II SA/Bk 213/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2025-03-19
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnaświadectwo kierowcytachografmiędzynarodowy przewózczas pracy kierowcówkontrola ITDrozporządzenie UE

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika na karę pieniężną nałożoną za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego przez kierowcę bez świadectwa kierowcy oraz za niewłaściwą obsługę tachografu.

Skarżący, przedsiębiorca transportowy, zaskarżył decyzję nakładającą na niego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Kara została nałożona za dwa naruszenia: wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego świadectwa kierowcy oraz niewłaściwą obsługę tachografu, skutkującą nierejestrowaniem aktywności kierowcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał obie kary za zasadne, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że przewóz międzynarodowy jest nim od momentu rozpoczęcia, a kierowca spoza UE musi posiadać świadectwo. Ponadto, obecność drugiego kierowcy w pojeździe, nawet jako pasażera, wymaga rejestracji jego aktywności na karcie kierowcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę przedsiębiorcy D. S. Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "A." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Kara została nałożona za dwa naruszenia stwierdzone podczas kontroli drogowej: wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy (lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) oraz niewłaściwą obsługę tachografu, skutkującą nierejestrowaniem aktywności kierowcy (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy). Skarżący zarzucał m.in. błędną kwalifikację przewozu jako międzynarodowego, niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących tachografu oraz brak dowodów na wykonywanie pracy przez drugiego kierowcę. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem. W odniesieniu do pierwszego naruszenia, sąd podkreślił, że przewóz międzynarodowy jest nim od momentu rozpoczęcia, a kierowca będący obywatelem państwa trzeciego (spoza UE/EFTA) musi posiadać świadectwo kierowcy, zgodnie z rozporządzeniem nr 1072/2009. Dokumenty przewozowe jednoznacznie wskazywały na międzynarodowy charakter przewozu z Polski do Niemiec. W kwestii drugiego naruszenia, sąd uznał, że obecność drugiego kierowcy w pojeździe, nawet jeśli nie prowadził on pojazdu, ale przebywał w kabinie, stanowi czas pozostawania w dyspozycji pracodawcy i wymaga rejestracji jego aktywności na karcie kierowcy. Sąd uznał zeznania drugiego kierowcy (R. P.) o przebywaniu na urlopie za niewiarygodne, zwłaszcza w kontekście jego obecności na dokumencie przewozowym i odmowy przyjęcia mandatu. Brak zalogowania karty kierowcy do tachografu został zakwalifikowany jako niewłaściwa obsługa urządzenia, zgodnie z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy. Sąd odrzucił również zarzut, że sytuacja powinna być kwalifikowana jako naruszenie z lp. 6.3.19, wskazując na ugruntowane orzecznictwo w tym zakresie. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 92c ustawy o transporcie drogowym, który pozwala na odstąpienie od nałożenia kary, gdyż skarżący nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń i że nastąpiły one wskutek zdarzeń, których nie mógł przewidzieć. W związku z tym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę niebędącego obywatelem państwa trzeciego wymaga posiadania świadectwa kierowcy od momentu rozpoczęcia przewozu, niezależnie od tego, czy granica została przekroczona w momencie kontroli.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przewóz międzynarodowy jest nim od momentu rozpoczęcia, a kierowca spoza UE/EFTA musi posiadać świadectwo kierowcy zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009. Dokumenty przewozowe potwierdziły międzynarodowy charakter przewozu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1, 3 i 7

Ustawa o transporcie drogowym

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 22 lit. e i h

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 32a

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c

Ustawa o transporcie drogowym

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 art. 32 § ust. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 art. 33

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 art. 34 § ust. 1, 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 art. 35

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1072/2009 art. 2 § pkt 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1072/2009 art. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1072/2009 art. 5 § ust. 1, 2 i 6

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 art. 2

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1, § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 135 § ust. 1 pkt 2a lit. a

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców art. 31

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz międzynarodowy jest nim od momentu rozpoczęcia, a kierowca spoza UE/EFTA musi posiadać świadectwo kierowcy. Obecność drugiego kierowcy w kabinie pojazdu wymaga rejestracji jego aktywności na karcie kierowcy. Przejazd bez zalogowanej karty kierowcy do tachografu cyfrowego jest niewłaściwą obsługą tachografu.

Odrzucone argumenty

Przewóz był krajowy, a nie międzynarodowy. Drugi kierowca przebywał w pojeździe prywatnie i nie wykonywał pracy. Niewłaściwa kwalifikacja naruszenia dotyczącego tachografu. Organ nie wykazał, że przedsiębiorca miał wpływ na powstanie naruszeń (argument z art. 92c u.t.d.).

Godne uwagi sformułowania

Przewóz międzynarodowy nie staje się bowiem takim przewozem po przekroczeniu granicy, lecz jest nim od momentu startu w miejscu jego rozpoczęcia. Czas gdy kierowca przebywa w pojeździe prowadzonym przez innego kierowcę nie jest jego czasem wolnym, którym swobodnie dysponuje leczy jest to czas pozostawania w dyspozycji pracodawcy i tym samym kierowca obowiązany jest rejestrować swoją aktywność na karcie kierowcy jako przerwa. Brak zalogowania do tachografu karty kierowcy jest świadomą nieprawidłową obsługą tachografu.

Skład orzekający

Justyna Siemieniako

przewodniczący

Marcin Kojło

sprawozdawca

Dariusz Marian Zalewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku posiadania świadectwa kierowcy w transporcie międzynarodowym, zasad obsługi tachografów cyfrowych oraz odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia popełnione przez kierowców."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów prawa UE i krajowego w zakresie transportu drogowego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych sektorach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnych naruszeń w branży transportowej, które mogą prowadzić do wysokich kar finansowych. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące świadectw kierowcy i obsługi tachografów, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i kierowców.

Kierowca bez świadectwa i "pasażer" w kabinie – jak uniknąć 10 000 zł kary w transporcie?

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 213/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski
Justyna Siemieniako /przewodniczący/
Marcin Kojło /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1539
art. 4 pkt 22 lit. e i h, art. 32a, art. 87 ust. 1 pkt 4, art. 92a ust. 1, 3 i 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi D. S. Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "A." w E. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 listopada 2024 r. nr BP.501.1201.2024.0993.BL.10.638290 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 18 listopada 2024 r. nr BP.501.1201.2024.0993.BL10.638290, utrzymał w mocy decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 maja 2024 r. nr PD.8140.63.2024.X0378.TD, nakładającą na D. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą D.z S. Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "A.", karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. W podstawie prawnej organ wskazał: art. 4 pkt 22 lit. e, h, art. 32a, art. 92a ust. 1, 3, 7, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1539 ze zm.; dalej: "u.t.d."), Ip. 3.3., Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., art. 32 ust. 3, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L z 28 lutego 2014 r. Nr 60, str.1 ze zm.), art. 2 pkt 5, art. 3, art. 5 ust. 1, 2 i 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. UE.L Nr 300, str. 72), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. U. UE. L. Nr 249, str. 1).
Karę pieniężną nałożono za następujące naruszenia: (-) wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy (lp. 3.3. załącznika nr 3 do u.t.d.); (-) niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (lp. 6.2.1. załącznik nr 3 do u.t.d.).
Naruszenia te zostały stwierdzone przez inspektorów ITD podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki V. o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz Cargobull o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu 12 marca 2024 r. na drodze ekspresowej S8, miejscowość R. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczał 3,5 tony. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowcy M. S. i R. P. wykonywali międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Polski do Niemiec w imieniu przedsiębiorcy D. S. Przebieg kontroli został opisany w protokole kontroli z dnia 12 marca 2024 r.
W zakresie naruszenia lp. 3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy zauważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. protokołu kontroli drogowej, danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy, licencji strony, dokumentu przewozowego, że kierowca M. S. w imieniu strony w dniu 12 marca 2024 r. wykonywał międzynarodowy transport drogowy z Polski do Niemiec nie posiadając ważnego świadectwa kierowcy. Inspektorzy na podstawie okazanego przez kierowców dokumentu przewozowego dokumentującego miejsce załadunku i miejsce docelowe ładunku ustalili, że kontrolowanym zespołem pojazdów wykonywany był międzynarodowy transport drogowy z miejscowości S. - Polska do miejscowości J. - Niemcy. Kierowca M. S. będący obywatelem Ukrainy, a wiec państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym by mógł wykonać przewóz międzynarodowy z Polski do Niemiec w imieniu przedsiębiorcy mającego siedzibę na terytorium Polski (członka Unii Europejskiej) powinien mieć świadectwo kierowcy zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009. W tracie powadzonego postępowania strona nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego, że kierowca M. S. posiadał świadectwo kierowcy. Oznacza to że wykonywany przez kierowcę M. S. przewóz drogowy z Polski do Niemiec w dniu 12 marca 2024 r. wykonywany były z naruszeniem przepisów rozporządzenia nr 1072/209 dotyczących wymogu posiadania przez kierowcę świadectwa kierowcy.
W odwołaniu strona wyjaśniła, że kierowca M. S. nie ma świadectwa kierowcy, ale też nie miał wykonać przewozu międzynarodowego do Niemiec tylko po załadunku dojechać do bazy przedsiębiorstwa.
Odnosząc się do powyższych wyjaśnień organ odwoławczy podkreślił, że jeżeli przewóz odbywa się z przekroczeniem granicy państwa wówczas taki przewóz jest przewozem międzynarodowym od samego początku rozpoczęcia przewozu,
a nie dopiero po przekroczeniu granicy. Oznacza to że kierowcy wykonujący przewóz powinni posiadać dokumenty uprawniające do wykonywania przewozy międzynarodowego. Niedopuszczalnym jest, że przewóz międzynarodowy na terenie Polski wykonuje obywatel państwa niebędącego członkiem UE nie posiadający świadectwa kierowcy, a przed przekroczeniem granicy pojazd przekazuje kierowcy np. Polakowi, który dalej kontynuuje przewóz międzynarodowy przekraczając granicę
w tym przypadku Polski. Kierowca M. S. będąc zatrudnionym
u polskiego przedsiębiorcy i nie mając świadectwa kierowcy mógł wykonywać przewozy krajowe na terenie Polski lub międzynarodowe do państw nie będących członkami UE. Organ podkreślił, że nawet jeżeli jak utrzymuje strona kierowca M. S. został błędnie wpisany jako kierowca realizujący przewóz na trasie z Polski do Niemiec w sytuacji gdy faktycznie nie miał dostarczyć ładunku do Niemiec tylko do bazy przedsiębiorstwa z racji tego, że był to przewóz międzynarodowy od samego jego rozpoczęcia kierowca nie będący obywatelem państwa Polskiego powinien posiadać świadectwo kierowcy.
Odnośnie naruszenia 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD stwierdził, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego
w postaci m.in. danych cyfrowych pobranych z tachografu i kart kierowców, protokołu przesłuchania świadka, protokołu kontroli drogowej, że strona w dniu 12 marca 2024 r. wykonywała przewóz drogowy w trakcie którego kierowca nie rejestrował swojej aktywności na karcie kierowcy. Po zatrzymaniu pojazdu do kontroli kontrolujący stwierdzili, że kabinie pojazdu przebywało dwóch kierowców natomiast w tachografie zalogowana była karta tylko jednego kierowcy, tego który w chwili zatrzymania pojazdu kierował pojazdem. Analiza danych cyfrowych pobranych z tachografu i kart kierowców potwierdziła, że od momentu rozpoczęcia jazdy kontrolowanym pojazdem o godz. 05:13 do momentu zatrzymania do kontroli o godz. 09:08 w tachografie zalogowana była tylko karta kierowcy M. S.. W związku z wykrytą nieprawidłową obsługą tachografu związana z rejestracją aktywności kierowcy, kontrolujący przesłuchali kierowcę R. P. w charakterze świadka po wcześniejszym pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Kierowca R. P. zeznał, że od tygodnia jest na urlopie, a w pojeździe od momentu rozpoczęcia przewozu przebywa jako pasażer. Świadek zeznał, że nie brał udziału przy załadunku pojazdu i nie potrafił wyjaśnić dlaczego jego nazwisko znajdowało się na dokumencie przewozowym. Ustalony w trakcie kontroli stan faktyczny polegający na wykonywaniu przewozu bez zalogowanej karty kierowcy kontrolujący zakwalifikowali jako naruszenie określone w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
W ocenie organu odwoławczego, stan faktyczny polegający na wykonywaniu przewozu w załodze co najmniej dwóch kierowców, gdy tylko jeden z nich rejestruje swoją aktywność na karcie kierowcy, a drugi kierowca który mimo, że przebywa
w pojeździe prowadzonym przez innego kierowcę nie rejestruje swojej aktywności wypełnia przesłanki naruszenia określonego w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Czas gdy kierowca przebywa w pojeździe prowadzonym przez innego kierowcę nie jest jego czasem wolnym, którym swobodnie dysponuje leczy jest to czas pozostawania w dyspozycji pracodawcy i tym samym kierowca obowiązany jest rejestrować swoją aktywność na karcie kierowcy jako przerwa.
Organ wskazał, że Kierowca R. P. zeznał podczas przesłuchania że od tygodnia przebywa na urlopie. Tymczasem ww. kierowca świadczył pracę na rzecz swojego pracodawcy, co dowodzi, że zapis z jego karty kierowcy jest nieprawdziwy. Organ podkreślił, że kierowca obowiązany jest rejestrować swoją aktywność na karcie kierowcy lub wykresówce by w trakcie kontroli kontrolujący mógł ustalić, czy kierowca prawidłowo odbiera odpoczynki i nie prowadzi pojazdu ponad dopuszczalne normy o czasie pracy kierowcy. Organ wyjaśnił, że pojazd ciężarowy nie jest taksówką, którą podwozi się kierowców w celu załatwienia ich prywatnych spraw. Oznacza to, że gdy kierowca zawodowy wsiada do samochodu ciężarowego wyposażonego w tachograf, którym to pojazdem wykonywany jest przewóz drogowy obowiązkiem kierowcy (pasażera) jest rejestrować swoją aktywność za pomocą tachografu na karcie kierowcy lub wykresówce. O tym, że kierowca R. P. w dniu kontroli nie odbierał odpoczynku świadczy okazany w trakcie kontroli dokument przewozowy na którym widoczne jest nazwisko ww. kierowcy. Na dokumencie przewozowym wskazane jest miejsce załadunku pojazdu, miejsce docelowe, pojazd oraz kierowca, który przejmuje ładunek. Jeżeli zatem kierowca R. P. faktycznie przebywał na urlopie powstaje pytanie w jaki sposób jego nazwisko zostało umieszczone na dokumencie przewozowym w sytuacji gdy zgodnie z zeznaniem ww. kierowcy wynika, że siedział w kabinie pojazdu i nie uczestniczył w załadunku.
GITD podkreślił, że obowiązkiem kierowcy wykonującego przewóz pojazdem wyposażonym w tachograf jest rejestrowanie swojej aktywności za pomocą tachografu na karcie kierowcy lub wykresówce. Brak takiej rejestracji wypełnia przesłanki naruszenia określonego w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Celowe niezalogowanie do tachografu karty kierowcy jest świadomą nieprawidłową obsługą tachografu. Jeżeli pojazd prowadzony jest przez dwóch kierowców, a tylko jeden
z nich loguje do tachografu swoją kartę kierowcy, mamy do czynienia
z nieprawidłowym obsługiwaniem tachografu. Mianowicie kierowcy poprzez logowanie tylko jednej karty kierowcy chcą ukryć fakt wykonywania przewozu
w załodze. Służy to wykazaniu, że pojazd był prowadzony tylko przez jednego kierowcę i tym samym ukryciu faktu braku odebrania przez kierowcę odpoczynku dziennego. Organ podkreślił, że gdy pojazd się porusza czas kierowcy pozostającego w pojeździe nie jest jego czasem odpoczynku lecz traktowany jako przerwa. Dlatego kierowcy wykonujący przewóz w załodze by ten czas przerwy zamienić na odpoczynek celowo nie logują do tachografu swojej karty kierowcy. Po zmianie kierującego pojazdem kierowca, który przebywał w kabinie podczas jazdy
a nie logował swojej aktywności manualnie wpisuje za pomocą tachografu na karcie kierowcy, że odbierał odpoczynek gdy tak naprawdę był to jego czas przerwy, a więc dyspozycji na rzecz przedsiębiorcy.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że za powyższe naruszenia ponosi odpowiedzialność podmiot, w którego imieniu był wykonywany przewóz.
Z dokumentów przewozowych okazanych w trakcie kontroli wynika, że przedsiębiorca D. S. był podmiotem wykonującym przewóz w dniu kontroli. Kierowcy M. S. i R. P. byli jedynie pracownikami przedsiębiorców wykonującym w zastępstwie i na rachunek przedsiębiorców przewozy drogowe. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Konsekwencją powyższego przepisu jest ponoszenie odpowiedzialności przez przedsiębiorcę za naruszenia popełnione przez kierowcę wykonującego w jego imieniu przewozy drogowe.
W ocenie GITD, w rozpatrywanej sprawie nie znajduje zastosowania art. 92c u.t.d., ponieważ przedsiębiorca nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Przedsiębiorca nie przedstawił żadnej z podstaw egzoneracyjnych,
o których mowa w ww. przepisie, której wystąpienie stanowiłoby podstawę do odstąpienia od nałożenia kary za ujawnione naruszenia. Z materiału dowodowego oraz wyjaśnień strony nie wynika by przedsiębiorca podjął jakiekolwiek kroki do zapobieżenia powstaniu ujawnionych naruszeń, jak również, że powstałe naruszenia są następstwem okoliczności, których nie mógł przewidzieć lub którym nie mógł zapobiec.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący wywiódł skargę do sądu. Zaskarżając w całości decyzję GITD zarzucił naruszenie:
1. art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), i wynikającej z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), zasady działania organów na podstawie przepisów prawa i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pominięcie dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów u.t.d.;
2. art. 156 § 1 k.p.a., poprzez błędną podstawę prawną naruszeń i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z przepisami o czasie pracy kierowców z załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez niezrozumiałe uzasadnienie decyzji i negowanie powszechnej interpretacji stosowania prawa w orzecznictwie Sądów Administracyjnych,
3. art. 107 § 1 k.p.a., nakładający na organ administracji publicznej obowiązek zawarcia w uzasadnieniu decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego odzwierciedlającego racje decyzyjne i tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego,
4. art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 i Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. przez jego błędne zastosowanie, skutkujące nałożeniem kary przy stanie faktycznym niewypełniającym dyspozycji tego przepisu;
5. przepisu liczby porządkowej 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d., art. 35 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 oraz art. 7a k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym zakwalifikowaniu przejazdu bez włożonej karty jako czyn wskazany w Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., a nie czyn wskazany w Ip. 6.3.19. załącznika nr 3 do u.t.d.;
6. art. 4 pkt. 2 u.t.d. poprzez jej błędne zastosowanie i przyjęcie, że kierujący M. S. wykonywał transport międzynarodowy, w sytuacji gdy pracownik skarżącego wykonywał jedynie przewóz na trasie S. - E. i nie przekraczał granic Polski;
7. art 32a u.td. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w przypadku M. S. istnieje obowiązek posiadania świadectwa kierowcy, w sytuacji gdy kierowca ten nie wykonuje transportu międzynarodowego, a jedynie przewozy krajowe na terenie Polski, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego nałożenia kary na D. S.;
8. przepisu liczby porządkowej 3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d., art. 35 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 oraz art. 7a k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym zakwalifikowaniu przewozu wykonywanego przez M. S. jako przewóz w transporcie międzynarodowym, w sytuacji gdy był to przewóz krajowy;
9. art. 6, art. 8 i art 9, art 11 k.p.a., polegające na wybiórczym stosowaniu przepisów oraz stosowaniu własnej ich interpretacji, niezgodnie ze stanem faktycznym i na szkodę słusznego interesu strony, wbrew zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej objawiający się przede wszystkim
w niesłusznym uznaniu, że M. S. i R. P. wykonywali transport w podwójnej obsadzie oraz że M. S. wykonywał transport międzynarodowy i przekroczył granicę Polski;
10. art. 7, art 77 i art 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dokładnego postępowania dowodowego, wnikliwej i obiektywnej oceny materiału dowodowego oraz kompletnego i należytego wyjaśnienia sprawy, objawiające się m.in. w:
- błędnym i sprzecznym ze zgromadzonym materiałem dowodowym przyjęciu, że w chwili kontroli pojazdem kierowała załoga dwuosobowa, w sytuacji gdy
w rzeczywistości R. P. przebywał w kabinie pojazdu w celach prywatnych - co nie stanowi naruszenia obowiązujących przepisów;
- błędnym stwierdzeniu, że fakt wskazania R. P. w dokumencie przewozowym jednoznacznie wskazuje, że ww. wykonywał przedmiotowy transport, w sytuacji gdy w toku niniejszego postępowania dokument ten został sprostowany przez wystawcę, a okoliczności jego wystawienia szczegółowo wyjaśnione w oświadczeniu z dnia 19 marca 2024 r., które zostało całkowicie zignorowane przez organy;
- całkowitym pominięciu, że R. P. w dniu 12 marca 2024 r. wykonywał pracę kierowcy, w sytuacji gdy w tym czasie przebywał na urlopie i nie wykonywał żadnych obowiązków służbowych - co skarżący udokumentował stosownymi dokumentami oraz co jednoznacznie wynika z zeznań świadka R. P.;
- całkowitym pominięciu, że M. S. nie był zobowiązany do posiadania świadectwa kierowcy bowiem nie wykonywał transportu międzynarodowego, a transport krajowy;
- błędnej i wybiórczej ocenie materiału dowodowego, w tym całkowitego pominięcia wyjaśnień E. S.A. w restrukturyzacji oraz nieuwzględnienia korekty dokumentów przewozowych w zakresie wskazania kierowcy;
Ponadto, z ostrożności skarżący zarzucił również naruszenie art 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że D. S. nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć tj. wskutek błędnego wpisania przez nadawcę E. S.A. w restrukturyzacji nazwiska kierowcy R. P.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie od organu kosztów postępowania.
Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów: a) wydruk z Raportu dziennej aktywności kierowcy R. P. za okres od 01 marca 2024 r. do 31 marca 2024 r.; b) faktura numer [...] z dnia 15 marca 2024 r.; c) dokument CMR z dnia 12.03.2024 r. - na okoliczność: tego, że R. P. nie wykonywał pracy kierowcy w dniu kontroli drogowej, tego, że ww. kierowca w kontrolowanym okresie przebywał na urlopie; tego, że kierowcy nie wykonywali przewozu w podwójnej obsadzie; faktu, że przewóz towarów został wykonany przez innego kierowcę, tego, że M. S. wykonywał jedynie przewozy krajowe tj. z S. do bazy przedsiębiorstwa skarżącego w E.ie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy przywołanej ustawy
o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej
w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł. W myśl art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków,
o których mowa ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia,
a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do u.t.d.
Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów
i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku.
Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.
Zaznaczyć również należy, że w świetle art. 4 pkt 22 u.t.d. odpowiedzialność
z art. 92a ust. 1 u.t.d. dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. (lit. e i h): rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 72,
z późn. zm.), czy też rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), które zostały powołane
w zaskarżonej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie skarżącemu została wymierzona kara pieniężna za dwa naruszenia opisane jako:
- wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy (lp. 3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. - wysokość kary pieniężnej 5000 zł);
- niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (lp. 6.2.1. załącznik nr 3 do u.t.d. - wysokość kary pieniężnej 5000 zł).
Zdaniem sądu w obu kwestionowanych przez stronę przypadkach decyzja nie narusza prawa.
Wbrew zarzutom skargi postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wnikliwie, materiał dowodowy był kompletny, a zebrane dowody ocenione w zgodzie
z zasadą swobodnej oceny dowodów. Dowody w postaci protokołu z kontroli, dokumentów przewozowych okazanych podczas kontroli zostały skonfrontowane
z zeznaniami R. P. oraz stanowiskiem strony. Sąd zgadza się
z organem, że doszło do opisanych w decyzji naruszeń skutkujących nałożeniem kary pieniężnej. Uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie prawem przewidziane elementy, w szczególności organ wskazuje fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Poza tym w motywach decyzji wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa krajowego
i unijnego. Argumentacja decyzji jest rzeczowa i przekonująca.
Przede wszystkim okazane do kontroli dokumenty przewozowe bezsprzecznie wskazują, że skarżący w chwili zatrzymania do kontroli wykonywał międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy (a nie przewóz krajowy). Pojazdem kierował obcokrajowiec, zatem w świetle regulacji prawnych przytoczonych przez organ winien on posiadać świadectwo kierowcy.
Zgodnie z art. 32a u.t.d., do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy rozporządzenia 1072/2009 dotyczące świadectwa kierowcy.
W przepisie art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. przewidziano, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane.
Zgodnie z art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1072/2009, na użytek tego aktu "kierowca" oznacza każdą osobę, która prowadzi pojazd, nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w ramach wykonywania swoich obowiązków, pozostając w gotowości do jego prowadzenia w razie konieczności.
Według art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy.
Z treści art. 5 ust. 1, 2 i 6 rozporządzenia nr 1072/2009 wynikają zasady wydawania świadectwa kierowcy.
Zgodnie z niniejszym rozporządzeniem świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:
a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz
b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym
w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi(13), albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim:
(i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach,
(ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim.
Świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie
z warunkami określonymi w ust. 1.
Świadectwo kierowcy należy do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika. Świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Konsekwencją powyższych rozwiązań prawnych jest treść: Ip. 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy karą pieniężną w wysokości 5.000 złotych.
Z dowodów znajdujących się w aktach wynika, że kierowca M. S. w imieniu strony w dniu 12 marca 2024 r. wykonywał międzynarodowy transport drogowy z Polski do Niemiec nie posiadając ważnego świadectwa kierowcy. Podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów stwierdzono, że w imieniu skarżącego wykonywany był międzynarodowy transport drogowy z Polski do Niemiec. Potwierdzają to dokumenty przewozowe okazane podczas kontroli: specyfikacja wagi, CMR, licencja uprawniająca skarżącego do międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz dołączona do skargi faktura dokumentująca usługę transportową na trasie (PL)-(DE). Kontrolowanym zespołem pojazdów kierował obywatel Ukrainy, który wobec treści art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 powinien posiadać świadectwo kierowcy. Kierowca nie przedstawił przy tym dokumentów wskazujących, że w momencie kontroli wskazanym środkiem transportu realizowany był przejazd załadowanego w S. pojazdu do bazy firmy w E., skąd po zgromadzeniu dokumentów, inny wyznaczony do przewozu kierowca miał rozpocząć przewóz międzynarodowy.
Sąd podziela pogląd organu, że z racji tego, że był to przewóz międzynarodowy od samego jego rozpoczęcia kierowca nie będący obywatelem państwa Polskiego powinien posiadać świadectwo kierowcy. Przewóz międzynarodowy nie staje się bowiem takim przewozem po przekroczeniu granicy, lecz jest nim od momentu startu w miejscu jego rozpoczęcia.
W myśl art. 4 pkt 2 u.t.d., użyte w ustawie określenie "międzynarodowy transport drogowy" oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
Jeżeli nawet przyjąć, że obcokrajowiec został błędnie wpisany do dokumentów przewozowych – to okoliczność ta obciąża przedsiębiorcę, który powinien czuwać nad prawidłowym (zgodnym z rzeczywistością) wypełnieniem stosownych dokumentów.
Sąd potwierdza zatem ustalenia w zakresie naruszenia opisanego w lp. 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. (wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy). Pozbawione usprawiedliwionych podstaw są zarzuty naruszenia art. 4 pkt. 2 u.t.d. (poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że kierujący M. S. wykonywał transport międzynarodowy, w sytuacji gdy pracownik skarżącego wykonywał jedynie przewóz na trasie S. - E. i nie przekraczał granic Polski), art 32a u.t.d. (poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w przypadku M. S. istnieje obowiązek posiadania świadectwa kierowcy, w sytuacji gdy kierowca ten nie wykonuje transportu międzynarodowego, a jedynie przewozy krajowe na terenie Polski), l.p. 3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d., art. 35 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 oraz art. 7a k.p.a. (upatrywany przez skarżącego
w jego niewłaściwym zastosowaniu polegającym na błędnym zakwalifikowaniu przewozu wykonywanego przez M. S. jako przewóz w transporcie międzynarodowym, w sytuacji gdy był to przewóz krajowy). Z dokumentów okazanych podczas kontroli wynika, że ww. zespołem pojazdów kierował obywatel Ukrainy, wykonując w imieniu skarżącego międzynarodowy transport drogowy
z Polski do Niemiec. Kierowca nie posiadał świadectwa kierowcy. Takie świadectwo nie zostało również przedstawione w toku postępowania. W związku z powyższym organ zasadnie stwierdził, że doszło do wykonywania przewozu drogowego z Polski do Niemiec z naruszeniem przepisów rozporządzenia nr 1072/209 dotyczących wymogu posiadania przez kierowcę świadectwa kierowcy.
Jeżeli chodzi o drugie stwierdzone naruszenie sąd za prawidłowe uznał ustalenie, że podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów kierowcy M. S. i R. P. wykonywali międzynarodowy transport drogowy z Polski do Niemiec w imieniu strony. Po zatrzymaniu pojazdu do kontroli kontrolujący stwierdzili, że kabinie pojazdu przebywało dwóch kierowców natomiast w tachografie zalogowana była karta tylko jednego kierowcy, tego który w chwili zatrzymania pojazdu kierował pojazdem. Analiza danych cyfrowych pobranych z tachografu i kart kierowców potwierdziła, że od momentu rozpoczęcia jazdy kontrolowanym pojazdem o godz. 05:13 do momentu zatrzymania do kontroli o godz. 09:08 w tachografie zalogowana była tylko karta kierowcy M. S.. Powyższe oznacza, że doszło do naruszenia określonego w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. (niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi).
W tym zakresie regulacje rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 przewidują, że przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach (art. 32 ust. 1 i 3). Przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni
i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. Przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Państwa członkowskie mogą jednak uzależnić taką odpowiedzialność od naruszenia przez przedsiębiorstwo transportowe ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu i art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (art. 33 ust. 1 i 3). Zgodnie z art. 34 ust. 1 ww. rozporządzenia, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Wykresówki ani karty kierowcy nie wyjmuje się
z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub jest konieczne do wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Stosownie do art. 34 ust. 4, jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.
Sąd zwraca uwagę, że w aktach brak jest dowodów wskazujących, że pan R. P. przebywał w kontrolowanym pojeździe prywatnie. Podczas wykonywania międzynarodowego transportu drogowego w kabinie pojazdu przebywało dwóch zawodowych kierowców. Zeznania R. P. organy trafnie oceniły jako niewiarygodne. Podczas przesłuchania zeznał on, że od tygodnia jest na urlopie, a w pojeździe od momentu rozpoczęcia przewozu przebywa jako pasażer ("Tak sobie pojechałem się przejechać jako pasażer"). Pan R. P. został wymieniony na dokumencie przewozowym okazanym do kontroli. Świadek zeznał, że nie brał udziału przy załadunku pojazdu i nie potrafił wyjaśnić dlaczego jego nazwisko znajdowało się na dokumencie przewozowym. Na dokumencie przewozowym wskazane jest miejsce załadunku pojazdu, miejsce docelowe, pojazd oraz kierowca, który przejmuje ładunek. Zasadnie organ wskazuje, że jeżeli R. P. faktycznie przebywał na urlopie powstaje pytanie w jaki sposób jego nazwisko zostało umieszczone na dokumencie przewozowym w sytuacji gdy zgodnie z jego zeznaniem siedział w kabinie pojazdu i nie uczestniczył w załadunku. Wystawca dokumentu spółka E. musiała od kogoś uzyskać dane kierowcy, który będzie przewoził ładunek. Późniejsze prostowanie dokumentu przez skarżącego należy ocenić jako nieudaną próbę polepszenia jego sytuacji procesowej. W toku postępowania przedłożona została kopia dokumentu specyfikacja wagi zawierająca skreślenie kierowcy R. P. i odręczne wpisanie S. M. z adnotacją "błędnie wpisany kierowca". Do skargi dołączono kolejne "sprostowanie" zawierające skreślenie kierowcy R. P. i odręczne wpisanie D. S. z adnotacją "błędnie wpisany kierowca".
Skarżący zarzuca, że organ błędnie uznał, że R. P. w dniu 12 marca 2024 r. wykonywał pracę kierowcy, w sytuacji gdy w tym czasie przebywał na urlopie i nie wykonywał żadnych obowiązków służbowych - co miało zostać udokumentowane oraz co jednoznacznie wynika z zeznań świadka R. P.. W toku postępowania administracyjnego strona nie przedstawiła jednak dowodu wskazującego, że R. P. przebywał na urlopie (np. wniosek urlopowy, itp.). Z kolei, jak już wyżej zaznaczono, zeznania R. P. są niewiarygodne. Próby wykazania powyższego podjęto na etapie skargi do sądu dołączając wydruk z Raportu dziennej aktywności kierowcy za okres od 1 marca 2024 r. do 31 marca 2024 r., z którego wynika brak aktywności od 3 do 17 marca 2024 r. Zdaniem sądu próba ta okazała się jednak nieskuteczna. Zapisy raportu budzą uzasadnione wątpliwości w kontekście protokołu kontroli,
z którego wynika, że 12 kwietnia 2024 r. R. P. odmówił przyjęcia mandatu karnego za nierejestrowanie za pomocą tachografu wskazań w zakresie prędkości jazy, aktywności kierowcy lub przebytej drogi i na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym zatrzymano mu prawo jazdy. Mimo to już 17 marca 2024 r. rozpoczął aktywność kierowcy.
Zdaniem sądu na podstawie dostępnych w postępowaniu dowodów organ zasadnie odrzucił tezę o prywatnym charakterze bytności R. P. w pojeździe wykonującym międzynarodowy przewód drogowy.
Skarżący podnosi, że organ I instancji błędnie stwierdził, że R. P., który przebywał w kabinie pojazdu (na miejscu pasażera) i wchodził
w skład załogi wykonującej transport międzynarodowy, co bezrefleksyjnie potwierdził GITD.
W tym zakresie na aprobatę zasługują wyjaśnienia organu, który wskazał, że czas gdy kierowca przebywa w pojeździe prowadzonym przez innego kierowcę nie jest jego czasem wolnym, którym swobodnie dysponuje leczy jest to czas pozostawania w dyspozycji pracodawcy i tym samym kierowca obowiązany jest rejestrować swoją aktywność na karcie kierowcy jako przerwa. Ustawodawca
w rozporządzeniu nr 561/2006, wskazał, że gdy pojazd jest prowadzony przez załogę kierowców, to czas kiedy kierowca nie prowadzi pojazdu lecz siedzi obok kierującego pojazdem jest czasem przerwy. Organ zasadnie podkreślił, że to czy kierowcy wykonujący przewóz tworzyli załogę w rozumieniu rozporządzenia nr 561/2006 nie ma znaczenia, bowiem warunek załogi w rozumieniu tego aktu musi być spełniony by kierowcy wykonujący przewóz w załodze mogli skorzystać z uprawnień przysługujących załodze, np. wydłużonej doby z 24 godzin do 30 godzin.
W przedmiotowej sprawie pojęcie załoga odnosi się do stanu faktycznego gdy
w jadącym pojeździć przebywał więcej niż jeden kierowca. Wówczas tacy kierowcy tworzą załogę i każdy z nich obowiązany jest rejestrować swoją aktywność za pomocą tachografu na karcie kierowcy. Zatem, R. P. choć nie prowadził pojazdu, obowiązany był rejestrować swoją aktywność na karcie kierowcy lub wykresówce. Brak takiej rejestracji, brak zalogowania karty kierowcy - wypełnia przesłanki naruszenia określonego w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Wobec powyższego sąd nie zgodził się zarzutami dotyczącymi naruszenia
art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 i Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. przez jego błędne zastosowanie, skutkujące nałożeniem kary przy stanie faktycznym niewypełniającym zdaniem skarżącego dyspozycji tego przepisu.
Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.
w zw. z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d., art. 35 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 oraz art. 7a k.p.a., który upatrywany jest przez skarżącego w niewłaściwym zastosowaniu polegającym na błędnym zakwalifikowaniu przejazdu bez włożonej karty jako czyn wskazany ww. I.p. a nie czyn wskazany w Ip. 6.3.19. załącznika nr 3 do u.t.d. – sąd zauważa, że na ten temat wypowiadał się już tut. Sąd (zob. wyrok z dnia 19 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 755/24) oraz Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie sądu stanowisko skarżącego nie zasługuje na aprobatę. Naruszenie określone pod lp. 6.2.1 zał. 3 do u.t.d. zostało umiejscowione w grupie naruszeń 6.2 załącznika - Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf i brzmi następująco: "Niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi". Przywołany zapis należy rozumieć w ten sposób, że sankcjonuje on sytuacje, gdy dochodzi do nierejestrowania na karcie kierowcy lub wykresówce aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, przy czym brak tej rejestracji na karcie kierowcy jest powodowany odłączeniem tachografu bądź jego niewłaściwą obsługą, mając jednocześnie na uwadze, że kluczowym elementem składającym się na właściwą obsługę tachografu cyfrowego jest zalogowanie w nim karty kierowcy. Stosownie do treści art. 32 ust. 1 rozporządzenia 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy, a podmioty te stosujące tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Przyjąć należy, że skoro kierowca jest zobowiązany do rejestrowania aktywności na karcie kierowcy, to zaniechanie polegające na niewłożeniu tej karty do tachografu jest nieuprawnioną ingerencją
w jego pracę i dane przez niego rejestrowane, gdyż karta kierowcy stanowiąca funkcjonalną całość z tachografem zawierać będzie informacje niezgodne ze stanem rzeczywistym (zob. wyrok NSA z 11 lipca 2024 r. sygn. akt II GSK 275/24 - uchylający jeden z wyroków WSA we Wrocławiu przywołany w skardze). Takie rozumienie treści naruszenia zawartego w l.p. 6.2.1. jest prezentowane
w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się, że przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku, gdy dochodzi do przejazdu, lecz przejazd ten nie jest rejestrowany za pomocą urządzenia rejestrującego, np. z powodu nieuprawnionej ingerencji w to urządzenie (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 19 września 2019 r. sygn. akt II GSK 2696/17; z 30 października 2019 r., sygn. akt II GSK 2982/17; z 21 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 405/21). Powyższe stanowisko skład orzekający w pełni podziela i przyjmuje jako własne. Nie jest zatem trafne twierdzenie skarżącego, że adekwatną do sytuacji niezalogowania karty do tachografu będzie pozycja z grupy naruszeń 6.3 załącznika do u.t.d., albowiem żadna z zawartych tam pozycji nie odpowiada brakowi użycia karty kierowcy po rozpoczęciu przewozu.
Organ nie naruszył art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem prawa, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia,
a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że to na podmiocie wykonującym przewóz drogowy spoczywa – w toku prowadzonego postępowania administracyjnego – ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że rzeczywiście nie miał wpływu na powstanie naruszenia, które nastąpiło wskutek zdarzeń okoliczności, których nie mógł przewidzieć (por. wyrok NSA z dnia
11 grudnia 2024 r. sygn. akt II GSK 1395/21 i przywołane tam orzecznictwo; wyrok NSA z dnia 12 września 2024 r., sygn. akt II GSK 420/21). Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów w tym zakresie. Skarżący powołuje się wprawdzie na zdarzenia
i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, które upatruje w błędnym wpisaniu przez nadawcę E. S.A. w restrukturyzacji nazwiska kierowcy R. P., o czym świadczyć miało pismo wyjaśniające spółki E.. Analizując treść tego pisma wskazać jednak należy, że w żadnym jego miejscu nie ma mowy o błędnym wpisaniu kierowcy R. P.. Spółka ta poinformowała, że ładunek podjął kierowca S. M., zatem z uwagi, że był to przewóz międzynarodowy, powinien posiadać świadectwo kierowcy. Brak jest podstaw do uznania, że powstałe naruszenia są następstwem okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć lub którym nie mógł zapobiec.
W tym stanie rzeczy sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna
z prawem. Sąd nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Zatem skargę oddalono, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2024 r. poz. 935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI