VI SA/WA 2310/05

VI SA/Wa 2310/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /sprawozdawca/
Magdalena Bosakirska /przewodniczący/
Olga Żurawska-Matusiak
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Sygn. powiązane
II GSK 377/06 - Wyrok NSA z 2007-05-24
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego [...] Nr [...] oddala skargę
Uzasadnienie
VI SA/Wa 2310/05
Uzasadnienie
M., Inc.z siedzibą w V. Stany Zjednoczone Ameryki Północnej, na podstawie art. 164 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej p.w.p. – art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) – dalej u.z.t. - w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p., wystąpiła, z wnioskiem z dnia [...] lutego 2004 r., o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowny [...] Nr [...] zarejestrowanego na rzecz S. B. A. w S., data zgłoszenia do rejestracji – [...] luty 1998 r. – decyzję o rejestracji wydano w dniu [...] lipca 2001 r., oraz o zwrot kosztów postępowania. Znak został zgłoszony dla towarów w klasie 35, 41 i 42: odnowa biologiczna Fitness w tym: gimnastyka aerobowa, rekreacyjna i lecznicza na rowerach stacjonarnych i tradycyjnych, rehabilitacja ruchowa dla osób o różnych schorzeniach, trening sportowy i rekreacyjny; kursy edukacyjne na instruktora spinningu oraz innych form edukacyjnych (sesje, seminaria, konwencje); sprzedaż rowerów specjalnie przeznaczonych do treningu spinningowego.
Wnioskodawca podał, iż J. G. (współwłaściciel M., Inc.) już w latach osiemdziesiątych stworzył program ćwiczeń aerobowych z użyciem rowerów nazwany [...]. W tym celu skonstruował pierwszy stacjonarny rower przeznaczony do tych ćwiczeń – [...]. Znak towarowy wnioskodawcy korzysta z ochrony w USA od 1992 r. a w Polsce został zgłoszony do rejestracji w roku 2001.
Zdaniem wnioskodawcy prawo do znaku towarowego [...] zostało uzyskane przez S. B. w Polsce z naruszeniem zasad współżycia społecznego oraz w złej wierze, tj. z naruszeniem art. 8 pkt 1 u.z.t., albowiem zgłaszający zgłosił znak do rejestracji wiedział o jego wcześniejszej rejestracji na rzecz M., Inc. Wnioskodawca wykazywał, na podstawie odpowiedzi na list ostrzegawczy z dnia [...] lipca 2003 r., sporządzonej przez S. B. w dniu [...] sierpnia 2003 r., iż wiedział on, przed rejestracją znaku o istniejącej już rejestracji znaku [...]. W odpowiedzi na list ostrzegawczy S. B. przyznał, że programem zainteresował się w roku 1997 podczas pobytu w Szwecji. W roku 1998 spotkał się osobiście z J. G. oraz odbył szkolenie w S. w Nowym Meksyku. W związku z powyższym wnioskodawca uznał, iż S. B. zgłaszając do rejestracji znak [...] oraz prowadząc zajęcia aerobowe na rowerach stacjonarnych i reklamując je pod tą nazwą, miał świadomość naruszenia praw podmiotowych M., Inc. Zgłoszenie cudzego znaku przez nieuprawnionego, identyczność tego oznaczenia oraz tożsamość usług świadczonych pod ta nazwą nastąpiło, zdaniem wnioskodawcy, z naruszeniem art. 8 pkt 1 u.z.t., ponieważ dokonujący rejestracji chciał zablokować rejestrację znaku [...] przez M., Inc. na terenie Polski. Dowodzi tego również żądanie przez S. B. zapłaty przez wnioskodawcę pewnych kwot pieniężnych z tytułu poniesionych nakładów na rozwinięcie własnej działalności gospodarczej.
W piśmie z dnia 14 lutego 2005 r. M., Inc., rozszerzając podstawę prawną żądania na art. 8 pkt 2 u.z.t. wskazała, iż swój interes prawny wywodzi z art. 142a ust. 1 i 5 w związku z art. 107 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz. Urz. WE Nr L 11 z 14 stycznia 1994 r. ze zm.). M., Inc. jest właścicielem wspólnotowych rejestracji znaków towarowych [...] Nr [...] (zgłoszony we Francji w roku 1996 w klasie 9, 28, 41 – dostarczanie urządzeń do rekreacji, ćwiczenia fitness, ćwiczenia, instruktaż i konsultacje w zakresie fitness), podobnie jak znak wspólnotowy [...] zarejestrowany m.in. także w klasie 41 w 1997 r., które od dnia 1 maja 2004 r. korzystają z ochrony na terytorium Polski. Rozszerzenie podstawy prawnej na art. 8 pkt 2 u.z.t. spółka uzasadniała tym, że rejestracja znaku [...] Nr [...] naruszyła prawa majątkowe właściciela znaku do nazwy [...], jak również do oznaczonej nią autorskiej metody ćwiczeń. Na dowód powyższego przedłożono Świadectwa Rejestracji praw autorskich w Amerykańskim Urzędzie Praw Autorskich do podręcznika instruktażowego metody ćwiczeń oraz jej nazwy [...], stosowanych przez uprawnionego ze znaku bez zgody właściciela.
W odpowiedzi na wniosek S. B. wnosił o jego oddalenie. S. B. wskazywał, iż jest w Polsce niekwestionowanym prekursorem systemu ćwiczeń z użyciem rowerów stacjonarnych. Ćwiczenia te wprowadził w Polsce, przy znacznych nakładach finansowych, w roku 1998 jako promocję spinningu. Rozwijając system ćwiczeń spinningowych uzupełnił je o własne elementy (np. terapeutyczne) oraz usprawnił konstrukcję roweru stacjonarnego do uprawienia spinningu. Znak [...] S. B. postanowił zastrzec z uwagi na lawinowy rozwój tej formy ruchu i umieszczanie ofert o tego rodzaju ćwiczeniach przez powstające kluby fitness. W związku z tym, zdaniem S. B. powstało realne zagrożenie używania wypromowanej przez niego nazwy [...] przez nieokreśloną liczbę przedsiębiorców. Z tych powodów nie uznał, by rejestracji znaku [...] dokonał w złej wierze, albowiem był prekursorem w Polsce propagowania spinningu. S. B. nie uważał, iż dokonał rejestracji znaku w celu zablokowania konkurentowi rejestracji tego znaku na terenie Polski, albowiem znak zarejestrował w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą obejmującą zajęcia ruchowe na rowerach stacjonarnych. Wskazując na treść art. 8 pkt 1 u.z.t. dowodził, iż zarzut wnioskującego o unieważnienie rejestracji jest nietrafny, bowiem przepis ten nie stanowi o sprzeczności z zasadami współżycia społecznego zgłoszenie znaku lecz o wyłączeniu z możliwości rejestracji znaku,który jest sprzeczny z tymi zasadami. Zatem podstawą odmowy rejestracji jest sprzeczność z tymi zasadami znaku, a nie jego rejestracji, w związku z tym, w ocenie S. B., nie zachodzi naruszenie art. 8 pkt 1 u.z.t., także dlatego, że w dacie złożenia przez niego wniosku o rejestrację znaku [...],na terenie Polski wnioskodawcy nie przysługiwało prawo ochronne do tego znaku. W szczególności prawa te nie wynikały w rejestrze znaków towarowych, z rejestracji podobnego znaku ani nie wynikały z faktu posługiwania się przez wnioskodawcę tym znakiem na terenie Polski. Nie można więc, w ocenie S. B., postawić mu zarzutu zamiaru wprowadzenia w błąd odbiorców świadczonych przez niego usług co do ich pochodzenia.
Dodatkowo w piśmie z dnia [...] września 2005 r. S. B. podnosił, iż po stronie wnioskodawcy nie występuje interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienia prawa z rejestracji spornego znaku [...], albowiem zgłoszenie znaku przez wnioskodawcę obejmuje inne klasy towarów niż zgłoszenie S. B. Zatem wnioskodawca nie ma podstaw do twierdzenia, iż rejestracja znaku nastąpiła w zakresie towarów jakie są zastrzeżone przez jego znak. Jednocześnie S. B. wskazywał, że prawa autorskie wnioskodawcy w zakresie metody ćwiczeń oznaczonej znakiem [...] są bez znaczenia dla oceny zasadności wniosku, ponieważ jego wniosek może jedynie stanowić przedmiot oceny w postępowaniu nieuczciwej konkurencji, a nie w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy.
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] września 2005 r. Nr [...], na podstawie art. 164 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p., unieważnił prawo z rejestracji słownego znaku towarowego [...] Nr [...], przyznając M., Inc. od S. B. kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Organ administracji uznał, iż po stronie M., Inc. istnieje interes prawny oparty na art. 142a ust. 1 i 5 w związku z art. 107 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz. Urz. WE Nr L 11 z 14 stycznia 1994 r. ze zm.), gdyż jako właściciel znaków wspólnotowych [...] Nr [...] korzysta od 1 maja 2004 r. z ochrony na terenie Polski. W związku z tym, zdaniem urzędu, zgłoszenie na rzecz wnioskodawcy znaku towarowego [...] Nr [...] obejmujące inne klasy niż znak S. B. nie ma znaczenia, a bezprzedmiotowym, dla istnienia interesu prawnego spółki, jest brak w aktach sprawy dowodu jej działalności gospodarczej pod znakiem [...] na terenie Polski.
Organ administracji uznał, iż zgłoszenie spornego znaku przez S. B. nastąpiło z naruszeniem art. 8 pkt 1 u.z.t. – sprzecznie z zasadami współżycia społecznego. Jak bowiem przyznał uprawniony oraz, jak wynika z wykazu znaków, w dacie rejestracji, do znaku towarowego [...] wnioskodawca posiadał już prawa zgłoszone wcześniej na terytoriach innych państw Wspólnoty. Zatem zgłoszenie znaku przez uprawnionego stanowiło zgłoszenie na swoją rzecz znaku towarowego wnioskodawcy. Powołując się na dokumenty zgromadzone w sprawie, a dotyczące zgłoszeń przez wnioskodawcę znaku [...] i prowadzonej działalności, a w szczególności na pismo uprawnionego z dnia [...] sierpnia 2003 r., organ administracji stwierdził, iż w dacie zgłoszenia znaku miał on świadomość, że sporne oznaczenie, jako nazwa określonej metody ćwiczeń, zostało wprowadzone przez wnioskodawcę i było od wielu lat z nim związane. Powoływanie się przez uprawnionego na odpłatne zdobycie wiedzy o metodzie spinningowej i braku zakazu jej rozpowszechniania oraz braku jakiegokolwiek stosunku prawnego łączącego go z wnioskodawca wykluczającego rejestrację znaku, nie upoważniało uprawnionego, w ocenie organu, do rejestracji tego znaku na własną rzecz. Dlatego dokonane zgłoszenie rejestracji nastąpiło w złej wierz i sprzecznie z zasadami współżycia społecznego.
Organ administracji uznał także rejestrację spornego znaku towarowego z naruszeniem art. 8 pkt 2 u.z.t., albowiem naruszyła ona prawa majątkowe wnioskodawcy do nazwy [...], jako nazwy określonej metody ćwiczeń. Stanowisko to argumentował przedłożonymi przez wnioskodawcę Świadectwem Rejestracji Urzędu Praw Autorskich USA nr [...] z mocą od dnia [...] lipca 1996 r. na utwór literacki Pt. "Podręcznik instruktażowy Johnny G. Spinning, spis treści oraz Podręcznik I etapu" i Świadectwem Rejestracji Urzędu Praw Autorskich USA nr [...] z mocą od dnia [...] lipca 1996 r. na utwór literacki Pt. "Podręcznik instruktażowy Johnny G. Spinning, Podręcznik II etapu". Dokumenty te, zdaniem organu, dowodzą o przysługujących wnioskodawcy prawach autorskich do metod ćwiczeń oznaczonych jako [...].
S. B. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie: art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t. i art. 11 u.z.t., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904 ze zm.) przez przyjęcie, iż wnioskodawcy przysługują prawa autorskiego do oznaczenia [...], art. 7 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez przyjęcie, iż działał w złej wierze pomimo braku obalenia przez wnioskodawcę domniemania dobrej wiary, art. 142a ust. 1 i 5 w związku z art. 107 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz. Urz. WE Nr L 11 z 14 stycznia 1994 r. ze zm.) oraz art. 164 p.w.p. przez przyjęcie, iż wnioskodawca posiada interes prawny w sprawie, art. 75 § 1 kpa przez nie przesłuchanie skarżącego w charakterze strony.
Przytaczając argumenty podnoszone w toku postępowania administracyjnego skarżący powołał się na swoje zeznania stwierdzając, iż jako prekursor w Polsce metody ćwiczeń opartej na spinningu poniósł duże koszty rozpoczęcia działalności gospodarczej. Zarejestrowany znak służy do oznaczania świadczonych przez niego usług dla odróżnienia usług podobnych świadczonych przez inne podmioty. Wskazując dodatkowo na swoje zeznania skarżący nie zgadzał się ze stanowiskiem Urzędu Patentowego jakoby działał w złej wierze lub naruszył zasady współżycia społecznego, albowiem realizował swoje uprawnienia wynikające z rejestracji znaku bez zamiaru blokowania komukolwiek rejestracji tego znaku. Skarżący nie zgadzał się z zarzutem naruszenia art. 8 pkt 1 u.z.t. dowodząc, iż zarzut odnosił się do rejestracji, tymczasem przepis ten kwalifikuje naruszenie zasad w stosunku do znaku, wobec tego nie zachodziła przesłanka niedopuszczalności rejestracji spornego znaku. W związku z tym organ administracji niewłaściwie utożsamił naruszenie zasad współżycia społecznego z działaniem w złej wierze, które w dacie rejestracji znaku nie było przesłanką do odmowy rejestracji. Jednocześnie skarżący stwierdził, iż w dacie rejestracji znaku nie podlegał on ochronie na terenie Polski co nie stwarzało zagrożenia wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia usług. Znak towarowy podlega, zdaniem skarżącego, ochronie ograniczonej terytorialnie i przyznawany jest temu, kto pierwszy go zgłosił, a bezspornym jest, że pierwszego zgłoszenia w Polsce dokonał skarżący. Z uwagi na to, że metoda spinningowa jest dostępna publicznie i nie jest chroniona prawem, wnosił o pominięcie dowodów uzasadniających zarzut jej wykorzystania. W dacie rejestracji znaku nic nie wskazywało, zdaniem skarżącego, na to by spółka amerykańska była zainteresowana świadczeniem usług spinningowych na rynku polskim.
Skarżący podnosił brak interesu prawnego wnioskodawcy w przedmiotowym postępowaniu, albowiem nie prowadził na terenie Polski działalności pod spornym znakiem i pomimo zgłoszenia znaku nie prowadzi jej do dzisiaj. Z powyższego skarżący wyprowadził wniosek, iż działanie wnioskodawcy jest nakierowane na przejęcie rynku rozbudowanego w Polsce przez skarżącego i pozbycie się konkurenta. Tego rodzaju działanie nie uzasadnia, w ocenie skarżącego, interesu prawnego wnioskodawcy, lecz jest oparte na przesłankach ekonomicznych. Wnioskodawca nie posiada interesu prawnego również dlatego, że jego zgłoszenie obejmuje inne klasy towarów niż zarejestrowane przez skarżącego. Zgłoszenie wnioskodawcy obejmuje towary w klasie 9, 12, 25, 28 i 41 – "usługi w zakresie szkoleń, w zakresie użytkowania sprzętu do ćwiczeń", a żąda on unieważnienia prawa skarżącego w całości. Nie ubiega się natomiast, zdaniem skarżącego, o ochronę znaku w zakresie usług, dla których został zarejestrowany znak uprawnionego. Znak zarejestrowany przez skarżącego obejmuje bowiem usługi w klasie 42 (obecnie klasa 41) takie jak: "odnowa biologiczna Fitness w tym: gimnastyka aerobowa, rekreacyjna i lecznicza na rowerach stacjonarnych i tradycyjnych, rehabilitacja ruchowa dla osób o różnych schorzeniach oraz trening sportowy i trening rekreacyjny". W związku z powyższym żądanie unieważnienia znaku mogłoby być uzasadnione jedynie w stosunku do usług w zakresie szkolenia w klasie 41.
Interesu prawnego, w ocenie skarżącego, wnioskodawca nie może także wywodzić z art. 142a ust. 1 i 5 w związku z art. 107 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz. Urz. WE Nr L 11 z 14 stycznia 1994 r. ze zm.), albowiem wcześniejsze prawo krajowe nie może być podważane przez właścicieli wspólnotowych znaków towarowych, natomiast w przypadku wystąpienia kolizji uprawniony może dochodzić swoich praw w postępowaniu sądowym na podstawie art. 106 i art. 107 w/w rozporządzenia.
Zdaniem skarżącego nietrafny jest zarzut naruszenia praw autorskich, albowiem słowo [...] jest słowem powszechnie używanym w języku angielskim i nie mogą w stosunku do niego przysługiwać prawa autorskie także dlatego, że nie spełnia ono wymagań utworu w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Natomiast prawa autorskie wnioskodawcy do metody ćwiczeń mogą, w ocenie skarżącego, stanowić jedynie przedmiot postępowania w sprawie o naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Dlatego także zarzut naruszenia art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t. skarżący uznał za nietrafny, a publikacje przedłożone do akt i wydane na terytorium USA nie można uznać za dowody, jako że zostały wydane po 1998 r., tj. po dacie zgłoszenia znaku przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wnosił o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 75 kpa organ administracji stwierdził, iż wbrew twierdzeniom skarżącego jego pełnomocnik nie zgłosił w postępowaniu administracyjnym tego dowodu oraz nie wskazał zasadności jego przeprowadzenia. Zdaniem organu skarżący nie podniósł w skardze żadnych nowych okoliczności, które nie były przedmiotem rozpoznania w postępowaniu administracyjnym. Za niezrozumiałe organ administracji uznał zarzuty zastosowania lub niezastosowania przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Kodeksu cywilnego lub art. 11 u.z.t., bowiem zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. urząd rozpoznawał sprawę w postępowaniu spornym będąc związany granicami wniosku i powołaną przez wnioskodawcę podstawa prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.
Stosownie do przepisu art. 164 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej powoływanej jako p.w.p. - prawo z rejestracji znaku towarowego może być unieważnione, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. W myśl art. 255 ust. 1 ww. ustawy, sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego rozpatruje Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego. Zgodnie z art. 315 ust. 3 powołanej ustawy, ustawowe warunki wymagane do uzyskania rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego do rejestracji. W przedmiotowej sprawie znak towarowy słowny [...] został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] lutego 1998 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) – dalej określanej jako u.z.t.
W związku z powyższym podstawę prawną rozstrzygnięcia skargi na decyzję o unieważnieniu przedmiotowego prawa z rejestracji znaku towarowego [...] winny stanowić unormowania tej ustawy. Ponadto ustawa ta określa ogólną regułę, według której do postępowania przed Urzędem Patentowym w sprawach znaków towarowych stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy o znakach towarowych stanowią inaczej (art. 37 u.z.t.). Przepisy ustawy o znakach towarowych nie definiują na własny użytek pojęcia interesu prawnego i dlatego w postępowaniu dotyczącym znaków towarowych w tym zakresie ma wprost zastosowanie przepis art. 28 k.p.a., według którego stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z podobną sytuacją mamy do czynienia w ustawie - Prawo własności przemysłowej. Wnioskować o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy może każdy, kto ma w tym interes prawny (art. 164 p.w.p.), a do postępowania spornego, w którym taki wniosek jest rozpoznawany, mają odpowiednie zastosowanie (z pewnymi wyłączeniami) przepisy k.p.a. (art. 256 ust. 1 p.w.p.).
W świetle ustalonego orzecznictwa w sprawach o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego Urząd Patentowy, a także i sąd administracyjny, kontrolujący decyzję wymienionego organu, jest związany zakresem żądania wnioskodawcy, co odnosi się w szczególności do wskazanej podstawy prawnej (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 3446/01, ONSA 2003/1/27 z glosą aprobującą M. Kępińskiego; OSP 2004/1/11). Jako podstawę prawną wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego [...], zostały wskazane przez spółkę M., Inc. oraz w decyzji Urzędu Patentowego RP przepisy art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t. w związku z art. 315 ust. 3 i art. 164 p.w.p.
Wnioskująca o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...], zarejestrowany przez skarżącego, uzasadniając swój interes prawny powoływał się na fakt zgłoszenia do rejestracji w Polsce znaku towarowego [...] za nr [...]. Znak ten spółka M., Inc. już uprzednio zarejestrowała w wielu państwach na świecie, w tym również w Europie także z pierwszeństwem przed zgłoszeniem przez skarżącego tego znaku w Polsce. W związku więc z rejestracją na terenie kraju spornego znaku przez skarżącego, spółka nie mogąc dokonać jego rejestracji w Polsce, wskazała na interes prawny, w postępowaniu o unieważnienie prawa skarżącego, wywodzący się z art. 142a ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz. Urz. WE Nr L 11 z 14 stycznia 1994 r. ze zm.). Przepis ten rozporządzeniem Rady (WE) Nr 422/2004 z dnia 19 lutego 2004 r. zmieniającym rozporządzenie Rady (WE) Nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego otrzymał nową numerację jako art. 159a. Stosownie do powołanego przepisu (art. 142a ust. 1 obecnie art. 159a ust. 1 rozporządzenia) od dnia przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (dalej jako nowe Państwo/Państwa Członkowskie), wspólnotowy znak towarowy zarejestrowany lub zgłoszony zgodnie z niniejszym rozporządzeniem przed dniem przystąpienia uległ rozszerzeniu na terytorium tych Państw Członkowskich, tak aby wywierał taki sam skutek w całej Wspólnocie. Natomiast zgodnie z ust. 5 art. 142a (obecnie art. 159a ust. 5) ww. rozporządzenia, używanie wspólnotowego znaku towarowego, o którym jest mowa w ust. 1, może być zakazane zgodnie z art. 106 i 107, jeżeli wcześniejszy znak towarowy lub inne wcześniejsze prawo zostało zarejestrowane, zgłoszone lub nabyte w dobrej wierze w nowym Państwie Członkowskim przed dniem przystąpienia tego państwa; lub - jeśli ma to zastosowanie - ma datę pierwszeństwa wcześniejszą od dnia przystąpienia tego państwa.
Rzeczypospolita Polska podpisała w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. Traktat o przystąpieniu do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r. i w związku z tym, stosownie do ww. art. 142a (obecnie art. 159a) ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, zarejestrowany przez spółkę M., Inc. znak towarowy [...], jako znak wspólnotowy, uległ rozszerzeniu na terytorium Polski, przez co należy rozumieć, iż znak ten wywiera na terytorium kraju taki sam skutek, jak w całej Wspólnocie. Używanie tego znaku przez spółkę M., Inc., na terytorium Polski, mogłoby zostać zakazane jedynie pod warunkiem, gdyby skarżący spełnił warunek jego rejestracji lub zgłoszenia w dobrej wierze przed datą przystąpienia Polski do UE [art. 142a (art. 159a) ust. 5 w związku z art. 107 ust. 1 ww. rozporządzenia WE]. Zgłaszając swój znak towarowy [...] za nr [...] spółka M., Inc. zamierza podjąć działalność gospodarczą, między innymi, w zakresie objętym zgłoszeniem przez skarżącego, tak jak działalność tę wykonuje w wielu krajach świata, w tym i w Europie.
W świetle powyższych okoliczności, a także mając na uwadze podane niżej, spółka wykazała, zgodnie z wymaganiami art. 164 p.w.p. i stosownie do art. 28 k.p.a., swój interes prawny w przedmiotowym postępowaniu, opierając swoje żądanie na zarzutach wskazanych w przepisie art. 29 u.z.t. w związku z naruszeniem przez skarżącego przepisów art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t. Spółka dowodziła, iż w dacie rejestracji znaku [...] przez uprawnionego nie zostały spełnione warunki jej zgodności z zasadami współżycia społecznego oraz nie zostały zachowane prawa osobiste lub majątkowe spółki M., Inc.
Skarżący wskazywał na fakt, iż w dacie zgłoszenia przez niego znaku [...] nie obowiązywały przepisy wspólnotowe i ograniczenia z tych przepisów wynikające. Nadto podnosił, iż w postępowaniu administracyjnym nie zastosowano przepisu art. 11 u.z.t. stanowiącym, iż pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego przysługuje według daty zgłoszenia znaku do rejestracji. Należy zatem zauważyć, co do drugiego z zarzutów, iż w hipotezie art. 29 w związku z art. 8 pkt 1 u.z.t., określającej przesłanki unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego, nie mieści się naruszenie zasady pierwszeństwa określonej w art. 11 u.z.t. (wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 lipca 2004 r. – GSK 639/04). Natomiast pierwszy zarzut, nieobowiązywanie przepisów wspólnotowych w dacie rejestracji znaku, należy uznać, w świetle powołanych przepisów rozporządzenia WE za nietrafny wobec naruszenia przez skarżącego zasad współżycia społecznego przy zgłoszeniu i rejestracji znaku [...] i zachowaniem się skarżącego, które można określić jako działaniem w złej wierze.
Pojęcia naruszenia zasad współżycia społecznego i złej wiary nie są tożsame. Wśród określonych w art. 8 ustawy o znakach towarowych przesłanek niedopuszczalności rejestracji znaku nie ma zgłoszenia znaku do rejestracji w złej wierze. Zasady współżycia społecznego są obiektywnym miernikiem oceny i w art. 8 pkt 1 u.z.t. zostały odniesione do samego znaku towarowego, a nie do zachowania podmiotu, zgłaszającego ten znak do zarejestrowania. Niemniej jednak w orzecznictwie sądowym i w doktrynie przyjęto, że przy badaniu naruszenia zasad współżycia społecznego należy brać również pod uwagę elementy podmiotowe. A więc nie tylko znak, ale i określone, naganne zachowania zgłaszającego może przesądzać o zaistnieniu przesłanki z art. 8 pkt 1 tej ustawy. Rozszerzającą interpretację zasad współżycia społecznego należy uznać za uzasadnioną, jeżeli zważy się, że ta ogólna klauzula wyparła w pewnym okresie klauzule przestrzegania zasad dobrych obyczajów, uczciwego obrotu i dobrej wiary. Wzmacnia ją dodatkowo treść art. 24 ust. 4 u.z.t, z którego wynika, że na gruncie tej ustawy zła wiara jest jednak brana pod uwagę jako przesłanka dopuszczalności rejestracji znaku towarowego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 lipca 2003 r. w sprawie II SA 1165/02).
Z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika, że skarżący, przed podjęciem działalności w zakresie prowadzenia ćwiczeń aerobowych, dokładnie i wszechstronnie zapoznawał się ze wszystkimi aspektami tej działalności. Działalnością tą zainteresował się w roku 1997, podczas pobytu w Szwecji, gdzie w czasie następnych wizyt odbył szereg kursów związanych ze spinningiem i zakupił rowery stacjonarne ( pismo skarżącego z dnia [...] sierpnia 2003 r. do pełnomocnika wnioskodawcy). W 1998 roku udał się do USA specjalnie w celu spotkania się z twórcą tej metody aerobowej oraz by odbyć szkolenie w S. w Nowym Meksyku. Proponował twórcy metody aerobowej, zarejestrowanej pod nazwą [...], swoje przedstawicielstwo jego interesów w Polsce, jednakże nie uzyskał zgody. Spinning wprowadził w Polsce w tym samym roku 1998 pod znakiem towarowym [...] celem, jak to określał propagowania, popularyzowania i reklamowania tego treningu. Ze sformułowań tych (zaczerpniętych z ww. pisma skarżącego) wynika, iż w dacie rejestracji znaku towarowego i z chwilą rozpoczęcia działalności pod tym znakiem skarżący zdefiniował cudzą metodą jako opracowaną przez siebie oznaczając ją dodatkowo znakiem jej twórcy [...] jako własnym.
W świetle powyższego nasuwa się uzasadniony wniosek, sprowadzający się do stwierdzenia, iż skarżący z pełną świadomością dokonał rejestracji swojej działalności przy wykorzystaniu cudzego znaku towarowego – znak uprawnionego z rejestracji i znak przeciwstawiony [...] są znakami identycznymi – aczkolwiek podkreślał, że są mu dobrze znane przepisy ustawy o znakach towarowych. S. B. znak towarowy [...] przedłożył do rejestracji nie jako własny oryginalny pomysł, lecz wprost zgłosił znak cudzy i w tym zakresie nie próbował nawet dowodzić, że było inaczej. Nadto, skarżący podejmując działalność pod znakiem należącym do innej osoby, czynił to ze świadomością tego, że narusza prawa osobiste i majątkowe tej osoby i dla tej sytuacji, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, bez znaczenia jest okoliczność, iż w dacie rejestracji znaku przez uprawnionego, spółka nie mogła bezpośrednio dochodzić przeciwko skarżącemu swoich praw z uwagi na okoliczność, iż Polska nie była jeszcze państwem członkowskim Unii. Przyjęta zatem w art. 8 pkt 2 u.z.t. formuła praw osobistych lub majątkowych osób trzecich powinna mieć zastosowanie również do naruszenia praw tych osób jako materialnej przesłanki interesu prawnego, uzasadniającej złożenie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy.
Skarżący kierował do twórcy metody aerobowej, oznaczonej znakiem [...] (właściciela znaku), konkretne żądania finansowe. Mianowicie uzależniał przeniesienie na rzecz M., Inc. znaku towarowego [...], pod warunkiem pokrycia przez spółkę kosztów jakie poniósł w związku z rozpoczęciem działalności spinningowej w Polsce. W odpowiedzi pełnomocnik spółki zaproponował skarżącemu zwrot kosztów związanych z rejestracją znaku, w kwocie 10 000 zł. Skarżący na propozycję tę nie przystał, żądając kwoty 200 000 zł (pismo z dnia [...] listopada 2003 r.), za którą byłby skłonny podpisać umowę o przeniesieniu własności znaku [...] w Polsce na spółkę, następnie (pismem z dnia [...] grudnia 2003 r.) podnosząc swoje żądanie do kwoty 500 000 zł.
Z powyższego wynika, iż skarżący w swoich kontaktach ze spółką zajął pewnego rodzaju stanowisko przetargowe. Żądał pieniędzy za przeniesienie znaku na rzecz M., Inc., pieniędzy za jej znak towarowy, którym spółka ta wypromowała swoją działalność w wielu krajach świata w tym również w Europie. S. B. liczył więc także na to, iż rejestrując znak [...], może w przyszłości stawiać jego właścicielowi określone warunki, czemu dał wyraz w swojej korespondencji ze spółką (pisma kierowane do jej pełnomocników). Nie można zatem przyjąć, iż poza świadomością skarżącego było to, że dokonując rejestracji znaku towarowego [...], nie działał w złej wierze. Należy bowiem zauważyć, iż przesłanką do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy jest jego zgłoszenie w dobrej wierze, natomiast w złej wierze działa ten, kto wie lub ze względów na okoliczności powinien wiedzieć, że prawo mu nie służy. Zgłoszenie znaku w dobrej wierze jest poparte przekonaniem, że działanie to nie stanowi naruszenia uprawnień do znaku osoby trzeciej ( E. Nowińska, U. Romińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej. Przepisy i omówienia, Warszawa 2003). Natomiast fakt poniesienia przez skarżącego kosztów działalności gospodarczej nie może, w rozpoznawanej sprawie, stanowić argumentu uzasadniającego oddalenie wniosku spółki, a w konsekwencji argumentu na uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Uprawniony dokonał rejestracji cudzego znaku [...], oznaczając nim usługi jednorodzajowe, a nawet tożsame, z usługami świadczonymi przez spółkę M., Inc., przy założeniu, którego w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można wykluczyć, że w przyszłości, kiedy dojdzie do konfliktu z właścicielem znaku, może uzyskać pewne ustępstwa finansowe lub faktyczne od M., Inc. w związku z rejestracją jej znaku w Polsce.
To, że zgłoszony zakres działalności przez uprawnionego ze znaku [...] nie pokrywa się w pełni z zakresem tej działalności zgłoszonej przez spółkę w Polsce nie jest argumentem uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej, tym bardziej, że zgłoszenia wspólnotowe właściciela znaku obejmują także działalność zgłoszoną przez uprawnionego. Faktycznie bowiem zasadniczym elementem działalności objętej znakiem [...] jest działalność aerobowa, która jest wykonywana przez odpowiednie ćwiczenia według metody opracowanej przez J. G. Obejmuje ona szkolenia oraz szeroko rozumiane ćwiczenia, w tym opis ich prowadzenia. Jednym z narzędzi do wykonywania tej działalności są rowery (stacjonarne lub turystyczne) określane jako sprzęt, natomiast efekty to rekreacja, odnowa biologiczna, rehabilitacja czy nawet efekt leczniczy. Efekt ten jest osiągany metodami treningowymi opracowanymi przez twórcę metody spinningowej.
W ocenie Sądu orzekającego w sprawie nie powinno również budzić wątpliwości naruszenie przez skarżącego przepisu art. 8 pkt 2 u.z.t. Kiedy bowiem w roku 1997 po raz pierwszy zapoznał się z metodą aerobową J. G., oznaczoną znakiem [...] i następnie w roku 1998 spotkał się osobiście z twórcą tej metody informując go o zamiarze wykorzystania jego metody ćwiczeń w Polsce, metoda ta byłą już opublikowana i zarejestrowana. Jak wynika bowiem z akt sprawy w roku 1996 J. G., jako twórca, zarejestrował prawa autorskie na rzecz M., Inc. pod nazwą utworów "Podręcznik instruktażowy Johnny G. Spinning" Spis treści oraz Podręcznik I etapu, a także "Podręcznik instruktażowy Johnny G. Spinning" Podręcznik II etapu. Zatem rejestrując w Polsce swoją działalność pod znakiem towarowym [...] skarżący rozpoczął jej wykonywanie z wykorzystaniem praw majątkowych i osobistych twórcy tej metody, czemu sam skarżący nie zaprzecza, by rozpoczynając działalność nie korzystał z metod ćwiczeniowych, określonych jako metody spinningowe J. G. oznaczone znakiem towarowym [...].
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.