, liniami konturów, kolorystyką, czy ornamentacją lub wreszcie strukturą bądź szczególnymi, zewnętrznymi cechami materiału, z którego jest wytworzony."
Sąd stwierdza, że niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez UP art. 102 ust. 3 pkt 2 P.w.p., polegającego na odniesieniu zwykłego użytkownika do używania kształtki wieńcowej wyłącznie przez końcowego użytkownika po zamontowaniu. Sąd zgadza się ze stanowiskiem UP, że cechy wzoru przemysłowego muszą spełniać kryterium widoczności na etapie jego użytkowania przez końcowego użytkownika. Sąd zgadza się ze stanowiskiem NSA wyrażonym w tym zakresie w wyroku z 7 września 2011 r. sygn. akt II GSK 838/10, zgodnie z którym przy wykładni przepisów krajowych, w tym art. 102 ust. 1 P.w.p., powinna być brana pod uwagę dyrektywa 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, w świetle której wytwór wzoru przemysłowego musi spełniać kryterium widoczności na etapie jego użytkowania przez końcowego użytkownika, na co wyraźnie wskazuje punkt 12 i 13, art. 3 ust. 4 i art. 5 ust. 1 tej dyrektywy, odnosząc się do użytkowniku wytworu, a nie jego dystrybutora, czy sprzedawcy.
W konsekwencji wszystkich powyższych wyjaśnień za niezasadne należy także uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a., przez ich niezastosowanie polegające na wyciągnięciu dowolnych, nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym wniosków, iż wzór przemysłowy nie spełnia ustawowych kryteriów ochrony, a jednocześnie spełnia kryterium wytworu złożonego, gdzie przesłanka widoczności jest wymagana oraz całkowite pominięcie dowodu z dokumentów rejestracyjnych wzoru pn. Kształtka wieńcowa zewnętrzna [...], które dawały podstawę do przyznania prawa z rejestracji.
Sąd wyjaśnił powyżej dlaczego uznał, że UP prawidłowo stwierdził w niniejszej sprawie brak przesłanki widoczności spornego wzoru przemysłowego, co związane było przede wszystkim z prawidłową interpretacją pojęcia postaci, o której mowa w art. 102 ust. 1 P.w.p. Prawidłowa interpretacja tego pojęcia przez UP skutkowała również prawidłową oceną materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym dokumentów rejestracyjnych wzoru pn. Kształtka wieńcowa zewnętrzna [...].
Niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 6 w zw. z art. 8 K.p.a. i art. 32 ust. 1 Konstytucji, przez przyjęcie prymatu zasady praworządności nad zasadą równości i pogłębiania zaufania obywateli polegającą na jednoczesnym przyznaniu prawa ochronnego na Kształtkę wieńcową zewnętrzną i jednoczesnym jego odebraniu po nowelizacji ustawy i wyłączeniu wykazania przesłanki interesu prawnego uczestnika postępowania. Podkreślenia wymaga, że zasada praworządności nie pozostaje w kolizyjnej relacji z zasadą równości, czy z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Bynajmniej, zastosowanie się do zasady praworządności wymaga zachowania przez organ zasady równości oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Skarżący dopatruje się kolizyjnej relacji omawianych reguł w wyniku błędnego przekonania, że to brak interesu prawnego jako przesłanki warunkującej unieważnienie spornego wzoru przemysłowego, wynikający z nowelizacji przepisów P.w.p., która weszła w życie 27 lutego 2020 r., był podstawą unieważnienia spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Tymczasem, jak to zostało już wcześniej wyjaśnione, podstawą unieważnienia spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego było niespełnienie przez sporny wzór przemysłowy jednej z przesłanek z art. 102 ust. 1 P.w.p., a więc brak postaci wytworu widocznej w toku zwykłego używania produktu. Była to wada, która miała miejsce już w chwili udzielania przez UP spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt: "Kształtka wieńcowa zewnętrzna" o numerze [...], została jednak wykazana w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Skoro Wnioskodawca w niniejszej sprawie wykazał powyższą wadę, UP był zobligowany do unieważnienia spornego prawa, w przeciwnym bowiem razie naruszyłby wszystkie trzy omawiane zasady ogólne – zasadę praworządności, równości i zaufania.
Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez UP przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym na podstawie art.119 pkt 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI