II GSK 464/22

II GSK 464/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Patrycja Joanna Suwaj
Wojciech Maciejko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1263/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-11-16
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 592
art. 96 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 96 ust. 16, ust. 1h
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Sasak po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1263/21 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 29 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. W. na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego 4050 (słownie: cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1263/21 oddalił wniesioną przez M. W. skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (zwanej dalej KFN) z dnia 29 stycznia 2021 r., nr [...] na mocy której uchylono w całości decyzję KNF z dnia 21 stycznia 2020 r., nr [...] i wymierzono: 1) J. M. karę pieniężną w wysokości 95 000 zł z tytułu stwierdzenia rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych przez spółkę A. S.A. w upadłości z siedzibą w K., w okresie, w którym J. M. pełnił funkcję członka zarządu, gdyż Spółka ta w sporządzając skonsolidowany raport półroczny za I półrocze 2016 r. nienależycie wykonała obowiązek, o który mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzenia instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2025 r., poz. 592, zwanej dalej u.o.p.) bowiem: a) nie ujawniła w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2016 r. występowania istotnych niepewności dotyczących zdarzeń lub okoliczności, które mogą nasuwać poważne wątpliwości co do zdolności jednostki do kontynuowania działalności, zgodnie z § 3 ust. 1 i 3, § 82 ust. 2 i § 90 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitenta papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz.U. 2014 r., poz. 133, zwanego dalej r.s.i.) w zw. par. 25 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 1 (zwanego dalej m.s.r.1), stanowiącego załącznik do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującego określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.Urz. UE Seria L z 2008 r. Nr 320, s. 1, zwanego dalej rozporządzeniem nr 1126/2008); b) nie ujawniła w skróconym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2016 r. występowania istotnych niepewności dotyczących zdarzeń lub okoliczności, które mogą nasuwać poważne wątpliwości co do zdolności jednostki do kontynuowania działalności, zgodnie z § 3 ust. 1 i 3, § 82 ust. 1 pkt 2 i § 83 ust. 3 i 4 r.s.i. w zw. z par. 25 m.s.r.1), c) nie zamieściła rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2016 r., zgodnie z § 3 ust. 1 i 3, § 82 ust. 2 i § 90 ust. 1 pkt 1 pkt 2 lit. b r.s.i. w zw. z par. 39 lit. c Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 7 (zwanego dalej m.s.s.7) stanowiącego załącznik do rozporządzenia nr 1126/2008 oraz par. 15 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 34 (zwanego dalej m.s.r.34) stanowiącego załącznik do rozporządzenia nr 1126/2008, d) nie zamieściła rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności w skróconym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2026 r.; 2) M. W. karę pieniężną w wysokości 76 000 zł wobec stwierdzenia rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych przez spółkę A. S.A. w upadłości z siedzibą w K. w okresie, w którym M. W. pełnił funkcję członka zarządu, gdyż spółka ta w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze 2016 r. nienależycie wykonała obowiązek, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a u.o.p. bowiem: a) nie ujawniła w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2016 r. występowania istotnych niepewności dotyczących zdarzeń lub okoliczności, które mogą nasuwać poważne wątpliwości co do zdolności jednostki do kontynuowania działalności, zgodnie z § 3 ust. 1 i 3, § 82 ust. 2 oraz § 90 ust. 1 pkt 2 lit. b r.s.i. w zw. z par. m.s.r.1, b) nie ujawniła w skróconym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2016 r. występowania istotnych niepewności dotyczących zdarzeń lub okoliczności, które mogą nasuwać poważne wątpliwości co do zdolności jednostki do kontynuowania działalności, zgodnie z § 3 ust. 1 i 3, § 82 ust. 1 pkt 2 i § 83 ust. 3 i 4 r.s.i. w zw. z par. 25 m.s.r.1, c) nie zamieściła rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2016 r., zgodnie z § 3 ust. 1 i 3, § 82 ust. 2 i § 90 ust. 1 pkt 2 lit. b r.s.i. w zw. z par. 39 lit. c, par. 31 i par. 32A m.s.s.7 oraz par. 15 m.s.r.34, d) nie zamieściła rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności w skróconym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2016 r. W wyroku tym, z powołaniem się na art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd I instancji podzielił pogląd orzekającego w sprawie organu. Stwierdził, że KNF prawidłowo zastosowała art. 96 ust. 6 pkt 2 u.o.p., zgodnie z którym w przypadku rażącego naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1e u.o.p. KNF może nałożyć na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł. Nie naruszono również art. 97 ust. 7 u.o.p., w myśl którego kara, o której mowa w art. 96 ust. 6 u.o.p. nie może być nałożona jeżeli od wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1, 1e lub 1f u.o.p. (tzn. decyzji w przedmiocie nałożenia kary na emitenta) upłynęło więcej niż 12 miesięcy. Prawidłowo zastosowano również art. 96 ust. 16 w zw. z art. 96 ust. 1h u.p.d. regulujące przesłanki wymiaru kary pieniężnej. Przepisy należało zastosować w brzmieniu poprzedzającym wejście w życie ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 724, zwanej dalej nowelą), jako względniejsze w rozumieniu art. 11 ust. 1 noweli. W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że podstawowym warunkiem nałożenia na członka zarządu spółki publicznej kary na podstawie art. 96 ust. 6 pkt 2 u.o.p. jest uprzednie wydanie decyzji w sprawie nałożenia kary na emitenta w trybie art. 96 ust. 1e u.o.p. z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków, o których mowa m.in. w art. 56 u.o.p. Taką decyzję KNF wydała względem emitenta A. S.A. w upadłości z siedzibą w K. w dniu [...] sierpnia 2020 r., nakładając na adresata karę w wysokości 475 000 zł za rażące naruszenie obowiązków określonych w art. 56 u.o.p. Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2479/20. Wyrok uprawomocnił się 30 września 2021 r. Naruszenia, jakie stwierdzono wobec byłego członka zarządu A. S.A., M. W., okazały się naruszeniami kwalifikowanymi, spełniającymi wymogi naruszeń rażących w rozumieniu art. 96 ust. 6 u.o.p. Jak wynikało z ustaleń poczynionych w toku postępowania zakończonego decyzją KNF wymierzającą karę spółce, obraz spółki oraz jej grupy kapitałowej przedstawiony w raportach finansowych okazał się nieprawdziwy, nierzetelny i niekompletny; nie odzwierciedlał specyfiki sytuacji tego podmiotu i uniemożliwiał ocenę wpływu przekazanych informacji na sytuację gospodarczą, majątkową i finansową spółki. Przytoczone przez organ okoliczności faktyczne w pełni potwierdzały taki stan rzeczy. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie postanowieniem z dnia 15 grudnia 2016 r. orzekł o otwarciu postępowania sanacyjnego w trybie ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1428, zwanej dalej u.p.r.). Spółce zezwolono na wykonywanie zarządu nad całością przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym zwykłego zarządu (raport bieżący z dnia 15 grudnia 2016 r., nr [...]). Postępowanie sanacyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia 10 lutego 2017 r. Kolejnym postanowieniem sądu z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt [...] ogłoszono upadłość A.. Postanowienie to uprawomocniło się 2 grudnia 2017 r. Wskutek tego uchwałą Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie z dnia 29 maja 2018 r., nr [...] wykluczono, z dniem [...] czerwca 2018 r., akcje A. z obrotu giełdowego na Głównym Rynku Giełdy Papierów Wartościowych. W dniu [...] sierpnia 2016 r. spółka A. przekazała do publicznej wiadomości skonsolidowany raport półroczny za I półrocze 2016 r. zawierający: a) skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe za I półrocze 2016 r. oraz b) skrócone sprawozdanie finansowe za I półrocze 2016 r. Raport podpisali J. M. i M. W.. Na datę 1 stycznia 2016 r. obydwaj byli członkami zarządu spółki; M. W. funkcję wiceprezesa zarządu spółki pełnił do [...] września 2016 r. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym oraz w skróconym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2016 r. emitent ujawnił, że: sprawozdania opierają się o zasadę memoriału i założenie, że jednostka będzie kontynuowała działalność w dającej się przewidzieć przyszłości. Nie informowano o istnieniu niepewności wskazujących na możliwość przerwania kontynuacji działalności. Nie ujawniono też w tych dokumentach żadnych informacji o jakichkolwiek zdarzeniach lub okolicznościach mogących nasuwać poważne wątpliwości co do zdolności spółki do kontynuowania działalności. Materiał dowodowy wskazywał, że zarząd spółki (emitenta) był w posiadaniu informacji wskazujących na występowanie istotnych zagrożeń co do kontynuacji działalności spółki. Wiedza ta wynikała z: a) opublikowanych danych oraz z b) pogłębiającej się straty netto z działalności (w I kwartale 2016 r. 985 000 zł, a po I półroczu 2016 r. – 11 865 000 zł), a także c) wysokości zobowiązań krótkoterminowych skonsolidowanych i jednostkowych znacznie przekraczających stan krótkoterminowych należności (skonsolidowane zobowiązania krótkoterminowe stanowiły 293% wartości skonsolidowanych należności krótkoterminowych; zobowiązania krótkoterminowe stanowiły 907% wartości należności krótkoterminowych). O pełnej świadomości zarządu spółki o zagrożeniach kontynuacji działalności spółki świadczy też zależność czasowa pomiędzy złożeniem skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze 2016 r. a czynnościami: przystąpienia do sporządzenia wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego (33 dni po przekazaniu raportu do publicznej wiadomości) i złożenie wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego (43 dni po przekazaniu raportu do publicznej wiadomości), a nadto – odwołanie się w samym wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego do złej sytuacji finansowej emitenta. Bez względu na ocenę emitenta co do założenia, iż będzie kontynuował działalność, istniejący poziom zagrożenia wymagał bezwzględnie ujawnienia, stosownie do nałożonego na emitenta obowiązku. Świadczyło to o rażącym naruszeniu obowiązku informacyjnego. Tym samym raport nie został sporządzony w sposób prawdziwy, rzetelny i kompletny oraz umożliwiający inwestorom ocenę wpływu przekazywanych informacji na sytuację gospodarczą, majątkową i finansową emitenta, zgodnie z art. 56 u.o.p. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 r.s.i. Sprawozdania nie zawierały zatem wymaganych ujawnień i informacji określonych przez m.s.r. Podpisując sprawozdania finansowe (skrócone i skrócone skonsolidowane) członkowie zarządu, J. M. i M. W. mieli pełną wiedzą o sytuacji finansowej emitenta z I półrocza 2016 r. i byli świadomi obszarów istotnych niepewności występujących w spółce zdarzeń i okoliczności, które mogły nasuwać poważne wątpliwości co do zdolności spółki do kontynuowania działalności oraz ryzyka związanego z jej płynnością. Dla wymierzenia kary nie miały znaczenia intencje kierujące M. W., w tym nieumyślność jego działania, np. związana z poziomem znajomości przepisów prawa. Złożenie sprawozdań (podpisanie ich) jest aktem przyjęcia na siebie odpowiedzialności za ich prawdziwość, rzetelność, kompletność i zgodność z prawem. Ustalając wymiar nakładanej kary KNF wszechstronnie oceniła przesłanki tego wymiaru określone w art. 96 ust. 16 u.o.p. W szczególności oceniono sytuację finansową M. W..
Z wyrokiem nie zgodził się M. W. wnosząc od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie:
1. przepisów postępowania w postaci:
a) art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a., poprzez brak rozpoznania wszystkich zarzutów oraz wniosków zawartych w skardze, w szczególności: poczynienia błędnych ustaleń faktycznych, nierozstrzygnięcia wątpliwości związanych z treścią normy prawnej na korzyść skarżącego, upływu terminu do nałożenia kary, rażącego wygórowania nałożonej kary, nieuwzględnienia wniosku dowodowego i wniosku o uchylenie kwestionowanej decyzji w związku z nowymi okolicznościami faktycznymi lub nowymi dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji, a nieznanych KFN, co doprowadziło do nieuprawnionego oddalenia skargi;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść skarżącego wątpliwości związanych z treścią normy prawnej wynikającej z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a u.o.p. w zw. z § 3 ust. 1 i 3, § 82 ust. 2 i § 90 ust. 1 pkt 2 lit. b r.s.i. oraz par. 39 lit. c, par. 31 i par. 32A m.s.s.7, a także par. 15 m.s.r.34, jak również z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a u.o.p. w zw. z § 3 ust. 1 i 3, § 82 ust. 1 pkt 2 i § 83 ust. 3 i 4 r.s.i. oraz par. 39 lit. c, par. 31, par. 32A m.s.s.7 oraz par. 15 m.s.r.34 – podczas gdy par. 43 m.s.s.7 ograniczał stosowanie standardu do sprawozdawczości rocznej, co doprowadziło do nieusprawiedliwionego oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez KNF przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem organ: bezpodstawnie przyjął, że M. W. miał wiedzę o występowaniu istotnych niepewności dotyczących zdarzeń lub okoliczności, które mogą nasuwać poważne wątpliwości co do zdolności spółki do kontynuowania działalności oraz ryzyk związanych z płynnością, skoro KNF nie zgromadziła dowodów co do wiedzy skarżącego na ten temat, zaś organ nie wzywał skarżącego do przedstawienia sytuacji finansowej samego skarżącego, co doprowadziło do bezzasadnego oddalenia skargi;
d) art. 106 § 3 w zw. z art. 113 p.p.s.a., poprzez "nierozpoznanie" wniosków dowodowych oraz zamknięcie rozprawy w sytuacji gdy sprawa nie była dostatecznie wyjaśniona, co doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania przez KNF art. 96 ust. 16 w zw. z art. 96 ust. 1h pkt 3 u.o.p., pomijając sytuację finansową skarżącego;
e) art. 105 w zw. z art. 6 p.p.s.a. poprzez niepouczenie skarżącego
o konieczności zgłoszenia uchybień przepisom postępowania przez sąd
i pozbawienie możliwości podniesienia tych uchybień w skardze kasacyjnej, gdy idzie o zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez "oddalenie" wniosków dowodowych, które odnosiły się do "rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego";
f) art. 106 § 3 w zw. z art. 113 § 1 i art. 151 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku dowodowego i w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżący miał wiedzę co do wystąpienia istotnych niepewności co do występowania zdarzeń lub okoliczności, które mogą nasuwać poważne wątpliwości co do zdolności spółki do kontynuowania działalności oraz ryzyk związanych z płynnością, na które spółka była narażona, co skutkowało bezzasadnym oddaleniem skargi; wniosek obejmował opinie biegłego załączone do pisma procesowego skarżącego;
g) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo tego, że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji; jak wynika z motywów skargi kasacyjnej te nowe okoliczności obejmowały pogorszenie się sytuacji finansowej skarżącego po wydaniu decyzji, co mogło mieć wpływ na wysokość kary;
2. przepisów prawa materialnego w postaci:
a) art. 96 ust. 6 pkt 2 u.o.p. w zw. z art. 60 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1530, zwanej dalej u.f.p.) w zw. z art. 11 zd. drugie z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1161, zwanej dalej u.n.k.),
w brzmieniu obwiązującym na 3 sierpnia 2016 r., w zw. z art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r., poz. 111, zwanej dalej o.p.), poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że możliwość nałożenia kary nie ustała z upływem 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce naruszenie;
b) art. 96 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a u.o.p., § 3 ust. 1 i 3, § 82 ust. 2, § 83 ust. 3 i 4 i § 90 ust. 1 pkt 2 lit. b r.s.i. oraz par. 25 m.s.r.1, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący był świadomy występowania istotnych niepewności dotyczących zdarzeń lub okoliczności, które mogą nasuwać poważne wątpliwości co do zdolności spółki do kontynuowania działalności, a także przez to, że "naruszenia obowiązków" skarżącego "nie miały rażącego charakteru", jak wymaga tego art. 96 ust. 6 pkt 2 u.o.p.;
c) art. 96 ust. 6 w zw. z art. 96 ust. 1h pkt 3 u.o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że kwota kary 76 000 zł odpowiada zdolnościom majątkowym skarżącego, podczas gdy jest to wysokość wygórowana.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną KNF wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a., poprzez brak rozpoznania wszystkich zarzutów oraz wniosków zawartych w skardze, w szczególności: błędnych ustaleń faktycznych, nierozstrzygnięcia wątpliwości związanych z treścią normy prawnej na korzyść skarżącego, upływu terminu do nałożenia kary, rażącego wygórowania nałożonej kary, nieuwzględnienia wniosku dowodowego i wniosku o uchylenie kwestionowanej decyzji w związku z nowymi okolicznościami faktycznymi lub nowymi dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji, a nieznanych KFN, co doprowadziło do nieuprawnionego oddalenia skargi. Jak wynika z argumentacji skargi kasacyjnej w ramach tego zarzutu, w ocenie skarżącego uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie odnosi się szczegółowo do wszystkich zarzutów, jakie skarżący sformułował w skarze; nie odnosi się też do wniosków dowodowych. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Skarżący nie podjął jakiejkolwiek próby wykazania, że Sąd I instancji rozpoznając skargę wykroczył poza granice sprawy sądowej, względnie, że zbadał zaskarżoną decyzję KNF wyłącznie z punktu widzenia zarzutów skargi. Z uzasadnienia wyroku I instancji wynika coś zgoła przeciwnego. Sąd zbadał legalność decyzji pod względem jej podstawy materialnoprawnej oraz stwierdził, że nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym również ("Ponadto, wbrew zarzutom skarżącego Komisja nie dopuściła się naruszenia...."; s. 31 uzasadnienia wyroku I instancji) tych, których dotyczyły zarzuty skargi, tj. art. 77 § 1, art. 80 i art. 7 k.p.a. Stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (zd. pierwsze); jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania (zd. drugie). W badanej sprawie wydano wyrok oddalający skargę, zatem zastosowanie znajdowało wyłącznie zd. pierwsze art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew ocenie skarżącego, wyrok I instancji spełniał wszelkie wymogi stawiane przez tę regulację. W uzasadnieniu Sąd I instancji zwięźle zaprezentował dotychczasowy przebieg sprawy (s. 1-16 uzasadnienia wyroku I instancji), zarzuty skargi (s. 16-21 uzasadnienia wyroku I instancji), stanowisko strony przeciwnej (s. 21 uzasadnienia wyroku I instancji) oraz podstawę prawną wyroku (s. 21 i 31 uzasadnienia wyroku I instancji) i jej wyjaśnienie (s. 22-25 uzasadnienia wyroku I instancji). Wbrew ocenie skarżącego, art. 141 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. nie wymagał od Sądu I instancji, po przedstawieniu zarzutów skargi, odniesienia do każdego z nich. Wystarczającym było, aby Sąd I instancji zwięźle wykazał które przepisy prawa miały konstrukcyjny charakter dla zaskarżonej decyzji oraz że przy wydawaniu decyzji ich nie naruszono w stopniu określonym w art. 145 p.p.s.a. Nadto, wniosek o dopuszczenie dowodu uzupełniającego został rozpatrzony postanowieniem, które Sąd I instancji zawarł w protokole rozprawy. Nie było więc potrzeby ponawiania tego postanowienia w uzasadnieniu wyroku.
Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść skarżącego wątpliwości związanych z treścią normy prawnej wynikającej z: a) art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a u.o.p. w zw. z § 3 ust. 1 i 3, § 82 ust. 2 i § 90 ust. 1 pkt 2 lit. b r.s.i. oraz par. 39 lit. c, par. 31 i par. 32A m.s.s.7, a także par. 15 m.s.r.34, jak również b) art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a u.o.p. w zw. z § 3 ust. 1 i 3, § 82 ust. 1 pkt 2 i § 83 ust. 3 i 4 r.s.i. oraz par. 39 lit. c, par. 31, par. 32A m.s.s.7 oraz par. 15 m.s.r.34 – podczas gdy par. 43 m.s.s.7 ograniczał stosowanie standardu do sprawozdawczości rocznej, co doprowadziło do nieusprawiedliwionego oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. W ramach tego zarzutu skarżący twierdzi, że wątpliwości co do treści przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji winny być interpretowane na jego korzyść, a odmienne rozstrzygnięcie narusza art. 7a k.p.a. Jak wynika z art. 7a § 1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośrednio wpływ. Ani orzekająca w sprawie KNF, ani też Sąd I instancji nie miały wątpliwości co do wyników wykładni zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego. Również skarżący w skardze kasacyjnej nie przywołał żadnej okoliczności świadczącej, że wykładnia kluczowych dla wyniku sprawy przepisów art. 96 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a. art. 96 ust. 16 u.p.o. w zw. z § 3 ust. 1 i 3, § 82 ust. 2, § 90 ust. 1 pkt 2 r.s.i. może przynosić różne rezultaty w zależności od przyjętej metody. Przeciwnie, wynik sprawy nie zależał od udzielenia pierwszeństwa jednemu z wielu konkurencyjnych wyników wykładni tych przepisów ale od ustaleń faktycznych, tzn. od podstaw do stwierdzenia, że do naruszeń określonych w tych przepisach obowiązków doszło oraz od tego czy skarżący M. W. można przypisać odpowiedzialność za te naruszenia. Skarżący w ramach tego zarzut nie wskazał na ewentualne odmienne rezultaty wykładni prawa materialnego, spośród których jeden mógłby przesądzić o uwzględnieniu skargi kasacyjnej. Nie zaprezentował sposobu generowania normy prawnej z wyliczonych w zarzucie przepisów prawa materialnego, ani też odmiennych linii orzecznictwa KNF lub sądów administracyjnych, które wymagałyby opowiedzenia się po stronie jednego z konkurencyjnych wyników wykładni.
W sprawie nie doszło też do naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez KNF przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem organ: bezpodstawnie przyjął, że M. W. miał wiedzę o występowaniu istotnych niepewności dotyczących zdarzeń lub okoliczności, które mogą nasuwać poważne wątpliwości co do zdolności spółki do kontynuowania działalności oraz ryzyk związanych z płynnością, skoro KNF nie zgromadziła dowodów co do wiedzy skarżącego na ten temat, zaś organ nie wzywał skarżącego do przedstawienia sytuacji finansowej samego skarżącego, co doprowadziło do bezzasadnego oddalenia skargi. Skarżący przyjął błędne założenie, że wszystkie ustalenia co do faktów prawotwórczych czynione przez orzekający organ winny mieć swój odpowiednik w postaci dowodu zgromadzonego w aktach. Stosownie do art. 75 § 1 zd. pierwsze k.p.a. dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ustaleń faktycznych można dokonywać również na podstawie "faktów i dowodów powszechnie znanych", o jakich mowa w art. 77 § 4 k.p.a. (ale także art. 35 § 2 k.p.a.). Skarżący zarzuca organowi nieustalenie tego, że M. W., jako członek zarządu spółki publicznej w spornym okresie (oraz pełniący funkcję wiceprezesa zarządu) "nie miał wiedzy" pozwalającej na weryfikację informacji okresowej z art. 56 u.o.p. w postaci raportu okresowego za I półrocze 2016 r. z punktu widzenia sytuacji spółki, która uzasadniałaby sygnalizację w stosownych sprawozdaniach (zgodnie z prawdą, rzetelnie i kompletnie; § 3 ust. 1 r.s.i.) sytuację spółki w sposób umożliwiający inwestorom ocenę wpływu przekazywanych informacji na sytuację gospodarczą, majątkową i finansową emitenta. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymierzenie kary osobie będącej członkiem zarządu spółki publicznej w trybie art. 96 ust. 6 u.o.p. jest następstwem uprzedniego wymierzenia kary emitentowi za naruszenie obowiązków informacyjnych zgodnie z art. 96 ust. 1e w zw. z art. 56 u.o.p. Odpowiedzialność członka zarządu pozostaje w ścisłym związku funkcjonalnym ze stwierdzonym już rażącym naruszeniem obowiązku informacyjnego przez emitenta. Stanowi sankcję wtórną i równocześnie jest refleksem działania art. 371 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r., poz. 18; zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 1571/23, Lex nr 3969079 oraz z dnia 19 marca 2024 r., II GSK 1574/23, Lex nr 3868725). Działania emitenta manifestują się bowiem zachowaniami, w tym brakiem działania, organu zarządzającego tym podmiotem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2019 r., II GSK 2372/17, CBOSA). W sprawie zgodnie z zasadami dowodzenia przyjęto, że skoro skarżący był członkiem zarządu i podpisał raport za I półrocze 2016 r., to z racji pełnionej w spółce funkcji obowiązany był posiadać kompletną wiedzę o sytuacji spółki, w tym jej kondycji i ryzyku gospodarczym związanym z jej wyjątkowo niekorzystną sytuacją finansową, stawiającą co najmniej pod znakiem zapytania, kontynuowanie przez nią działalności lub powstanie ryzyka w jej prognozowaniu. Przede wszystkim skarżący wiedział składając raport, z racji funkcji członka zarządu, o realnych zagrożeniach co do kontynuacji działalności spółki i jej ryzyku gospodarczym. Wiedza ta wynikała z: a) opublikowanych danych oraz z b) pogłębiającej się straty netto z działalności (w I kwartale 2016 r. 985 000 zł, a po I półroczu 2016 r. – 11 865 000 zł), a także c) wysokości zobowiązań krótkoterminowych skonsolidowanych i jednostkowych znacznie przekraczających stan krótkoterminowych należności (skonsolidowane zobowiązania krótkoterminowe stanowiły 293% wartości skonsolidowanych należności krótkoterminowych; zobowiązania krótkoterminowe stanowiły 907% wartości należności krótkoterminowych). O pełnej świadomości skarżącego o zagrożeniach kontynuacji działalności spółki świadczy też zależność czasowa pomiędzy złożeniem skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze 2016 r. a czynnościami: przystąpienia do sporządzenia wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego (33 dni po przekazaniu raportu do publicznej wiadomości) i złożenie wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego (43 dni po przekazaniu raportu do publicznej wiadomości), a nadto – odwołanie się przez niego w samym wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego do złej sytuacji finansowej emitenta. Żadnej z tych okoliczności skarżącemu nie udało się zanegować w administracyjnym toku instancji, ani w postępowaniu sądowym. Dane upubliczniane przez spółkę oraz dynamika czasowa relacji zobowiązań do należności i wzrostu straty z działalności przynależały do wiedzy właściwej zarządowi spółki, jako organowi odpowiedzialnemu za kierowanie podmiotem i jego zysk. Z tych samych powodów nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 106 § 3 w zw. z art. 113 § 1 i art. 151 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku dowodowego i w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżący miał wiedzę co do wystąpienia istotnych niepewności w sferze zdarzeń lub okoliczności, które mogą nasuwać poważne wątpliwości co do zdolności spółki do kontynuowania działalności oraz ryzyk związanych z płynnością, na które spółka była narażona, co skutkowało bezzasadnym oddaleniem skargi; wniosek obejmował opinię biegłego załączoną do pisma procesowego. Już zgromadzone przez KNF dowody okazały się dostateczne do ustalenia faktów prawotwórczych doniosłych z punktu widzenia art. 96 ust. 6 u.o.p. Przedstawiony stan faktyczny oraz niekwestionowane realia gospodarcze (zwłaszcza finansowe, dochodowe), w jakich działała spółka w okresie pełnienia funkcji członka zarządu przez skarżącego wskazywały, że po pierwsze, realia te nie były dostateczne do deklarowania usprawiedliwionej prognozy kontynuacji działalności (niesygnalizowana zagrożeń dla tej kontynuacji w nieodległej przyszłości) a pełniona przez skarżącego funkcja zapewniała pełny wgląd w dane spółki. Skoro wiarygodność tych danych i informacji nie została podważona, nie było podstaw prowadzenia dalszego postępowania dowodowego, w tym również podstaw do dopuszczenia dowodu uzupełniającego, który przewidziano w art. 106 § 3 p.p.s.a. tylko wówczas gdy wymagane jest wyjaśnienie istotnych wątpliwości. Takie w realiach zgromadzonego przez KNF materiału dowodowego, nie powstały. Po drugie, jak wynika z załączonej opinii, odnosi się ona do zdarzeń uzasadniających ogłoszenie upadłości i wręcz potwierdza gwałtowne pogorszenie sytuacji finansowej spółki, prowadzące do zbywania jej nieruchomości w celu pokrywania zobowiązań.
Nie mógł być uwzględniony również zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 106 § 3 w zw. z art. 113 p.p.s.a., poprzez "nierozpoznanie" wniosków dowodowych oraz zamknięcie rozprawy w sytuacji gdy sprawa nie była dostatecznie wyjaśniona, co doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania przez KNF art. 96 ust. 16 w zw. z art. 96 ust. 1h pkt 3 u.o.p., pomijając sytuację finansową skarżącego. Zgodnie
z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Po pierwsze, w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie jest prowadzone postępowanie wyjaśniające z uwagi na kontrolną funkcję tych sądów. Po drugie, dowód z dokumentu w postępowaniu sądowym, w drodze wyjątku od tej zasady, może być dopuszczony gdy w sprawie występują istotne wątpliwości. Rację przypisać należy Sądowi I instancji, że na tle sytuacji skarżącego (mającej wpływ na wymiar kary z punktu widzenia kryteriów z art. 96 ust. 1h u.o.p.) nie powstały żadne wątpliwości, a tym bardziej istotne. Zresztą w granicach tego zarzutu skarżący nie podjął nawet próby wskazania faktów, które wpłynęły na jego sytuację finansową w rozumieniu art. 96 ust. 1h pkt 3 u.o.p. i pozwalałyby porównać tę nową sytuację z tą uwzględnioną wcześniej przez KNF w dacie orzekania. Po trzecie, jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1263/21 wniosek dowody skarżącego został oddalony, zatem – wbrew temu co w granicach zarzut stwierdzono – nie był wnioskiem nierozpoznanym przez Sąd I instancji. Z zarzutem tym wiąże się też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo tego, że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji; jak wynika z motywów skargi kasacyjnej te nowe okoliczności obejmowały pogorszenie się sytuacji finansowej skarżącego po wydaniu decyzji, co mogło mieć wpływ na wysokość kary. Zarzut ten podobnie jak poprzedni, opiera się na twierdzeniu, że kondycja finansowa skarżącego była gorsza względem tej ustalonej przez organ przy dokonywaniu wymiaru kary, że wymagała odmiennego (łagodniejszego) orzeczenia o wysokości kary. Tym jednak razem, z racji powiązania zarzutu z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tę okoliczność ze sfery finansowej skarżącego ulokowano przed datą wydania decyzji (powołując się na art. 106 § 3 p.p.s.a – przypisywano ją do czasu, w jakim toczy się postępowanie sądowe). Również jednak i w tym przypadku nie wskazano, jakie to nowe dowody lub okoliczności istniały w dacie orzekania przez KNF (29 stycznia 2021 r.), które wówczas nie mogły być wzięte pod rozwagę organu, ale teraz winny sprowadzić uchylenie decyzji obarczonej wadą wznowieniową.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 105 w zw. z art. 6 p.p.s.a. poprzez niepouczenie skarżącego o konieczności zgłoszenia uchybień przepisom postępowania przez sąd i pozbawienie możliwości podniesienia tych uchybień w skardze kasacyjnej, gdy idzie o zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez "oddalenie" wniosków dowodowych, które odnosiły się do "rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego". Jak jednoznacznie wynika z art. 174 p.p.s.a., podstawą zarzutu skargi kasacyjnej mogą być tylko takie naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem twierdząc, że skarżący występując bez pełnomocnika nie znał swojego uprawnienia do zwrócenia uwagi sądowi (z art. 105 p.p.s.a.), który oddalił jego wnioski dowodowe, nie mógł aktualnie w skardze kasacyjnej podnosić, że postanowienie wydano z naruszeniem prawa. Skarżący jednak nie wskazał w czym upatruje wpływu ewentualnego naruszenia na wynik postępowania, a więc jak wykazywana okoliczność przełożyłaby się na fakt, który miałby znaczenie dla prawidłowości zastosowania przez KNF przepisu prawa materialnego. Nadto, jak wynika z poprzednich zarzutów, wytknął Sądowi I instancji nieuwzględnienie wniosku dowodowego i zarzut ten został przez Naczelny Sąd Administracyjny oceniony co do istoty. Zatem nie doszło do naruszenia procesowych uprawnień skarżącego.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 96 ust. 6 pkt 2 u.o.p. w zw. z art. 60 i art. 67 u.f.p. w zw. z art. 11 zd. drugie u.n.k., w brzmieniu obwiązującym na 3 sierpnia 2016 r., w zw. z art. 68 § o.p., poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że możliwość nałożenia kary nie ustała z upływem 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce naruszenie. Jak twierdzi skarżący w ramach tego zarzutu, do kary wymierzanej na podstawie art. 96 ust. 6 pkt 2 u.o.p. powinien mieć zastosowanie termin 3-letniego przedawnienia nałożenia jej, skoro kara jest należnością budżetową, do której stosuje się, z mocy art. 67 o.p. przepisy o przedawnieniu zobowiązań podatkowych, które nie powstają jeżeli decyzja ustalająca zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Pogląd skarżącego jest w zupełności błędny. Instytucja przedawnienia kary określonej w art. 96 ust. 6 pkt 2 u.o.p. została uregulowana odrębnie w art. 96 ust. 7 u.o.p., zgodnie z którym kara, o której mowa w art. 96 ust. 6 u.o.p. nie może być nałożona jeżeli od wydania decyzji, o których mowa w art. 96 ust. 1, 1e lub 1f, upłynęło więcej niż 12 miesięcy. Dawność została przez ustawodawcę powiązana zatem z upływem czasu od wydania decyzji "pierwotnej" dla całej konstrukcji odpowiedzialności członka zarządu spółki, a więc od wydania decyzji nakładającej karę na emitenta z tytułu niedochowania obowiązków informacyjnych określonych w art. 56 u.o.p. W badanej sprawie nie ulega kwestii, że zaskarżona decyzja wydana została (29 stycznia 2021 r.) przed upływem terminu 12-miesięcznego od wydania decyzji nakładającej karę na emitenta (31 sierpnia 2020 r.), zatem do przedawnienia nałożenia kary na M. W. nie doszło. Podkreślenia też wymaga, że ustawodawca wykazuje wyjątkową spójność regulacji zmieszczonych w różnych ustawach (u.o.p., u.f.p. i o.p.), bowiem o ile w art. 67 ust.1 u.f.p. w części nakazuje stosowanie do należności publicznoprawnych (stanowiących dochód budżetu państwa; art. 11 zd. drugie u.n.k.) przepisów k.p.a. (w sprawach nieuregulowanych w u.f.p.), a w części przepisy działu III o.p. (w tym te regulujące przedawnienie, a pośród nich i art. 68 o.p.), o tyle odrębnie podchodzi już do uregulowania w u.f.p. takiego odesłania w sprawach kar pieniężnych. Powiada bowiem wprost w art. 68 ust. 2 u.f.p., że w tych wypadkach "stosuje się przepisy k.p.a.", co zgodnie z zasadami wykładni systemowej wewnętrznej (gdzie art. 68 ust. 2 jest przepisem szczególnym względem art. 68 ust. 1 f.u.p.) oznacza zakaz stosowania do kar odesłania zawartego w art. 68 ust. 1 u.f.p., a więc odesłania do regulacji o.p., co tworzy zakaz stosowania przepisów o.p. o przedawnieniu (zob. również wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 3815/16 i z dnia 12 kwietnia 2018 r., II GSK 3767/17, CBOSA).
Nie mógł być uwzględniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego obejmujących art. 96 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a u.o.p., § 3 ust. 1 i 3, § 82 ust. 2, § 83 ust. 3 i 4 i § 90 ust. 1 pkt 2 lit. b r.s.i. oraz par. 25 m.s.r.1, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie że skarżący był świadomy występowania istotnych niepewności dotyczących zdarzeń lub okoliczności, które mogą nasuwać poważne wątpliwości co do zdolności spółki do kontynuowania działalności, a także przez to, że "naruszenia obowiązków" skarżącego "nie miały rażącego charakteru", jak wymaga tego art. 96 ust. 6 pkt 2 u.o.p. Faktem prawotwórczym dającym podstawę nałożenia na osobę, która pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej kary określonej w art. 96 ust. 6 pkt 2 u.o.p. jest wykrycie przez KNF, że miał przypadek rażącego naruszenia obowiązków emitenta, o którym mowa w art. 96 ust. 1e u.o.p. Ten ostatni przepis przez naruszenie obowiązków emitenta rozumie niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków określonych w art. 56 u.o.p. Zakres tych obowiązków obejmuje m.in. przekazywanie do publicznej wiadomości informacji okresowych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 60 ust. 2 u.o.p. Przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie tej delegacji były w okresie miarodajnym dla badanej sprawy przepisy § 3 ust. 1 i 3 r.s.i. Przepis § 3 ust. 1 r.s.i. wymagał udzielenia wspomnianej informacji okresowej w postaci raportu okresowego (skonsolidowanego raportu półrocznego z § 82 ust. 2 r.s.i. ze skróconym sprawozdaniem finansowym z § 83 ust. 3 r.s.i., stanowiącym jego strukturalną część zgodnie z § 90 ust. 1 pkt 2 lit. b r.s.i.), który powinien odzwierciedlać specyfikę opisywanej sytuacji oraz powinien być sporządzony w sposób prawdziwy, rzetelny i kompletny. W § 3 ust. 3 r.s.i. uregulowano funkcję takiego raportu, wskazując, że przekazywane przez emitenta raporty okresowe powinny być sporządzone w sposób umożliwiający inwestorom ocenę wpływu przekazywanych informacji na sytuację gospodarczą, majątkową i finansową emitenta; powinny też wskazywać podstawę prawną, na jakiej są przekazywane (§ 3 ust. 4 r.s.i.). W § 83 ust. 4 r.s.i. stwierdzono, że w przypadku stosowania m.s.r. – wspomniane już – półroczne sprawozdanie finansowe sporządza się co najmniej w wersji skróconej, zgodnie z zakresem określonym w tych standardach. Zgodnie z § 90 ust. 2 zd. wstępne r.s.i., zakres skróconego sprawozdania finansowego powinien odpowiadać co najmniej zakresowi wynikającemu ze standardów określonych w m.s.r., jeżeli m.s.r. są stosowane. Jak wynika z regulacji par. 25 m.s.r.1, przy sporządzaniu sprawozdania finansowego kierownictwo jednostki dokonuje oceny zdolności jednostki do kontynuowania działalności (zd. pierwsze); sprawozdanie finansowe sporządza się przy założeniu kontynuacji działalności jeżeli m.in. nie ma żadnej realnej alternatywy dla likwidacji lub zaniechania działalności (zd. drugie). Jeżeli kierownictwo jest świadome występowania istotnych niepewności dotyczących zdarzeń lub okoliczności, które mogą nasuwać poważne wątpliwości co do zdolności jednostki do kontynuowania działalności, jednostka ujawnia istnienie tych niepewności (zd. trzecie). W tym przypadku jednostka nie sporządza sprawozdania przy założeniu kontynuacji działalności, ujawnia ten fakt w sprawozdaniu finansowym oraz wskazuje powód, dla którego takiego założenia nie uznała za zasadne (zd. czwarte). Przepisy wskazane jako podstawa zarzutu kasacyjnego to regulacje określające sprawozdawcze obowiązki członka zarządu spółki publicznej w postaci udzielenia informacji okresowej (raportu półrocznego) spółki i podania w tej formie do publicznej wiadomości (inwestorom) prawdziwych, rzetelnych, kompletnych danych, które w okresie relacjonowanego półrocza: a) pozwalają oczekiwać kontynuowania działalności (z uwagi na specyfikę sytuacji gospodarczej zdiagnozowanej w spółce z uwzględnieniem relacji gospodarczych, majątkowych i finansowych emitenta) jeżeli nie ma żadnej realnej alternatywy zaniechania działalności lub też b) nakazują sygnalizować istotne niepewności sytuacji gospodarczej podmiotu, gdy kierownictwo j e s t ś w i a d o m e występowania zdarzeń lub okoliczności nasuwających poważne wątpliwości co do możliwości kontynuowania działalności. W pierwszym przypadku sprawozdanie stanowiące element raportu winno kończyć się konkluzją o założeniu kontynuowania działalności, a w drugim – konkluzją o wystąpieniu istotny wątpliwości co do możliwości kontynuowania działalności wraz ze wskazaniem powodów, z jakich taką sygnalizację uznano za zasadną. W sprawie wykazano, że naruszenie tego obowiązku informacyjnego ze strony M. W. nastąpiło w sposób świadomy oraz że miało walor kwalifikowany, przekładając się na rażące naruszenie obowiązków emitenta określone w art. 56 u.o.p. Jak już wcześniej podnoszono same dane, jakimi dysponował skarżący jako członek zarządu w dacie podpisywania raportu półrocznego wskazywały na jednoznaczne okoliczności rokujące nieodległe zaprzestanie działalności podmiotu. Były to istotne, a wiec ponadprzeciętne okoliczności, które rodziły poważne, a więc również kwalifikowane jakościowo wątpliwości co do stabilności finansowej emitenta. Skarżący wiedział, składając raport, o realnych zagrożeniach co do kontynuacji działalności spółki. Wiedza ta wynikała z: a) opublikowanych danych oraz z b) pogłębiającej się straty netto z działalności (w I kwartale 2016 r. 985 000 zł, a po I półroczu 2016 r. – 11 865 000 zł), a także c) wysokości zobowiązań krótkoterminowych skonsolidowanych i jednostkowych znacznie przekraczających stan krótkoterminowych należności (skonsolidowane zobowiązania krótkoterminowe stanowiły 293% wartości skonsolidowanych należności krótkoterminowych; zobowiązania krótkoterminowe stanowiły 907% wartości należności krótkoterminowych). O świadomości skarżącego o zagrożeniach kontynuacji działalności spółki świadczyła też zależność czasowa pomiędzy złożeniem skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze 2016 r. a czynnościami: przystąpienia do sporządzenia wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego (33 dni po przekazaniu raportu do publicznej wiadomości) i złożenie wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego (43 dni po przekazaniu raportu do publicznej wiadomości), a nadto – odwołanie się w samym wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego do złej sytuacji finansowej emitenta. Upływ zaledwie miesiąca spowodował zmianę wektora oceny kondycji spółki z I półrocza 2016 r. z optymalnej, rokującej kontynuowanie działalności (w raporcie) do wybitnie pesymistycznej (we wniosku o wszczęcie postępowania sanacyjnego). Oczywistym jest, że nie przesądziły o tym żadne wydarzenia gospodarcze z tego akurat miesiąca po złożeniu raportu. Sformułowanie w raporcie konkluzji o założeniu kontynuowania działalności przy braku sygnalizacji jednoznacznie niepokojących zdarzeń gospodarczych było naruszeniem prowadzącym do rażącego naruszenia obowiązków emitenta, za jakie ten spotkał się z karą wymierzoną decyzją z dnia 31 sierpnia 2020 r. wydaną na podstawie art. 56 u.o.p.
Z zarzutem tym wiąże się też zarzut skwantyfikowany wprawdzie w granicach zarzutu naruszenia przepisów postępowania (art. 7a k.p.a.), ale w końcowej swojej części odnoszący się jednak do naruszenia prawa materialnego. W ocenie skarżącego Sąd I instancji naruszył również par. 39 lit. c, par. 31 i par. 32A m.s.s.7, a także par. 15 m.s.r.34 podczas gdy par. 43 m.s.s.7 ograniczał stosowanie standardu do sprawozdawczości rocznej, co doprowadziło do nieusprawiedliwionego oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Podstawą stosowania m.s.s.7 w sprawie był § 83 ust. 4 r.s.i., zgodnie z którym w przypadku stosowania MSR (przez który § 2 pkt 12 r.s.i. rozumie m.in. Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości, obejmuje również m.s.s.7) półroczne sprawozdanie finansowe sporządza się co najmniej w wersji skróconej, zgodnie z zakresem określonym w tych standardach. Przepis par. 39 lit. c m.s.s.7 powiada, że jednostka ujawnia opis zarządzania ryzykiem płynności właściwym dla lit. a (gdzie wskazano analizę wymagalności zobowiązań finansowych niebędących instrumentami pochodnymi prezentującą umowne terminy wymagalności) i lit. b (gdzie wskazano analizę wymagalności pochodnych zobowiązań finansowych). Stosownie do par. 31 m.s.s.7 jednostka ujawnia informacje, które umożliwiają użytkownikom jej sprawozdania finansowego ocenę charakteru i zakresu ryzyka związanego z instrumentami finansowymi, na które jednostka jest narażona na koniec okresu sprawozdawczego. Przepis par. 32A m.s.s.7 powiada, że informacje ilościowe i jakościowe powinny umożliwiać użytkownikom ich powiązanie oraz stworzenie sobie ogólnego obrazu charakteru i zakresu ryzyka związanego z instrumentami finansowymi oraz oszacowanie ryzyka, na jakie narażona jest jednostka. Regulacje te wprowadzają szczegółowy zakres danych sprawozdania (raportu) oraz sposób prezentacji danych umożliwiający odbiorcom danych ocenę ryzyka, w jakim działa jednostka (spółka, emitent) na koniec okresu sprawozdawczego. Wbrew ocenie skarżącego, regulacje te, włączone wraz z unormowaniami prawa krajowego w postaci art. 56 i art. 60 ust. 2 u.o.p., § 3 ust. 1 i 3, § 82 ust. 2, § 83 ust. 3 i 4, § 90 ust. 1 i 2 r.s.i. przez Sąd I instancji do katalogu regulacji normujących zakres obowiązku informacyjnego emitenta, nie uległy naruszeniu w związku z par. 43 m.s.s.7. Po pierwsze, stopień naruszenia obowiązków informacyjnych określonych już w samym prawie krajowym okazał się rażący w rozumieniu art. 96 ust. 6 u.o.p. i stanowił dostateczną podstawę nałożenia kary na osobę pełniącą funkcję członka zarządu w okresie sprawozdawczym. Aktualność zachowują tu ustalenia związane z naruszeniem ww. regulacji u.o.p. i r.s.i. Po drugie, par. 43 m.s.s.7 powiada, że jednostka zastosuje niniejszy standard do rocznych okresów rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2007 r. i później (zd. pierwsze); zaleca się wcześniejsze stosowanie standardu (zd. drugie); jeżeli jednostka zastosuje niniejszy standard do wcześniejszego okresu, to ujawnia ten fakt (zd. trzecie). Przepisy par. 43 m.s.s.7 umieszczono w rozdziale zatytułowanym Data wejścia w życie i przepisy przejściowe. Nie jest tak, że skoro przepisy o wejściu w życie regulują datę stosowania m.s.s.7 w zakresie sprawozdań rocznych, to tym samym zwalniają ze stosowania regulacji o sprawozdaniach półrocznych po ich wejściu w życie. W ocenianym zarzucie zupełnie pominięto, że par. 1 lit. a m.s.r.34 zamieszczony w rozdziale zatytułowanym Zakres, jednoznacznie wskazuje, że decyzja o stosowaniu sprawozdawczości półrocznej, podlegającej reżimowi standardów, pozostawiona została organom krajowym (administracji rządowej). Stąd z mocy § 83 r.s.i. przepisy m.s.s.7 podlegały zastosowaniu za pierwsze półrocze 2016 r.
Nie mógł zostać uwzględniony również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 96 ust. 6 w zw. z art. 96 ust. 1h pkt 3 u.o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że kwota kary 76 000 zł odpowiada zdolnościom majątkowym skarżącego, podczas gdy jest to wysokość wygórowana. Decyzja w zakresie, w jakim na podstawie art. 96 ust. 6 pkt 2 u.o.p. ustala wysokość wymierzanej kary pozwala orzekającemu organowi na dokonanie wyboru wysokości dolegliwości zakreślając mu górne ekstremum "do wysokości 1 000 000 zł". Organ wyposażony został w luz decyzyjny, zaś kryteria wymiaru kary określono za pomocą zwrotów ocennych (szacunkowych). Kryteria, jakimi KNF winna kierować dokonując takiego wskazania określono w art. 96 ust. 1h u.o.p., gdzie wymieniono: wagę naruszenia, czas trwania naruszenia, przyczyny naruszenia, sytuację finansową ukaranego podmiotu, skalę korzyści lub strat unikniętych przez podmiot dopuszczający się naruszenia o ile można je ustalić, straty poniesione przez osoby trzecie o ile można je ustalić, gotowość podmiotu ukaranego do współpracy z KNF podczas wyjaśniania okoliczności naruszenia, uprzednie naruszenia aktów prawa europejskiego regulujących rynek kapitałowy. Skarżący nie wskazał w ramach tego zarzutu gdzie upatruje naruszenia kryteriów wymiaru kary, a zwłaszcza jakie okoliczności powodują, że ocena KNF o ustaleniu wysokości kary na poziomie 76 000 zł istotnie ingerowała w metodykę wartościowania narzuconą przez art. 96 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 96 ust. 1h u.o.p. W skardze kasacyjnej nie podważono prawidłowości zastosowania przez KNF kryteriów ustalania wysokości kary. W szczególności nie wskazano, z jakich powodów sytuacja finansowa skarżącego nie odpowiada skali kary; nie odwołano się w ramach tego zarzutu do realiów bytowych, dochodowych i majątkowych skarżącego.
Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).