VI SA/WA 233/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-09-29
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowypojazd nienormatywnykara pieniężnanacisk na ośzezwolenieKodeks postępowania administracyjnegoprawo unijneTSUEstwierdzenie nieważnościorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, uznając, że orzeczenie TSUE dotyczące dyrektywy UE nie mogło stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed jego wydaniem.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym, powołując się na późniejszy wyrok TSUE stwierdzający naruszenie przez Polskę dyrektywy UE w zakresie dopuszczalnych nacisków osi. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił stwierdzenia nieważności, argumentując, że decyzja została wydana zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i wskazując, że wyrok TSUE nie mógł stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed jego wydaniem, a jedynie ewentualnie do wznowienia postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 2010 r. nakładającej karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na oś napędową bez wymaganego zezwolenia. Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, który stwierdził naruszenie przez Polskę dyrektywy 96/53/WE w zakresie ograniczeń swobodnego ruchu pojazdów. Skarżący argumentował, że decyzja była niezgodna z prawem unijnym i powinna zostać uznana za nieważną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (rażące naruszenie prawa). GITD odmówił stwierdzenia nieważności, podkreślając, że decyzja z 2010 r. została wydana zgodnie z prawem obowiązującym w tamtym czasie, a wyrok TSUE nie mógł mieć zastosowania wstecz do stwierdzenia nieważności. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że wyrok TSUE mógłby być podstawą do wznowienia postępowania, ale nie do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed jego wydaniem. Sąd podkreślił, że ocena rażącego naruszenia prawa powinna opierać się na stanie prawnym z dnia wydania decyzji, a późniejsze zmiany w orzecznictwie lub prawie nie mogą wpływać na legalność decyzji wydanej zgodnie z ówczesnymi przepisami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TSUE wydany po dacie ostatecznej decyzji nie może stanowić podstawy do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, a jedynie ewentualnie do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Ocena rażącego naruszenia prawa powinna opierać się na stanie prawnym z dnia wydania decyzji. Późniejsza zmiana prawa lub orzecznictwa nie wpływa na legalność decyzji wydanej zgodnie z ówczesnymi przepisami. Wyrok TSUE mógłby być podstawą do wznowienia postępowania, ale nie do stwierdzenia nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Kpa art. 158 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 157 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1453 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.p. art. 13

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13g § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 40c

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

p.r.d. art. 64 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o nałożeniu kary została wydana zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Wyrok TSUE wydany po dacie ostatecznej decyzji nie może stanowić podstawy do stwierdzenia jej nieważności. Ocena rażącego naruszenia prawa musi opierać się na stanie prawnym z dnia wydania decyzji.

Odrzucone argumenty

Decyzja o nałożeniu kary była niezgodna z prawem unijnym (dyrektywa 96/53/WE) ze względu na późniejszy wyrok TSUE C-127/17. Wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa).

Godne uwagi sformułowania

Zasadniczy zatem dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia, był stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani też zmiana interpretacji prawa. Wyrok TSUE mógłby stanowić ewentualnie podstawę do wznowienia postępowania nie zaś stwierdzenia nieważności decyzji GITD z 2010r.

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący

Barbara Kołodziejczak-Osetek

członek

Jakub Linkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych w kontekście późniejszych orzeczeń TSUE oraz zasady legalności działania organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona domaga się stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie późniejszego orzeczenia TSUE, a decyzja została wydana zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem krajowym a unijnym oraz zasady trwałości decyzji administracyjnych. Jest ciekawa dla prawników procesowych i zajmujących się prawem transportowym.

Czy wyrok TSUE unieważni starą karę? Sąd administracyjny wyjaśnia granice prawa.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 233/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Jakub Linkowski /sprawozdawca/
Joanna Wegner /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 110/21 - Wyrok NSA z 2024-04-25
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 158 par. 1,  art. 156 par. 1, art. 157 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi "T." Sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 oraz art. 157 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwanej dalej Kpa), po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika strony o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] - odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] października 2009 r. na drodze powiatowej nr [...], na odcinku [...] przeprowadzono kontrolę zespołu pojazdów, składającego się z pojazdu marki [...] o nr rej. [...] i naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Pan B. K.. W chwili kontroli miał miejsce międzynarodowy transport drogowy z Niemiec do Polski w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa "[...]" Spółka jawna. Przebieg kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] października 2009 r.
W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu - 11,22 t (po odjęciu błędu w wysokości 2% zaokrąglonych do 0.1 t w górę) - przekroczenie o 3,22 t,
- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
W tak ustalonym stanie faktycznym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 4800 (słownie: cztery tysiące osiemset) złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8t, dopuszczonego nacisku osi dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych.
Na skutek złożonego przez stronę odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Następnie na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 533/10 oddalił skargę. Ww. wyrok stał się prawomocny z dniem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skargi kasacyjnej strony, a więc z dniem 11 października 2010 r. sygn. akt II GSK 1003/10, gdzie oddalono kasację strony skarżącej.
Pismem z dnia [...] września 2019 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] oraz decyzji utrzymującej ww. decyzję w mocy, tj. decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. sygn. [...]. Jako podstawę ww. wniosku pełnomocnik strony wskazał na art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony podniósł, że w dniu 21 marca 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydal wyrok w sprawie C-127/17 i orzekł, że Polska naruszyła unijną dyrektywę 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r., ponieważ ograniczyła swobodny ruch pojazdów. Skarżący nadmienił, że decyzja nakładająca na stronę karę pieniężną jest niezgodna z prawem, gdyż przepisy stanowiące podstawę decyzji były niezgodne z prawem unijnym. Według pełnomocnika strony organ wydając decyzję w dniu [...] grudnia 2009 r. opar! swoje rozstrzygnięcie na niewątpliwym stanie prawnym wynikającym z przepisów ustawy o drogach publicznych oraz rozporządzeniach Ministra Infrastruktury w sprawie wykazu dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz do 11,5 t. W ocenie pełnomocnika strony w przedmiotowej sprawie rażące naruszenie prawa objawiło się poprzez wydanie decyzji w sposób oczywisty naruszający przepis prawa materialnego, a przy tym taki, który koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Państwo członkowskie Unii Europejskiej nie może bowiem odmówić lub zabronić używania na swoim terytorium, w ruchu międzynarodowym pojazdów zarejestrowanych lub wprowadzonych do ruchu w innym państwie członkowskim z przyczyn odnoszących się masy lub wymiarów, jeżeli pojazdy te odpowiadają wartościom maksymalnym określonym w załączniku I do dyrektywy 96/53. Pełnomocnik strony wskazał, że w przedmiotowej sprawie z racji istnienia w decyzji wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, tj. niezgodności ustaleń prawnych będących bezpośrednią podstawą do wydania przedmiotowej decyzji z porządkiem prawnym Unii Europejskiej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jest konieczny by wyeliminować z obrotu prawnego decyzję obarczoną znamionami nieważności.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej.
Uzasadniając swoje stanowisko GITD wskazał, że zgodnie z art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Jedną z możliwości uchylenia decyzji jest przewidziana w przepisie art. 156 § 1 Kpa instytucja stwierdzenia nieważności decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami prawnymi takimi jak:
1) wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa:
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) wydanie decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Organ centralny podkreślił, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej służyć może jedynie eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi przy tym wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych wynikającej z art. 16 § 1 Kpa, natomiast jej przesłanki zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 Kpa.
Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (patrz: B. Adamiak. J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006 str. 743).
Kodeks postępowania administracyjnego mówi natomiast oddzielnie "o naruszeniu prawa" i oddzielnie "o rażącym naruszeniu prawa". Jeśli chodzi o "naruszenie prawa", to powszechnie przyjmuje się. że może ono polegać na błędnej wykładni lub na nienależytym zastosowaniu prawa. Podkreślenia wymaga, że nie każde "naruszenie prawa" wywołuje skutki prawne. Mając na względzie, że "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną ("rażące") formę "naruszenia prawa", uznać należy, że utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" jest oczywiście niesłuszne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r.. sygn. akt II GSK 465/09). O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki. który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 170/10).
W ocenie organu nadzoru, zarzuty podniesione przez stronę w złożonym wniosku nie znajdują uzasadnienia i nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. o nałożeniu kary.
Strona wskazała jako podstawę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji - art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, natomiast organ nie dopatrzył się zaistnienia ww. przesłanki, gdyż Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając ww. decyzję w żaden sposób nie naruszył regulacji prawnych obowiązujących w dacie wydania badanej decyzji z 2010 roku.
GITD wskazał, że podstawę prawną kwestionowanej decyzji ostatecznej stanowiły: art. 13 ust. ł, art. 13g, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym strona w przedmiotowej sprawie występowała jako przewoźnik i została ukarana karą pieniężną w wysokości 4800 (słownie: cztery tysiące osiemset) złotych, gdyż dopuściła się przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej bez wymaganego zezwolenia. Protokół z ważenia kontrolowanego pojazdu zawierał bezsprzeczne informacje, że na drodze powiatowej nr [...] obowiązywał nacisk do 8t, a w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu - 11,22 t (przekroczenie o 3,22 t). Następnie organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, które w dniu wydawania decyzji obowiązywały, nie zostały uchylone i co do których nie było wątpliwości interpretacyjnych. Organ administracji działał zatem zgodnie z obowiązującym prawem i w granicach prawa.
We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 2010 r. strona powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019 r. w którym ww. Sąd stwierdził, iż Polska naruszyła prawo unijne wprowadzając ograniczenia dla swobodnego ruchu pojazdów o maksymalnym nacisku osi napędowej wynoszącym 11,5 tony. Jednak zdaniem GITD w dniu wydania kwestionowanej decyzji dokonano prawidłowej subsumpcji przepisów prawa materialnego, co do ustalonego stanu faktycznego. Mianowicie zgodnie z obowiązującym w dniu orzekania art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierzało się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zaskarżona decyzja została zatem prawidłowo wydana na podstawie art. 64 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. art. 13, art. 13g ust. 1 i art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Ponadto okoliczność, na którą powołuje się pełnomocnik strony tj. wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-127/17 z dnia 21 marca 2019 r., nie istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej.
W ocenie organu centralnego orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019 r. sygn. C-127/17 nie może w żadnym wypadku stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, Organ podkreślił, że w chwili wydawania decyzji przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego brak było jakichkolwiek wątpliwości, czy też rozbieżności co do normy prawnej, będącej podstawą nałożenia na stronę kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Zasadniczo zarówno decyzje organu I instancji w zakresie naruszeń dotyczących nacisku powyżej 8 albo 10 ton były niejednokrotnie analizowane w postępowaniach przed Wojewódzkim i Naczelnym Sądem Administracyjnym jeszcze przed wydaniem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i zdecydowanie ww. Sądy uznawały stanowisko tutejszego organu w przedmiotowym zagadnieniu. Także przedmiotowa sprawa była procedowana przed Wojewódzkim i Naczelnym Sądem Administracyjnym, które orzekając na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie dopatrzyły się uchybień ze strony organów transportu drogowego. Tym samym jakakolwiek zmiana orzecznictwa co do określonej normy prawnej, wyrażona po uprawomocnieniu się dotychczasowej decyzji nie oznacza, że stanowisko organów wyrażone w chwili wydawania ww. rozstrzygnięć należy uznawać za wydane z rażącym naruszeniem prawa. Organ podkreślił, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając w dniu [...] stycznia 2010 r. decyzję nr [...] działał w granicach prawa i nie naruszył ani przepisów prawa materialnego ani przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ działał bowiem w myśl zasady legalności określonej w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc na podstawie przepisów prawa.
W konsekwencji w ocenie organu zarzut strony przedstawiony we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie mógł stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż organ wydając tę decyzję w 2010 r. działał na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa jeszcze przed wskazanym we wniosku strony orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zasadniczy zatem dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia, był stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani też zmiana interpretacji prawa.
Reasumując, GITD stwierdził brak podstaw do uwzględnienia żądania strony i zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wydanej decyzji o nałożeniu kary, gdyż w dniu jej wydania organ orzekał on na podstawie przepisów prawa. Wskazano także, że w sprawie nie zaistniała żadna inna z pozostałych przestanek wymienionych w art. 156 § 1 Kodeksu Postępowania administracyjnego, która mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r.. Tym samym decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego została wydana przez właściwy organ w sprawie, zdolny do władczego orzekania w tego rodzaju naruszeniach i wobec tego nie zaistniała przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Przedmiotowa sprawa administracyjna nie została uprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną i nie wydano w niej nowej decyzji załatwiającej sprawę co do istoty (art. 156 § 1 pkt 3 Kpa). W sprawie nie doszło również do błędnego skierowania decyzji, o czym mowa w art. 156 § 1 pkt 4 Kpa, bowiem organ tutejszy prawidłowo skierował i wysłał zaskarżoną decyzję do osoby będącej stroną w sprawie. Decyzja w dniu jej wydania była jak najbardziej wykonalna, tym samym nie wystąpiła w sprawie przyczyna nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 Kpa. Codo przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 6 Kpa należy wskazać, że jest ona bezprzedmiotowa w niniejszej sprawie, gdyż w każdym przypadku, gdy strona dokonuje uiszczenia nałożonej na nią kary pieniężnej to nie wywołuje to czynu zagrożonego karą, a wypełnienie obowiązku, który został na nią nałożony. Stosownie zaś do art. 156 § 1 pkt 7 Kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przepis ten stanowi odesłanie do pozakodeksowych przepisów, które przewidują sankcję nieważności decyzji. Przepisy materialne muszą jednak w sposób wyraźny przewidywać w tej sytuacji sankcję nieważności. Taka sytuacja również nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Co więcej organ podkreślił, że w wydanej decyzji ostatecznej odniósł się do wszystkich merytorycznych zarzutów strony i szeroko uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.
W konsekwencji mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy oraz biorąc pod uwagę jak należy rozumieć pojęcie rażącego naruszenia prawa. Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z 2010 r. za niezasadny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie przez Organ, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym błędne niestwierdzenie nieważność decyzji przez Organ.
W związku z powyższym, strona wniosła o:
1) uchylenie skarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].11.2019 r. znak: [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi - stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a;
2) zobowiązanie Głównego Inspektora Transportu Drogowego do wydania w określonym przez Sąd terminie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji wydanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].01.2010 r. za sygn. [...], która to decyzja utrzymała w mocy decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].12.2009 r. w sprawie za sygn. [...] - stosownie do art. 1453 § 1 p.p.s.a.;
3) przyznanie Skarżącemu od Głównego Inspektora Transportu Drogowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych - stosownie do art. 200 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, że wskazanym przez Stronę we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 2010 roku o nałożeniu kary, wyrokiem z 21 marca 2019 r., w sprawie o sygn. akt C-127/17 TSUE stwierdził, że "Nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszenie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążących na niej na podstawie art. 3 i 7 dyrektywy (...) w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy (...).".
Sąd zauważa, że wskazany wyrok TSUE mógłby stanowić ewentualnie podstawę do wznowienia postępowania nie zaś stwierdzenia nieważności decyzji GITD z 2010r. o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez stosownego zezwolenia.
W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja jednak nie miała miejsca bowiem strona wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji, do czego zdaniem Sądu nie było podstaw. W ocenie Sądu, zarzuty podniesione przez stronę w złożonym wniosku o stwierdzenie nieważności nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. o nałożeniu kary.
Strona wskazała jako podstawę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji - art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, natomiast organ zasadnie nie dopatrzył się zaistnienia ww. przesłanki, gdyż Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając ww. decyzję w żaden sposób nie naruszył regulacji prawnych obowiązujących w dacie wydania badanej decyzji z 2010 roku.
Trzeba podkreślić, że podstawę prawną kwestionowanej decyzji ostatecznej stanowiły: art. 13 ust. ł, art. 13g, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym strona w przedmiotowej sprawie występowała jako przewoźnik i została ukarana karą pieniężną w wysokości 4800 (słownie: cztery tysiące osiemset) złotych, gdyż dopuściła się przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej bez wymaganego zezwolenia. Protokół z ważenia kontrolowanego pojazdu zawierał bezsprzeczne informacje, że na drodze powiatowej nr [...] obowiązywał nacisk do 8t, a w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu - 11,22 t (przekroczenie o 3,22 t). Następnie organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, które w dniu wydawania decyzji obowiązywały, nie zostały uchylone i co do których nie było wątpliwości interpretacyjnych. Organ administracji działał zatem zgodnie z obowiązującym prawem i w granicach prawa.
Zauważyć także należy, że wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-127/17 z dnia 21 marca 2019 r., nie istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej. Wyrok ten nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W dacie wydawania decyzji ( 2010 rok) przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie było wątpliwości, czy też rozbieżności co do normy prawnej, będącej podstawą nałożenia na stronę kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Zasadniczo zarówno decyzje organu I instancji w zakresie naruszeń dotyczących nacisku powyżej 8 albo 10 ton były niejednokrotnie analizowane w postępowaniach przed Wojewódzkim i Naczelnym Sądem Administracyjnym jeszcze przed wydaniem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i zdecydowanie ww. Sądy uznawały stanowisko tutejszego organu w przedmiotowym zagadnieniu. Także przedmiotowa sprawa była badana przed Wojewódzkim i Naczelnym Sądem Administracyjnym, które orzekając na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie dopatrzyły się uchybień ze strony organów transportu drogowego. Tym samym jakakolwiek zmiana orzecznictwa co do określonej normy prawnej, wyrażona po uprawomocnieniu się dotychczasowej decyzji nie oznacza, że stanowisko organów wyrażone w chwili wydawania ww. rozstrzygnięć należy uznawać za wydane z rażącym naruszeniem prawa. Sąd stwierdza, że słusznie organ nadzoru uznał, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając w dniu [...] stycznia 2010 r. decyzję działał w granicach prawa i nie naruszył ani przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego. Organ działał w myśl zasady legalności określonej w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc na podstawie przepisów prawa.
W konsekwencji w ocenie Sądu, prawidłowo uznał GITD, że zarzut strony przedstawiony we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie mógł stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż organ wydając tę decyzję w 2010 r. działał na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa jeszcze przed wskazanym we wniosku strony orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zasadniczy zatem dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia, był stan prawny z dnia wydania decyzji.
Wskazane powyżej okoliczności przesądzają zdaniem Sądu, że stanowisko GITD zaprezentowane w zaskarżonej decyzji jest słuszne zaś organ nie dopuścił się w toku postępowania naruszeń, które uzasadniałyby konieczność uchylenia skarżonej decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI