VI SA/Wa 2336/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-01-31
NSAinneŚredniawsa
wzór przemysłowyprawo własności przemysłowejUrząd Patentowy RPindywidualny charakternowośćzjeżdżalnia dla dzieciochrona wzorówpodobienstwosąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. T. na decyzję Urzędu Patentowego RP, uznając, że wzór przemysłowy "Zjeżdżalnia dla dzieci" nie posiada indywidualnego charakteru w porównaniu do wcześniej ujawnionego produktu.

Skarżący R. T. zaskarżył decyzję Urzędu Patentowego RP, która uznała sprzeciw M. S. wobec rejestracji wzoru przemysłowego "Zjeżdżalnia dla dzieci" za zasadny. Urząd Patentowy uchylił decyzję o udzieleniu prawa do rejestracji, uznając, że wzór nie posiada indywidualnego charakteru, ponieważ jest zbyt podobny do zjeżdżalni wprowadzonej wcześniej do obrotu przez M. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Urzędu Patentowego, że kluczowe cechy obu zjeżdżalni wywołują takie samo ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku, a różnice są nieistotne.

Sprawa dotyczyła skargi R. T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (UP RP), która uznała sprzeciw wniesiony przez M. S. za zasadny. Sprzeciw dotyczył decyzji UP RP o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Zjeżdżalnia dla dzieci". Urząd Patentowy, rozpatrując sprzeciw, uchylił decyzję o udzieleniu prawa do rejestracji i umorzył postępowanie, przyznając jednocześnie M. S. zwrot kosztów. Podstawą tej decyzji było uznanie, że wzór przemysłowy "Zjeżdżalnia dla dzieci" nie spełnia przesłanki indywidualnego charakteru, ponieważ jest zbyt podobny do zjeżdżalni wprowadzonej wcześniej do obrotu przez M. S. UP RP wskazał, że kluczowe cechy obu zjeżdżalni, takie jak kształt drabinki, ślizgu i uchwytów, wywołują takie samo ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku, a różnice są nieistotne. Skarżący R. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne przyjęcie braku indywidualnego charakteru wzoru. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko UP RP. Sąd uznał, że ustalenia faktyczne organu były prawidłowe, a analiza porównawcza obu wzorów, uwzględniająca perspektywę zorientowanego użytkownika (rodzica), wykazała, że ogólne wrażenie wywoływane przez obie zjeżdżalnie jest takie samo. Sąd podkreślił, że ocena indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego opiera się na całościowym wrażeniu, a nie na detalach, i że w tym przypadku różnice między zjeżdżalniami były nieistotne. W konsekwencji, sąd uznał decyzję Urzędu Patentowego za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wzór przemysłowy "Zjeżdżalnia dla dzieci" nie posiada indywidualnego charakteru, ponieważ ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, nie różni się od wrażenia wywoływanego przez wcześniej publicznie udostępnioną zjeżdżalnię.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko Urzędu Patentowego, że kluczowe cechy obu zjeżdżalni, takie jak kształt drabinki, ślizgu i uchwytów, wywołują takie samo ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku. Różnice w kształcie wycięć schodków czy uchwytów zostały uznane za nieistotne detale, które nie wpływają na ogólną ocenę wzoru. Zakres swobody twórczej przy projektowaniu zjeżdżalni jest stosunkowo szeroki, a materiał wykonania nie ogranicza znacząco możliwości projektowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

p.w.p. art. 104

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.w.p. art. 102 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 103 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 103 § 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 104 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 104 § 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Pomocnicze

p.w.p. art. 245 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 246

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 247 § 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.p.a.p.p. art. 117 § 1

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

u.p.a.p.p. art. 117 § 2

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

u.p.a.p.p. art. 103

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

u.p.a.p.p. art. 104

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

u.z.n.k. art. 11 § 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

p.w.p. art. 256 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 256 § 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

k.p.c. art. 7

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 77 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 80

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wzór przemysłowy "Zjeżdżalnia dla dzieci" nie posiada indywidualnego charakteru, ponieważ jego cechy są zbyt podobne do wcześniej ujawnionego produktu, co powoduje, że wywołuje takie samo ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku. Różnice między zjeżdżalnią skarżącego a zjeżdżalnią wprowadzoną wcześniej do obrotu przez uczestnika postępowania są nieistotne i nie wpływają na ogólną ocenę wzoru. Zakres swobody twórczej przy projektowaniu zjeżdżalni jest stosunkowo szeroki, a materiał wykonania nie ogranicza znacząco możliwości projektowych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez Urząd Patentowy RP (np. brak wyczerpującej analizy, brak prawidłowego uzasadnienia) nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Argumenty skarżącego dotyczące istotności kształtu wycięć w drabince i uchwytów dla indywidualnego charakteru wzoru oraz wąskiego zakresu swobody twórczej zostały odrzucone.

Godne uwagi sformułowania

ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru różnice tak zdefiniowane są jednak różnicami na tyle niewielkimi, że wzory te w cechach istotnych wywierają takie samo ogólne wrażenie nie są to ani przeciętny konsument, ani odbiorca, ani znawca

Skład orzekający

Dorota Dziedzic-Chojnacka

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Sałek

członek

Urszula Wilk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego oraz ocena podobieństwa wzorów w kontekście zorientowanego użytkownika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii produktu (zjeżdżalnia dla dzieci) i konkretnych cech wzoru. Ocena podobieństwa jest zawsze indywidualna dla każdego przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ochrony wzorów przemysłowych, co jest istotne dla przedsiębiorców i projektantów. Analiza podobieństwa wzorów i pojęcia "zorientowanego użytkownika" jest ciekawa z perspektywy prawniczej.

Czy "Zjeżdżalnia dla dzieci" narusza prawa konkurenta? Sąd rozstrzyga o indywidualnym charakterze wzoru.

Sektor

produkcja zabawek

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2336/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Sałek
Urszula Wilk
Symbol z opisem
6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 324
art. 104, art. 245 ust. 1 pkt 3, art. 246, art. 247 ust. 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 23 czerwca 2022 r. znak: DT-SP.WpS.2021.0014.9.kbat w przedmiocie prawa z rejestracji na wzór przemysłowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2022 r. znak: [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP RP" lub "organ"),
po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego przez M. S. prowadzącego
działalność gospodarczą pod firmą M. S. [...] F. W. w G. (dalej: "wnoszący sprzeciw" lub "uczestnik postępowania") wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego z [...] marca 2021 r. w przedmiocie udzielenia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Zjeżdżalnia dla dzieci" nr [...], zgłoszonego do rejestracji pod numerem [...] w dniu 4 marca 2021 r. przez R. T. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] R. T. w C. (dalej: "uprawniony" lub "skarżący"), na podstawieart. 104 w związku z art. 245 ust. 1 pkt 3, art. 246 i art. 247 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 324), zwanej dalej: "p.w.p.", oraz art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.
Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.c.", związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., w punkcie I uznał sprzeciw za zasadny w całości, uchylił zaskarżoną decyzję o udzieleniu prawa z rejestracji
na wzór objęty sprzeciwem i umorzył postępowanie oraz w punkcie II przyznał wnoszącemu sprzeciw od uprawnionego kwotę w wysokości 2680,00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy podał, że [...] sierpnia
2021 r. uczestnik postępowania złożył sprzeciw wobec rejestracji wzoru
przemysłowego "Zjeżdżalnia dla dzieci" nr [...]. Wzór ten został zgłoszony do rejestracji pod numerem [...] w dniu [...] marca 2021 r. przez uprawnionego.
Organ wskazał, że jako podstawę prawną wnoszący sprzeciw podał art. 246
ust. 1 i 2 w zw. z art. 117 ust. 1 oraz art. 103 i art. 104 p.w.p. w zw. z art. 8 ust. 1
w zw. z art. 1 ust. 2 pkt w zw. z art. 17 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz wniósł o przyznanie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wnoszący sprzeciw zaznaczył, że prawo z rejestracji na objęty zgłoszeniem
wzór przemysłowy udzielono z naruszeniem praw majątkowych przysługujących uczestnikowi postępowania przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek uznania danego wytworu za wzór przemysłowy, tj. braku spełnienia przesłanek nowości i oryginalności wytworu. Wnoszący sprzeciw podniósł, że w zaufaniu przekazał uprawnionemu projekt produktu stanowiącego zjeżdżalnię dla dzieci i wszelkie
potrzebne informacje potrzebne do jego wykonania, natomiast skarżący w sposób nieuczciwy tę przekazaną wiedzę wykorzystał i stworzył prawie identyczny produkt,
który kolejno zgłosiło do rejestracji w UP RP, jako wytwór stanowiący wzór
przemysłowy. Owa identyczność (lub co najmniej bardzo wysokie podobieństwo),
według wnoszącego sprzeciw, przejawia się w elementach wskazanych jako cechy istotne wzoru, czyli w zakresie otworów zjeżdżalni.
Uczestnik postępowania podniósł, że jego produktem jest zjeżdżalnia dla dzieci wykonana z drewna. Premiera przeciwstawionej zjeżdżalni nastąpiła w dniu
21 czerwca 2018 r. na portalu Facebook, gdzie profil wnoszącego sprzeciw obserwuje kilkadziesiąt tysięcy ludzi, a pierwsze zamówienia na produkt złożono w październiku 2018 r.
Uczestnik postępowania wskazał, że jest twórcą pomysłu na jego zjeżdżalnię i stworzył jej początkowy projekt. Natomiast doszczegółowieniem projektu w sferze technicznej i projektowej zajmował się pracownik biura projektowego wnoszącego sprzeciw – M. S. Jako, że uczestnik postępowania był pracodawcą M. S., to zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy prawo autorskie z chwilą
przejęcia ostatecznego projektu, nabył on autorskie prawa majątkowe do utworu, który został stworzony przez pracownika w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy. Wnoszący sprzeciw zaznaczył, że wszystkie jego produkty, w tym także zjeżdżalnie dla dzieci, są oznakowane logiem marki [...], co pozwala na łatwe zidentyfikowanie produktów należących do uczestnika postępowania.
W ocenie wnoszącego sprzeciw, zgłoszenie wzoru przemysłowego [...] narusza przynależące wnoszącemu sprzeciw autorskie prawa majątkowe do produktu, jakim jest Zjeżdżalnia dla dzieci. Nadto rejestracja powyższego wzoru przemysłowego została dokonana z naruszeniem postanowień umowy o poufność. Umowa obejmuje poufnością informacje, które strony wymieniały między sobą podczas rozmów biznesowych, a które stanowią ich tajemnicę handlową oraz know-how. Oprócz tego wskazane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zdaniem wnoszącego sprzeciw czyni to zasadnym zarzut oparty na art. 117 ust. 2 p.w.p.
Wnoszący sprzeciw dokonał szczegółowej analizy porównawczej zjeżdżalni według wzoru negowanego oraz ujawnionego na Facebooku w 2018 r. Uczestnik postępowania wskazał, że zjeżdżalnia dla dzieci, zgłoszona do rejestracji przez skarżącego, różni się od jego zjeżdżalni dla dzieci jedynie nieistotnymi elementami. Zdaniem wnoszącego sprzeciw, zostały bowiem zmienione wyłącznie
dwa szczegóły tj.: przelotowe wycięcia stanowiące schodki i uchwyty zjeżdżalni. Natomiast pozostałe elementy, w tym liczba otworów, ich układ, pozostają takie same.
UP RP pismem z 14 września 2021 r. zawiadomił uprawnionego do prawa z rejestracji negowanego wzoru przemysłowego o wniesieniu sprzeciwu oraz doręczył mu odpis sprzeciwu. Ponadto organ pouczył uprawnionego o możliwości
ustosunkowania się do sprzeciwu w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia zawiadomienia.
Uprawnionym pismem z 19 listopada 2021 r. udzielił odpowiedzi na sprzeciw i wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie przedstawił tabelarycznie
wzory przemysłowe zjeżdżalni.
Zdaniem uprawnionego zakres swobody twórczej w odniesieniu do zjeżdżalni wykonanych ze sklejki/drewna nie jest szeroki, albowiem w głównej mierze kształt koniecznych elementów technicznych zjeżdżalni uwarunkowany jest stosunkowo niewielką giętkością drewna/sklejki w porównaniu np. z tworzywami sztucznymi,
z których można uzyskiwać w zasadzie dowolne kształty. Uprawniony wskazał, że przy użyciu materiału jak drewno/sklejka występują spore ograniczenia
co do kształtu z uwagi na mniejszą plastyczność materiału i mniejsze możliwości profilowania materiału (trudności w zastosowaniu dowolnych kształtów). Zatem zjeżdżalnie tego typu mają prosty kształt, poza tym muszą być funkcjonalne i bezpieczne, czyli mieć odpowiedni kąt nachylenia/rozstawu, który zapewni
stabilność.
Uprawniony podniósł, że ostry kąt nachylenia oraz uchwyty w postaci wycięć występowały we wcześniejszych wzorach udostępnionych publicznie, w związku z tym nie mogą być uznane za nową i oryginalną postać we wzorze wnoszącego sprzeciw.
W jego ocenie jedynym charakterystycznym elementem wpływającym na indywidualny charakter zjeżdżalni może być kształt otworów i wycięć. Uprawniony wskazał,
że kształt wycięć w zjeżdżalni przeciwstawionej ułożonych symetrycznie był znany z wcześniejszych wzorów udostępnionych publicznie. Ponadto łatwo stwierdzić,
że znane są zjeżdżalnie posiadające cechy, na które powołuje się wnoszący sprzeciw.
Uprawniony nie zgodził się, że kształt litery "D" to wciąż spłaszczony owal poddany lekkiej modyfikacji. W przypadku zjeżdżalni według wzoru [...] kształt otworów i wycięć został przemyślany pod kątem bezpieczeństwa i udogodnień dla dziecka oraz walorów estetycznych. Z kolei w zjeżdżalni przeciwstawionej
projektant zastosował inny kształt otworów. Uprawniony wskazał, że otwory
zastosowane we wzorze [...] mające zarys poziomo usytuowanej dużej litery "D" stanowią cechę charakterystyczną tego wzoru przemysłowego. Jednolity kształt
otworów tworzących stopnie zjeżdżalni, jak i wycięć tworzących uchwyty na górze, w postaci usytuowanej poziomo litery "D" powoduje, że cecha ta jest
charakterystyczna dla przedmiotowego wzoru przemysłowego oraz wyróżnia go na tle innych wzorów publicznie udostępnionych przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.
Ponadto uprawniony wskazał, że model zorientowanego użytkownika dla tego typu produktów, które nie są tanie, cechuje wyższy niż przeciętny stopień uwagi, co podyktowane jest troską o bezpieczeństwo i wygodę dzieci. Zorientowany
użytkownik, którym są najczęściej rodzice, w przypadku chęci nabycia takiego
produktu dla swoich pociech, zanim podejmie decyzję o zakupie, starannie go przeanalizuje pod względem funkcjonalnym i bezpieczeństwa oraz dokładnie
zapozna się ze szczegółami o produkcie bądź to w dostępnym katalogu, bądź
oglądając go w sklepie. Zdaniem uprawnionego, różnice w kształcie otworów i wycięć
we wzorze objętym sprzeciwem są na tyle widoczne, że zorientowany użytkownik o zwiększonym poziomie uwagi z łatwością je zauważy.
Uprawniony zakwestionował także majątkowe prawa autorskie wnoszącego sprzeciw do przeciwstawionej zjeżdżalni, będącej podstawą sprzeciwu. W jego ocenie
z załączonych dokumentów nie wynika, aby wnoszący sprzeciw posiadał prawa
autorskie do przedmiotowego wzoru. Uprawniony podniósł również, że wnoszący sprzeciw podaje datę publicznego ujawnienia jego zjeżdżalni już w październiku
2018 r. Konsekwencją powyższego ujawnienia, jego zdaniem, jest natomiast fakt, że umowa know-how nie mogła dotyczyć wyglądu zjeżdżalni, gdyż była ona udostępniona publicznie przez wnoszącego sprzeciw przed podjęciem współpracy z uprawnionym.
W skarżonej decyzji UP RP omówił podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia oraz wskazał, że w jego ocenie na uwzględnienie zasługuje zarzut udzielenia prawa z rejestracji na wzór przemysłowy z naruszeniem art. 104 p.w.p. Organ zaznaczył,
że nie sposób przeanalizować zarzutu z art. 104 z pominięciem art. 102 p.w.p.
Następnie organ zaznaczył, że aby postać wytworu można było uznać za wzór przemysłowy podlegający ochronie, muszą zostać spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: nowość (art. 103 ust. 1 p.w.p.) oraz indywidualny charakter (art. 104
p.w.p.). W tym zakresie organ podzielił stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1625/12. Organ przypomniał również, że oba powyższe przepisy stanowiły podstawy przedmiotowego sprzeciwu. Zdaniem organu,
z obu powyższych przepisów wynika, że wcześniejszy wzór przemysłowy (wytwór)
może stanowić przeciwstawienie gdy doszło do jego wcześniejszego publicznego udostępnienia.
W ocenie UP RP, wzór przemysłowy Zjeżdżalnia dla dzieci [...]
nie spełnia cechy indywidualnego charakteru. Organ wyjaśnił, że oceny posiadania indywidualnego charakteru lub jego braku należy dokonywać przez pryzmat zorientowanego użytkownika, czyli osoby, która w sposób stały używa danego
produktu, przy czym wystarczy, aby była to osoba, która ma wystarczający zasób
wiedzy ogólnej, by ocenić wzór. Miarodajny dla oceny powinien być użytkownik, który styka się z produktem by skorzystać z niego zgodnie z przeznaczeniem. Organ
podkreślił jednak, że dystrybucja, jak i sprzedaż nie stanowią w żadnym razie normalnego końcowego użytkowania.
Urząd Patentowy podzielił stanowisko uprawnionego w tym zakresie,
iż dla wzoru [...] zorientowanym użytkownikiem będą najczęściej rodzice mniejszych dzieci. Do grupy zorientowanych użytkowników zjeżdżalni będą zatem należały osoby, które na co dzień korzystają z tych zjeżdżalni, ale nie w tym sensie,
że same je użytkują, lecz obserwują swoje dzieci będące końcowymi użytkownikami zjeżdżalni. Organ zaznaczył, że za zorientowanych użytkowników nie mogą być natomiast uznane osoby, które zajmują się produkcją lub dystrybucją zjeżdżalni, bo są one fachowcami w zakresie zabawek dla dzieci, a specjaliści nie mogą być
uznani za zorientowanych użytkowników. Zdaniem UP RP zorientowanym
użytkownikiem zjeżdżalni dla dzieci będzie osoba wybierająca taką zabawkę (po uwzględnieniu jej parametrów technicznych, np. funkcji składania i rozkładania, wielkości, bezpieczeństwa), a następnie korzystająca z niej na co dzień przez udostępnienie zabawki dziecku oraz pilnująca bezpieczeństwa zabawy na niej.
Organ uznał, że zakres swobody twórczej przy projektowaniu zjeżdżalni jest stosunkowo szeroki. Dokonując analizy kwestii ograniczeń możliwości projektowania nowych i oryginalnych rozwiązań w zakresie zjeżdżalni, organ miał na uwadze, że zarejestrowany wzór przemysłowy "Zjeżdżalnia dla dzieci" [...] nie jest
wzorem ograniczonym poprzez materiał wskazywany przez strony niniejszego postępowania, w tym sensie że rzeczony wzór nie musi być wykonany z drewna
(sklejki), jak wskazywał uprawniony. Zarówno opis wzoru przemysłowego [...],
jak i rysunek tegoż wzoru, w żadnej swej części nie wymieniają materiału, z jakiego |może być wykonany (lub powinien) wytwór zjeżdżalnia. Organ uznał, że projektant zjeżdżalni nie jest w żaden sposób związany wymogami technicznymi
(ograniczeniami) kształtowania plastycznego sklejki. Tym samym, w ocenie organu,
mógł on zaprojektować zjeżdżalnię dla dzieci, nie zważając na ograniczenia
techniczne, jakie niesie ze sobą obróbka drewna (sklejki), a stworzyć na przykład wzór oparty na wtryskiwaniu tworzywa w formę lub nawet spawanego ze stali.
UP RP podkreślił, że w przypadku wzorów, których ukształtowanie jest jedynie efektem założeń estetycznych, swoboda twórcza jest większa niż w przypadku
wzorów, które realizują również wymogi natury funkcjonalnej. Przedmiotowa
zjeżdżalnia taką naturą funkcjonalną niewątpliwie się cechuje, niemniej jednak może przyjmować różne kształty. Organ wyjaśnił, że zjeżdżalnia dla dzieci, jak jej nazwa wskazuje, jest przeznaczona do zabawy dla najmłodszych dzieci. Zabawa ta polega na wejściu dziecka po niewielkiej drabince do punktu szczytowego zjeżdżalni, a następnie zjechanie po elemencie ślizgowym tej zjeżdżalni. Tym samym w ocenie organu jedyne wymogi technicznie, jakie ma spełniać zjeżdżalnia, to występowanie w wytworze drabinki oraz ślizgu połączonych ze sobą pod kątem na tyle ostrym, by za pomocą siły grawitacji dziecko mogło zjechać po elemencie ślizgowym. Istotną kwestią techniczną samego ślizgu jest ponadto to, iż winien być on na samym
początku zjazdu (punkt przełamania) wyprofilowany w taki sposób, by dziecko mogło
na chwilę swobodnie usiąść i przygotować się do zjazdu. W tym celu nie są konieczne jednak boczne uchwyty.
Organ przypomniał, że wnoszący sprzeciw w charakterze przeciwstawienia powołał zjeżdżalnie marki [...], którą wprowadzał do obrotu od 2018 r. Zdaniem organu, w kontekście jej ujawnienia na uwagę zasługują dwa dowody załączone do sprzeciwu, tj. screenshoty portalu społecznościowego Facebook z 2018 r. (od czerwica do lipca) wskazujące bezpośrednio, że przeciwstawiona zjeżdżalnia była ujawniona co najmniej kilku tysiącom osób, oraz faktura sprzedaży wskazująca, że przeciwstawiona zjeżdżalnia nie tylko była ujawniona w social mediach, ale przede wszystkim już w listopadzie 2018 r. była przedmiotem sprzedaży. W ocenie organu, dowody te wspólnie wskazują na wcześniejsze publiczne udostępnienie zjeżdżalni dla dzieci marki [...] o cechach tożsamych z wzorem [...] w 2018 r., a więc blisko 3 lata przed datą zgłoszenia. Z obu powyżej wskazanych dokumentów,
w jego ocenie, wyłania się też obraz, iż wnoszący sprzeciw na długo przed
zgłoszeniem wzoru [...] do ochrony, oferował i sprzedawał bardzo podobne zjeżdżalnie.
UP RP dokonał oceny cechy indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego [...] przez szczegółowe porównanie obu wzorów. W ocenie organu, nie budzi wątpliwości, iż wzór przemysłowy pt. "Zjeżdżalnia dla dzieci" [...] wywierać
będzie takie samo ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku, gdyż jest w swych cechach istotnych bardzo podobny do wcześniej wprowadzanej do obrotu zjeżdżalni marki [...]. Zdaniem organu, powyższa konstatacja jest najlepiej widoczna podczas zestawienia przeciwstawionego wzoru zjeżdżalni marki [...] z rzutem aksometrycznym.
Organ wskazał, że zarówno negowany wzór, jak i przeciwstawiony mają praktycznie identyczny kształt zarówno elementu drabinki, jak i ślizgu oraz uchwytów
w punkcie szczytowym. Obie analizowane zjeżdżalnie dla dzieci charakteryzują się bowiem tym, że posiadają przelotowe wycięcia uchwytów, usytuowane w narożach przeciwległych ścianek bocznych. Zjeżdżalnie mają przy tym kształt odwróconej litery
V. Co jednak istotne, obie posiadają charakterystyczne przelotowe, schodkowate, trzy wycięcia usytuowane po przeciwnej stronie rynny do zjeżdżania, są one przy tym o tym samym kształcie co uchwyty boczne w punkcie szczytowym. Tak zdeterminowane elementy wspólne powodują, że w ogólnym zarysie cech istotnych obie porównywane zjeżdżalnie są do siebie bardzo podobne.
Ponadto, co jeszcze bardziej istotne w ocenie organu, przelotowe wycięcia drabinek oraz chwytów bocznych są do siebie bardzo podobne, gdyż w zasadzie
różnią się jedynie łukowatym wygięciem górnym we wzorze objętym zgłoszeniem. Tym samym w zakresie wycięć, zwłaszcza ich kształtu, ilości oraz ułożenia względem siebie i całej zjeżdżalni są do siebie bardzo podobne.
Organ poza opisanymi identycznymi cechami istotnymi porównywanych elementów zjeżdżalni dostrzegł także różnice jakie zachodzą pomiędzy wzorami. Jego zdaniem, różnice te sprowadzają się do nieco innego kształtu zakończenia ścianek bocznych ślizgu. We wzorze [...] ścianki te nieznacznie maleją
wraz z odległością na ślizgu, po to by, na jego końcu połączyć się ze ślizgiem poprzez półkoliste zakończenie. Z kolei ścianki ślizgu w zjeżdżalni marki [...] maleją także
wraz z odległością, jednak pod większym kątem, przez co na końcu półkole jest mniejszej średnicy. Zdaniem UP RP, różnice tak zdefiniowane są jednak różnicami na tyle niewielkimi, że wzory te w cechach istotnych wywierają takie samo ogólne wrażenie.
Organ uznał, że wzór przemysłowy [...] nie różni się od ujawnionego wcześniej wzoru przemysłowego zjeżdżalni marki [...] w sposób pozwalający
uznać, iż postać wzoru przemysłowego [...] jest inna według dyspozycji art. 104 p.w.p. W związku z tym, że brak indywidualnego charakteru jest samodzielną
przesłanką wystarczającą do unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru, organ uznał za niezasadne rozpatrywanie zasadności pozostałych zarzutów, tj. zarzutu
braku nowości (art. 103 p.w.p.), jak i naruszenia praw majątkowych (art. 117 ust. 2 p.w.p.), w świetle przedłożonego przez wnioskodawcę materiału.
UP RP uznał jednak za niezasadne przeprowadzenie rozprawy
oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z zeznań świadka M. S.,
o co wnioskował wnoszący sprzeciw. Organ wskazał, że okoliczności, na jakie mieliby zostać przesłuchani świadkowie, dotyczą zarzutu naruszenia praw majątkowych (autorskich, jak i tajemnicy przedsiębiorstwa), a więc zarzutów, które z uwagi
na uznanie sprzeciwu za zasadny, nie były rozpoznawane. UP RP podkreślił, że w sytuacji, gdy dysponuje obiektywnymi dowodami na wcześniejsze ujawnienie przeciwstawionej zjeżdżalni, a w konsekwencji braku indywidualnego charakteru
wzoru [...], rozpoznawanie pozostałych zarzutów, przeprowadzenie rozprawy i przesłuchiwanie świadków stanowiłoby jedynie przedłużanie postępowania.
W ocenie organu, z tego samego powodu niezasadne byłoby przedłużanie
postępowania w celu oczekiwania na zajęcie dodatkowego stanowiska przez wnoszącego sprzeciw.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi uprawnionego
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik
sprawy, mianowicie:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia oraz przeanalizowania całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, w tym brak wyczerpującej analizy przedstawionych przez skarżącego okoliczności i argumentów,
- art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., przez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej decyzji na skutek braku wskazania, dlaczego Urząd Patentowy RP nie uwzględnił okoliczności podnoszonych przez skarżącego, polegających na:
1) błędnym przyjęciu, że wzór przemysłowy pt. "Zjeżdżalnia dla dzieci" [...] nie posiada indywidualnego charakteru, na podstawie ogólnego porównania całej
postaci obydwu wytworów, mimo że skarżący wskazywał, że wzór chroniony jest w zakresie charakterystycznego kształtu wycięć w drabince oraz uchwytów w górnej części zjeżdżalni (w postaci ułożonej poziomo litery "D");
2) pominięciu przez organ przedstawionych przez uprawnianego argumentów
i dowodów w postaci zjeżdżalni dla dzieci udostępnionych publicznie przed datą zgłoszenia wzoru w celu wykazania istotnych cech wzoru w postaci
charakterystycznego kształtu wycięć i uchwytów, decydujących o indywidualnym charakterze wzoru a tym samym wykazania wąskiego zakresu swobody twórczej przy projektowaniu zjeżdżalni dla dzieci;
3) błędnym przyjęciu, że zakres swobody twórczej przy projektowaniu zjeżdżalni dla dzieci jest szeroki, przy czym organ nie uzasadnił i nie wykazał, że zakres ten jest faktycznie szeroki w odniesieniu do cech istotnych wzoru wpływających na indywidualny charakter, a ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że zakres swobody jest szeroki i kształt wycięć może być różny, co nie jest prawdą, gdyż ze względu na użytkowników (małe dzieci) kształt podyktowany jest koniecznością zapewnienia stabilności i bezpieczeństwa dzieciom;
4) błędnym przyjęciu, że dla zakresu swobody twórczej przy projektowaniu zjeżdżalni
dla dzieci, nie są konieczne uchwyty boczne i że nie mają one znaczenia dla zakresu swobody twórczej a zatem w żaden sposób go nie ograniczają oraz ostatecznym przyjęciu, że zakres ten jest stosunkowo szeroki, podczas gdy uchwyty takie często występują w zjeżdżalniach ze względów ergonomicznych (także w zjeżdżalni wnoszącego sprzeciw), a ponadto ich kształt wpływa na wygląd zewnętrzny, gdyż umiejscowione są na pierwszym planie, tj. w górnej części zjeżdżalni i nie sposób ich nie zauważyć;
5) błędnym przeprowadzeniu analizy porównawczej wzoru przemysłowego oraz zjeżdżalni "[...]", przejawiającym się w ogólnej ocenie całościowego wyglądu zewnętrznego obu wytworów, w tym uwzględnieniu przy ocenie podobieństwa także
cech wzoru, które zaznaczono jako wyłączone z ochrony, podczas gdy cechy istotne wzoru dotyczyły tylko kształtu otworów drabinki i uchwytów oraz braku porównania
cech istotnych wzoru i zjeżdżalni "[...]", przytoczeniu jedynie cech istotnych wzoru
- kształt schodkowych wycięć oraz uchwytów w postaci poziomo usytuowanej dużej
litery "D" i ogólnikowym stwierdzeniu, że w obu wytworach kształt ten jest bardzo podobny, podczas gdy kształt wzoru powinien być porównany z kształtem otworów i uchwytów zjeżdżalni "[...]";
6) sprzeczności i niespójności uzasadnienia skarżonej decyzji ze stanem faktycznym wyrażającej się w przyjęciu przez organ, że cechy ujawnione we wzorze oraz
w wytworze uczestnika postępowania są tożsame oraz że kształt otworów jest bardzo podobny, stwierdzając jednocześnie, że otwory w spornym wzorze różnią się
łukowatym wycięciem, podczas gdy kształt otworów jest różny, przy czym kształt otworów w wytworze wnoszącego sprzeciw w postaci spłaszczonego owalu był znany przed datą ujawnienia w roku 2018 wytworu wnoszącego sprzeciw z wcześniejszych wzorów, zaś kształt otworów we wzorze w postaci ułożonej poziomo litery "D" nie był znany, a organ tę istotną okoliczność pominął;
7) sprzeczności i niespójności uzasadnienia skarżonej decyzji ze stanem faktycznym wyrażającej się w wykazaniu różnic w cechach nieistotnych i wyłączonych z ochrony, przejawiających się w innym kształcie zakończenia ścianek bocznych ślizgu, przy pominięciu różnic w cechach istotnych, wpływających na indywidualny charakter wzoru i uwidocznionych na pierwszym planie;
8) sprzeczności i niespójności uzasadnienia skarżonej decyzji, w tym także ze stanem faktycznym, wyrażającej się w przyjęciu, że dla użytkowania nie są konieczne uchwyty boczne w zjeżdżalni dla dzieci, mimo że organ uznał ich przydatność oraz potwierdził,
że sporna zjeżdżalnia cechuje się naturą funkcjonalną. Organ pominął całkowicie fakt,
że w przeciwstawionej zjeżdżalni "[...]" takie uchwyty występują.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 103 ust. 1 w związku z art. 102 p.w.p., przez błędne przyjęcie, że w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów wzór objęty postępowaniem nie wykazywał indywidualnego charakteru w dacie jego zgłoszenia do ochrony.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty na poparcie tych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę UP RP wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z 28 grudnia 2022 r. swoje stanowisko w sprawie przedstawił również wnoszący sprzeciw, ustosunkowując się do zarzutów skargi i wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja UP RP z [...] czerwca 2022 r. wydana na skutek sprzeciwu wniesionego w stosunku do udzielenia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Zjeżdżalnia dla dzieci" nr [...], zgłoszonego do rejestracji pod numerem [...].
Zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p. wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, fakturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.
Stosownie do treści art. 103 ust. 1 i 2 p.w.p. wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania
prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez
stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, przy czym wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego
jedynie nieistotnymi szczegółami.
Zgodnie zaś z art. 104 p.w.p. wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie
udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo (ust. 1).
Przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru (ust. 2).
UP RP stwierdził w zaskarżonej decyzji, że sporny wzór przemysłowy nie odznacza się indywidualnym charakterem w rozumieniu art. 104 p.w.p.
w porównaniu do przeciwstawionej zjeżdżalni wnoszącego sprzeciw. Jak już wyżej wspomniano, dowodem na okoliczność braku indywidualnego charakteru stały się
m.in. screenshoty portalu społecznościowego Facebook. Organ uznał za dowiedzioną okoliczność, iż przed datą zgłoszenia wzoru spornego na powyższej stronie
internetowej wnoszącego sprzeciw ujawniony został wzór zjeżdżalni wywołujące
to samo ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku.
Zatem zakresem kontroli sądowej w tej sprawie objęta jest decyzja organu unieważniająca prawo z rejestracji spornego wzoru z powodu braku spełnienia
przesłanki indywidualnego charakteru. Sąd w tym kontekście wskazuje, że nowość i indywidualny charakter to przesłanki uznania wytworu za wzór przemysłowy, które muszą wystąpić kumulatywnie. Brak którejś z nich powoduje, że dany wytwór nie może korzystać z ochrony, jaką jest prawo z rejestracji wzoru przemysłowego. W kwestii
relacji między obiema przesłankami i sposobu ich badania daje się zauważyć ewolucja orzecznictwa sądów administracyjnych. Pierwotnie orzecznictwo stało na stanowisku,
że test zdolności rejestracyjnej wzoru przemysłowego należy badać w dwóch etapach:
w pierwszym badana jest nowość wzoru, w drugim – jego indywidualny charakter (por. wyrok NSA z 7 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 232/08, LEX nr 470048). Następnie
jednak nowość wzoru potraktowano jako cechę, która mieści się w pojęciu indywidualnego charakteru – brak nowości to brak indywidualnego charakteru
i odwrotnie – jeżeli wzór ma indywidualny charakter to jest nowy (wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1625/12, LEX nr 1452706).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 kwietnia 2008 r. sygn.. akt II GSK 430/07, LEX nr 480205, indywidualny charakter wzoru przemysłowego, o którym mowa w art. 104 ust. 1 p.w.p., jest zarówno kategorią faktyczną, jak i prawną, co oznacza, że bez zakwestionowania ustaleń faktycznych zarzut naruszenia art. 104 ust. 1 p.w.p., nawet przy przyjęciu, że obejmuje on niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, nie może być skuteczny.
Co wymaga podkreślenia, z powołanej normy wynika, iż o indywidualnym charakterze wzoru przemysłowego nie decydują jego detale (cechy nieistotne), lecz te istotne cechy produktu, które decydują o innej, charakterystycznej całości.
Można też powiedzieć, że o tym, czy wzór przemysłowy posiada indywidualny
charakter, decyduje postrzeganie (odbiór) określonego wytworu jako całości odróżniającej go poprzez właściwe mu wiodące cechy od innych wzorów.
Indywidualny charakter charakteryzuje zatem wzór wówczas, gdy ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku (przyjmuje się, że termin "zorientowany użytkownik" wskazuje na osobę, która używa w sposób stały danego produktu; nie jest więc to ani przeciętny konsument, ani odbiorca, ani znawca), różni
się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór, który był wcześniej udostępniony publicznie (przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo). Zwrot "ogólne wrażenie" wskazuje natomiast na to, że wzór musi się różnić od wzoru już znanego i nie może wywoływać wrażenia, że taką postać wytworu już widziano. W tym kontekście należy powołać wyrok z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2872/15, LEX
nr 2328665, który NSA wskazał: "aby na wzór przemysłowy mogło zostać udzielone prawo ochronne, wzór ten musi być nowy i wykazywać cechy indywidualnego
charakteru, który jest «mierzony» ogólnym wrażeniem jakie wzór wywołuje na tzw. zorientowanym użytkowniku, przy czym – co wynika z normatywnej definicji wzoru przemysłowego i co stanowi o jego istocie – wrażenie to budują cechy nadające wytworowi konkretną, widoczną postać. Dodać trzeba, że analiza spełniania
przez wzór indywidualnego charakteru prowadzona być może wyłącznie w oparciu o te ujawnione w opisie i na rysunku cechy, które określają zakres przedmiotowy
prawa ochronnego (prawa z rejestracji)".
Z art. 102 ust. 1 p.w.p. wynika też, że rejestracji jako wzór przemysłowy podlega postać wytworu (forma, wygląd). Należy w tym miejscu zaakcentować, że przepisy ustawy p.w.p. nie zawierają definicji "postaci wytworu". Jedynie art. 102 ust. 1 p.w.p. stanowi, iż "postać wytworu" nadana jest przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Zatem
dobór cech wymienionych w tym przepisie wskazuje na to, że ową "postać wytworu" utożsamiać można z jego wyglądem. We wzorze przemysłowym chroniony może być bowiem tylko aspekt zewnętrzny produktu.
W świetle przepisów art. 102-104 p.w.p. dopuszczalna jest rejestracja wzoru przemysłowego, który stanowi kombinacje cech znanych już z wcześniejszych
wzorów, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywiera ten wzór, różni się od wrażenia wywieranego przez porównywane wzory. W przepisach art. 102-104 p.w.p. chodzi bowiem o postać wytworu lub jego części, tj. o wygląd nadany przez określone cechy
czy elementy postrzegane zmysłem wzroku i przez to wywołujący określone wrażenie ogólne podczas oglądania wytworu, w którym wzór został zastosowany lub jest
zawarty, w takiej postaci, w jakiej występuje on na rynku podczas prezentacji i przed nabyciem wytworu. Elementy wytworu, które nie są widoczne lub ze względu na jego właściwości nie mogą być uwidocznione bez istotnej zmiany postaci wytworu w trakcie jego oglądania na rynku, nie mają znaczenia dla oceny nowości i indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, a tym samym nie są objęte ochroną.
Podzielić zatem należy pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 796/11, LEX nr 1217419, w którym przyjęto, że: "istota każdego wzoru przemysłowego zawiera się co do zasady
w jego zewnętrznej, postrzegalnej postaci wyróżniającej się czy to specyficznym kształtem, liniami konturów, kolorystyką, czy ornamentacją lub wreszcie strukturą bądź materiałem. Wszystkie te wymieniony wyżej cechy, właściwe tylko dla danego wzoru i "budujące" jego zewnętrzną postać, będą dla potrzeb udzielenia prawa z rejestracji decydowały o tym, czy mamy do czynienia z wytworem swoistym, oryginalnym – lub inaczej – wytworem mającym indywidualny charakter".
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd wskazuje, że stwierdzenie w niniejszej
sprawie przez UP RP, że wzór przemysłowy skarżącego, a więc uprawnionego z rejestracji, nie spełnia wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104
ust. 1 p.w.p. ze względu na wystąpienie tożsamych cech w przeciwstawionym wzorze, który upublicznił wcześniej wnoszący sprzeciw, stwarzających na zorientowanym użytkowniku ogólne wrażenie o braku różnic pomiędzy obydwoma zjeżdżalniami, znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Sąd zaznacza, że bezsporne między stronami było to, że zjeżdżalnię uczestnika postępowania została upubliczniona w mediach społecznościowych oraz na rynku przed zgłoszeniem spornego wzoru przemysłowego.
Porównując sporny wzór "Zjeżdżalnia dla dzieci" i odnosząc go do wzoru przeciwstawionego, organ prawidłowo wywiódł, iż sporny wzór pozbawiony jest cechy indywidualnego charakteru. Przede wszystkim prawidłowa była – zdaniem Sądu – konkluzja organu, że ogólne wrażenie, jakie wywołuje, nie różni się od takiego
wrażenia wywoływanego przez wskazany wzór wnoszącego sprzeciw. Tymczasem istnienie takiego różnego, ogólnego wrażenia jest przesłanką indywidualnego
charakteru wzoru.
Należy zauważyć, że przedmiotem wzoru negowanego jest mała, przenośna zjeżdżalnia użytkowana wewnątrz pomieszczenia, a nie duża, na stałe złączona z gruntem zjeżdżalnia, jaka występuje na placach zabawach. Organ ma również rację, twierdząc, że zakres swobody twórczej przy projektowaniu zjeżdżalni jest stosunkowo szeroki (w szczególności mogą one być wykonane z różnych materiałów, różnej wysokości, różnym spadku, różnej liczbie szczebelków), czego dowodzą zawarte w aktach administracyjnych, jak też aktach sądowych, pisma uczestnika postępowania przedstawiające różne zjeżdżalnie dla dzieci.
Nadto dokonując analizy kwestii ograniczeń możliwości projektowania nowych
i oryginalnych rozwiązań w zakresie zjeżdżalni, organ uwzględnił, że zarejestrowany wzór przemysłowy "Zjeżdżalnia dla dzieci" [...] nie jest wzorem ograniczonym przez materiał wskazywany przez strony niniejszego postępowania, w tym sensie, że rzeczony wzór nie musi być wykonany z drewna (sklejki). Zarówno bowiem opis
wzoru przemysłowego [...], jak i rysunek tegoż wzoru, w żadnej swej części nie wymieniają materiału, z jakiego może być wykonany (lub powinien) wytwór zjeżdżalnia. W konsekwencji projektant zjeżdżalni mógł zaprojektować zjeżdżalnię dla dzieci, nie zważając na ograniczenia techniczne, jakie niesie ze sobą obróbka drewna (sklejki), a stworzyć np. wzór oparty na wtryskiwaniu tworzywa w formę
lub nawet spawanego ze stali. Sąd podziela bowiem ocenę UP RP, że jedyne wymogi technicznie, jakie ma spełniać zjeżdżalnia, to występowanie w wytworze drabinki oraz ślizgu połączonych ze sobą pod kątem na tyle ostrym, żeby za pomocą siły grawitacji dziecko mogło zjechać po elemencie ślizgowym. Istotną kwestią techniczną samego ślizgu jest ponadto to, iż winien być on na samym początku zjazdu (punkt przełamania) wyprofilowany w taki sposób, aby dziecko mogło na chwilę swobodnie usiąść i przygotować się do zjazdu. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie jest
warunkiem technicznym zjeżdżalni istnienie dwóch uchwytów w jej górze, co najlepiej widać na fotografiach zjeżdżalni znajdujących się na k. 133 i 134 akt
administracyjnych oraz k. 137 akt sądowych.
Organ trafnie wskazał więc, że stopnie (schodki) wiodące dziecko na szczyt zjeżdżalni mogą posiadać w zasadzie dowolny kształt, aby nadać szczególnych cech odróżniających. Również nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że "zaprojektowany" przez skarżącego kształt wycięć w postaci poziomo usytuowanej dużej litery "D" jest podyktowany koniecznością zapewnienia funkcjonalności i bezpieczeństwa zjeżdżalni. Twierdzenia tego skarżący w żaden sposób nie udowodnił, tylko wybiórczo wskazał,
że inny np. kolisty kształt schodków nie mógłby znaleźć zastosowania, bowiem nie zapewniłby zachowania pożądanej równowagi dziecka.
W tym miejscu podzielić należy również twierdzenia uczestnika postępowania,
że możliwe było, aby wycięcia tworzące schodki przybrały kształt prostokąta bądź po prostu były klasycznymi szczebelkami lub schodkami, które to rozwiązania
techniczne znajdują się na zdjęciach innych zjeżdżalni – por. k. 133-134 akt administracyjnych.
Wówczas funkcjonalność, bezpieczeństwo i estetyka zostałby zachowane, a zjeżdżania marki [...] łudząco nie przypominałaby zjeżdżalni marki [...]. Widać
to także na fotografiach zjeżdżalni na s. 18 sprzeciwu.
Zgodzić się również należy ze stanowiskiem UP RP, iż zjeżdżalnia
dla zachowania funkcjonalności wcale nie musiała posiadać bocznych uchwytów
(s. 13 decyzji). Jakkolwiek są one przydatne, to w żadnym wypadku nie musiały
przybrać kształtu akurat "wybrzuszonego" owalu. Kształt uchwytów również mógł
zostać zaprojektowany w sposób dowolny, tak aby zjeżdżalnia wyróżniała się wśród obecnych już na rynku tego typu produktów.
Porównanie zdjęć (rysunków) spornych wzorów wskazuje zaś, że mają one praktycznie identyczny kształt zarówno elementu drabinki, jak i ślizgu, oraz uchwytów
w punkcie szczytowym. Obie zjeżdżalnie dla dzieci charakteryzują się nadto tym że posiadają przelotowe wycięcia uchwytów, usytuowane w narożach przeciwległych ścianek bocznych. Zjeżdżalnie mają przy tym kształt odwróconej litery V. Obie mają charakterystyczne przelotowe, schodkowate, trzy wycięcia usytuowane po przeciwnej stronie rynny do zjeżdżania, są one przy tym o tym samym kształcie co uchwyty
boczne w punkcie szczytowym. W ocenie Sądu, lekko łukowate wygięcie w górnej
części otworu schodka we wzorze objętym zgłoszeniem nie powoduje, że w ogólnym zarysie porównywane zjeżdżalnie różnią się do siebie. Kwestię wyprofilowania
wyłącznie górnej części wycięcia na stopnie należy uznać za różnicę detaliczną
między przeciwstawionymi wzorami, nie wpływającą na ogólną ocenę wzoru. Obie zjeżdżalnie różnią się zatem jedynie nieistotnymi szczegółami.
Podkreślić należy, że w obydwu projektach są po trzy wycięcia na stopnie, co upodobania te projekty do siebie. Natomiast inne zjeżdżalnie mają inną liczbę
stopni (por. znajdujące się w aktach administracyjnych k. 133-134 i w aktach sądowych
k. 137 i nast.).
Skarżący przyznał za organem, że za zorientowanego użytkownika powyższych zjeżdżalni należy uznać rodziców małych dzieci, dla których zakupu przeznaczony jest produkt. Jest to niewątpliwie wzorzec użytkownika, który sam nie korzysta z produktu,
ale który dokonuje zakupu produktu, który będzie użytkowany przez jego dziecko. To z jego punktu widzenie organ słusznie dokonał oceny ogólnego wrażenia wywieranego na użytkownikach przez wzory przeciwstawione. Sąd, natomiast uwzględniając zasady doświadczenia życiowego, wskazuje, że dokonując wyboru wybory pomiędzy zjeżdżalniami rodzic nie będzie koncentrował się detalicznych elementach jej wyglądu, a raczej na takich aspektach jak jej ogólny wygląd, wielkość, kształt, ilość schodów, obecność uchwytów, wiążąc z powyższym stabilność produktu. Różnice między przeciwstawionymi wzorami nie będą więc weryfikowane są
z poziomu ogólnego wrażenia, jakie wywołuje wzór.
UP RP – jak wynika z motywów zaskarżonej decyzji – przeprowadził analizę porównywanych rozwiązań w aspekcie indywidualnego charakteru. Starannie i szczegółowo prześledził rysunki i towarzyszące im opisy. Wskazał nie tylko na podobieństwa, ale zauważył także różnice, które wykazał przy omawianiu cechy indywidualnego charakteru. Sąd podziela natomiast ocenę, że cechy wspólne
spornych wzorów przesądzają o zasadności sprzeciwu oraz o tym, że ogólne
wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku zjeżdżalnia marki [...], nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór zjeżdżalnia marki [...].
Jak wskazuje się w doktrynie: "Ogólne wrażenie to pewien całościowy efekt wizualny, jaki wywołuje wzór na odbiorcy, bliższy odczuciu, czy tez poczuciu estetycznemu (wyr. WSA w Warszawie z 13 września 2010 r., Vl SA/WA 921110, Legalis). Skoro wrażenie musi być "ogólne" to po pierwsze odnosi się ono zawsze do wzoru jako całości, a nie do jego poszczególnych (choćby dominujących) cech wzorniczych (wyr. WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2006 r., VI SA/Wa 30/06, Legalis), a po drugie wyklucza uwzględnienie w ocenie detali, które dla ogólnego wrażenia nie mają żadnego znaczenia" (A. Michalak (red.), Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2016, SIP Legalis). "Po drugie, jak z powyższego wynika,
ocena indywidualnego charakteru wzoru musi być oparta na oddziaływaniu wzoru jaki całości. Badaniu podlegają zatem wzory w ujęciu całościowym (syntetycznym, kompleksowym) łącznie we wszystkich elementach składowych, a nie cząstkowym (analitycznym), opartym na klasyfikacji i zestawieniu różnic, wyrywkowym porównaniu poszczególnych cech wzorów ("misternym wyszukiwaniu różnic" – wyr. SA
w Warszawie z 18 listopada 2015 r., I ACa 1868/15, Legalis" (J. Sieńczyło-Chlabicz (red.), Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2020, SIP Legalis).
W ocenie Sądu organ nie naruszył art. 107 § 3 k.p.a., bo uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sformułowane w sposób prawidłowy. Rzetelnie prezentuje tok postępowania, okoliczności, które udowodniono, i te, których udowodnić się nie udało, jak również wskazuje na dowody, które legły u podstaw tych ocen. Powołano także przepisy, które stanowiły podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny został w tej sprawie zatem ustalony prawidłowo, na podstawie zgromadzonych zgodnie z przepisami prawa dowodów i ich rzetelnej oceny.
Nie można organowi przypisać naruszenia wskazanych w skardze art. 7, art. 77 § 1
czy art. 80 k.p.a. przy uwzględnieniu odpowiedniego ich stosowania przez UP RP w sprawie takiej jak niniejsza. Nadto zgłaszający sprzeciw przedstawił dowody na okoliczność zasadności twierdzenia o braku indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego. Skarżącemu nie udało się natomiast obalić twierdzeń wnioskodawcy
o braku indywidualnego charakteru zgłoszonego wzoru.
Jednocześnie Sąd podziela także pogląd odnośnie ujawnienia wzoru przemysłowego przez stronę internetową (portal społecznościowy), że powszechność korzystania z tego rodzaju informacji nakazuje uznać taką możliwość pod warunkiem,
że ujawnienie wzoru jest niewątpliwe i czytelne we wszystkich jego istotnych zastrzeżonych cechach, a taka sytuacja miała bez wątpienia miejsce w sprawie.
W tym stanie rzeczy Sąd również uznał, że skoro sprzeciw okazał się zasadny,
to organ prawidłowo, w oparciu o art. 98 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. z 2021 r., poz. 1805) w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. oraz § 8 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800), przyznał uczestnikowi postępowania kwotę 2680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
W rozpoznanej sprawie organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a skarżący oraz uczestnik postępowania nie zgłosili żądania przeprowadzenia rozprawy. Zaistniała zatem przesłanka, o jakiej stanowi art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), do rozpoznania sprawy
w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI