VI SA/Wa 2362/18

VI SA/Wa 2362/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz
Ewa Frąckiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 1267/19 - Wyrok NSA z 2022-11-22
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1260
), art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2. art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 2, 4, 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD), decyzją z [...] października 2018r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2018 r. nr [....] o nałożeniu na T. sp. o. o. sp.k, (skarżąca) kary pieniężnej w wysokości 15000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia, kategorii VII w pozostałych przypadkach.
Organ decyzję II instancji wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 - ze zm. zwanej dalej kpa), art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2. art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 2, 4, 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm. - zwanej dalej prd), art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 5 lipca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm. - zwanej dalej udp), § 3 ust. 1 pkt 11, § 5 ust 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.).
Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] października 2017 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...], którym przewożony był piasek z miejscowości W. do miejscowości J.. Załadowcą przewożonego towaru była T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa. Przebieg kontroli utrwalono protokołem z dnia [...] października 2017 r. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na tylnej podwójnej osi napędowej, dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego samochodu ciężarowego. Organ I instancji po wszczęciu postępowania w sprawie decyzją z dnia [...] lipca 2018 roku nr [...] nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuca naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia, art. 77 § 1 k.p.a., przez oparcie decyzji na niejednoznacznym, niepełnym materiale dowodowym, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie odniesienie się do wszystkich uwag i argumentów strony poczynionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz rażące naruszenie art. 6 k.p.a., poprzez dokonanie manipulacji w treści zeznania świadka (przygotowanie dla świadka odpowiedzi), co stanowi kwalifikowaną wadę postępowania. Skarżąca zwraca uwagę, że kierujący pojazdem był obecny w trakcie załadunku i miał możliwość kontroli ilości ładowanego towaru, a przed wyjazdem na drogę publiczną, to kierowca dokonuje samodzielnie pomiaru masy na wadze automatycznej bez udziału przedstawiciela załadowcy. Zdaniem skarżącej, kierowca po dokonaniu ważenia i otrzymaniu kwitu wagowego (automatyczny wydruk z drukarki) miał dwie możliwości tj. w przypadku wagi normatywnej wyjechać pojazdem na drogę publiczną lub wrócić do punktu załadunku i dokonać częściowego bądź całościowego rozładunku. Załadowca w celu uniknięcia opuszczania zakładu przez pojazdy przeciążone udostępnił do dyspozycji wagę automatyczną, a ważenie odbywało się bez obecności załadowcy. Poza tym załadowca nie ma jakichkolwiek uprawień do fizycznego blokowania przeładowanych pojazdów, jeżeli kierowca mając informację, że pojazd jest przeładowany wyjeżdża na drogę publiczną. Ponadto skarżąca wskazała, że w toku postępowania przesłano fotografie miejsc rozładunku i ważenia w celu zrozumienia aspektów pracy i braku możliwości dokonania ważenia w miejscu załadunku. Zdaniem skarżącej skoro kierowca miał dowód potwierdzający, że prowadzi pojazd nienormatywny, przeładowany, to decyzja o wyjeździe z terenu załadunku obciąża jedynie jego i jego pracodawcę. Ponadto w ocenie skarżącej podczas załadunku nie ma ona możliwości określenia w przybliżeniu masy załadowanego towaru, gdyż ładunek sypki charakteryzuje się znaczną wilgotnością, co powoduje różnice w wadze metra sześciennego nawet o 50 %. Jej zdaniem to zamawiający określa z góry zapotrzebowanie na ilość piachu, a sam fakt iloma transportami zostanie on dowieziony do miejsca docelowego nie ma znaczenia dla załadowcy. Odnosząc się do stanowiska organu o dokonanych 9 (dziewięciu) kontrolach środków transportu załadowanych w przedsiębiorstwie strony, wskazała, że dziennie z siedziby załadowcy wyjeżdża około 100 pojazdów z piachem, co daje ilość około 2000-2500 transportów miesięcznie, a co sprawia, że 9 przeładowanych pojazdów, które poruszały się po drogach publicznych wyłącznie z winy kierowcy nie jest wystarczającym wskaźnikiem do oceny sprawy. W jej ocenie zwrócić należy uwagę na fragmenty zeznań kierowcy, że to na początku zmiany waży się pusty pojazd oraz że na terenie budowy jest waga do określania rzeczywistej masy całkowitej, a nie ma tam wagi służącej do pomiarów nacisków na osie. Skarżąca zauważyła również, że załadowca nie był obecny podczas kontroli drogowej, a zatem nie miał możliwości weryfikacji ustaleń organu kontrolnego, a rezygnacja kierowcy z drugiego pomiaru wyłącznie na podstawie oświadczenia kierowcy, bez zwrócenia się do nadawcy (załadowcy) bezpowrotnie uniemożliwia ustalenie faktyczne przeciążeń i naruszeń. Ponadto strona w toku postępowania przedstawiła dowody tj. fotografie wskazujące na organizację miejsca załadunku, fotografie wagi automatycznej przeznaczanej dla kierowców, kwity wagowe uzyskiwane automatycznie dla kierowców, fotografie pryzm wyładunkowych pojazdów, które były przeładowane. Organ jednak nie odniósł się do powyższych dowodów strony, a od profesjonalnego organu administracji wypadałoby oczekiwać wskazania konkretnych rozwiązań. Mając na uwadze argumentację zawartą w treści odwołania, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie wskazał na brzmienie przepisów art. 189a § 2 oraz art. 140aa ust. 1 i art. 140ab ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wyjaśnił, że w oparciu o wskazane przepisy nie ma możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d kpa w, związku z art. 189a § 2 pkt 1 kpa. nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Uznał również, że w rozpatrywanej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz f kpa. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1 prd mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 140aa ust 4 prd. W ocenie organu w sprawie niniejszej stosuje się normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 kpa, która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa w tym zakresie nie stosuje się.
Przechodząc do analizy przepisów prawa materialnego organ II instancji wskazał na definicję pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 ust. 35a prd. Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony po spełnieniu przez stronę określonych warunków, w tym w postaci uzyskania odpowiedniego zezwolenia, o czym mowa w art. 64 ust. 1 prd.
Organ ustalił, że samochód ciężarowy poruszał się po drodze krajowej nr [...] na odcinku W. – J. i przekraczał dopuszczalny nacisk na tylnej podwójnej osi napędowej, dopuszczalną masę całkowitą. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku pojazdu samochodowego o liczbie osi większej niż trzy - 32 tony. Zgodnie z § 5 ust 1 pkt 6 lit. c) ww. rozporządzenia, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi napędowych, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1.80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2.00 m (1.30 ≤ d ≤ 1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton. jeżeli oś napędowa jest wyposażona w; koła bliźniacze lub koła pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony.
Organ podkreślił, że miejsce kontroli legitymowało się geodezyjną inwentaryzacją powykonawczą stanowiska do ważenia pojazdów ciężarowych przy [...] w B. Pojazd został zważony za pomocą wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu o [...] i nr fabr. [...] producenta [...]., która w dniu kontroli legitymowała się świadectwem legalizacji pierwotnej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w B. dnia [...] grudnia 2015 r. z datą ważności do dnia 31 grudnia 2017 r. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
W dniu kontroli ww. samochodem ciężarowym wykonywano przejazd z ładunkiem piasku (ładunek podzielny). Stosownie do art. 2 pkt 35 lit. b) prd, ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Brak jest zatem jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności przewożonego ładunku.
W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:
1) nacisk na tylnej podwójnej osi napędowej 28.7 t (po odjęciu 4 %) - przekroczenie o 9,7 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 51,07 %),
2) rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 47,33 t (po odjęciu 2 %) - przekroczenie o 15,33 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 47,92 %).
Organ I instancji zastosował tolerancję 4 % w przypadku nacisku osi, a 2 % w przypadku rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, nie mając żadnego umocowania do jej odjęcia. Jednakże w ocenie organu odwoławczego zastosowanie przez organ I instancji tolerancji 4 % przy obciążeniu osi. 2 % w przypadku rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, było bezpodstawne. Przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych nie przewidują korygowania wyników ważenia odczytywanych z wyświetlacza wagi. Wartości określone w załącznikach do ww. rozporządzenia odnoszą się więc do szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych wag. Przepisy rozporządzenia nie wskazują na konieczność odejmowania jakiejkolwiek tolerancji od wartości pomiaru odczytanego z wyświetlacza wagi. Wobec tego, jako wynik pomiaru należy przyjąć wartości bezpośrednio od czytane z wagi. Wartości te nie powinny być zmieniane przez użytkownika wagi. Organ wskazał również, że zgodnie z § 29 ust. 7 i 8 zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowrania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, ze względu na możliwe błędy wskazań wag. wynikające z pochylenia nawierzchni na stanowisku ważenia i błędy wynikające z cząstkowego ważenia pojazdów wieloosiowych, od ustaleń miernika wagi odejmuje się 2% wartości wskazanej przez wagę. zaokrąglone w górę do każdych pełnych 100 kg chyba, że instrukcja producenta wagi lub warunki jej legalizacji przewidują wartości, które należy odjąć od ustaleń miernika wagi wyższe niż 2% lub ich zaokrąglanie do wartości wyższych niż 100 kg. W takim przypadku w protokole jako przekroczenie podaje się wartości uwzględniające zasady korekcji wyniku pomiaru, wynikające z instrukcji producenta wagi lub warunków legalizacji. Opisanej procedury nie stosuje się, jeżeli w efekcie jej zastosowania suma naliczonych kar byłaby wyższa od kwoty naliczonej z odczytu wskazania wagi bez stosowania tolerancji.
Instrukcja obsługi wag, jak i świadectwo legalizacji pierwotnej nie wskazywały na żadne wartości jakie należało odjąć od wartości odczytywanej wartości wagi. Tym samym w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, należało stwierdzić następujące naruszenie dopuszczalnej normy:
1) nacisk na tylnej podwójnej osi napędowej 29.2 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 10,2 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 53,68 %),
2) rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 47,18 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 15,18 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 47,43 %),
3) podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Organ podkreślił, że powyższe ustalenia pozostają bez wpływu na kwalifikację prawną, jak i wysokość kary pieniężnej, a zatem organ odwoławczy zdecydował o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Żadne z zezwoleń od kategorii I do kategorii VI nie przewiduje przekroczenia dopuszczalnej normy dla podwójnej osi napędowej pojazdu. Norma ta jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem jej przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.
Organ wyjaśnił, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu:
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11.5 t.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII:
a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary' pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%.
b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi. rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%.
c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.
W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 15.000 złotych.
Wprowadzając przepis art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ustawodawca uznał, że krąg podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego może być szerszy. Dał w ten sposób sygnał, że nie tylko przewoźnicy (podmioty wykonujące przejazdy) poruszający się po drogach publicznych powinni być zainteresowani, aby ich pojazdy nie przekraczały dopuszczalnych norm w tym dopuszczalnych nacisków osi. W procesie załadunku uczestniczą bowiem nie tylko sami kierowcy pojazdów; co więcej - decydującą rolę w tych czynnościach, które wszak nie są obojętne dla kwestii wykonywania transportu drogowego, odgrywają zwykle właśnie załadowcy wydający ładunek do przewozu. Nie sposób zatem przyjąć, iż tylko jeden z elementów łańcucha załadowca (sprzedawca) - podmiot wykonujący przejazd - odbiorca ładunku ma być odpowiedzialny za powstałe w wyniku określonej transakcji handlowej naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych parametrów- pojazdu poruszającego się po drogach publicznych. Wszak to nie podmiot wykonujący przejazd ustala warunki transakcji - ile i jaki rodzaj towaru ma być sprzedany/kupiony - o tym decydują przecież strony transakcji.
Organ wskazał, iż art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, będący podstawą do nałożenia kary pieniężnej na załadowcę, jako przesłanki warunkowej odpowiedzialności podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, wskazuje jedynie jego wpływ lub zgodę na powstanie naruszeń.
W niniejszej sprawie kara pieniężna została nałożona na podmiot, który pełnił rolę załadowcy. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał wskazuje, że strona, jako załadowca miała wpływ na powstanie naruszenia ujawnionego podczas kontroli drogowej. Organ wyjaśnił, że każdy z podmiotów odpowiada za czynności do których był zobowiązany, z uwzględnieniem charakteru wpływu lub godzenia się na powstanie naruszenia. Czynnością za którą odpowiada podmiot wykonujący przejazd jest przewóz, natomiast załadowca za załadunek. W związku z powyższym w stosunku do podmiotu wykonującego przejazd, jak i do załadowcy w przypadku zaistnienia przesłanek odpowiedzialności, prowadzone są dwa odrębne postępowania. Kontrola drogowa przeprowadzana jest na podstawie przepisów art. 68 - 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.).
Organ odwoławczy stwierdził, że przesłuchanie kontrolowanego kierowcy nastąpiło przed wszczęciem postępowania administracyjnego, a więc organ I instancji nie naruszył regulacji prawnych w tym art. 79 § 1, art. 79 § 2 k.p.a., a tym samym nie można mu czynić zarzutu, że nie poinformował strony o przeprowadzeniu przesłuchania w charakterze świadka kontrolowanego kierowcy podczas kontroli. Charakter kontroli drogowej wyklucza obecność innej osoby niż kontrolowany kierowca, a w związku z tym nie ma możliwości zapewnienia uczestnictwa w kontroli przedstawicieli załadowcy. Z protokołu przesłuchania w charakterze świadka kierowcy wynika, że po zakończeniu załadunku, a przed wyjazdem na drogę publiczną pojazd został zważony pod względem masy całkowitej. Kierowca otrzymał kwit wagowy, z którego wynikało, że załadowano 29850 kg piasku, a pojazd z ładunkiem ważył 48550 kg. a więc więcej niż dopuszczalne 32000 kg. Pomimo takiej informacji nikt ze strony załadowcy nie wnosił, aby kierowca odsypał część ładunku, dokonał częściowego rozładunku.
W ocenie organu odwoławczego sama okoliczność ważenia pojazdu po załadunku, która to czynność jak wskazuje skarżący jest przeprowadzana przez samego kierowcę i to on sam podejmuje decyzję, czy wyjeżdża pojazdem nienormatywnym na drogę publiczną, nie świadczy o braku wpływu na powstanie naruszenia, a wręcz przeciwnie. Jakkolwiek strona nie posiada wpływu na wybór środka transportu, którym ładunek jest przemieszczany poza terenem załadunku, to bezsprzecznym zdaniem organu jest, że powinna zbadać, zwrócić uwagę, czy pojazd po załadunku towaru nie będzie przekraczał dopuszczalnych norm. a w przypadku wystąpienia takiej sytuacji, to posiadać wprowadzoną procedurę powodująca, że kierowca dokona częściowego rozładunku, łub ponownego załadunku, a pojazd ponownie zostanie poddany ważeniu.
Z okazanego do kontroli dowodu ważenia po załadunku pojazdu tj. nr ważenia [...] z dnia [...].10.2017 r., wynika, że waga samochodu ciężarowego (z ładunkiem) wynosiła 48550 kg, a, masa netto (ładunku) 29850 kg. Okoliczność zmiennych parametrów piasku ze względu na jego wilgotność pozostaje bez znaczenia na kwestię wyłączenia odpowiedzialności załadowcy. To przecież załadowca zajmuje się dokonywaniem czynności załadunku piachu. Wykonując czynności za które odpowiada powinien mieć na uwadze możliwość wystąpienia tej okoliczności. To strona na terenie zakładu, gdzie wykonuje czynności powinna opracować i wdrożyć procedury powodujące, że każdy pojazd po zważeniu i wykazaniu na wadze jego nienormatywności, poddany będzie częściowemu zmniejszeniu ładunku, lub ponownego załadunkowi, a sposób realizacji tych czynności jest dowolną sprawą załadowcy. Tym samym to nie w gestii organu leży wskazywanie sposobów wdrożenia określonych procedur, które zagwarantują wyjazd na drogę publiczna pojazdów normatywnych, czy wyłączenie jego odpowiedzialności.
Natomiast okoliczność pozostawienia swobodnego wyboru dla kierowcy ewentualnego odsypania części ładunku, czy całości i ponownego załadunku, przy braku czynności ze strony załadowcy tj. procedur w sytuacji załadunku zbyt dużej ilości ładunku, prowadzi do konkluzji, że strona (jako załadowca) nie zadbała o zabezpieczenie własnego interesu tj. uniknięcia odpowiedzialności z tytułu swojej biernej postawy i pozostawienia do swobodnej decyzji dla kierowcy kwestii wyjazdu z jej terenu pojazdem nienormatywnym. Godząc się na takie postępowanie, miała wpływ w na powstanie naruszeń ujawnionych podczas kontroli i zdaniem organu odwoławczego powinna była liczyć się z konsekwencjami z tego tytułu wynikającymi.
Ponadto strona załadowała piasek o wadze 29850 kg, a więc więcej niż dopuszczalna ładowność podstawionego pod załadunek pojazdu tj. 15420 kg, co wynika z treści dowodu rejestracyjnego samochodu ciężarowego o nr rej.[...].
Zdaniem organu, to strona jako załadowca powinna tak zorganizować pracę na terenie gdzie wykonuje czynności, gdzie następuje załadunek, aby pojazd po załadunku wyjechał na drogę publiczną normatywny.
Zdaniem organu sposób doboru określonych środków celem zachowania normatywności pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii m.in. załadowcy jest takie zorganizowanie czynności załadunkowych, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia. Czynności ładunkowe muszą być dokonane w taki sposób, aby zapewnione było wykonanie przewozu zgodnie z przepisami ruchu drogowego oraz przepisami o drogach publicznych.
Organ podkreślił, że, pracownika załadowcy nie było podczas ważenia pojazdu, a zatem, strona jako załadowca nie była nawet zainteresowana, aby dokonać przynajmniej weryfikacji, czy pojazd załadowany jest normatywny, czy nienormatywny. Brak zainteresowania strony, czy wykonane przez siebie czynności załadunku nie powodują nienormatywności pojazdu świadczy, co najmniej o wpływie strony na powstanie naruszenia.
Zdaniem organu odwoławczego obowiązujące prawo, nakłada na podmioty wymienione w art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązki związane z przestrzeganiem przepisów o ruchu drogowym i o drogach publicznych. Nie są one zapisane wprost w prawie, co oznacza li tylko, że ustawodawca dał wolną rękę podmiotom wymienionym w art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w doborze środków umożliwiających zabezpieczenie się przed konsekwencjami finansowymi z tytułu zaistnienia przekroczenia parametrów pojazdu, w załadunku którego uczestniczyły. Tym samym to nie samo stwierdzenie przekroczeń dopuszczalnych norm było podstawą do nałożenia kary pieniężnej na stronę, a przede wszystkim brak realnych (faktycznych) czynności, w postaci nie podjęcia przez załadowcę żadnych czynności, które miałyby przeciwdziałać wyjazdowi na drogę publiczną pojazdu nienormatywnego. a pozostawienie tej decyzji dla kierowcy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że organ I instancji nie naruszył art. 7 i 8 k.p.a., w sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa, zgromadził w: aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.
W skardze do WSA w Warszawie na powyższą decyzję spółka T. zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602 ze zm.) poprzez uznanie, iż stwierdzenie nienormatywności pojazdu ze względu na nacisk osi podwójnej nienapędowej może być przesłanka do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 140ab tejże ustawy;
2. naruszenie treści art. 7 Kpa poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia,
3. naruszenie art. 7a § 1 Kpa poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości odnośnie sposobu i zakresu stosowania przepisu prawna na niekorzyść strony skarżącej bez uzasadnienia,
4. naruszenie art. 77 § 1 Kpa poprzez oparcie decyzji na niejednoznacznym i niepełnym materiale dowodowym,
5. naruszenie art. 107 § 3 Kpa poprzez nieodniesienie się do wszystkich uwag i argumentów strony poczynionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. p. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, z tym, że kontrola, o której mowa w § 1 w/w artykułu, tak jak stanowi § 2 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję, postanowienie, akt bądź czynność z zakresu administracji publicznej bada czy nie zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania natomiast przy orzekaniu nie kieruje się względami słuszności bądź też zasadami współżycia społecznego.
Poza tym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r., p. 1302 z późn. zm. zwanej dalej ppsa).
Mając powyższe kryteria na uwadze sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wskazującym na jej uchylenie.
W przedmiotowej sprawie na skarżącą jako załadowcę towaru została nałożona kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII.
Z ustalonego przez organ stanu faktycznego w sprawie wynika, że zatrzymany do kontroli w dniu [...] października 2017 roku czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...] był pojazdem nienormatywnym z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na tylnej podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
Odpowiedzialnością za ten stan rzeczy został obciążony załadowca pojazdu tj. firma T. Sp. z o.o. Sp. k. stosownie do art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd. Warunkiem odpowiedzialności załadowcy jest wpływ bądź godzenie się na powstanie naruszenia. W okolicznościach niniejszej sprawy organ prawidłowo uznał, że skarżąca jako załadowca piasku ponosiła odpowiedzialność w niniejszej sprawie. Z wyjaśnień skarżącej wynika bowiem, że zapewniła możliwość zważenia masy pojazdu po załadunku poprzez ustawienie odpowiedniej wagi przez wyjazdem załadowanego pojazdu na drogę publiczną. Jednocześnie skarżąca wskazała, że nie brała udziału przy ustaleniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu po jego załadowaniu a przed wyjazdem na drogę publiczną. Kwestię ewentualnych przekroczeń dmc czy też nacisków na osie pojazdu pozostawiła do uznania podmiotom wykonującym transport drogowy.
W powyższej sytuacji należy uznać, że skarżąca godziła się na powstanie naruszenia, skoro zaniechała podjęcia czynności celem ustalenia rzeczywistej normatywności pojazdu, objętego postępowaniem w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy należy zgodzić się z organem II instancji, że spełnione zostały przesłanki przewidziane w art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd dla przyjęcia odpowiedzialności skarżącej w niniejszej sprawie, skoro nie wykazała, aby nie miała wpływu bądź też godziła się na powstanie naruszenia.
Ustosunkowując się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1997 r. nr 98 p. 602 ze zm.) poprzez uznanie, że stwierdzenie nie normatywności pojazdu ze względu na nacisk osi podwójnej napędowej może być przesłanką do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 140ab tejże ustawy należy wskazać, że kwestią sporną pozostaje interpretacja ustawowego zwrotu "przepisy o drogach publicznych". W omawianym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela stanowisko i argumentację przedstawioną w wyrokach NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r. wydanych w sprawach II GSK 2337/18 i II GSK 2489/2016 a także w wyroku z 21 czerwca 2018 roku II GSK 2395/16.
W powołanych wyżej orzeczeniach NSA wskazał, że przepisy o drogach publicznych określające dopuszczalne naciski osi pojazdu do których odwołano się w definicji pojazdu nienormatywnego zawartej w art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym to zarówno przepisy ustawy o drogach publicznych, jak i przepisy dotyczące dróg, zamieszczone w ustawie Prawo o ruchu drogowym i przepisach wykonawczych do tej ustawy.
Podkreśla się jednocześnie, że w art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym jest mowa o przepisach o drogach publicznych a nie przepisach ustawy o drogach publicznych. Stanowi to odesłanie zakresowo szersze niż odesłanie do ustawy o drogach publicznych.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że regulacje dotyczące dróg publicznych znajdują się nie tylko w ustawie o drogach publicznych, ale także w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Posługując się kryterium merytorycznym a nie formalnym należy dalej traktować jako przepisy dotyczące dróg publicznych.
W związku z powyższym błędne jest stanowisko skargi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów art. 2 pkt 35a prd poprzez uznanie, że stwierdzenie nienormatywności pojazdu ze względu na nacisk osi podwójnej napędowej może być przesłanką do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 140ab tejże ustawy.
Według oceny Sądu nie doszło do naruszenia art. 7, 7a § 1, 77 § 1 i 107 § 3 kpa albowiem organy działające w sprawie zebrały i wszechstronnie oceniły materiał dowodowy w sprawie i do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, zaś sporządzane przez nie uzasadnienia decyzji odpowiadają wymogom art. 107 § 3 kpa.
W tym stanie rzeczy skoro zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione Sąd na mocy art. 151 ppsa orzekł o jej oddaleniu.