VI SA/Wa 2305/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2014-02-06
NSAinneŚredniawsa
gry hazardoweautomaty do gierjednostka badającaupoważnieniecofnięcie upoważnieniainteres prawnystrona postępowaniaOrdynacja podatkowabezstronnośćkontrola administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie Ministra Finansów odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia jednostce badającej, uznając, że spółka nie posiadała interesu prawnego do zainicjowania takiego postępowania.

Spółka "B." złożyła skargę na postanowienie Ministra Finansów odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia Izbie Celnej w B. upoważnienia do badań technicznych automatów do gier. Spółka argumentowała, że posiada interes prawny do zainicjowania takiego postępowania, kwestionując bezstronność jednostki badającej. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że spółka nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej, a postępowanie w sprawie cofnięcia upoważnienia może być zainicjowane wyłącznie przez Ministra Finansów.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez "B." Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Finansów, które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia Izbie Celnej w B. upoważnienia do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Spółka wnioskowała o cofnięcie upoważnienia, podnosząc zarzuty dotyczące braku bezstronności jednostki badającej. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że spółka nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej, a postępowanie w sprawie cofnięcia upoważnienia może być zainicjowane jedynie przez Ministra Finansów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że spółka nie wykazała interesu prawnego do zainicjowania postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia jednostce badającej. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o grach hazardowych nie przewidują uprawnień dla podmiotów eksploatujących automaty do zainicjowania takiego postępowania ani do udziału w nim. Sąd podzielił stanowisko organu, że potencjalny interes ekonomiczny skarżącej nie nadaje jej przymiotu strony w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej. Sąd stwierdził również, że zarzuty dotyczące braku bezstronności jednostki badającej mogą być podnoszone w innych, właściwych postępowaniach, a instytucja wyłączenia pracownika stanowi procesową gwarancję bezstronności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot taki nie posiada interesu prawnego do zainicjowania postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia jednostce badającej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o grach hazardowych nie przyznają podmiotowi eksploatującemu automaty uprawnienia do zainicjowania postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia jednostce badającej. Interes prawny musi być konkretny i bezpośredni, a potencjalny interes ekonomiczny nie nadaje przymiotu strony w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.g.h. art. 23f § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

Określa warunki, jakie musi spełniać jednostka badająca, aby uzyskać upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

u.g.h. art. 23f § ust. 5

Ustawa o grach hazardowych

Reguluje tryb cofania upoważnienia jednostce badającej, wskazując na obligatoryjne i fakultatywne podstawy.

o.p. art. 133 § § 1

Ordynacja podatkowa

Definiuje pojęcie strony w postępowaniu podatkowym, wymagając posiadania interesu prawnego.

o.p. art. 165a § § 1

Ordynacja podatkowa

Reguluje odmowę wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną.

Pomocnicze

u.g.h. art. 23b § ust. 3

Ustawa o grach hazardowych

Dotyczy terminu przeprowadzenia badania sprawdzającego.

u.g.h. art. 23b

Ustawa o grach hazardowych

Dotyczy badania sprawdzającego automatów do gier.

u.g.h. art. 23 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

Podstawa prawna, z której skarżąca wywodziła interes prawny.

u.g.h. art. 23 § ust. 2

Ustawa o grach hazardowych

Podstawa prawna, z której skarżąca wywodziła interes prawny.

o.p. art. 165 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy wszczęcia postępowania na żądanie strony.

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada praworządności.

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

o.p. art. 233 § § 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna postanowienia Ministra Finansów.

o.p. art. 239

Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna postanowienia Ministra Finansów.

o.p. art. 262 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy kary porządkowej.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie wykazała interesu prawnego do zainicjowania postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia jednostce badającej. Postępowanie w sprawie cofnięcia upoważnienia jednostce badającej może być zainicjowane wyłącznie przez Ministra Finansów. Potencjalny interes ekonomiczny skarżącej nie nadaje jej przymiotu strony w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Skarżąca posiada interes prawny uzasadniający wszczęcie na jej wniosek postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badającej upoważnienia. Czynność upoważnienia jednostki badającej Ministra Finansów odnosi się do skarżącej w rozumieniu art. 133 § 1 ordynacji podatkowej. Minister Finansów nie zbadał wszechstronnie legitymacji procesowej skarżącej. Organ naruszył zasady praworządności i zaufania do organów państwa. Art. 23f ust. 5 ustawy o grach hazardowych nie wyłącza prawa skarżącej do zainicjowania postępowania.

Godne uwagi sformułowania

dla przyjęcia czy dany podmiot jest stroną postępowania podatkowego nie wystarczy wykazanie, że jest on jednym z podmiotów prawa podatkowego i podkreślił, iż niezbędnym jest spełnienie drugiego kryterium, którym jest posiadanie interesu prawnego, przy czym musi to być interes prawny danego podmiotu. nie można jej w związku z tym przypisać przymiotu strony, należało zatem odmówić wszczęcia postępowania. nie można jej w związku z tym przypisać przymiotu strony, należało zatem odmówić wszczęcia postępowania. Byłoby to bowiem – w płaszczyźnie wykładni celowościowej – oddanie podmiotowi eksploatującemu automaty uprawnień do wyznaczania podmiotów, których opinia przesądza o możliwości eksploatacji tych automatów. potencjalne istnienie interesu faktycznego (ekonomicznego) nie nadaje skarżącej przymiotu strony w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej.

Skład orzekający

Danuta Szydłowska

sprawozdawca

Małgorzata Grzelak

sędzia

Urszula Wilk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów posiadających interes prawny do zainicjowania postępowania w sprawach dotyczących uprawnień jednostek badających w obszarze gier hazardowych oraz interpretacja art. 133 Ordynacji podatkowej w kontekście braku interesu prawnego podmiotu eksploatującego automaty."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o grach hazardowych i nie może być bezpośrednio stosowane do innych obszarów prawa bez uwzględnienia odmiennych regulacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i hazardowym ze względu na precyzyjną analizę pojęcia interesu prawnego i legitymacji procesowej w specyficznym kontekście administracyjnym.

Czy firma może decydować, kto bada jej automaty? Sąd rozstrzyga o granicach interesu prawnego.

Sektor

gry hazardowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2305/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak
Urszula Wilk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1886/14 - Wyrok NSA z 2016-05-31
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 23f, art. 23b ust. 3.
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Dz.U. 2012 poz 749
art. 133, art. 165a.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi "B." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badającej upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier oddala skargę
Uzasadnienie
VI SA/Wa 2305/13
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Minister Finansów, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239, art. 133 i art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. Nr 749, poz. 60 ze zm.), oraz art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia B. Sp. z o. o. z siedzibą w B. przy ul. [...], utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] kwietnia 2013 r. odmawiające B. Sp. z o.o. wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badającej Izbie Celnej w B. upoważnienia do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy przedstawił szczegółowo przebieg postępowania w sprawie wskazując m.in, że dnia 14 marca 2013 r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. o cofnięcie Izbie Celnej w B. upoważnienia do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 133 ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny a także osoby trzecie o których mowa w art. 110- 117a, "które z uwagi na swój interes" prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.
Uznając zarzut naruszenia art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej za bezzasadny Minister wskazał że z treści przywołanego przepisu wynika, iż dla przyjęcia czy dany podmiot jest stroną postępowania podatkowego nie wystarczy wykazanie, że jest on jednym z podmiotów prawa podatkowego i podkreślił, iż niezbędnym jest spełnienie drugiego kryterium, którym jest posiadanie interesu prawnego, przy czym musi to być interes prawny danego podmiotu.
Zdaniem organu wnioskująca nie wykazała interesu prawnego w przedmiotowej sprawie i nie można jej w związku z tym przypisać przymiotu strony, należało zatem odmówić wszczęcia postępowania. Stosownie do art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165a, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Na poparcie swojej argumentacji organ powołał się na stanowisko orzecznictwa wskazując na konkretnie wymienione wyroki.
Odnosząc się do stanowiska reprezentowanego przez spółkę organ stwierdził, że art.23b ustawy z dnia 9 listopada 2009 r. O grach hazardowych dający naczelnikowi urzędu celnego prawo do żądania poddania automatu do gier badaniu sprawdzającemu, np. w jednostce badającej Izbie Celnej w B. , nie może być uznany za podstawę wykazania jej interesu prawnego w sprawie dotyczącej upoważnienia jednostki badającej albowiem z wymienionego powyżej przepisu wynika, że Spółka może mieć przymiot strony w postępowaniu dotyczącym zarejestrowanego, na jej rzecz automatu do gier i w tym postępowaniu może podnosić kwestie, które w jej ocenie mogą mieć znaczenie dla realizacji gwarancji bezstronności organu prowadzącego postępowanie. Natomiast nieuprawnione jest wywodzenie interesu prawnego z ww. przepisu w postępowaniu w sprawie upoważnienia jednostki badającej. Również kwestia kosztów przeprowadzonych badań dotyczy badania konkretnego automatu, w której to sprawie, jak wskazuje sama Spółka, toczy się odrębne postępowanie.
Organ stwierdził, że z brzmienia przepisów ustawy o grach hazardowych wynika, że stroną postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier jest podmiot, który uprzednio uzyskał takie upoważnienie. Art. 23f ust. 5 w/w ustawy nie daje zatem podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia jednostce badającej na wniosek Spółki.
Niezależnie od powyższego Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2013 r., iż podnoszone zarzuty braku bezstronności jednostki badającej Izby Celnej w B. , nie są poparte konkretnymi faktami, a jedynie subiektywnymi wątpliwościami.
Dodał, iż fakt prowadzenia przez jeden z organów Służby Celnej innych postępowań, nie może być uznany z góry za brak bezstronności. Jak uznał NSA w wyroku z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt I GSK 246/09: "(...) Prowadzenie innych postępowań, nawet dotyczących takiego samego towaru, samo w sobie nie skutkuje brakiem bezstronności, który uzasadniałby wyłączenie takich funkcjonariuszy od udziału w przedmiotowym postępowaniu (...)"
Minister wskazał także, iż procesową gwarancję bezstronności organu w prowadzonym postępowaniu stanowi instytucja wyłączenia uregulowana w Ordynacji podatkowej. Strona może zatem, jeśli uzna to za zasadne, wystąpić z żądaniem wyłączenia pracownika czy też funkcjonariusza celnego od udziału w danym postępowaniu.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. Sp. z o.o., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Podniosła zarzut naruszenia:
przepisów postępowania tj.
-art. 133 § 1 ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje status strony postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badającej upoważnienia do przeprowadzania badań sprawdzających, o których mowa w art. 23b ustawy o grach hazardowych, w sytuacji gdy
a. skarżąca posiada interes prawny uzasadniający wszczęcie na jej wniosek postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badającej upoważnienia,
b. czynność upoważnienia jednostki badającej Ministra Finansów odnosi się do skarżącej w rozumieniu art. 133 § 1 ordynacji podatkowej,
-art. 165 § 1 oraz art. 165a § 1 ordynacji podatkowej poprzez odmowę wszczęcia postępowania pomimo niezbadania w sposób wszechstronny legitymacji procesowej skarżącej do żądania wszczęcia postępowania co wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia,
-art. 120, art 121 § 1, art. 122 poprzez niepełną analizę statusu skarżącej pod kątem wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 133 § 1 ordynacji podatkowej,
oraz prawa materialnego tj. art. 23f ust. 5 ustawy o grach hazardowych poprzez uznanie, że brzmienie ww. przepisu wyłącza prawo skarżącej do zainicjowania postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia jednostce badającej do prowadzenia badań sprawdzających.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty wywodząc m.in., iż posiada interes prawny albowiem prowadzi działalność gospodarczą regulowaną ustawą o grach hazardowych. Podniosła, że posiada uzasadnione wątpliwości dotyczące zgodności z prawem wyznaczenia jako jednostki badającej instytucji funkcjonującej w ramach Izby Celnej w B. Przepisem prawa materialnego, na którym opiera swój wniosek, oraz z którego wywodzi interes prawny do zainicjowania postępowania, jest art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych.
Skarżąca wyraziła przekonanie, że wskazana jednostka badająca nie spełnia wszystkich warunków z art. 23f ust. 1 ustawy o grach hazardowych w związku z czym nie powinien jej przysługiwać status jednostki badającej. Dodała że działalności Laboratorium Celnego, działającego w strukturze organizacyjnej podległej Dyrektorowi Izby Celnej w B. , jest sprzeczna z wymienionymi we wniosku skarżącej przepisami ustawy o Służbie Celnej.
Powyższe okoliczności, jak również posiadane przez skarżącą informacje dotyczące założeń Służby Celnej związanych z regulacją obszaru gospodarczego urządzania gier na automatach do gier o niskich wygranych - oparte na doświadczeniach skarżącej zgromadzonych w trakcie obecnie prowadzonych postępowań administracyjnych, oraz karnoskarbowych prowadzonych z naruszeniem procesowych praw skarżącej - uzasadniają konieczność podjęcia przez upoważniony organ działań w celu doprowadzenia do weryfikacji statusu Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w B. jako jednostki badającej.
W ocenie skarżącej badanie automatu, będącego jej własnością, przez jednostkę badającą, której taki status nie powinien przysługiwać, prowadzi do stanu, w którym wynik przeprowadzonego badania można zakwestionować i uznać jako nierzetelny. Tak uzyskany wynik badania nie może stanowić podstawy decyzji administracyjnej. Oparcie decyzji administracyjnej na nierzetelnym wyniku badania przeprowadzonego przez jednostkę zależną, oraz niespełniającą warunków wskazanych w art. 23f ust. 1 może prowadzić do szkody majątkowej po stronie skarżącej powstałej na skutek przymusowego wyłączenia danego urządzenia z użytkowania.
Skarżąca wywodziła, że z brzmienia art. 23f ust.5 ustawy o grach hazardowych nie płynie wniosek, wedle którego postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia nie można wszcząć na skutek żądania strony złożonego w trybie art. 165 ordynacji podatkowej.
Dodała, że tytułem sankcji za nieprzekazanie automatu do badania sprawdzającego Naczelnik Urzędu Celnego może nałożyć karę porządkową w trybie art. 262 § 1 ordynacji podatkowej. Interes prawny uzasadniający przyznanie skarżącej statusu strony wyraża się również poprzez jej interes majątkowy.
Zdaniem skarżącej wykazała, że posiada legitymację czynną w postępowaniu a organ obowiązany był do wszczęcia postępowania.
Wskazała także, że art 133 § 1 ordynacji podatkowej nie nawiązuje do interesu prawnego. W niniejszym postępowaniu interes faktyczny skarżącej polega na wydaniu przez Ministra Finansów decyzji, w skutek której nie zostanie przymuszona do przekazania urządzenia nieprawidłowo ustanowionej jednostce badającej.
Ponadto swoim postępowaniem organ naruszył zasadę praworządności oraz zaufania do organów państwa, która wynika z art. 2 Konstytucji RP. Działania organu powinny się opierać na normach prawnych ale także organ powinien reagować na sygnalizowane naruszenia prawa. Z przywołaną zasadą nie można pogodzić zachowania organu, w którym w odpowiedzi na wskazane naruszenia przepisów prawa ogólnie- obowiązującego nie podejmuje żadnych czynności i bez wskazania przyczyn odnoszących się do indywidualnej sytuacji skarżącej odmawia wszczęcia postępowania w sprawie.
W ocenie skarżącej organ poprzez niepełną analizę sytuacji strony, w kontekście art. 133 ordynacji podatkowej, odmówił jej przymiotu strony postępowania. Poprzez niepogłębioną wykładnię art. 23f ust. 5 ustawy o grach hazardowych organ uznał również, że skarżącej nie przysługuje prawo wnoszenia o wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia jednostce badającej do prowadzenia badań.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Minister Finansów nie rozpatrzył kompleksowo sytuacji prawnej skarżącej odnosząc się lakoniczne do podniesionych argumentów nie rozpoznał sprawy merytorycznie.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Istotą sporu w niniejszej w sprawie jest, czy w zaistniałym, bezspornym stanie faktycznym, skarżącej przysługuje legitymacja czynna do spowodowania wszczęcia przez Ministra Finansów postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badającej – Izbie Celnej w B. upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779) dodała do ustawy o grach hazardowych art. 23a – 23f, regulujące m.in. dwie ważne kwestie, tj. postępowanie rejestracyjne oraz wymagania jakie powinna spełniać jednostka badająca i tryb wydawania (cofania) takiej jednostce upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Należy przypomnieć, że powołane wyżej kwestie były uregulowane w ustawie o grach i zakładach wzajemnych oraz podstawowym brzmieniu ustawy o grach hazardowych w znacznie węższym zakresie.
W stanie prawnym stworzonym przez ustawę o zmianie ustawy o grach hazardowych z dnia 26 maja 2011 r. rozbudowaniu uległy zwłaszcza przepisy regulujące postępowanie związane z rejestracją automatów i urządzeń do gier (tzw. postępowanie rejestracyjne).
Zgodnie z art. 23f ust. 1 "Upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki:
1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement);
2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym;
3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
4) posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności.
Ust. 2. Upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1, w szczególności:
1) certyfikat akredytacji;
2) certyfikaty lub inne dokumenty określające standard przeprowadzanych badań;
3) aktualne zaświadczenia, że osoby wymienione w ust. 1 pkt 3 nie były skazane za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
4) oświadczenia złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej, przez osoby wymienione w ust. 1 pkt 3, że nie pozostają z podmiotem prowadzącym działalność w zakresie gier hazardowych ani z osobami:
a) zarządzającymi takim podmiotem lub go reprezentującymi,
b) będącymi akcjonariuszami (wspólnikami) takiego podmiotu lub jego pracownikami
- w stosunku prawnym lub faktycznym, który może wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności.
Ust. 3. Upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji.
Ust. 4. Odmowa udzielenia upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier następuje w drodze decyzji.
Ust. 5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:
1) cofa upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w przypadku gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1 lub odmówi przeprowadzenia badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b (cofnięcie obligatoryjne)
2) może cofnąć upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, jeżeli jednostka badająca nie przeprowadzi badania sprawdzającego w terminie określonym w art. 23b ust. 3 (cofnięcie fakultatywne).
Ust. 6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.".
Powołane przepisy oznaczają, że jednostka badająca działa na podstawie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, którego udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia określone, wymienione wyżej w ustawie warunki. Upoważnienie udzielane jest na wniosek określonej jednostki badającej, do którego powinny zostać dołączone dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ustawie. I znów, dopiero odmowa udzielenia upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier następuje w drodze decyzji, co zdaje się potwierdzać wniosek organu, że wyrażenie zgody w tej kwestii nie ma postaci indywidualnego aktu administracyjnego i ma charakter czynności materialno-technicznej. Wniosek ten zdaje się również potwierdzać sposób podania przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wiadomości publicznej wykazu jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, dokonywany na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra.
Odnosząc ustalenia zawarte w omawianym przepisie do rozpatrywanej sprawy, należy zauważyć, że do dokumentów, które powinny zostać dołączone do wniosku jednostki badającej o upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, należy m.in. oświadczenia złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej, przez osoby wymienione w ust. 1 pkt 3 (tzn. osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier), że nie pozostają z podmiotem prowadzącym działalność w zakresie gier hazardowych ani z osobami:
a) zarządzającymi takim podmiotem lub go reprezentującymi,
b) będącymi akcjonariuszami (wspólnikami) takiego podmiotu lub jego pracownikami
- w stosunku prawnym lub faktycznym, który może wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności.
Z powołanych przepisów ustawy o grach hazardowych wynika, że podstawowe kryteria udzielenia upoważnienia jednostce badającej odnoszą się przede wszystkim do poziomu jej fachowości (art. 23f ust. 1 pkt 1 i 2), z drugiej zaś strony – do jej bezstronności, wyrażającej się głównie w autonomii względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, mającej konkretny wymiar podmiotowy (zakaz określonych relacji).
Udzielenie przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych upoważnienia odpowiedniej jednostce badającej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier odbywa się w postępowaniu, w którym uczestniczą wyłącznie dwa podmioty: jednostka badająca, pełniąca funkcję wnioskodawcy, spełniająca określone warunki i ubiegająca się o udzielenie upoważnienia oraz minister właściwy do spraw finansów publicznych, który takiego upoważnienia odpowiedniej jednostce badającej może udzielić – po wykazaniu przez jednostkę badającą, że spełnia ona ustalone w przepisach ustawy i rozporządzenia wymagania i warunki. Jak już wyżej wskazano, udzielenie przez ministra takiego upoważnienia nie jest obligatoryjne, choć odmowa jego udzielenia wymaga formy decyzji administracyjnej, co daje jednostce badającej, która ubiega się o takie upoważnienie, możliwość kontroli rozstrzygnięcia.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że przy udzieleniu przez ministra finansów upoważnienia odpowiedniej jednostce badającej trudno w ogóle mówić o interesie prawnym innych podmiotów, gdyż ich zastrzeżenia z natury rzeczy nie mogą mieć jeszcze charakteru konkretnego i realnego.
Podobnie rzecz się ma w razie cofnięcia jednostce badającej upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, które zgodnie z art. 23f ust. 5 wymaga formy decyzji – zwłaszcza w przypadku cofnięcia obligatoryjnego, gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1 powołanego przepisu lub odmówi przeprowadzenia badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b.
Również w przypadku cofnięcia fakultatywnego, które także wymaga formy decyzji, jeżeli jednostka badająca nie przeprowadzi badania sprawdzającego w terminie określonym w art. 23b ust. 3 ustawy, tzn. w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia, trudno mówić o interesie prawnym podmiotu eksploatującego automat, gdyż badanie automatu następuje na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego. Natomiast podmiot eksploatujący automat ma w tym przypadku interes faktyczny, związany z wyłączeniem automatu; interes ten nie daje jednak podstaw do żądania udziału w sprawie na prawach strony.
Reasumując, w świetle art. 23f ustawy o grach hazardowych upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, udzielane jednostce badającej przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, mają formę czynności materialno-technicznych, dokonywanych w ramach postępowań wewnątrzadministracyjnych, których wyniki, w formie wykazu jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier są podawane do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra. Natomiast w odniesieniu do postępowań, w których zapada odmowa przyznania jednostce badającej tego statusu, jak i do postępowań cofających upoważnienie, ustawa o grach hazardowych wymaga formy decyzji. Za takim rozwiązaniem przemawia przede wszystkim potrzeba kontroli rozstrzygnięć negatywnych – odmawiających przyznania lub cofających uprawnienie.
Wymóg orzekania w powyższych sprawach w formie decyzji nie wpływa jednak na zmianę zakresu podmiotowego tych postępowań. Nadal pozostają to sprawy, w których z założenia uczestniczy minister właściwy do spraw finansów publicznych oraz podmiot, który ubiega się o status jednostki badającej lub któremu taki status cofnięto. Z żadnych przepisów ustawy o grach hazardowych nie wynika bowiem jakiekolwiek uprawnienie dla podmiotu eksploatującego automaty do zainicjowania postępowania w sprawie upoważnienia dla określonej jednostki badającej, udziału w takim postępowaniu czy złożenia wniosku o cofnięcie jednostce badającej takiego upoważnienia. Byłoby to bowiem – w płaszczyźnie wykładni celowościowej – oddanie podmiotowi eksploatującemu automaty uprawnień do wyznaczania podmiotów, których opinia przesądza o możliwości eksploatacji tych automatów.
Dla Sądu nie ulega wątpliwości, że w tych wszystkich sprawach interes faktyczny podmiotów eksploatujących automaty, zainteresowanych ich rejestracją, może być silnie zarysowany i powiązany z ich interesem ekonomicznym. Sąd podziela jednak stanowisko organu, że powołując się na obowiązujące przepisy prawa, przyjętą linię orzecznictwa oraz literaturę przedmiotu skarżąca nie przytoczyła konkretnego przepisu prawa materialnego, będącego podstawą do wykazania jej interesu prawnego do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem. W szczególności interes prawny nie może być rozumiany, tak jak tego chce skarżąca m.in. jako bycie stroną w postępowaniach w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatów do gier o niskich wygranych. Ewentualne zarzuty, w tym co do przeprowadzonych badań, będą mogły być podniesione i ocenione przez organ podatkowy w tym postępowaniu. Z drugiej strony potencjalne istnienie interesu faktycznego (ekonomicznego) nie nadaje skarżącej przymiotu strony w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, Minister prawidłowo uznał, że postępowanie w sprawie cofnięcia upoważnienia, udzielonego przez niego jednostce badającej, zainicjowane może być wyłącznie przez ten organ.
Sąd podziela też ocenę organu, że fakt prowadzenia przez Dyrektora Izby Celnej w B. innych postępowań w sprawie automatów do gier, nie świadczy o braku bezstronności jednostki badającej - Izby Celnej w B. . W przeciwieństwie do stanowiska skarżącej Sąd zgadza się organem, że procesową gwarancję bezstronności organu w prowadzonym postępowaniu stanowi instytucja wyłączenia pracownika uregulowana w Ordynacji podatkowej. Spółka ma bowiem prawo, jeśli uzna to za zasadne, do wystąpienia w postępowaniach, w których jest stroną z żądaniem wyłączenia pracownika czy też pracownika lub funkcjonariusza Służby Celnej od udziału w danym postępowaniu (tak też tut. Sąd w wyrokach z dnia 3 kwietna 2013 r. sygn. VI SA/Wa 1754/12, 19 stycznia 2013 r. sygn. VI SA/Wa 2082/12 ).
W tej sytuacji należy podzielić stanowisko Ministra Finansów, iż w rozpatrywanej sprawie postępowanie nie mogło być wszczęte na wniosek skarżącej. A zatem organ prawidłowo zastosował art. 165 a ustawy ordynacji podatkowe i podjęte rozstrzygniecie jest zgodne z prawem.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI