VI SA/WA 2304/24

VI SA/Wa 2304/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula.
Grzegorz Nowecki /sprawozdawca/
Honorata Łopianowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6174 Sędziowie i asesorzy sądowi
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 217
art.41 ust.4, 8 i 9
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Honorata Łopianowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Asesor WSA Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 stycznia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów aplikacji sędziowskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] maja 2024 r., Minister Sprawiedliwości (dalej "organ") działając na podstawie art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2022 r. poz. 217, ze zm.; dalej: "u.k.s.s.p.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania M. M. (dalej "skarżąca") od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] marca 2024 r., nr [...], w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów aplikacji sędziowskiej - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca została skreślona z listy aplikantów [...] rocznika aplikacji sędziowskiej na mocy decyzji z dnia [...] marca 2024 r., nr [...], Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wobec dwukrotnego uzyskania przez aplikantkę oceny negatywnej ze sprawdzianu po 8 zjeździe, co skutkowało niezaliczeniem sprawdzianu.
Od przedmiotowej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, w którym wniosła o uznanie sprawdzianu poprawkowego za nieważny oraz o uchylenie decyzji w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów i umorzenie postępowania w tym przedmiocie. Ponadto wniosła o zobowiązanie organu I instancji do umożliwienia jej przystąpienia do tego sprawdzianu z [...] rocznikiem aplikacji sędziowskiej.
Decyzją z dnia [...] maja 2024 r., nr [...], Minister Sprawiedliwości nie uwzględnił odwołania skarżącej.
Organ II instancji nie uznał za wiarygodne wyjaśnień skarżącej, która twierdziła, że materiały pozjazdowe przesłane po zajęciach wprowadziły ją w błąd, co do zasad stosowania przepisu art. 4 § 1 k.k., co w konsekwencji było przyczyną niezaliczenia przez nią sprawdzianu poprawkowego. Organ wskazał, że przesłane orzeczenia stanowiły tylko materiał szkoleniowy, który miał posłużyć aplikantom do analizy i nauki, a nie stanowić wzorzec czy chociażby wzór rozstrzygnięcia kazusu sprawdzianowego. Organ odwoławczy podkreślił, że zadaniem aplikanta na sprawdzianie było samodzielne zaproponowanie rozstrzygnięcia, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i orzecznictwem, a w przypadku kwestii spornych w orzecznictwie - poprawne i wyczerpujące uzasadnienie zastosowanej wykładni. Nie uznano zatem za usprawiedliwione przekonania skarżącej, że zadanie sprawdzianowe powinno zostać rozstrzygnięte w taki sam sposób, jak w przekazanych materiałach pozjazdowych, bez - w pierwszej kolejności - ustalenia i dogłębnego rozważenia stanu faktycznego zawartego w zadaniu sprawdzianowym.
Organ II instancji, dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził, że doszło do jakichkolwiek uchybień w zakresie szkolenia czy przygotowania aplikantów do sprawdzianu po 8 zjeździe, które mogłyby wskazywać na wprowadzenie ich w błąd co do zasad stosowania i formułowania wyroku łącznego, o czym świadczy chociażby fakt ostatecznego zaliczenia tego sprawdzianu przez pozostałych aplikantów. Szkolenie w przedmiotowym zakresie odbyło się zgodnie z programem aplikacji. Ponadto nie stwierdzono też żadnych naruszeń czy uchybień podczas przeprowadzania sprawdzianu poprawkowego, które uzasadniałyby uznanie go za nieważny.
Minister Sprawiedliwości podkreślił również, że organom I i II instancji nie przysługuje uprawnienie do kwestionowania merytorycznej oceny pracy aplikanta dokonanej przez komisję sprawdzianową, która ma wyłączną kompetencję w tym zakresie. Przesądza o tym brzmienie § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 lutego 2018 r. w sprawie odbywania aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej (Dz.U. z 2022 r. poz. 355, dalej jako: "rozporządzenie"), który to przepis nie przewiduje odwołania od oceny ze sprawdzianu.
Pismem z dnia 7 czerwca 2024 r., skarżąca wniosła skargę na decyzję z dnia [...] maja 2024 r., podtrzymując wszystkie zarzuty, które podniosła w odwołaniu od decyzji Dyrektora KSSiP z [...] marca 2024 r. o skreśleniu z listy aplikantów [...] rocznika aplikacji sędziowskiej. Jednocześnie wniosła o uchylenie zarówno decyzji organu II instancji, jak i decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania w przedmiocie skreślenia jej z listy aplikantów.
W uzasadnieniu skargi podtrzymała przede wszystkim zarzut naruszenia procedury przeprowadzenia sprawdzianu poprawkowego w dniu [...] stycznia 2024 r., które to naruszenie - w ocenie skarżącej - miało polegać na przekazaniu aplikantom materiałów pozjazdowych, które wprowadziły ją w błąd co do prawidłowego rozwiązania kazusu sprawdzianowego. Skarżąca wskazała, że potraktowała orzeczenia przekazane w tych materiałach jako wzorcowe rozwiązania pod kątem wymogów sprawdzianowych, gdyż nie została poinformowana, aby ich tak nie traktować. Ostatecznie oświadczyła jednak, że podczas sprawdzianu poprawkowego "nie wiedziała, czy ma się kierować wykładnią zaprezentowaną na zajęciach i zaczerpniętą z postanowień Sądu Najwyższego, czy też kierować się materiałami pozjazdowymi". Dodała, że gdyby rozwiązując zadanie sprawdzianowe wybrała inne rozstrzygnięcie, które wedle niej było sprzeczne z materiałami pozjazdowymi, to zaliczyłaby sprawdzian. Podsumowała także, że to właśnie ta kwestia merytoryczna jej pracy przeważyła o ocenie niedostatecznej.
Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie od dotychczasowej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym. Wskazała, że w jej sprawie organ nie dokonał kontroli merytorycznej wystawionych przez komisję ocen pracy sprawdzianowej, podczas gdy w analogicznym postępowaniu w 2023 r. takiej oceny dokonał i jej wynikiem było uchylenie decyzji Dyrektora KSSiP oraz umorzenie postępowania w przedmiocie skreślenia aplikanta z listy aplikantów aplikacji sędziowskiej.
W treści skargi skarżąca zawarła także wniosek o skierowanie w jej sprawie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 193 Konstytucji RP o stwierdzenie konstytucyjności przepisów art. 41 ust. 8 i 9 u.k.s.s.p., które przewidują skreślenie aplikanta sędziowskiego z listy aplikantów w razie niezaliczenia sprawdzianu lub praktyki w toku całej aplikacji.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się uzupełniająco do wywodów skarżącej dotyczących charakteru materiałów pozjazdowych udostępnionych aplikantom przez KSSiP po zajęciach na 8 zjeździe, organ wskazał, że zostały one przesłane skarżącej 14 września 2023 r., czyli zarówno przed terminem przeprowadzenia pierwszego sprawdzianu ([...] października 2023 r.), jak i sprawdzianu poprawkowego ([...] stycznia 2024 r.). Tym samym, już przygotowując się do pierwszego sprawdzianu skarżąca powinna była stwierdzić - zgodnie z jej aktualnymi wywodami - że przekazane materiały są dla niej niejednoznaczne lub wprowadzające w błąd. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika natomiast, aby skarżąca próbowała wyjaśnić tę kwestię z prowadzącym zajęcia, np. podczas seminarium przed sprawdzianem (zajęcia typu E) w dniu [...] października 2023 r. bądź też w trakcie seminarium po sprawdzianie (zajęcia typu H), które dedykowane jest właśnie wyjaśnianiu wszelkich wątpliwości aplikantów związanych z materią będącą przedmiotem danego sprawdzianu.
Organ podniósł, że z oceny pracy sprawdzianowej skarżącej zawartej w arkuszu oceny pracy sprawdzianowej z [...] stycznia 2024 r. wynika, że skarżąca zastosowała niewłaściwy stan prawny do rozwiązania zadania sprawdzianowego oraz nie rozumie instytucji wyroku łącznego oraz konstrukcji zbiegu realnego przestępstw.
Członkowie komisji wskazali na liczne błędy w pracy sprawdzianowej oraz szczegółowo uzasadnili przyczyny odjęcia punktów za poszczególne uchybienia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie w niniejszej sprawie od dokonania kontroli merytorycznej wystawionych przez komisję ocen pracy sprawdzianowej, organ podniósł, że wbrew twierdzeniom skarżącej, stan faktyczny spraw, w których Minister Sprawiedliwości rozstrzygał odwołania od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sadownictwa i Prokuratury o skreśleniu z listy aplikantów KSSiP, nie był tożsamy z ustalonym w niniejszej sprawie.
Co więcej Minister Sprawiedliwości nie jest instancją odwoławczą od ocen komisji sprawdzianowych i bynajmniej nie został wyposażony w kompetencje merytorycznej weryfikacji tak tych ocen, jak i samych prac sprawdzianowych. Zatem nawet gdyby w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa korekty takiej w przeszłości dokonał, to nie do przyjęcia pozostawałoby czynienie z takiego wadliwego procedowania praktyki, legitymizowanej brzmieniem przepisu art. 8 § 2 k.p.a.
Co się zaś tyczy wniosku skarżącej o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o dokonanie oceny konstytucyjności przepisów art. 41 ust. 1 pkt 8 i 9 u.k.s.s.p. organ wskazał, że do Ministra Sprawiedliwości dotychczas, tj. od daty wejścia w życie ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwo i Prokuratury, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1139) wprowadzającej powołane przepisy, nie wpływały żadne wystąpienia, które podnosiłyby niekonstytucyjność tych regulacji. Nadto, w polskim porządku prawnym obowiązuje zasada domniemania konstytucyjności uchwalanych aktów prawnych, w tym przywołanej ustawy z dnia 11 maja 2017 r., której to przepisy we wskazanym zakresie nie zostały skutecznie zakwestionowane.
Za bezzasadne organ uznał również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji w zakresie zasad odbywania kształcenia aplikacyjnego przygotowującego do wykonywania zawodu sędziego od zasad kształcenia przygotowującego do wykonywania innego zawodu, np. adwokata, radcy prawnego czy notariusza, nie może być traktowane jako wystarczająca przesłanka powoływania się na naruszenie zasady równości wobec prawa, prawa do nauki czy prawa do dostępu do zawodu.
Pismem z dnia 14 sierpnia 2024 r., skarżąca przedstawiła replikę na odpowiedź na skargę, która to w związku z brakiem nadesłania odpisu, zarządzeniem z dnia 24 października 2024 r., została pozostawiona bez rozpoznania.
Kolejnym pismem z dnia 15 października 2024 r., skarżąca ponownie złożyła replikę na odpowiedź na skargę, w której podniosła, że organy I i II instancji w ogóle nie wypowiedziały się co do prawidłowości materiałów pozjazdowych w kontekście zadania sprawdzianowego na terminie poprawkowym. Wskazała, że organ II instancji stwierdził jedynie wymijająco, że były to niewiążące materiały do analizy i nauki. Przemilczenie prawidłowości tych materiałów świadczy – w ocenie skarżącej- o przyznaniu faktu, że materiały te są sprzeczne z tym co przekazywano na zajęciach i z wymogami zawartymi w arkuszu oceny pracy sprawdzianowej. Zdaniem skarżącej, nie może się również obronić stwierdzenie o niewiążącym charakterze materiałów pozjazdowych, ponieważ na materiałach tych nie ma żadnej informacji na temat tego, aby były to materiały niewiążące. Takie informacje nie były przekazane także aplikantom ani ustnie, ani w mailu z materiałami pozjazdowymi, czego ani organ I instancji ani II instancji nie kwestionował. Sprawdzający pracę poprawkową nie dysponował przesłanym aplikantom komentarzem o prawidłowości rozstrzygnięć zawartych w materiałach pozjazdowych i to z tego powodu sprawdzający błędnie uznał, że zaproponowane przez skarżąca rozwiązanie świadczy o braku zrozumienia problematyki wyroku łącznego.
Skarżąca zwróciła uwagę na stan faktyczny postępowań w przedmiocie skreślenia z listy dwóch aplikantów [...] rocznika aplikacji, który zakończył się umorzeniem postępowania, gdyż dwoje aplikantów na sprawdzianie poprawkowym z wyroku w sprawach karnych otrzymało oceny niedostateczne i tak samo, jak w wypadku skarżącej to kwestia merytoryczna przeważyła według wystawionej przez sprawdzającego punktacji o ocenie negatywnej. Aplikanci ci powołali się na rozwiązanie kazusu nr [...] zaproponowanego w opracowaniu: Prawo karne materialne. Kazusy dla aplikantów, Sędzia Michał Błoński (Wolters Kluwer Polska, wydanie 2, Warszawa 2017 r. – publikacji przewodniczącego komisji sprawdzianowej dedykowanej m.in. dla aplikantów aplikacji sędziowskiej. To rozwiązanie jednak sam przewodniczący komisji uznał za niemodelowe sprawdzając prace poprawkowe. Ostatecznie decyzje organu I instancji w przedmiocie skreślenia aplikantów z listy, organ II instancji umorzył, stwierdzając ,,brak podstaw do wystawienia oceny poniżej 2 punktów" (jest to cytat z tych decyzji - załącznik nr 5). W ocenie skarżącej oznacza to, że organ II instancji dokonał merytorycznej kontroli wystawionych ocen. Skarżąca argumentowała, że uprawnienie do kontroli merytorycznej oraz kontroli formalnej wystawionych aplikantom ocen w ramach ustalania podstawy faktycznej, na której oparta jest odrębna decyzja administracyjna oraz uprawnienie Dyrektora KSSIP do uznania sprawdzianu za nieważny zostało stwierdzone w licznych orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, których istnienie organy I i II instancji w niniejszym postępowaniu zupełnie zignorowały i do których w ogóle się nie odniosły.
Ponadto, skarżąca wyjaśniła, że skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego jest konieczne, ponieważ stwierdzenie niekonstytucyjności art. 41 ust.1 pkt 8 i pkt 9 u.k.s.s.p. w wyroku Trybunału oznacza, że przepis ten, choć nadal pozostaje w obrocie prawnym, jest niezgodny z Konstytucją od samego początku, czyli od daty jego wydania. Jako taki nie może stanowić podstawy prawnej ani aktu administracyjnego, ani innej czynności organu z zakresu administracji publicznej (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2007 r. II OSK 1332/07).
Jednocześnie, skarżąca podniosła, że skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego jest konieczne także z uwagi na doniosłość skutków dla aplikanta skreślanego z listy. Na aplikację sędziowską dostaje się ok. 8-9 % startujących w konkursie wstępnym (ok. 2000 startujących na ok. 180 miejsc), różnice punktowe pomiędzy wynikami kandydatów wynoszą po 0,5 punktu (max. 225 punktów), a miejsca ex aequo wynoszą średnio po kilkanaście pozycji. Sam próg wejścia do Szkoły jest więc postawiony bardzo wysoko.
Skarżąca podkreśliła, że po ukończeniu studiów pracowała jako asystent sędziego oraz redaktor zajmujący się analizami orzecznictwa. Do KSSiP dostała się za kolejnym podejściem, ma za sobą 10 lat systematycznej i wielogodzinnej nauki przepisów, komentarzy, orzecznictwa i literatury prawniczej. Po dostaniu się do KSSiP musiała zrezygnować z pracy zarobkowej w oparciu o umowę o pracę, a Dyrektor KSSIP nie wyraził zgody na kontynuację dodatkowego zatrudnienia o charakterze publicystycznym w oparciu o umowę zlecenia (pisanie tekstów autorskich z zakresu prawa). Do tej pory wysiłki skarżącej były nakierowane przede wszystkim na to, żeby zgromadzić jak najwięcej wiedzy potrzebnej do pełnienia w przyszłości służby na stanowisku sędziego. Nie znalazła w tym czasie stabilnego zatrudnienia, ani nie założyła rodziny. Po skreśleniu z listy aplikantów, skarżąca będzie zobowiązana do zwrotu niemal 100.000 zł. pobranego stypendium, z którego utrzymywała się podczas odbywania aplikacji. Nie ma możliwości odpracowania stypendium pracując w sądownictwie, ponieważ możliwość ta jest przewidziana ustawą wyłącznie dla absolwentów KSSiP.
Skarżąca wskazała również na konieczność udziału Rzecznika Praw Obywatelskich w tym postępowaniu, który jest jej zdaniem uzasadniony w związku z nierównym traktowaniem aplikantów, co szczegółowo uzasadniła w dalszej części pisma procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej P.p.s.a.).
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonych decyzji pod względem ich celowości czy słuszności.
W rozpoznawanej przez Sąd sprawie przede wszystkim nie można podzielić stanowiska organu, że organom I i II instancji nie przysługuje uprawnienie do kwestionowania merytorycznej oceny pracy aplikanta dokonanej przez komisję sprawdzianową, która ma wyłączną kompetencję w tym zakresie, o czym przesądza brzmienie § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 lutego 2018 r. w sprawie odbywania aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej (Dz.U. z 2022 r. poz. 355), który to przepis nie przewiduje odwołania od oceny ze sprawdzianu.
Przepis ten dotyczy bowiem innej kwestii tj. braku bezpośredniego środka odwoławczego od rozstrzygnięć podejmowanych przez członków komisji sprawdzianowej w zakresie wystawionej przez nich oceny i ma w istocie charakter proceduralny, gdyż dotyczy stricte uprawnień komisji sprawdzianowej. Przykładowo nie jest w związku z tym możliwe ubieganie się przez aplikanta o przyznanie mu dodatkowych punktów za rozwiązanie zadania sprawdzianowego, w przypadku jeżeli uzna, że ocena członka komisji była zbyt surowa, a aplikant zasługiwał na wyższą ocenę. W ramach uprawnień komisji sprawdzianowej brak jest bowiem możliwości dodatkowej walidacji wystawionej już raz oceny.
Zarówno analizowany przepis, jak i cała procedura sprawdzianowa określona w cytowanym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 lutego 2018 r. nie zamyka natomiast w żadnym razie drogi do merytorycznego rozpoznania zarzutów aplikanta odnośnie prawidłowości dokonanej oceny sprawdzianu, przez uprawnione do tego organy w odrębnym trybie, tj. procedurze odwoławczej od decyzji o skreśleniu aplikanta z listy aplikantów, jeżeli jego podstawę stanowi negatywny wynik takiego sprawdzianu. Nie można bowiem uznać aby wolą ustawodawcy było pozbawienie możliwości analizy dorobku naukowego aplikanta, którego wyznacznikiem jest ocena ze sprawdzianu, bez merytorycznej weryfikacji.
Zauważyć trzeba, że art. 41 u.k.s.s.p. przewiduje szereg przesłanek skreślenia z listy aplikantów, a każda z nich stanowi autonomiczną podstawę skreślenia aplikanta z listy aplikantów. Ich zastosowanie musi zatem poprzedzić ocena organu co do prawidłowości przyjętego za podstawę skreślenia aplikanta stanu prawnego oraz faktycznego danej sprawy. Jest to niewątpliwie ocena co do meritum sprawy. Oceny takiej nie mogą determinować przepisy rangi wykonawczej, w tym także w zakresie procedury egzaminacyjnej (sprawdzianowej), w związku z brakiem zaliczenia przez aplikanta sprawdzianu, gdyż jego przyczyna może stanowić w tym przypadku istotę sprawy.
Podkreślić należy, że procedura odwoławcza stanowi gwarancję potwierdzenia prawidłowości zastosowania jednej z przesłanek skreślenia aplikanta z listy aplikantów, zaś jej dochowanie przez organ jest niezbędnym ku temu warunkiem. W procedurze tej aplikant może podnosić wszystkie argumenty dotyczące prawidłowości podstaw skreślenia z listy aplikantów, w tym także wyniku egzaminu (sprawdzianu), zaś rolą organu jest ich dogłębna i merytoryczna ocena.
Potwierdza to zresztą dotychczasowa praktyka organu, jak wynika z materiałów rozpoznawanej sprawy, których to rozstrzygnięć co do meritum w sprawach innych aplikantów w podobnym stanie faktycznym i prawnym, Minister Sprawiedliwości nie kwestionuje. Tym bardziej zatem niezrozumiałe pozostaje stanowisko organu w tej sprawie, skoro już w innych prawidłowo odkodował treść obowiązujących w tym zakresie norm prawa i zastosował wykładnię przepisów korzystną dla stron postępowania w sprawach skreślenia z listy aplikantów, w związku z niezaliczeniem okresowego sprawdzianu.
Za uprawnione zatem w tych okolicznościach sprawy należało uznać stanowisko skarżącej odnośnie naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie od dotychczasowej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym, gdyż w jej sprawie organ nie dokonał kontroli merytorycznej wystawionych przez komisję ocen pracy sprawdzianowej skarżącej. Nie dokonał także pełnej oceny wszystkich istotnych okoliczności sprawy naruszając tym samym przepisy postępowania, w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do uzupełnienia postępowania w tym zakresie oraz dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego sprawy. W ocenie tej organ odniesie się także do zarzutu skarżącej odnośnie prawidłowości przekazanych aplikantom materiałów pozjazdowych ([...]-ego zjazdu), w kontekście sposobu rozwiązania przez skarżącą zadania sprawdzianowego na terminie poprawkowym. W szczególności istotne wydaje się stwierdzenie czy materiały te (w tym opisany w nich kazus zastosowania art. 4 § 1 k.k ) miały dla aplikantów jakikolwiek wiążący charakter, skoro zostały przekazane w okresie bezpośrednio poprzedzającym sprawdzian i w związku z tym czy mogły wprowadzić skarżącą w błąd co do kierunku rozwiązania zadania sprawdzianowego oraz czy zaproponowane przez skarżącą rozwiązanie, przy uwzględnieniu kazusu materiałów pozjazdowych, może świadczyć o wystarczającej wiedzy dla zaliczenia przez nią sprawdzianu okresowego.
W pozostałym zakresie Sąd podziela stanowisko organu odnośnie bezzasadności zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów Konstytucji RP w obszarze odbywania kształcenia aplikacyjnego przygotowującego do wykonywania zawodu sędziego oraz kształcenia przygotowującego do wykonywania innego zawodu, np. adwokata, radcy prawnego czy notariusza, nie dostrzegając w tej materii istotnych nierówności w traktowaniu aplikantów w rozumieniu prawa, w tym prawa do nauki czy też prawa dostępu do zawodów prawniczych.
Sąd nie uznał także za uprawniony wniosku skarżącej o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o dokonanie oceny konstytucyjności przepisów art. 41 ust. 1 pkt 8 i 9 u.k.s.s.p., z uwagi na brak ku temu wystarczających przesłanek prawnych.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Sprawa niniejsze została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.