VI SA/Wa 2354/19

VI SA/Wa 2354/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1012/20 - Wyrok NSA z 2023-11-07
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1382
art. 56 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a; art. 69 ust. 1 pkt 1; art. 96 ust. 1 pkt 1;
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 28; art. 77 par 1; art. 80; art. 189g par 1; art. 12 par 1; art. 189f par 1 pkt 1; art. 189d pkt 1; art. 189h par 4;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1577
art. 529 par 1 pkt 4; art. 531 par 1 i 2; art. 494 par 2;
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 50 par 1; art. 58 par 1 pkt 6;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2; art. 42 ust. 1; art. 43; art. 44; art. 7; art. 45;
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2019 poz 900
art. 68 par 1 i par 2;
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 935
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Debecka (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2020 r. sprawy ze skarg I. z siedzibą w T., Estonia oraz I. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. oddala skargę I. z siedzibą w T., Estonia; 2. odrzuca skargę I. S.A. z siedzibą w P..
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2019 r. Komisja Nadzoru Finansowego (dalej: "Komisja", "KNF") uchyliła w całości swoją decyzję z [...] stycznia 2018 r. oraz :
1) nałożyła na [...] z siedzibą w E. (dalej: "Spółka", "Strona", "Emitent", "Skarżąca") karę pieniężną w wysokości 200 000 zł za niewykonanie obowiązku informacyjnego określonego w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, gdyż nie przekazała Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacji poufnej o aktualizacji wartości nabytych akcji [...] S.A. w dniu [...] września 2014 r. ,
2) umorzyła jako bezprzedmiotowe postępowanie w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za nienależyte wykonanie obowiązku informacyjnego określonego w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, związany z przekazaniem Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości:
1. w dniu [..] marca 2014 r. - informacji poufnej o zamierzonych zmianach prawno- organizacyjnych (raport bieżący nr [...]),
2. w dniu [...] marca 2014 r. - informacji poufnej o zaakceptowaniu zamierzonych zmian prawno-organizacyjnych przez radę nadzorczą Spółki (raport bieżący nr [...]),
3. w dniu [...] kwietnia 2014 r. - informacji poufnej o zawarciu transakcji w wyniku negocjacji podjętych w dniu [...] kwietnia 2014 r. (raporty bieżące nr [...] i [...]),
4. w dniu [...] lipca 2014 r. - informacji poufnej o planowanym skupie akcji własnych (raport bieżący nr [...]).
Jako podstawę prawną wskazano art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. i 1 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 298 ze zm., dalej: "ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym") oraz art. 96 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1382, dalej: "ustawa o ofercie"), w zw. z art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 615 dalej: "ustawa zmieniająca").
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] lipca 2017 r. postanowieniem Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie na spółkę [...]S.A. z siedzibą w P. (dalej: "Spółka", "Strona", "Emitent", "Skarżąca") kary administracyjnej wobec podejrzenia naruszenia art. 56 ustawy o ofercie w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych dotyczących: przyjęcia i realizacji strategii rozwoju z marca 2014 r., skupu akcji własnych w lipcu 2014 r. oraz nabycia i aktualizacji wartości akcji spółki [...] S.A. we wrześniu 2014 r.
Wszczęcie postępowania administracyjnego poprzedziło postępowanie wyjaśniające, przeprowadzone na podstawie Zarządzenia Przewodniczącego KNF z [...] września 2016 r.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Komisja nałożyła na Spółkę karę pieniężną w kwocie 400 000 zł za naruszenie art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, polegające na tym, że Spółka.:
I. nienależycie wykonała obowiązek informacyjny określony w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie związany z przekazaniem Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości:
1. w dniu [...] marca 2014 r. - informacji poufnej o zamierzonych zmianach prawno- organizacyjnych (raport bieżący nr [...]),
2. w dniu [...] marca 2014 r. - informacji poufnej o zaakceptowaniu zamierzonych zmian prawno-organizacyjnych przez radę nadzorczą Spółki (raport bieżący nr [...]),
3. w dniu [...] kwietnia 2014 r. - informacji poufnej o zawarciu transakcji w wyniku negocjacji podjętych w dniu [...] kwietnia 2014 r. (raporty bieżące nr [...] i [...]),
4. w dniu [...] lipca 2014 r. - informacji poufnej o planowanym skupie akcji własnych (raport bieżący nr [...]) oraz
II. nie wykonała obowiązku informacyjnego określonego w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, gdyż nie przekazała Komisji , spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacji poufnej o aktualizacji wartości nabytych akcji [...] S.A. w dniu [...] września 2014 r.
Od tej decyzji Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten wpłynął w dniu 22 lutego 2018 r.
W zaskarżonej decyzji Komisja wskazała, że ustaliła stan faktyczny, który pozostaje tożsamy z ustalonym w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] stycznia 2018 r.
Komisja wyjaśniła, że co do informacji poufnej związanej z zamierzonymi zmianami prawno-organizacyjnymi to [...] marca 2014 r. raportem nr [...] Spółka ogłosiła nową strategię rozwoju oraz wskazała działania zmierzające do jej realizacji. Realizacja strategii miała polegać na stworzeniu struktury holdingowej, w której Spółka realizować miała funkcje centralne dla spółek zależnych, w tym doradztwo i zarządzanie nimi, zaś dotychczasowa działalność operacyjna (stolarka otworowa) miała zostać przeniesiona do spółki zależnej [...] sp. z o.o., przy czym Spółka zaznaczyła, że konsekwencją tych działań mogło być wyzbycie się przez Spółkę udziałów w spółce produkcyjnej.
W dniu [...] marca 2014 r. w raporcie bieżącym nr [...] Spółka poinformowała, że jej rada nadzorcza podjęła uchwały w sprawie czynności opisanych w raporcie bieżącym nr [...], tj.:
1) zatwierdziła strategię Spółki,
2) wyraziła zgodę na objęcie udziałów w spółce zależnej, której Spółka będzie jedynym wspólnikiem,
3) wyraziła zgodę na dokonanie przez Spółkę rozporządzenia w postaci wniesienia aportem przedsiębiorstwa Spółki w rozumieniu art. 55( 1) Kodeksu cywilnego do nowo powołanej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,
4) wyraziła zgodę na zbycie udziałów w spółce zależnej.
Umowa, o której mowa w raporcie bieżącym nr [...]została zawarta w dniu [...] kwietnia 2014 r. (w komparycji umowy wskazano godzinę jej zawarcia - 21.15). Umowa dotyczyła sprzedaży 100 % udziałów w spółce [...] sp. z o.o., sprzedającym była spółka [...] sp. z o.o., reprezentowana przez M. T., zaś kupującym [...] S.A., ponadto w umowie wskazano, że zawarta jest "przy udziale" Emitenta i spółki [...] sp. z o.o. Emitent nie był zatem stroną umowy sprzedaży, o której mowa w raporcie. Cena sprzedaży została ustalona na kwotę 18 769 000 zł, przy czym kwota 2 766 000 zł miała być zapłacona w ciągu 48 godzin na rachunek [...] sp. z o.o., kwota 3 000 zł miała być uregulowana poprzez wykonanie usług doradczych, natomiast kwota 16 000 000 zł miała być zapłacona w terminie trzech lat na rachunek bankowy lub w inny sposób na podstawie odrębnego porozumienia. Jednocześnie na mocy § 5 umowy spółka [...] sp. z o.o. dokonała przekazu przysługującego jej od kupującego ([...] S.A.) świadczenia w kwocie 16 000 000 zł na rzecz Spółki. Przekazane świadczenie (wykonanie przekazu) stanowiło wykonanie zobowiązania spółki [...] sp. z o.o. do zapłaty ceny za nabycie od Spółki udziałów w jej spółce zależnej ([..] sp. z o.o.), do której wniesiono przedsiębiorstwo produkcyjne.
W dniu zakończenia negocjacji i zawarcia transakcji [...] kwietnia 2014 r. o godz. 16.23 Emitent poinformował o rezygnacji członków rady nadzorczej z zajmowanej funkcji (k. 26) oraz o godz. 16.31 o odwołaniu prokury (k. 27). O godz. 20.39 Emitent poinformował o powołaniu w skład rady nadzorczej: M. P., D. P., M. P., J. K., K. S. i M. M. (k. 28). O godz. 21.36 Emitent poinformował o złożeniu rezygnacji z funkcji prezesa zarządu przez M. T. (ze skutkiem na godz. 21.45) oraz o oddelegowaniu do pełnienia funkcji członka zarządu J. K..
W kwestii informacji poufnych dotyczących skupu akcji własnych to w dniu [...] lipca 2014 r. Emitent przekazał informację o zwołaniu na dzień [...] lipca 2014 r. nadzwyczajnego walnego zgromadzenia (raport bieżący nr [...]), którego porządek obrad przewidywał udzielenie zarządowi Emitenta upoważnienia do nabycia akcji własnych Emitenta w celu umorzenia, a także obniżenia kapitału zakładowego i zmiany statutu. Projekt uchwały nr 5 przewidywał (w § 2), iż zarząd "będzie zobowiązany do podania warunków skupu akcji własnych do publicznej wiadomości zgodnie z ustawą o ofercie publicznej, przed rozpoczęciem realizacji skupu akcji własnych". Podano warunki, na jakich Emitent nabędzie akcje własne: upoważnienie do nabywania akcji własnych przez zarząd miało obejmować okres od [...] lipca 2014 r. do [...] lipca 2015 r. Środki przeznaczone na realizację skupu akcji własnych miały pochodzić ze środków własnych Emitenta. Łączna liczba akcji, którą Emitent zamierzał nabyć, miała nie przekroczyć 9 478 000. Wysokość środków przeznaczonych na realizację skupu miała być nie mniejsza niż 94 780 zł i nie większa niż 28 434 000 zł. Akcje miały być nabywane na rynku regulowanym Giełdy Papierów Wartościowych w W. S.A. lub w transakcjach pozagiełdowych.
Co do zarzucanych nieprawidłowości dotyczących informacji poufnej w zakresie wyceny wartości akcji [...] S.A. to w raporcie kwartalnym za III kwartał 2014 r. , opublikowanym [...] listopada 2014 r. w rachunku zysków i strat sprawozdania finansowego Emitent ujawnił przychody finansowe w wysokości 3 114 tys. zł, które obejmowały głównie aktualizację wartości inwestycji o wartości 3 113 tys. zł. W wyniku tego ujawnienia w III kwartale 2014 r. Emitent wykazał zysk przed opodatkowaniem w wysokości 3 031 tys. zł i zysk netto w wysokości 2 440 tys. zł.
Emitent nie uzyskał przychodów z podstawowej działalności operacyjnej, a jedynymi istotnymi przychodami była opisana wyżej aktualizacja. Suma bilansowa wykazana w tym sprawozdaniu wynosiła 6 293 tys. zł. Największą pozycję stanowiły krótkoterminowe aktywa finansowe w jednostkach powiązanych, była to kwota 3 159 tys. zł. Pozostałe aktywa to środki pieniężne (3 089 tys. zł). Kapitał własny na 30 września 2014 r. wynosił 5 629 tys. zł.
W toku czynności sprawdzających ustalono, że w dniu [...] września 2014 r. Spółka nabyła od spółki [...] S.A. 464 564 akcje spółki [...] S.A. po cenie nominalnej (0,10 zł), za łączną kwotę 46 456,40 zł i w tym samym dniu dokonała aktualizacji wartości nabytych akcji, do wartości 3 159 032,20 zł.
Spółka zajęła stanowisko, zgodnie z którym nabycie akcji [...] S.A. nie stanowiło nabycia aktywów znacznej wartości, a zatem nie wymagało raportowania w trybie rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie informacji bieżących i okresowych. Informacja ta nie była także informacją poufną, gdyż nie wypełniała przesłanki cenotwórczości. Z perspektywy działalności Spółki i z perspektywy jej akcjonariuszy była to informacja nieistotna. Z kolei informacja o aktualizacji wartości nabytych aktywów nie spełniała przesłanek do jej ujawnienia, gdyż aktualizacja była zabiegiem czysto księgowym, dokonana została w wyniku realizacji obowiązków ustawowych w oparciu o wysokość kursu akcji [...] S.A. w alternatywnym systemie obrotu [...]. Ponadto zdaniem Spółki, nie był to zabieg nadzwyczajny ani nietypowy, zaś w świetle odnotowanej straty za trzy kwartały 2014 r. (24, 5 mln zł) dokonana aktualizacja nie miała znaczącego wpływu na wynik Emitenta na dzień [...] września 2014 r.
Natomiast zdaniem KNF Spółka nabyła aktywa w postaci akcji [...] S.A. od [...] S.A. (spółka zależna od [...] S.A., który był podmiotem dominującym względem Emitenta), po cenie znacząco niższej od kursu giełdowego, a następnie przeprowadziła aktualizację wyceny, która pozwoliła Spółce na wykazanie zysku zamiast straty w okresie, w którym brak było jakichkolwiek przychodów z działalności podstawowej. Spółka nie przekazała informacji poufnej o aktualizacji wartości nabytych akcji [..] S.A.
Jeśli chodzi o stan prawny jaki został przyjęty w tej sprawie przez Komisję to został on szczegółowo opisany na stronach 14 - 18 zaskarżonej decyzji.
Po ponownej analizie zebranego materiału dowodowego w kontekście zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Komisja doszła do przekonania, że w odniesieniu do stwierdzonych w niniejszej sprawie przypadków nienależytego wykonywania obowiązków informacyjnych określonych w art. art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie związanych z przekazywaniem Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości :
1. w dniu [...] marca 2014 r. (raport bieżący nr [...]),
2. w dniu [...] marca 2014 r. (raport bieżący nr [...]),
3. w dniu [...] kwietnia 2014 r. (raporty bieżące nr [...] i [...]),
4. w dniu [...] lipca 2014 r. (raport bieżący nr [...]) - doszło do braku możliwości nałożenia kary ze względu na jej przedawnienie.
Powoduje to, że w tych przypadkach Komisja nie ma możliwości nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, a toczące się postępowanie administracyjne, w zakresie tych przypadków, jest obowiązana jako bezprzedmiotowe umorzyć stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Jednocześnie Komisja odniosła się do nowych okoliczności faktycznych zaistniałych w sprawie a mianowicie;
- od [...] września 2018 r. (powinno być "listopada") państwem, siedziby Spółki jest Estonia. Wobec tego Spółka w piśmie z 10 grudnia 2018 r. wystąpiła o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie w całości, ewentualne przekazanie sprawy do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez estońskie organy nadzoru.
- w dniu [...] marca 2016 r. doszło do podziału m.in. spółki [...] S.A. poprzez przez przeniesienie części majątku na spółkę [...] S.A., oraz tego. że zgodnie z planem podziału to spółka [...] S.A. winna być stroną niniejszego postępowania. O tej zmianie poinformowano organ we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Strona podniosła, że w dniu [...] marca 2016 r. Sąd Rejonowy [...] w W. Wydział Gospodarczy [...] KRS dokonał rejestracji podziału Spółki dokonanego w trybie art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1577, z późn. zm., dalej "k.s.h"), tj. poprzez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na spółkę przejmującą – [...] S.A. ( dalej jako "Spółka Przejmująca", "Spółka 2"). Strona wskazała, że stosownie do art. 531 k.s.h. z dniem wydzielenia, tj. [...] marca 2016 r. wszelkie prawa i obowiązki Spółki w zakresie określonym w planie podziału z dnia [...] maja 2015 r. zostały z mocy prawa na Spółkę Przejmującą.
Ustosunkowując się do zmiany siedziby Spółki Komisja wskazała, że decydujące dla oceny, czy Komisja jest nadal właściwa do dalszego prowadzenia niniejszej sprawy, w sytuacji gdy od [...] listopada 2018 r. państwem siedziby Spółki stała się Estonia, jest ustalenie czy papiery wartościowe Emitenta w okresie, kiedy miało miejsce naruszenie, były dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym wyłącznie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a Emitent posiadał siedzibę na tym terytorium. Powyższe kwestia jest bezsporna ponieważ Spółka prowadziła działalność pod nazwą [...] S.A z siedzibą w Z.i była notowana na rynku Giełdy Papierów Wartościowych w W. S.A. od 2007 r. W roku 2014, kiedy doszło do zdarzeń będących przedmiotem niniejszego postępowania jej papiery były dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym wyłącznie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a Emitent posiadał siedzibę na tym terytorium. Oznacza to, że zachowania z okresu poprzedzającego przeniesienie siedziby do innego państwa członkowskiego podlegają nadzorowi KNF, a do Emitenta mają zastosowanie polskie przepisy. Teza o utracie przez KNF możliwości sankcjonowania naruszeń Emitenta, których dopuścił się on w okresie, gdy podlegał wyłącznie nadzorowi KNF jest nieuzasadniona. Uprawnienie KNF do zastosowania sankcji administracyjnej, a tym bardziej do rozpatrzenia środka odwoławczego wniesionego od decyzji KNF, wynika ze stosunku administracyjnego, jaki powstał na skutek popełnienia przez Emitenta deliktu administracyjnego, w przypadku którego KNF może zastosować środki nadzoru.
W niniejszej sprawie, w okresie kiedy naruszenia miały miejsce, Rzeczpospolita Polska była państwem macierzystym Emitenta i w związku z tym, skoro istnieje sfera praw i obowiązków Emitenta, o których KNF może rozstrzygać (odpowiedzialność administracyjna za delikt), emitent nie utracił przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Natomiast w kwestii podziału Spółki to Komisja uznała, że stroną niniejszego postępowania pozostaje Spółka, a nie Spółka 2, która przejęła część majątku Emitenta.
Poddając analizie plan podziału Komisja wskazała, że zgodnie z pkt 2.3.2 lit. a) planu podziału, przez majątek, który przechodzi na Spółkę przejmującą rozumie się w szczególności następujące elementy majątku Spółki.:
- zobowiązania spółki dzielonej zaciągnięte do dnia wydzielenia włącznie z tytułu przedawnionych bądź nieprzedawnionych, zidentyfikowanych bądź jeszcze nieujawnionych, uznanych bądź jeszcze nieuznanych, wymagalnych bądź jeszcze niewymagalnych bądź niezaskarżalnych, pieniężnych bądź niepieniężnych roszczeń majątkowych o charakterze administracyjnoprawnym,
- zobowiązania spółki dzielonej zaciągnięte do dnia wydzielenia włącznie z tytułu zidentyfikowanych bądź jeszcze nieujawnionych, uznanych bądź jeszcze nieuznanych roszczeń niemajątkowych o charakterze administracyjnoprawnym,
- zobowiązania oraz należności do dnia wydzielenia włącznie z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych, grzywien i kar pieniężnych nakładanych przez organy sądowe, podatkowe i administracyjne, w tym m in. przez Urząd Skarbowy, Państwową Inspekcję Pracy czy Komisję Nadzoru Finansowego, będące wynikiem zdarzeń prawnych i faktycznych mających miejsce przed dniem wydzielenia składników majątkowych.
Komisja nie zgodziła się ze stanowiskiem Spółki że stroną postępowania administracyjnego powinna być Spółka Przejmująca.
Zdaniem KNF wprowadzona przez art. 531 § 1 k.s.h. reguła stanowi zasadę częściowej sukcesji uniwersalnej (a nie całkowitej sukcesji uniwersalnej), zaś podział Strony odbył się w trybie art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h., tj. poprzez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na Spółkę Przejmującą. Oznacza to, że całość praw i obowiązków Strony nie została rozdzielona na spółki przejmujące (lub przeniesiona na Spółkę Przejmującą), co byłoby równoznaczne z utratą bytu prawnego przez Stronę, a jedynie doszło do wydzielenia (zgodnie z planem podziału) części praw i obowiązków oraz przeniesienia ich na Spółkę Przejmującą. Tym samym Spółka zachowała swój byt prawny, co oznacza, że może podlegać odpowiedzialności z tytułu naruszenia przepisów ustawy o ofercie.
Komisja zwróciła uwagę, że art. 531 § 2 k.s.h. wprowadza zasadę sukcesji uprawnień administracyjnoprawnych (jako wyjątek od powszechnie przyjętego w doktrynie prawa administracyjnego poglądu o zakazie "sukcesji na płaszczyźnie prawa publicznego"), stwierdzając, że na spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną przechodzą w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi pozostające w związku z przydzielonymi spółce przejmującej składnikami majątkowymi. Natomiast przepis ten nie wprowadza zasady sukcesji uniwersalnej obowiązków administracyjnoprawnych. Nałożony zaś obowiązek zapłaty kary pieniężnej stanowi obowiązek administracyjnoprawny.
Po drugie, Komisja zaznaczyła, że brak prawidłowego zawiadomienia o stanie udziału w spółce stanowi zaledwie fakt prawny (dokładnie czyn), który jest doniosły prawnie, gdyż jego zaistnienie może wywołać skutek prawny w postaci nałożenia na podmiot, który dopuścił się takiego czynu określonego obowiązku (tu: sankcji administracyjnej). Natomiast do momentu wydania i doręczenia ostatecznej decyzji w przedmiocie nałożenia sankcji nie powstaje żaden obowiązek prawny wobec podmiotu, który dopuścił się takiego czynu. Dopiero ww. decyzja stworzy po stronie ww. podmiotu obowiązek administracyjnoprawny. W związku z tym w momencie dokonywania podziału Spółki nie było po jej stronie obowiązku administracyjnoprawnego polegającego na obowiązku uiszczenia kary pieniężnej. Wobec tego wskazanie w planie podziału wśród elementów majątku Strony, które przechodzą na spółkę przejmującą, szeregu zobowiązań i należności, w tym o charakterze administracyjnoprawnym nie może skutkować tym, że Spółka Przejmująca stała się stroną niniejszego postępowania. Na dzień podziału, tj. na dzień [...] marca 2016 r. nie zostały bowiem skonkretyzowane żadne obowiązki poprzez wydanie ostatecznej decyzji nakładającej administracyjną karę pieniężną. W związku z tym w okresie dokonywania podziału nie istniały żadne zobowiązania Strony z tego tytułu, ani należności, które mogłyby być przedmiotem przeniesienia na następcę prawnego.
Organ pokreślił, że sama odpowiedzialność administracyjnoprawna (mająca tak samo represyjny charakter jak odpowiedzialność karna) nie może być dowolnie przenoszona (w drodze czynności prawnej). Stąd próbę przeniesienia tej odpowiedzialności w drodze czynności prawnej uznać należy za niedopuszczalną.
Zdaniem Komisji, przekształcenia podmiotowe spółki, która popełniła delikt administracyjny, nie skutkują automatycznym przejęciem odpowiedzialności administracyjnoprawnej przez spółkę przejmującą. Kara administracyjna wymierzana jest wobec podmiotu, który naruszył przepisy ustawy o ofercie, tj. wobec spółki dzielonej, ponieważ decyzja wymierzająca karę administracyjną nie ma na celu ukształtowania pozycji prawnej nowej spółki na przyszłość (jak czyni to np. pozwolenie budowlane, pozwolenie wodno-prawne), lecz jest formą represji na wcześniejsze naruszenie prawa .
Ponadto, w ocenie Komisji istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zagadnienia statusu Spółki i Spółki Przejmującej w niniejszym postępowaniu mają przepisy k.p.a., które regulują kwestię legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym, tj. art. 28 k.p.a.
Przenosząc poczynione rozważania teoretyczne na grunt niniejszej sprawy Komisja podkreśliła, że przepisy ustawy o ofercie jasno określają stronę postępowania w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za brak dokonania zawiadomienia o stanie posiadania w spółce publicznej lub niewłaściwe zawiadomienie. Jest to zawsze podmiot, który dopuścił się takiego czynu (zaniechania). Jak wskazuje bowiem art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie jest to "emitent lub sprzedający lub podmiot ubiegający się o dopuszczenie instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi do obrotu na tynku regulowanym", a więc podmiot, który, będąc obowiązany, poprzez swój czyn lub zaniechanie dopuścił się naruszenia art. 56 ustawy o ofercie. Mając na uwadze, że czynu niezgodnego z prawem dopuściła się Spółka, a nie Spółka 2, która przejęła tylko część praw i obowiązków , status strony w niniejszym postępowaniu przysługuje Spółce.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Komisja podtrzymała swoje stanowisko w sprawie.
Komisja wyjaśniła, że rozpoznając sprawę bazowała na tym, że jej zdaniem profesjonalny podmiot rynku kapitałowego nie podejmuje decyzji pochopnie, w sposób nieprzemyślany, a wprost przeciwnie należy przyjąć, że jego działania maja charakter planów dalekosiężnych i głęboko przeanalizowanych, nawet jeżeli ich ostateczny wynik może być również uzależniony np. od wyników negocjacji z potencjalnymi kontrahentami. Ponadto od Emitenta działającego od wielu lat na rynku regulowanym papierów wartościowych należy oczekiwać pełnego profesjonalizmu i działań z poszanowaniem interesów akcjonariatu, zwłaszcza akcjonariatu mniejszościowego - jak w niniejszej sprawie.
Ustosunkowując się do twierdzeń Strony, że jej działanie nie miało charakteru zawinionego KNF wskazała, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter zobiektywizowany i aktualizuje się w przypadku zaistnienia naruszenia prawa. Podstawową przesłanką odpowiedzialności jest bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie tego podmiotu niezgodne z przepisami prawa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2008 r., VI SA/Wa 874/08, publ. LEX nr 525779), bez dokonywania innych ocen, zaś odpowiedzialność osoby prawnej za delikt administracyjny obejmuje zarówno działania, jak i zaniechania osób działających w imieniu i na rzecz osoby prawnej, bez rozróżniania umyślności i nieumyślności sprawcy naruszenia prawa (wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 2661/00, publ. LEX nr 51232). Powyższe potwierdza również Trybunał Konstytucyjny, wskazując, iż kary administracyjne - stosowane automatycznie, z mocy ustawy - mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Przez zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, motywują adresatów do wykonywania ustawowych obowiązków. Podstawą zastosowania tego typu kar jest samo obiektywne naruszenie prawa (wyrok TK sygn. akt P 9/08 i wskazane tam orzecznictwo). Administracyjne kary pieniężne mają na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków. Tym samym kara administracyjna nie jest wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale przede wszystkim stanowi środek przymusu, który ma służyć zapewnieniu wykonywania obowiązków nałożonych przez obowiązujące przepisy prawa.
Natomiast w zakresie niedopełnienia obowiązku informacyjnego polegającego na podaniu informacji o aktualizacji wyceny wartości nabytych akcji [...]S.A., Spółka prezentuje stanowisko, że aktualizacja wyceny wartości nabytych akcji tej spółki miała jedynie charakter informacji finansowo-księgowej i właściwym trybem podawania do publicznej wiadomości tego typu informacji jest tryb raportu okresowego. Ponadto okresie od [...] września 2014 r. (data aktualizacji), aż do momentu publikacji raportu okresowego za III kwartał 2014 r. prowadziła prace nad sprawozdaniem finansowym za III kwartał oraz nad prawidłowym ujęciem dokonanej aktualizacji w księgach Spółki oraz ewentualnym wpływie na wyniki finansowe Spółki.
Zdaniem Komisji, co do zasady, aktualizacja wartości nabytych akcji jest czynnością finansowo-księgową, niemniej jednak w określonych sytuacjach jej charakter jest również inny, jak w niniejszej sprawie. Z art. 154 ust.1 pkt 2 ustawy o obrocie wynika, że informacja, która po przekazaniu mogłaby w istotny sposób wpłynąć na cenę lub wartość instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych, to informacja, która mogłaby zostać wykorzystana przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych przez racjonalnie działającego inwestora. Przy czym, jak wynika z tego przepisu oraz poglądów doktryny, badanie czy doszło do wypełnienia przesłanki cenotwórczości wymaga stwierdzenia, czy zaistniała potencjalna, abstrakcyjna możliwość wpływu na kurs akcji. W konsekwencji oznacza to, że nie musi dojść do zmiany ceny instrumentu finansowego, zaś wystarczające jest stworzenie samego stanu realnego zagrożenia dla oceny instrumentu finansowego. Podobny pogląd wyraził TSUE w wyroku z dnia 23 grudnia 2009 r., sprawa C-45/08, wskazując, iż aby określić, czy chodzi o informacje poufne, nie jest konieczne ustalenie, czy ich upowszechnienie miało znaczny wpływ na kurs instrumentów finansowych, do których się odnoszą. Jeżeli natomiast zaistniała zmiana ceny instrumentu finansowego to stanowi to jedynie wskazówkę, że informacja miała istotny wpływ.
Drugim elementem definicji cenotwórczości jest stwierdzenie czy dana informacja zostałaby uwzględniona przez racjonalnego inwestora, przy czym przez takiego inwestora należy rozumieć inwestora, dążącego do maksymalizacji zysków i minimalizacji strat.
Organ wyjaśnił, że racjonalny inwestor podejmuje decyzje przy uwzględnieniu rachunku ekonomicznego, starając się pomijać poza racjonalne czynniki takie jak np. emocje. Inwestor ten posiada wiedzę o informacjach, które mogę pozytywnie i negatywnie wpływać na kurs akcji. W sytuacji gdy posiada informacje pozytywne, kupuje akcje, zaś w przypadku informacji o charakterze negatywnym, zbywa posiadane akcje . Przy czym ocena, czy przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych racjonalny inwestor uwzględniałby informacje poufne, powinna być rozważana ex ante, tj. przed przekazaniem informacji do publicznej wiadomości, przy uwzględnieniu reakcji inwestorów na podobne informacje. Jednocześnie, jak zostało wykazane w wyroku TSUE w sprawie C-628/13 Lafonta, do celów uznania informacji za potencjalnie cenotwórczą nie jest konieczne ustalenie, czy cena instrumentu finansowego wzrośnie , czy spadnie wskutek jej ujawnienia . Wystarczające jest ustalenie: (...) czy zestaw okoliczności lub wydarzeń, których dotyczy informacja, może mieć wpływ na ceny instrumentów finansowych, do których ta się odnosi. W konsekwencji przepis ten wyklucza z zakresu pojęcia informacji wewnętrznej" tylko informacje niejasne lub ogólne, które nie pozwalają na wyciągniecie żadnego wniosku co do ich możliwego wpływu na ceny danych instrumentów finansowych " . Informacja zatem jest potencjalnie cenotwórcza, gdy zmieni poziom dostępnej wśród inwestorów wiedzy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Komisja wskazała, że informacja o aktualizacji wyceny akcji, zakupionych poza rynkiem regulowanym, za cenę dalece niższą od ceny giełdowej, od podmiotu powiązanego, stanowi bez wątpienia przykład informacji, która umożliwia potencjalną, abstrakcyjną możliwość wpływu na kurs akcji. Wydźwięk tej informacji był bowiem niewątpliwie istotny z uwagi na to, że przekładał się na wykazanie w raporcie kwartalnym za III kwartał 2014 r. zysku przed opodatkowaniem w wysokości 3 031 tys. zł i zysku netto w wysokości 2 440 tys. zł. Należy podkreślić, że Emitent nie uzyskał przychodów z podstawowej działalności operacyjnej, a jedynymi istotnymi przychodami była opisana wyżej aktualizacja. Suma bilansowa wykazana w tym sprawozdaniu wynosiła 6 293 tys. zł. Największą pozycję stanowiły krótkoterminowe aktywa finansowe w jednostkach powiązanych, była to kwota 3 159 tys. zł. Wykazanie tych danych było możliwe z tego względu, że w dniu [...] września 2014 r. Spółka nabyła od spółki [...] S.A. 464 564 akcje [...] S.A., po cenie nominalnej (0.10 zł), za łączną kwotę 46 456,40 zł, i w tym samym dniu dokonała aktualizacji wartości nabytych akcji, do wartości 3 159 032.2 zł. Pozostałe wykazane aktywa to środki pieniężne (3 089 tys. zł). Kapitał własny na [..] września 2014 r. wynosił 5 629 tys. zł.
W ocenie KNF informacja o aktualizacji wyceny akcji miała istotny wpływ na wynik finansowy Spółki opisany w sprawozdaniu za III kwartał 2014 r. i zostałyby uwzględnione przy podejmowaniu decyzji przez racjonalnie działającego inwestora. który podejmując decyzje kieruje się rachunkiem ekonomicznym. Rzetelne informacje dotyczące aktualizacji wyceny akcji [...] S.A. wskazywałyby, że wynik finansowy spółki nie wynika z jej działań operacyjnych a jedynie z działań finansowo-księgowych.
Reasumując ten wątek Komisja stwierdziła, że aktualizacja wartości wyceny akcji spółki [...] S.A. miała charakter informacji poufnej ponieważ spełniała wszystkie elementy informacji poufnej, o jakiej stanowi art. 154 ustawy o ofercie. Przede wszystkim miała charakter informacji pewnej, bowiem akcje zostały zakupione od spółki [...] S.A., po cenie dużo niższej od aktualnego kursu giełdowego. Ponadto aktualizacja wyceny nabytych akcji, mimo że miała charakter finansowo-księgowy, to jednak była na tyle konkretna, że umożliwiała określenie, jaki będzie to miało wpływ na wyniki finansowe spółki. Informacja o aktualizacji wyceny akcji spółki, podana łącznie z informacją o wpływie tej operacji na sytuację Spółki, w tym na sytuację finansową i majątkową oraz na strukturę akcjonariatu tworzyłyby informację poufną.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia czynów i ich karalności Komisja odwołała się do utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, z którego wynika, że instytucja przedawnienia określona w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej na gruncie niniejszej sprawy nie ma zastosowania.
W ocenie Komisji w niniejszej sprawie brak było podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o odstąpienie od nałożenia kary. Nie zachodzą bowiem przesłanki, które skutkowałyby obligatoryjnym lub fakultatywnym odstąpieniem od nałożenia kary na podstawie z art. 189f § 1 i § 2 k.p.a. Poddając analizie przesłanki określone w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Komisja uznała, że waga naruszenia stwierdzonego w niniejszym postępowaniu, które dotyczy przypadku nieprzekazania informacji poufnej, nie może jest znikoma. Nie można uznać także, iż charakter lub zakres stwierdzonego naruszenia był nieistotny dla interesów inwestorów rynku kapitałowego skoro ustawodawca określił termin w jakim informacja poufna winna zostać przekazana, i jest to maksymalnie 24 godzinny od zajścia określonych zdarzeń lub okoliczności. Tym samym naruszenia, których dopuściła się Spółka już się "zakończyły" ponieważ upłynął termin do ich wykonania. W związku z tym Strona nie musiała zaprzestać ich popełniania, jak wymaga tego art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
Zdaniem KNF nie ma również wątpliwości, że nie zaszła przesłanka z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.
Skoro nałożenie kary ma służyć celom nadzorczym oraz wypełniać cele to , w ocenie organu, waga naruszenia do jakiego doszło była znaczna, zarówno z punktu widzenia zapewnienia prawidłowości funkcjonowania rynku kapitałowego, jak i z uwagi na potrzebę ochrony interesów inwestorów. W tym kontekście tylko środek nadzoru w postaci administracyjnej kary pieniężnej spełni swoje cele w zakresie prewencji (ogólnej i szczegółowej), tj. będzie stanowił formę pouczenia dla Spółki i dla innych uczestników rynku kapitałowego, że naruszenia prawa, których się dopuszczą wiążą się z realnym zagrożeniem zastosowania sankcji. Poza tym tylko kara jest w stanie spełnić cel represyjny w postaci odczuwalnego dla Spółki uszczuplenia jej zasobów majątkowych. Dodatkowo poprzez zastosowanie tego instrumentu nadzorczego Komisja daje czytelny sygnał inwestorom rynku kapitałowego, iż aktywnie działa na rzecz ochrony ich interesu, umacniając w ten sposób zaufanie obywateli do organów władzy państwowej. Tym samym według Komisji brak jest również podstaw do tego, aby na zasadzie art. 189f § 1 lub § 2 k.p.a. odstąpić od nałożenia kary.
Stwierdzając, że nie doszło w sprawie do naruszania przepisów procesowych Komisja nie znalazła także uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do zmniejszenia kary.
W tym aspekcie sprawy KNF wskazała, że nakładając karę pieniężną w wysokości 200 000 zł za naruszenie art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie Komisja dokonała miarkowania jej wysokości w kontekście rozmiaru, wagi naruszenia i czasu jego trwania.
Jednocześnie Komisja wzięła pod uwagę przyczyny naruszenia, sytuację finansową podmiotu na który nakładana jest kara, skalę korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, lub podmiot, w którego imieniu lub interesie działał podmiot, który dopuścił się naruszenia, o ile można tę skalę ustalić, skalę strat poniesionych przez osoby trzecie w związku z naruszeniem, o ile można te straty ustalić. Ponadto uwzględniła gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności tego naruszenia, uprzednie naruszenie przepisów niniejszej ustawy, a także bezpośrednio stosowanych aktów prawa Unii Europejskiej, regulujących funkcjonowanie rynku kapitałowego, popełnione przez podmiot, na który jest nakładana kara oraz przypadki w których doszło do umorzenia postępowania administracyjnego, tak by kara powyższa pozostała w proporcji do stwierdzonego naruszenia.
O wadze naruszenia świadczy charakter informacji poufnych, które nie zostały przekazane do publicznej wiadomości, odnoszących się do aktualizacji wartości posiadanych aktywów. Zasada swobodnego dostępu do informacji, które mogą wywierać wpływ na podejmowanie decyzji inwestycyjnych, jest jedną z podstawowych zasad rządzących zorganizowanym obrotem papierami wartościowymi przy czym dostęp ten powinien zostać zapewniony na równych i jednakowych dla wszystkich zasadach. Również zapewnienie swobodnego dostępu do pełnej informacji umożliwia ukształtowanie realnego poziomu cen papierów wartościowych, które odzwierciedlać będą rzeczywistą wartość inkorporowanych w tych papierach praw. Przejrzystość rynku jest podstawowym warunkiem uczciwej gry podaży i popytu.
KNF wskazała, że przy miarkowaniu kary uwzględniono również okoliczności łagodzące, takie jak: współpraca Strony z toku prowadzonego postępowania, brak uprzedniego ukarania Spółki za naruszenia przepisów ustawy o ofercie oraz czas trwania naruszenia. Rozważając kwestię przyczyny naruszenia Komisja stanęła na stanowisku, że należy jej szukać w zamiarze nie eksponowania przez Spółkę informacji niekorzystnych dla akcjonariuszy mniejszościowych.
W konsekwencji nałożenie na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 200 000 zł jest w ocenie Komisji adekwatne, współmierne do stwierdzonych w toku postępowania administracyjnego uchybień i spełnia wymóg celowości. Podstawowy cel przemawiający za nałożeniem w przedmiotowej sprawie kary pieniężnej, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa i przejrzystości obrotu oraz zabezpieczenie interesu uczestników rynku kapitałowego, zostanie zrealizowany jedynie poprzez nałożenie kary w ww. wysokości.
KNF wskazała także, że sankcja administracyjna ma pełnić rolę prewencyjno - represyjną. Nie może być ona przy tym oderwana od stwierdzonych przez organ administracji nieprawidłowości i ma pozostawać z nimi w ścisłym związku przyczynowo - skutkowym. Administracyjne kary pieniężne mają na celu mobilizowanie podmiotów do prawidłowego wykonywania nałożonych na nie przez ustawodawcę obowiązków. Kary te, stosowane z mocy prawa, mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Tym samym kara administracyjna nie jest wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale przede wszystkim stanowi środek przymusu, który ma służyć zapewnieniu wykonywania obowiązków nałożonych przez obowiązujące przepisy prawa. Uwzględniając sytuację finansową Strony, KNF uznała, że nałożona kara jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń i jednocześnie nie powoduje zagrożenia dla dalszego funkcjonowania czy stabilności finansowej Spółki.
Kara pieniężna ustalona w ww. wysokości mieści się w granicach określonych w dyspozycji art. 96 ustawy o ofercie ale została ustalona w wysokości znacznie odbiegającej od maksymalnego ustawowego zagrożenia. Nieprzekazanie informacji poufnej godziło w dobro szczególnie chronione, jakim jest pewność, iż inwestorzy będą mieli bezpośredni dostęp do istotnych Ponadto nałożona kara 200 000 złotych, co stanowi 20% obecnego maksymalnego wymiaru kary pieniężnej, powinna skłonić Spółkę do przestrzegania w przyszłości przepisów prawa.
Nałożona kara pieniężna spełnia również wymóg konieczności (niezbędności), gdyż spośród katalogu środków nadzorczych dostępnych w art. 96 ustawy o ofercie tj. wykluczenia, na czas określony lub bezterminowy, papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym albo kary pieniężnej do wysokości 1 000 000 zł, albo zastosowania obu sankcje łącznie, nałożenie kary pieniężnej jest karą odpowiednią i nieniosącą. w odróżnieniu do dwóch pozostałych, nadmiernej dolegliwości w stosunku do podmiotu.
W przedmiotowym stanie faktycznym został również spełniony wymóg proporcjonalności (sensu stricto), gdyż Strona naruszyła przepisy bezwzględnie obowiązujące dotyczące obowiązków informacyjnych. Tymczasem przejrzystość rynku jest podstawowym warunkiem uczciwej gry podaży i popytu. Dostęp do informacji, które mogą wywierać wpływ na podejmowanie decyzji inwestycyjnych stanowi w tym kontekście podstawowy instrument pozwalający na rzetelną wycenę papierów wartościowych na rynku
KNF podkreśla także, że nałożenie administracyjnej kary pieniężnej ma, co do zasady, spełnić funkcję zarówno prewencyjną, w ujęciu indywidualnym oraz generalnym, jaki i funkcję represyjną.
Zdaniem Komisji kara w wysokości 200 000 zł spełnia ww. wymogi, stanowi 20 % zagrożenia ustawowego i nie będzie stanowiła nadmiernego obciążenia dla Strony.
Nadto w toku miarkowania kary pieniężnej Komisja uwzględniła również interes społeczny, tj. interes innych uczestników obrotu oraz funkcję i cel przepisów, które przez zachowanie Spółki zostały naruszone. Należy podkreślić, iż uregulowania dotyczące obowiązków informacyjnych, które są dla uczestników rynku podstawowym źródłem informacji o Spółce, należą do grupy przepisów mających na celu ochronę jednej z fundamentalnych zasad, na której oparty jest publiczny obrót papierami wartościowymi - zasady transparentności rynku. Nienależyte wykonanie przez Spółkę obowiązków informacyjnych spowodowało zachwianie tej zasady, gdyż nie został zapewniony powszechny, równy i terminowy dostęp do informacji, która jest czynnikiem o kluczowym znaczeniu z punktu widzenia prawidłowości działania mechanizmów rynkowych. Stworzenie wszystkim inwestorom równych szans w zakresie dostępu do informacji, mających wpływ na wycenę instrumentów finansowych, jest zaś jednym z podstawowych zadań regulacji rynku kapitałowego, a należyte lub terminowe ujawnianie informacji wzmacnia jego integralność oraz pogłębia zaufanie inwestorów do prawidłowości procesów na nim zachodzących.
W ocenie bowiem Komisji inwestorzy mają prawo do podejmowania decyzji inwestycyjnych w oparciu o pełne i rzetelne informacje płynące ze Spółki. Tymczasem jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego Spółka nie przekazała do publicznej wiadomości informacji poufnej o aktualizacji wyceny wartości akcji spółki [...] S.A. i inwestorzy do dnia publikacji raportu okresowego za III kwartał 2014 r. nie mogli uwzględniać tej informacji w podejmowanych przez siebie decyzjach inwestycyjnych.
Od powyższej decyzji zostały wniesione dwie skargi, a mianowicie skargę złożyła Spółka oraz skargę złożyła Spółka Przejmująca.
I. W swojej skardze Spółka zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 28 k.p.a. w zw. z art. 529 § 1 pkt 4 i art. 531 § 1 k.s.h. poprzez nie uwzględnienie że w dniu [...].03.2016 r. doszło do podziału spółki [...] poprzez przeniesienie całości je majątku na spółkę [..] S.A., oraz tego że zgodnie z planem podziału, to spółka [...] S.A. winna być stroną niniejszego postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik
sprawy, albowiem skutkują wydaniem decyzji wobec podmiotu nie będącego stroną postępowania, co stanowi podstawę nieważności decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a.;
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 28 k.p.a. w zw. z art. 529 §
1 pkt 4 i art. 531 § 1 k.s.h. poprzez pominięcie istotnych elementów i konstrukcji oraz skutku w postaci sukcesji uniwersał lei w zakresie określonym planem podziału:
3. Naruszenie art. 2 dyrektywy 2004/109/EC Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
15 grudnia 2004 r. (zgodnie ze zmianami dyrektywy 2013/50/EU Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 października 2013 r.) poprzez uznanie się przez Komisję Nadzoru Finansowego za podmiot właściwy do nałożenia na Skarżącą kary w sytuacji w której właściwym jest organ nadzoru właściwy dla prawa Estonii;
Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji w części drugiej (pkt.2.) rozstrzygnięcia jako obciążonej wadą nieważności i umorzenie postępowania wobec [...] SE, ewentualnie przekazania właściwemu organowi nadzoru prawa Estonii ([...]).
Ewentualnie, na wypadek nie uznania przez Sąd zasadności zarzutu nr 1 decyzji zarzucono:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy c ofercie poprzez uznanie, że Skarżąca nie wykonała obowiązku informacyjnego, gdyż nie przekazała Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacji poufnej o aktualizacji wartości nabytych akcji [...] S.A. w dniu [...] września 2014r.,podczas gdy informacja ta nie wyczerpuje przesłanek definicji informacji poufnej, a zatem obowiązek informacyjny nie powstał a nadto, że właściwym trybem przekazywanie informacji o charakterze księgowym jest raport okresowy.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 96 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie poprzez błędne przyjęcie, iż wymierzona Decyzją kara finansowa ma wymiar proporcjonalny w stosunku do wagi i skali naruszenia, jej celu represyjnego, prewencji indywidualnej i ogólnej, sytuacji finansowej Skarżącej, czasu trwania nieprawidłowości, oraz faktu, że Skarżąca ostatecznie dokonała zawiadomienia, gotowości Skarżącej do wnikliwego wyjaśnienia sprawy oraz współpracy w toku postępowania przed Organem.
3. Naruszenie przepisów prawa procesowego art. 189f § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie oraz nie odstąpienie przez Komisję od wymierzenia kary, w związku ze związku znikomą wagą naruszeń stwierdzonych przez Komisję.
4. Naruszenia przez Organ nadzoru art. 12 § 1 k.p.a. w związku z art. 2,7, 43 ( a contrario) i 45 (per analogiam) Konstytucji, a to poprzez nie uznanie przez Komisję że doszło do przedawnienia karalności za zarzucane Spółce naruszenie obowiązków informacyjnych, w sytuacji gdy Komisja o opóźnieniu w przekazaniu informacji wiedziała natychmiast, a wszczęła postępowanie w tym zakresie dopiero po upływie blisko 3 lat od tego zdarzenia, które to działanie może być postrzegane jako naruszające zasady zaufania podmiotów prawnych do organów władzy państwowej, gdyż po upływie takiego czasu spółka mogła być przekonana, że postąpiła w sprawie prawidłowo, a także poprzez nałożenie kary po upływie tak znacznego czasu z naruszeniem zasad rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki, mając na uwadze, że zgodnie z Konstytucją tylko zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości nie podlegają przedawnieniu, a więc a contrario wszelkie inne delikty winny ulegać przedawnieniu.
5. Naruszenie art. 189g § 1 k.p.a. oraz 189 h § 4 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie w przypadku gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa przepis ten w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej Decyzji w części tj. pkt. 2 rozstrzygnięcia i zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów sądowych, zaś w przypadku gdy Sąd nie przychyli się do wniosku wskazanego w pkt 1, wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji w części dotyczącej wysokości wymierzonej kary ze względu na jej nieproporcjonalny wymiar w stosunku do wagi i skali naruszenia, jej celu represyjnego, prewencji indywidualnej i ogólnej, czasu trwania nieprawidłowości, faktu, że Skarżąca (statecznie dokonała zawiadomienia gotowości Skarżącej do wnikliwego wyjaśnienia sprawy oraz współpracy w toku postępowania przed Organem.
W uzasadnieniu skargi podnoszone zarzuty zostały szczegółowo omówione.
W odpowiedzi na skargę KNF wniosła o jej oddalenie.
Sygn.VI SA/Wa 2355/19
II. W swojej skardze Spółka Przejmująca ( dalej też "Skarżąca 2" ) zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 28 k.p.a. w zw. z art. 529 § 1 pkt 4 i art. 531 § 1 k.s.h., poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że spółka [...] S.A. nie jest stroną postępowania, ponieważ postępowanie nie dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, podczas gdy Skarżąca przejęła w planie podziału obowiązki spółki dzielonej, których dotyczy postępowanie administracyjne i zaskarżona decyzja;
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 28 k.p.a. w zw. z art. 529 §
1 pkt 4 i art. 531 § 1 k.s.h. poprzez pominięcie istotnych elementów i konstrukcji oraz skutku w postaci sukcesji uniwersalnej w zakresie określonym planem podziału:
3. naruszenie przepisów postępowania art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego oraz nienależytą ocenę materiału zgromadzonego w zakresie dotyczącym ustalenia, jakie składniki majątkowe oraz prawa i obowiązki Skarżąca przejęła od spółki dzielonej, podczas gdy ustalenia dotyczące praw i obowiązków spółki dzielonej pozostających w związku z przydzielonymi spółce przejmującej w planie podziału składnikami majątku, jak również ustalenia w zakresie przejętych praw i obowiązków spółki dzielonej określonych w planie podziału, są istotnymi okolicznościami dotyczącymi zarówno prawidłowego ustalenia kręgu stron w postępowaniu administracyjnym, jak i ustalenia prawidłowego adresata zaskarżonej decyzji.
Skarżąca 2 wniosła o uchylenie decyzji w części drugiej (pkt 2) rozstrzygnięcia jako obciążonej wadą nieważności.
Ewentualnie, na wypadek nie uznania przez Sąd zasadności zarzutu nr 1, decyzji zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy c ofercie poprzez uznanie, że Skarżąca nie wykonała obowiązku informacyjnego, gdyż nie przekazała Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacji poufnej o aktualizacji wartości nabytych akcji [...] S.A. w dniu [...] września 2014r.,podczas gdy informacja ta nie wyczerpuje przesłanek definicji informacji poufnej, a zatem obowiązek informacyjny nie powstał a nadto, że właściwym trybem przekazywanie informacji o charakterze księgowym jest raport okresowy.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 96 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie poprzez błędne przyjęcie, iż wymierzona Decyzją kara finansowa ma wymiar proporcjonalny w stosunku do wagi i skali naruszenia, jej celu represyjnego, prewencji indywidualnej i ogólnej, sytuacji finansowej Skarżącej, czasu trwania nieprawidłowości, oraz faktu, że Skarżąca ostatecznie dokonała zawiadomienia, gotowości Skarżącej do wnikliwego wyjaśnienia sprawy oraz współpracy w toku postępowania przed Organem.
3. Naruszenie przepisów prawa procesowego art. 189f § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie oraz nie odstąpienie przez Komisję od wymierzenia kary, w związku ze związku znikomą wagą naruszeń stwierdzonych przez Komisję.
4. Naruszenia przez Organ nadzoru art. 12 § 1 k.p.a. w związku z art. 2,7, 43 ( a contrario) i 45 (per analogiam) Konstytucji, a to poprzez nie uznanie przez Komisję że doszło do przedawnienia karalności za zarzucane Spółce naruszenie obowiązków informacyjnych, w sytuacji gdy Komisja o opóźnieniu w przekazaniu informacji wiedziała natychmiast, a wszczęła postępowanie w tym zakresie dopiero po upływie blisko 3 lat od tego zdarzenia, które to działanie może być postrzegane jako naruszające zasady zaufania podmiotów prawnych do organów władzy państwowej, gdyż po upływie takiego czasu spółka mogła być przekonana, że postąpiła w sprawie prawidłowo, a także poprzez nałożenie kary po upływie tak znacznego czasu z naruszeniem zasad rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki, mając na uwadze, że zgodnie z Konstytucją tylko zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości nie podlegają przedawnieniu, a więc a contrario wszelkie inne delikty winny ulegać przedawnieniu.
5. Naruszenie art. 189g § 1 k.p.a. oraz 189 h § 4 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie w przypadku gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa przepis ten w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie.
Skarżąca 2 wniosła o uchylenie zaskarżonej Decyzji w części tj. pkt. 2 rozstrzygnięcia i zasądzenie kosztów sądowych, zaś w przypadku gdy Sąd nie przychyli się do wniosku wskazanego w pkt 1, wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji w części dotyczącej wysokości wymierzonej kary ze względu na jej nieproporcjonalny wymiar w stosunku do wagi i skali naruszenia, jej celu represyjnego, prewencji indywidualnej i ogólnej, czasu trwania nieprawidłowości, faktu, że Skarżąca 2 ostatecznie dokonała zawiadomienia gotowości do wnikliwego wyjaśnienia sprawy oraz współpracy w toku postępowania przed Organem.
W uzasadnieniu skargi podnoszone zarzuty zostały szczegółowo omówione.
W odpowiedzi na skargę KNF wniosła o jej odrzucenie.
Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2020 r. Sąd połączył sprawę o sygn. akt VI SA/Wa 2354/19 i sprawę o sygn. akt VI SA/Wa 2355/19 na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą akt VI SA/Wa 2354/19.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargi nie są zasadne bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. Przesłanek takich Sąd nie dopatrzył się zarówno w świetle argumentacji skargi, jak i z urzędu.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Komisji Nadzoru Finansowego, w której to w jej pkt 2) nałożono na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 200 000 złotych w związku z naruszeniem obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie.
1. W pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty skarg dotyczące stron postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Skarżąca kwestionuje, że jest stroną postępowania, a więc i adresatem zaskarżonej decyzji, natomiast Spółka Przejmująca (Skarżąca 2) stoi na stanowisku, że to ona powinna być adresatem zaskarżonej decyzji jako strona postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa, przepisy prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Interes prawny to interes chroniony w przepisach prawa materialnego prawa administracyjnego, które dają podstawy do władczego konkretyzowania uprawnienia (obowiązku) jednostki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1665/12). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem, ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu.
Obie Skarżące Spółki podniosły, że w związku z podziałem Spółki (Skarżącej) i przejęciem w trybie art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h., części jej majątku przez Spółkę Przejmującą, na podstawie art. 531 § 1 i § 2 k.s.h., na Spółkę Przejmującą przeszła odpowiedzialność za delikt administracyjny polegający na niewykonaniu obowiązku informacyjnego określonego w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie wobec nie przekazania Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacji poufnej o aktualizacji wartości nabytych akcji [...] S.A. w dniu[...] września 2014 r. W związku z tym stroną postępowania administracyjnego, w którym została wydana zaskarżona decyzja jest Spółka Przejmująca (Skarżąca 2), a nie Skarżąca.
Należy wskazać, że na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h., podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie). Zgodnie z art. 531 §1 k.s.h., spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane powstałe w związku z podziałem wstępują z dniem podziału bądź z dniem wydzielenia w prawa i obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału. Jak wynika natomiast z § 2 tego art., na spółkę przejmującą lub spółkę nowo zawiązaną powstałą w związku z podziałem przechodzą z dniem podziału bądź z dniem wydzielenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku spółki dzielonej, a które zostały przyznane spółce dzielonej, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej.
W ocenie Sądu Komisja prawidłowo wskazała w zaskarżonej decyzji, że w związku z trybem dokonanego podziału majątku Spółki (Skarżącej), tj. przeniesieniem części majątku Spółki (Skarżącej), na Spółkę Przejmującą (art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h.), nie doszło do utraty bytu prawnego przez Skarżącą. W związku z powyższym Skarżąca ponosi odpowiedzialność za swoje działania, w tym nie przekazanie informacji poufnej o aktualizacji wartości nabytych akcji [...] S.A. w dniu [...] września 2014 r.
Sąd stwierdza, że wynikająca z art. 531 § 1 i § 2 k.s.h., zasada częściowej sukcesji uniwersalnej, nie może stanowić podstawy przeniesienia administracyjnej odpowiedzialności za popełniony delikt administracyjny ze spółki dzielonej na spółkę przejmującą, jeżeli spółka dzielona, która dopuściła się tego deliktu, nie utraciła bytu prawnego. W takiej sytuacji, spółka przejmująca nie może stać się stroną postępowania administracyjnego, w sprawie dotyczącej odpowiedzialności administracyjnej za popełniony delikt administracyjny w miejsce pozostającej w obrocie prawnym spółki dzielonej, będącej sprawcą tego deliktu.
Komisja słusznie wskazała, że art. 531 § 2 k.s.h., reguluje zasadę sukcesji uprawnień administracyjnoprawnych, jako wyjątek od powszechnie przyjętego w doktrynie prawa administracyjnego poglądu o zakazie sukcesji na płaszczyźnie prawa publicznego. W wyroku z 20 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 1414/16 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "W prawie administracyjnym następstwo prawne, rozumiane jako pochodne nabycie praw i obowiązków administracyjnoprawnych jest co do zasady niedopuszczalne, co wiąże się z cechami stosunku administracyjnoprawnego, a mianowicie z osobistym, z reguły, charakterem uprawnień i obowiązków publicznoprawnych. "Zgodnie z ugruntowanym w doktrynie prawa administracyjnego poglądem za niedopuszczalną uznaje się sukcesję praw i obowiązków wynikających z aktu administracyjnego. Za trafnością takiego stanowiska przemawia charakter stosunku administracyjnoprawnego materialnego. Stosunek ten ma bowiem właściwość stosunku prawnego bezwzględnie obowiązującego, z którego wynikają prawa i obowiązki o charakterze osobistym, odnoszące się wyłącznie do zindywidualizowanego podmiotu. Następstwo prawne i w konsekwencji tożsamość podmiotów w tym zakresie nie występuje" (Renata Alicja Rychter, Res iudicata w postępowaniu administracyjnym, 3.2.2.Następstwo prawne stron, opubl. Lex 2014)." NSA w cyt. wyroku wskazał również, że od generalnej zasady nieprzenoszalności praw i obowiązków administracyjnoprawnych są czasem przewidziane wyjątki, jak np. art. 494 § 2 k.s.h. Taki sam wyjątek został uregulowany w art. 531 § 2 k.s.h., jak słusznie jednak podkreśliła Komisja przepis ten odnosi się do zasady sukcesji uprawnień administracyjnoprawnych, a nie obowiązków administracyjnoprawnych, stwierdzając, że na spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną przechodzą w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi pozostające w związku z przydzielonymi spółce przejmującej składnikami majątkowymi. W żadnym też razie przepis ten nie odnosi się do kwestii odpowiedzialności administracyjnoprawnej za popełnione delikty administracyjne, która nie może być przeniesiona ze spółki dzielonej na spółkę przejmującą na podstawie omawianego przepisu.
Z tych względów Sąd uznał za niezasadne zarzuty skarg, dotyczące naruszenia przez Komisję art. 28 k.p.a. w zw. z art. 529 § 1 pkt 4 i art. 531 § 1 k.s.h., poprzez nie uwzględnienie, że 22 marca 2016 r. doszło do podziału Skarżącej poprzez przeniesienie części jej majątku na Spółkę Przejmującą (Skarżącą 2). Dokonanie tej czynności prawnej nie wpłynęło bowiem na kwestię odpowiedzialności Skarżącej za niewywiązanie się w terminie z obowiązku wynikającego z art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie oraz na jej status strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie kary pieniężnej za niewywiązanie się z tego obowiązku.
Z tych samych względów, niezasadne są zarzuty Spółki Przejmującej, dotyczące naruszenia przez Komisję art. 28 k.p.a. w związku z art. 529 § 1 pkt 4 i art. 531 § 1 k.s.h., poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że Spółka Przejmująca nie jest stroną postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne nie dotyczyło jej interesu prawnego lecz interesu prawnego Skarżącej w związku z naruszeniem przez tę Spółkę obowiązku wynikającego z art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, przepisy powyższe natomiast, jak zostało to wyjaśnione powyżej, nie mogły stanowić podstawy prawnej przeniesienia odpowiedzialności za naruszenie tego obowiązku. Oznacza to również niezasadność zarzutu Spółki Przejmującej, dotyczącego naruszenia przez Komisję art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nienależytą ocenę materiału zgromadzonego w zakresie dotyczącym ustalenia, jakie składniki majątkowe oraz prawa i obowiązki Skarżąca 2 przejęła od spółki dzielonej. Ze względu bowiem na przedmiot niniejszej sprawy, niezależnie od zapisów planu podziału składników majątku spółki dzielonej, nie miały one wpływu na kwestię omawianej odpowiedzialności administracyjnej Skarżącej.
Po drugie, Sąd podzielił stanowisko Komisji, że na dzień podziału, tj. na dzień [...] marca 2016 r. nie zostały skonkretyzowane żadne obowiązki poprzez wydanie ostatecznej decyzji nakładającej administracyjną karę pieniężną. W szczególności nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne bowiem wszczęto je dopiero postanowieniem z [...] lipca 2017 r. czyli ponad rok po dokonaniu podziału. W związku z tym w chwili podziału nie istniały żadne zobowiązania Skarżącej z tytułu kar pieniężnych w związku z aktualizacją wartości nabytych akacji [...] S.A., które mogłyby być przedmiotem przeniesienia na następcę prawnego.
Potwierdza to treść pkt 2.3.2 lit. a) planu podziału, zgodnie z którym przez majątek, który przechodzi na Spółkę przejmującą rozumie się w szczególności następujące elementy majątku Spółki.:
" zobowiązania oraz należności do dnia wydzielenia włącznie z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych, grzywien i kar pieniężnych nakładanych przez organy sądowe, podatkowe i administracyjne, w tym m in. przez Urząd Skarbowy, Państwową Inspekcję Pracy czy Komisję Nadzoru Finansowego, będące wynikiem zdarzeń prawnych i faktycznych mających miejsce przed dniem wydzielenia składników majątkowych".
Tytułem uzupełnienia trafnej argumentacji Komisji Sąd zauważa, że sporna kara pieniężna została nałożona na Skarżącą w styczniu 2018 r., a zatem nie mogła być przedmiotem podziału przeprowadzonego w dniu [...] marca 2016 r. nawet jeśli zdarzenia stanowiące podstawę do nałożenia tej kary pieniężnej zaistniały przed podziałem. W tym aspekcie sprawy należy podkreślić, że plan podziału nie mógł obejmować swoim zakresem majątku nieistniejącego w dniu tego podziału. W konsekwencji rację ma Komisja wywodząc, że plan podziału - co wynika wprost z jego brzmienia - nie odnosi się do kar pieniężnych nałożonych decyzją wydaną po wydzieleniu Spółek.
W świetle powyższego Komisja prawidłowo uznała, że Spółka Przejmująca nie jest stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego, co oznacza również, że Spółka Przejmująca nie ma interesu prawnego, w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, w związku z czym skargę Spółki Przejmującej należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (vide: wyrok WSA w Warszawie z 8 stycznia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1481/18).
2. Sąd uznał za nieusprawiedliwiony zarzut niewłaściwości Komisji Nadzoru Finansowego do nałożenia na Skarżącą kary w sytuacji, w której - zdaniem Skarżącej, właściwym jest organ nadzoru właściwy dla prawa Estonii.
Skarżąca wskazuje, że w dniu [...] listopada 2018 r. a zatem już w toku postępowania administracyjnego, doszło do rejestracji zmiany siedziby Spółki oraz Państwa macierzystego z Polski na Estonię. Zmianie uległo zatem Państwo macierzyste w rozumieniu Dyrektywy 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowo dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym oraz zmieniająca dyrektywę 2001/34/WE. Skarżąca poinformowała o tej zmianie Komisję, Giełdę oraz przekazała do publicznej wiadomości zgodnie z właściwymi przepisami raportem bieżącym nr [...]z dnia [...] stycznia 2019 r.
Sąd podzielił stanowisko Komisji, że skoro papiery wartościowe Skarżącej jako emitenta w okresie naruszenia (we wrześniu 2014 r. i wcześniej) były dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym wyłącznie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, zaś Skarżąca posiadała siedzibę na tym terytorium, zatem zachowania z okresu poprzedzającego przeniesienie siedziby do innego państwa członkowskiego podlegają nadzorowi KNF, a do Emitenta mają zastosowanie polskie przepisy. Trafnie organ przyjął, że nie nastąpiła w sprawie niniejszej utrata przez KNF kompetencji sankcjonowania naruszeń, których Emitent dopuścił się w okresie, gdy podlegał wyłącznie nadzorowi KNF. W konsekwencji w pełni zasadne jest stanowisko organu, że uprawnienie KNF do zastosowania sankcji administracyjnej wynika ze stosunku administracyjnego, jaki powstał na skutek popełnienia przez Emitenta deliktu administracyjnego na terytorium Polski w 2014 r. Rzeczpospolita Polska była wówczas państwem macierzystym Skarżącej jako emitenta. Słusznie zatem organ wywiódł, że zachowania z okresu poprzedzającego przeniesienie siedziby do innego państwa członkowskiego podlegają nadzorowi KNF, a do Emitenta mają zastosowanie polskie przepisy.
Ponadto art. 2 Dyrektywy 2004/109/EC w żaden sposób nie wyklucza możliwości nałożenia kary na emitenta przez organ wówczas właściwy (KNF), za czyny popełnione w okresie gdy Rzeczpospolita Polska była państwem macierzystym Skarżącej jako emitenta (wrzesień 2014 r.).
W konsekwencji teza o utracie przez KNF możliwości sankcjonowania naruszeń emitenta, których dopuścił się on w okresie, gdy podlegał wyłącznie nadzorowi KNF jest nieuzasadniona.
3. Odnosząc się do kwestii przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, należy w pierwszej kolejności wskazać, że w dacie jego popełnienia przez Skarżącą ustawa o ofercie nie przewidywała przedawnienia dla tego typu czynów, jak również nie przewidywały tego przepisy innych ustaw. Instytucja przedawnienia nałożenia kary pieniężnej została wprowadzona do Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z dodanym tą nowelizacją, art. 189g § 1 k.p.a., administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie nastąpiło w dniu [...] lipca 2017 r. , zarzucany Skarżącej delikt miał miejsce w dniu [...] września 2014 r., zaś decyzja ostateczna została wydania [..] września 2019 r. a zatem przed upływem pięciu lat od dnia naruszenia prawa.
4. Również niezasadny okazał się zarzut przedawnienia z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. W tej kwestii, należy zauważyć, że niejednolite jest orzecznictwo sądowe o możliwości stosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej do kar pieniężnych nakładanych przez KNF (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1524/12 , wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2016 r. w sprawie sygn. akt II GSK 2593/14). Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 25 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1524/12, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że: "(...) w przypadku gdy świadczenia pieniężne o charakterze sankcji związane są ze świadczeniami publicznoprawnymi, mają one w stosunku do nich charakter akcesoryjny, możliwość stosowania w przypadku tych świadczeń przepisów Ordynacji podatkowej nie powinna budzić wątpliwości." NSA pokreślił jednak jednocześnie, że: "(...) z zakresu pojęcia należności publicznoprawnych winno się wykluczyć nie tylko dochody publiczne wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, ale także te dochody, których źródłem są czyny niedozwolone, a więc mające samoistny charakter wszelkiego rodzaju kary pieniężne, grzywny mandaty itp., skoro wynikają one nie z publicznoprawnych stosunków nakazujących określonym podmiotom świadczenia pieniężne na rzecz budżetu państwa lub budżetu samorządowego, lecz z określonego zachowania podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do grzywien, mandatów i innych kar pieniężnych, których ustalenie lub określenie oparte jest na przepisach szeroko rozumianego prawa karnego w doktrynie jest więc kwestionowana (B. Adamiak, J. Borkowski. R Mastalski, J. Zubrzycki - "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Wrocław 2014 r., wydawnictwo "UNIMEX", strona 21 i 52)."
W przedmiotowej sprawie kara pieniężna nie została nałożona na Skarżącą w związku z niewywiązaniem się z obowiązku poniesienia świadczenia publicznoprawnego, lecz w związku z popełnieniem deliktu administracyjnego polegającego na niewywiązaniu się w terminie z obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie. Nałożona na Skarżącą kara pieniężna nie ma zatem akcesoryjnego charakteru w stosunku do świadczenia publicznoprawnego, z którym jest związana, lecz ma charakter samoistny będący konsekwencją popełnionego deliktu administracyjnego.
Sąd podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie w tym w cyt. wyroku NSA sygn. akt II GSK 1524/12, że zastosowanie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w sprawach kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy o ofercie nie byłoby adekwatne. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przepis ten ma zastosowanie do zobowiązań podatkowych powstających w drodze doręczenia decyzji, ale mających swoją podstawę w obowiązku podatkowym, a więc w jeszcze nieskonkretyzowanej powinności podatkowego świadczenia pieniężnego, mającej swoje źródło w zaistnieniu zdarzenia określonego w ustawie podatkowej (art. 4 Ordynacji podatkowej). Tymczasem ustawa o ofercie nie jest ustawą podatkową, a decyzja administracyjna, którą Komisja nałożyła na skarżącego karę pieniężną nie stanowi konkretyzacji obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, lecz administracyjną sankcję za niewypełnienie tego obowiązku w ustawowym terminie.
Dodać też należy, że instytucja przedawnienia zobowiązań podatkowych uregulowana w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, ma zastosowanie wówczas, gdy podatnik wywiąże się z ciążących na nim obowiązków w postaci złożenia w terminie deklaracji podatkowej oraz ujawnienia w niej wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. W przeciwnym razie zastosowanie znajduje art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej przewidujący znacznie dłuższy okres przedawnienia. Również to, w ocenie Sądu, podważa możliwość odpowiedniego zastosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, powstaje bowiem wątpliwość dlaczego nie miałby mieć zastosowania art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu nieadekwatność powyższej regulacji (art. 68 § 1 i art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej), do samoistnych, sankcyjnych kar pieniężnych, których podstawą są delikty administracyjne, wyklucza odpowiednie zastosowanie do tych kar, instytucji przedawnienia zobowiązań podatkowych powstających w drodze decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Również analiza przepisów ustawy o ofercie prowadzi do wniosku, że zastosowanie omawianej instytucji przedawnienia zobowiązań podatkowych, do kar pieniężnych nakładanych na podstawie przepisów ustawy o ofercie skutkowałoby niekonsekwencją prawną, w związku z tym, że ustawa o ofercie przewiduje możliwości stosowania nie tylko sankcji o charakterze pieniężnym, ale również pozwala na stosowanie obok lub zamiast kary pieniężnej, także sankcji, która nie stanowi dochodu budżetu państwa, polegającej na wykluczeniu z obrotu na rynku regulowanym papierów wartościowych emitenta, który dopuścił się naruszenia tej ustawy (art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie). Przyjęcie, że do kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy o ofercie znajdowałby zastosowanie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, prowadziłoby do niekonsekwencji przy stosowaniu kar przewidzianych art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie.
Dodać należy, że pogląd o konieczności stosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, do nakładanych przez KNF kar pieniężnych byłby sprzeczny z założeniem ustawodawcy, który w ustawie o ofercie przewidział przedawnienie tylko w jednym przypadku (art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie).
Należy podkreślić, że instytucja przedawnienia nie jest konstytucyjnym prawem podmiotowym jednostki. W uzasadnieniu wyroku z 23 maja 2005 r. (sygn. akt SK 44/04) Trybunał Konstytucyjny zauważył, że: "W Konstytucji brak jest wprost wyrażonej zasady stanowiącej, że karalność przestępstw i wykonanie kary ulegają przedawnieniu. Zasady tej nie można również wyprowadzić z klauzuli demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), ani też z art. 42 ust. 1 Konstytucji. Warto jednak mieć na uwadze, iż kwestia przedawnienia poruszana jest w art. 43 i art. 44 Konstytucji, jednak w zupełnie odmiennym (niż w aspekcie konstytucyjnego prawa podmiotowego jednostki) kontekście. Należy podkreślić, że treść art. 43 i 44 Konstytucji, choć dotyczy przedawnienia, nie pozwala przyjąć, że istnieje konstytucyjne "prawo do przedawnienia", czy choćby ekspektatywa takiego prawa."
Z powyższych względów Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia przez Komisję art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2, art. 7, art. 43 (a contrario) i art. 45 (per analogiam) Konstytucji, opierający się na przekonaniu, że zgodnie z Konstytucją tylko zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości nie podlegają przedawnieniu, a więc a contrario wszelkie inne delikty winny ulegać przedawnieniu.
5. Sąd podzielił stanowisko Komisji, że zarzucany Skarżącej czyn , a mianowicie niewykonanie obowiązku informacyjnego określonego w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie (nie przekazanie Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacji poufnej o aktualizacji wartości nabytych akcji [..] S.A. w dniu [...] września 2014 r.), zasadnie został zakwalifikowany jako informacja cenotwórcza.
Cenotwórcza jest taka informacja, której treść pozwala na przedstawienie prognozy dotyczącej potencjalnego wpływu jej upublicznienia na cenę papierów wartościowych, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Sąd zauważa, że jednym z obowiązków nałożonych na uczestników obrotu na rynku regulowanym jest właśnie obowiązek przekazania Komisji Nadzoru Finansowego oraz spółce prowadzącej rynek publiczny, a w dalszej kolejności także i innym uczestników obrotu, informacji poufnych (por. art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie).
W literaturze zgodnie przyjmuje się, że obowiązek zawiadomienia Komisji Nadzoru Finansowego ma na celu umożliwienie temu organowi sprawowania nadzoru (tak m. in. K. Haładyj /w:/ Ustawa o ofercie publicznej. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 418).
Wspomniany obowiązek informacyjny uregulowany w przepisach ustawy o ofercie, stanowi normatywny wyraz przekonania, że przejrzyste rynki papierów wartościowych sprzyjają rozwojowi i tworzeniu nowych miejsc pracy przez lepsze rozdysponowanie kapitału oraz redukcję kosztów. Patrząc z perspektywy inwestorów, wskazuje się, że obowiązki te służą wzmocnieniu ochrony inwestorów przez informowanie o zdarzeniach, które mogą mieć istotny wpływ na cenę akcji (podobnie: M. Mataczyński /w:/ Cywilnoprawne skutki naruszenia obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji spółek publicznych, WKP 2011, LEX nr 137934).
Powyższe unormowania dotyczące obowiązków informacyjnych należą niewątpliwie do standardowych rozwiązań mających na celu ochronę inwestorów na rynku kapitałowym, głównie poprzez zmniejszanie asymetrii informacyjnej pomiędzy inwestorami, a emitentami papierów wartościowych (por. M. Rypina i S. Jakszuk /w:/ M. Wierzbowski, L. Sobolewski, P. Wajda (red.), Ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych /w:/ M. Wierzbowski, L. Sobolewski, P. Wajda (red.), Prawo rynku kapitałowego. Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014 i powołana tam literatura).
Należy zwrócić uwagę, że obrót papierami wartościowymi jest bardzo wrażliwy na nierówność w dostępie do informacji, albowiem ze względu na specyfikę rynku publicznego, osoby szybciej zdobywające pewne informacje mogą czerpać z tego tytułu ogromne zyski, gdyż cena instrumentów finansowych zależy nie tylko od faktycznej sytuacji emitenta, lecz także od udostępnionych uczestnikom rynku informacji na ten temat. Nie ulega bowiem wątpliwości, że dla wszystkich uczestników obrotu papierami wartościowymi na rynku regulowanym istotne są wszelkie informacje, które mogą mieć wpływ na podejmowane przez nich decyzje.
Mając na względzie powyższe, należy stanowczo stwierdzić, że brak przejrzystości informacyjnej uniemożliwia prawidłową wycenę papierów wartościowych. Zdaniem Sądu, tylko pełna, rzetelna i powszechnie dostępna w tym samym czasie uczestnikom rynku kapitałowego wiedza na temat emitentów oraz papierów wartościowych umożliwia inwestorom podejmowanie optymalnych dla nich decyzji inwestycyjnych (por. A. Romanowska, Informacje poufne w świetle nowych regulacji prawnych insider trading, PPH nr 9 z 2006 r., s. 49).
W związku z powyższym, w celu dążenia do zmniejszenia nierównowagi informacyjnej pomiędzy poszczególnymi uczestnikami zorganizowanego obrotu papierami wartościowymi, elementem konstrukcyjnym rynku regulowanego uczyniono zasadę powszechnego i równego dostępu do rzetelnej informacji rynkowej.
W tej sytuacji, uznać należy, że ujawnienie precyzyjnych, wyczerpujących i aktualnych informacji o emitentach papierów wartościowych buduje trwałe zaufanie inwestorów i umożliwia opartą na odpowiednich informacjach ocenę ich wyników oraz aktywów, co wpływa nie tylko na poprawę ochrony inwestorów, lecz także na poprawę skuteczności funkcjonowania samego rynku (por. pkt 1 preambuły dyrektywy nr 2004/109/WE).
Niewątpliwie też emitenci papierów wartościowych na zasadzie publicznoprawnego obowiązku winni zapewnić odpowiedni poziom przejrzystości w relacjach z inwestorami, poprzez regularny przepływ informacji (por. pkt 2 preambuły dyrektywy nr 2004/109/WE).
W konsekwencji, przyjmuje się, że instytucja obowiązków informacyjnych emitentów jest kluczowym elementem mechanizmu mającego na celu realizację zasady powszechnego i równego dostępu do rzetelnej informacji rynkowej.
Powyższe regulacje mają na celu ochronę jednej z fundamentalnych zasad, na których oparty jest publiczny obrót - zasady transparencji (przejrzystości) rynku, która wyznaczają dwa podstawowe wymogi: informowania rynku przez emitentów oraz równy (niedyskryminujący nikogo) dostęp do informacji. Zasada ta jest kardynalna z tego powodu, że rynek kapitałowy jest szczególnie wrażliwy na informacje dotyczące instrumentów finansowych. Treść informacji wpływać może na aktualny i przyszły kurs rynkowy papierów wartościowych. Dlatego też informacja jest jednym z najcenniejszych dóbr na rynku kapitałowym, a postępowanie z informacjami - jednym z najważniejszych aspektów rynku, wymagającym regulacji i nadzoru ze strony organów państwa (vide: Prawo papierów wartościowych, pod red. prof. S. Włodyki, Seria: Prawo Gospodarcze i Handlowe, Tom 4, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 1018 i nast.).
W tej sytuacji, należy uznać, że ratio legis wskazanych rozwiązań prawnych jest zapewnienie równego dostępu do informacji dotyczących danej spółki publicznej i tym samym umożliwienie dokonania obiektywnej wyceny wyemitowanych przez nią papierów wartościowych.
Ponadto, należy wyraźnie wskazać, że powyższe przepisy umożliwić mają Komisji Nadzoru Finansowego realizację nałożonej na nią funkcji nadzorczej.
Idąc tym tokiem rozumowania zasadnie organ przyjął, że informacja dotycząca aktualizacji wyceny wartości nabytych akcji [...] S.A. miała dwojaki charakter. Co do zasady była ona czynnością finansowo - księgową, jednakże z punktu widzenia art. 154 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie po jej przekazaniu, mogłaby wpłynąć na kurs akcji.
Dlatego ma rację Komisja twierdząc, że taka informacja dotycząca aktualizacji wyceny wartości nabytych akcji, zakupionych poza rynkiem regulowanym za cenę niższą od ceny giełdowej i od podmiotu powiązanego stanowi potencjalnie informację , która mogła by być przydatna dla racjonalnego inwestora.
Ponadto informacja taka - gdyby została opublikowana, mogła w istotny sposób wpłynąć na cenę instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych, wtedy gdy mogłaby ona zostać wykorzystana przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych przez racjonalnie działającego inwestora". Pogląd ten koresponduje zatem z ustaleniami nauki prawa tym zakresie (zob. K. Oplustil, P. Wiórek, Europejskie i polskie regulacje dotyczące informacji poufnych na rynku kapitałowym (cz. I), Pr. Spółek 2005, Nr 2, s. 3 i n. oraz T. Sójka w: T. Sójka (red.) Prawo rynku kapitałowego. Komentarz. Warszawa 2015, s. 794).
Powoduje to, że niezasadne są zarzuty skargi w tym zakresie.
6. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie oraz nie odstąpienie przez Komisję od wymierzenia kary, w związku ze związku znikomą wagą naruszeń stwierdzonych przez Komisję.
W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska Skarżącej, że waga stwierdzonego naruszenia była znikoma.
Należy podkreślić, że zgodnie z poglądami doktryny instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegające na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo, że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (adresata zakazu). Nie oznacza to zarazem oparcia odpowiedzialności administracyjnej na zasadzie winy. Zdaniem przedstawicieli doktryny ocena czy waga naruszenia jest znikoma, powinna być dokonana z uwzględnieniem art. 189d pkt 1 k.p.a., zaś przesłanka zaprzestania naruszenia prawa (czyli zaprzestanie niedopełnienia obowiązku lub naruszenia zakazu jako zachowania ciągłego, trwałego lub powtarzalnego, polegającego na działaniu lub zaniechaniu), może być spełniona także po wszczęciu postępowania aż do dnia wydania decyzji administracyjnej.(zob. Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego , opublikowano; w LEX/el.2019 – do art. 189f).
W zaskarżonej decyzji (por. strona 37-38 ) organ wyjaśnił powody niezastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Argumentacja ta wyczerpuje istotę zagadnienia i jest przekonująca, tak że nie ma potrzeby jej powtarzania
Zaznaczyć wypada, że w niniejszej sprawie należało brać pod uwagę przede wszystkim prawidłowość funkcjonowania rynku kapitałowego, jak też potrzebę ochrony interesów inwestorów. Idąc tym tokiem rozumowania Sąd podzielił argumentację organu, że w kontekście wagi i skutków naruszenia (o czym była mowa wyżej) tylko środek nadzoru w postaci kary administracyjnej spełni swoje cele prewencyjne i represyjne.
Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 189g § 1 k.p.a. oraz 189h § 4 k.p.a.
Formułując ten zarzut Skarżąca poprzestaje na stwierdzeniu, że doszło do przedawnienia w oparciu o ww. przepisy. W istocie rzeczy zarzut ten nie poddaje się kontroli bowiem Skarżąca nie wyjaśnia i nie wskazuje przepisów prawa, z których wynika, że fakt doręczenia jej decyzji o nałożeniu kary w dniu [...] września 2019 r. ma wpływ na bieg terminu przedawnienia.
7. Sąd nie zgadza się również ze stanowiskiem Skarżącej, że nałożona kara pieniężna jest nieproporcjonalna z czym Skarżąca wiąże zarzut naruszenia przez Komisję 96 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie.
Sąd uważa, że nałożona na Skarżącą kara pieniężna w wysokości 200.000 zł, która stanowi 20 % możliwej, maksymalnej kary pieniężnej wymierzanej na podstawie ww. przepisu za delikt administracyjny popełniony przez Skarżącą jest prawidłowa i adekwatna do wszystkich okoliczności, jakie miały miejsce w tej sprawie.
Zdaniem Sądu, Komisja obszernie i szczegółowo wskazała jakimi przesłankami kierowała się ustalając wysokość kary pieniężnej. Co prawda charakter stwierdzonego naruszenia dotyczącego przekazywania wymaganych informacji, uniemożliwia ustalenie takich okoliczności, jak uzyskane korzyści, czy uniknięte straty, czy też straty poniesione przez osoby trzecie w związku z naruszeniem. Z drugiej jednak strony, jak słusznie wywodzi Komisja, kluczowe było to, że nieprawidłowe wypełnianie obowiązków informacyjnych przez emitenta ma wpływ na rynek kapitałowy bowiem wprowadza szkodliwą dezinformację, zagrażającą w pierwszej kolejności akcjonariuszom mniejszościowym.
Z tych przyczyn waga naruszenia, jak wskazała Komisja, była istotna, wynikająca z niedochowania należytej staranności przez Skarżącą, co zostało obszernie omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Nie można zatem, zdaniem Sądu, uznać nałożonej na Skarżącą kary pieniężnej za nieproporcjonalną do naruszenia. Z tych względów Sąd zgadza się z organem, że nałożona kara jest adekwatna i współmierna do stwierdzonego uchybienia obowiązkowi informacyjnemu, jak również spełnia wymóg celowości.
Z uzasadnienia kontrolowanej decyzji wynika, że Komisja nakładając sankcję administracyjną ustaliła jej wysokość kierując się zasadą adekwatności i określiła ją w proporcji odpowiedniej do stopnia naruszenia wskazanych przepisów. Przy wymiarze kary uwzględniono m.in. takie okoliczności, jak waga i rodzaj naruszeń przypisanych stronie, ich charakter oraz skutki. Kara nałożona została po analizie stanu majątkowego i finansowego Skarżącej wynikającego ze złożonych wyjaśnień.
Sąd zdaje sobie sprawę, że nałożona kara jest może być dotkliwa dla Skarżącej. Niemniej tylko taka kara może przymusić do bezwzględnego respektowania prawa w przyszłości, a także stanowić formę represji za już dokonane naruszenie określonego obowiązku ustawowego przez spółkę, której skarżący był członkiem zarządu. W literaturze przedmiotu znaleźć można adekwatny w tym zakresie wywód, że kara administracyjna, stanowiąc istotny bodziec ekonomiczny, zniechęcający do niewykonywania obowiązków o charakterze administracyjnym, ma w zamierzeniu ustawodawcy być skutecznym instrumentem nadzorczym, mającym za zadanie zapobiec powstawaniu bezprawia administracyjnego (J. Jendrośka, Kary administracyjne (w:) R. Mastalski (red.), Księga Jubileuszowa Profesora Marka Mazurkiewicza. Studia z dziedziny prawa finansowego, prawa konstytucyjnego i ochrony środowiska, Wrocław 2001, s. 50-51).
Komisja wydając zaskarżoną decyzję w ramach uznania administracyjnego, gdzie rodzaj oraz wysokość sankcji administracyjnej ustalana jest w oparciu o ocenę organu administracji publicznej, odniosła się do wszystkich istotnych okoliczności - w tym także do danych obrazujących sytuację i majątkową Skarżącej. (vide strona 43 zaskarżonej decyzji).
Sąd nie podzielił także zarzutów skargi dotyczących wysokości nałożonej kary pieniężnej. W tym zakresie organ słusznie uznał, że przy wymierzaniu kary pieniężnej, Komisja szeroko przeanalizowała wszystkie istotne okoliczności tj. wagę naruszenia oraz czas jego trwania; przyczyny naruszenia; sytuację finansową podmiotu, na który nakładana jest kara; skalę korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, lub podmiot, w którego imieniu lub interesie działał podmiot, który dopuścił się naruszenia, o ile można tę skalę ustalić; straty poniesione przez osoby trzecie w związku z naruszeniem, o ile można te straty ustalić; gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności tego naruszenia.
Nałożona kara, w ocenie sądu, jest odpowiednia do wagi naruszenia, jakiego dopuściła się Skarżąca. Przy wymiarze kary dostatecznie wyważono wszystkie istotne okoliczności. Wskazać przy tym należy, że przepisy nie przewidują w tym zakresie taryfikatora, umożliwiającego swego rodzaju wycenę poszczególnych zachowań karanego podmiotu składających się na sankcjonowane naruszenie. Przepisy przewidują karę maksymalną, a zadaniem organu jest dokonanie - w tak wyznaczonych granicach - niezbędnej jej indywidualizacji przez odniesienie wysokości kary do konkretnej sytuacji jaka zaistniała w danej sprawie.
Sąd uznał , że w tym zakresie argumentacja organu jest prawidłowa i obszernie oraz w sposób wszechstronny odnosi się do wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć wpływ na wymiar kary.
Reasumując, w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Organ zbadał sprawę we wszystkich jej aspektach, natomiast zarzuty skargi mają charakter polemiczny , zaś podnoszona w nich argumentacja nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.