VI SA/Wa 2300/19

VI SA/Wa 2300/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący sprawozdawca/
Danuta Szydłowska
Jakub Linkowski
Symbol z opisem
6255 Pozwolenia i urządzenia radiowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 878/20 - Wyrok NSA z 2023-10-03
Skarżony organ
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1954
art. 188, art. 185 ust. 1, art. 189, art. 183 ust. 4
Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 900
art. 76 par. 1, art. 53a, art. 21 par. 1, art. 47 par. 1, art. 51 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 276
par. 5 ust.1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 2013 r. w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z tytułu rocznej opłaty za prawo do dysponowania częstotliwościami oddala skargę
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej "Prezes UKE" lub "organ") postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", w zw. z art. 206 ust. 1 i art. 188 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1954 z późn. zm.), dalej "p.t.", lub "ustawa – Prawo telekomunikacyjne" po rozpatrzeniu wniosku I. sp. z o.o. (dalej "skarżąca" lub "spółka") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa UKE z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punktach 2, 3 i 4 tego postanowienia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Do wydania postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] czerwca 2009 r. Prezes UKE wydał decyzję nr [...], w której w punkcie I.1. dokonał na rzecz spółki rezerwacji częstotliwości obejmującej kanały o szerokości 8 MHz, z zakresu 470 - 790 MHz, przeznaczonych do świadczenia audiowizualnych usług medialnych, w tym rozprowadzania programów radiofonicznych lub telewizyjnych na obszarze całego kraju, w technologii DVB-H, w radiokomunikacyjnej służbie radiodyfuzyjnej. W punkcie I.2 ww. decyzji organ orzekł, że częstotliwości objęte rezerwacją mogą być wykorzystywane do dnia 31 grudnia 2023 r. W punkcie I.5 decyzji ustalił zaś warunki wydawania pozwoleń radiowych.
Decyzja ta została następnie zmieniona przez decyzje: z dnia [...] września 2009 r. nr [...], z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], z dnia [...] września 2012 r. nr [...], z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...].
W dniu 15 kwietnia 2019 r. spółka wpłaciła na rachunek Urzędu Komunikacji Elektronicznej kwotę 1.972.020,00 zł. Wpłata ta została zaliczona przez organ na zobowiązanie w kwocie 1.972.020,00 zł z tytułu pierwszej raty kwartalnej rocznej opłaty za 2019 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r.
W dniu [...] czerwca 2019 r. Prezes UKE wydał na rzecz spółki decyzję nr [...], w której stwierdził nadpłaty z tytułu rat kwartalnych rocznej opłaty za prawo do dysponowania częstotliwościami (dalej "decyzja stwierdzająca nadpłatę").
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], Prezes UKE wydał na rzecz spółki postanowienie, w którym zaliczył z dniem 19 czerwca 2019 r.:
1. a) nadpłatę w kwocie 1.521.822,00 zł stwierdzoną w punkcie 1 decyzji stwierdzającej nadpłatę oraz b) część oprocentowania w kwocie 490.985,64 zł, orzeczonego w punkcie 2 decyzji stwierdzającej nadpłatę, tj. kwotę 450.198,00 zł, na bieżące zobowiązanie w kwocie 1.972.020,00 zł z tytułu drugiej raty kwartalnej rocznej opłaty za 2019 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., wymagalnej od dnia 15 lipca 2019 r.,
2. część oprocentowania w kwocie 490.985,64 zł, orzeczonego w punkcie 2 decyzji stwierdzającej nadpłatę, tj. kwotę 16.476,36 zł, na bieżące zobowiązanie w kwocie 16.476,36 zł z tytułu rocznej opłaty telekomunikacyjnej za 2019 r., wymagalnej od dnia 2 września 2019 r.,
3. a) część oprocentowania w kwocie 490.985,64 zł, orzeczonego w punkcie 2 decyzji stwierdzającej nadpłatę, tj. kwotę 24.311,28 zł, b) nadpłatę w kwocie 1.486.905,00 zł, stwierdzoną w punkcie 3 decyzji stwierdzającej nadpłatę, a także c) część oprocentowania w kwocie 479.720,36 zł orzeczonego w punkcie 4 decyzji stwierdzającej nadpłatę, tj. kwotę 460.803,72 zł, na bieżące zobowiązanie w kwocie 1.972.020,00 zł z tytułu trzeciej raty kwartalnej rocznej opłaty za 2019 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., wymagalnej od dnia 15 października 2019 r.,
4. a) część oprocentowania w kwocie 479.720,36 zł, orzeczonego w punkcie 4 decyzji stwierdzającej nadpłatę, tj. kwotę 18.916,64 zł, b) nadpłatę w kwocie 1.450.812,00 zł, stwierdzoną w punkcie 5 decyzji stwierdzającej nadpłatę, c) oprocentowanie w kwocie 468.075,67 zł, orzeczone w punkcie 6 decyzji stwierdzającej nadpłatę oraz d) część nadpłaty w kwocie 1.431.980,00 zł, stwierdzonej w punkcie 7 decyzji stwierdzającej nadpłatę, tj. kwotę 34.215,69 zł, na bieżące zobowiązanie w kwocie 1.972.020,00 zł z tytułu czwartej raty kwartalnej rocznej opłaty za 2019 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., wymagalnej od dnia 31 grudnia 2019 r.
Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa UKE nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punktach 2, 3 i 4 sentencji tego postanowienia.
Prezes UKE utrzymał postanowienie w mocy. Wskazał, że zdarzeniami (okolicznościami faktycznymi) mającymi znaczenie prawne dla powstania zobowiązania do uiszczenia rocznej opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością za dany rok kalendarzowy są posiadanie przez zobowiązanego uprawnienia do dysponowania częstotliwością oraz rozpoczęcie się danego roku kalendarzowego. Organ stwierdził zatem, że zobowiązanie z tytułu rocznej opłaty za 2019 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., powstało z dniem 1 stycznia 2019 r.
Natomiast zdarzeniami (okolicznościami faktycznymi) mającymi znaczenie prawne dla powstania zobowiązania do uiszczenia rocznej opłaty telekomunikacyjnej za dany rok kalendarzowy są zaistnienie przesłanki określonej w art. 183 ust. 4 p.t. oraz rozpoczęcie się roku kalendarzowego, za który jest należna roczna opłata telekomunikacyjna. Organ stwierdził zatem, że zobowiązanie z tytułu rocznej opłaty telekomunikacyjnej za 2019 r. powstało z dniem 1 stycznia 2019 r.
Prezes UKE uznał, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem spółki, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, tj. w dniu 19 czerwca 2019 r., bieżącym zobowiązaniem była jedynie druga rata kwartalna rocznej opłaty za 2019 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., natomiast trzecia rata kwartalna oraz czwarta 2019 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami były zobowiązaniami przyszłymi.
Na postanowienie Prezesa UKE spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu naruszenie art. 76 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm.), dalej "o.p." lub "Ordynacja podatkowa", w zw. z art. 188 p.t., poprzez zaliczenie nadpłaty na poczet opłat ("zobowiązań"), które nie były "bieżącymi", ale "przyszłymi", co było nieuprawnione w sytuacji, w której spółka nie złożyła wniosku o takie zaliczenie.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, a także zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną między stronami pozostaje pojęcie "bieżącego zobowiązania" oraz "zobowiązania przyszłego" w rozumieniu art. 76 § 1, Ordynacji podatkowej znajdującego zastosowanie w sprawie na podstawie art.188 p.t. Kwestia ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bowiem, organ uznał, iż zobowiązanie z tytułu telekomunikacyjnej opłaty rocznej za 2019 r. , o której mowa w art.183 ust.1 p.t. oraz trzecia i czwarta rata kwartalna opłaty rocznej za dysponowanie częstotliwością, o której mowa w art.185 ust.1 p.t. są zobowiązaniami bieżącymi, natomiast Spółka uważa, iż są to zobowiązania przyszłe i na ich poczet, organ bez wniosku Strony nie może, zaliczyć nadpłaty wynikającej z decyzji Prezesa UKE z [...] czerwca 2019 r., nr [...] .
Zdaniem Sądu rację w tym sporze należy przyznać organowi z następujących względów.
Zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne (nie podlegającej nowelizacji od dnia wejścia w życie) podmiot, który uzyskał prawo do dysponowania częstotliwością w rezerwacji częstotliwości, uiszcza roczne opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością. Jednocześnie w art. 185 ust. 11 ustawy - Prawo telekomunikacyjne ustawodawca zawarł delegację dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat, o których mowa w ust. 1, oraz do określenia terminów i sposobów ich uiszczania. Dokonana z dniem 1 stycznia 2013 r. nowelizacja tego przepisu była zmianą redakcyjną związaną z modyfikacją art. 185 oraz ograniczającą liczbę czynników, które miały być uwzględniane przy określaniu rocznych opłat. (...) Opłata roczna ze swej natury jest opłatą związaną z rokiem jako okresem czasu. Ustawodawca określając górne limity opłat i ogólne wytyczne do ich określania, upoważnia organy wykonawcze do ich określania w drodze rozporządzenia, a więc dopuszcza możliwość ich różnicowania w poszczególnych latach.(por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 grudnia 2016 r. w sprawie o sygnaturze akt II GSK 1012/15, z 8 grudnia 2017 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 727/16.)
Stosownie zaś do § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 2013 r. w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 276 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie z 6 grudnia 2013 r.", roczną opłatę za prawo do dysponowania częstotliwościami uiszcza się w ratach kwartalnych w wysokości równej 1/4 opłaty rocznej, w terminach do dnia 15 kwietnia, 15 lipca, 15 października i 31 grudnia danego roku.
Natomiast do rocznej opłaty telekomunikacyjnej zastosowanie znajduje art. 183 ust. 1 p.t., zgodnie z którym przedsiębiorca telekomunikacyjny uiszcza roczną opłatę telekomunikacyjną związaną z realizacją zadań w zakresie telekomunikacji przez organy administracji, o których jest mowa w art. 189 p.t. Stosownie do przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2016 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości wskaźnika rocznej opłaty telekomunikacyjnej oraz terminów i sposobu jej uiszczania (Dz. U. z 2016 r., poz. 2017), dalej: "rozporządzenie z dnia 13 grudnia 2016 r.'', roczną opłatę telekomunikacyjną uiszcza się w ratach kwartalnych w wysokości równej 1/4 opłaty rocznej w terminach do końca lutego, maja, sierpnia i listopada danego roku. Przepis § 2 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 13 grudnia 2016 r. stanowi, że roczną opłatę telekomunikacyjną można uiszczać w ratach półrocznych, w wysokości równej ½ opłaty rocznej w terminie do końca lutego i sierpnia, lub jednorazowo do końca sierpnia roku, za który opłata ta jest należna, z zastrzeżeniem ust. 3, natomiast przepis § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia stanowi, że o wyborze sposobu uiszczenia rocznej opłaty telekomunikacyjnej, jednorazowo lub w ratach półrocznych, przedsiębiorca telekomunikacyjny pisemnie zawiadamia Prezesa UKE w terminie do końca lutego danego roku.
Z kolei przepis art. 188 p.t. stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do opłat, o których mowa w art. 183-185, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 5-9 działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa .
Uprawnienia organów podatkowych określone w tych przepisach przysługują Prezesowi UKE. Stąd Sąd posługiwać się będzie terminologią właściwą dla stosunków z zakresu prawa podatkowego.
I tak, w myśl z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej znajdującego zastosowanie w sprawie, w związku z art.188 p.t. nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a Ordynacji podatkowej, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Przepis ten wprowadza ograniczenie swobody dysponowania przez podatnika kwotą podatku nadpłaconego. Zwrot nadpłaty (tym samym umożliwienie podatnikowi dysponowania kwotą nadpłaty i przeznaczenie jej na dowolny cel) dopuszczalny jest jedynie wówczas, gdy na podatniku nie ciąży zaległość podatkowa, odsetki za zwłokę określane decyzją na podstawie art. 53a Ordynacji podatkowej lub bieżące zobowiązania podatkowe. Wynika to z użytego w przepisie art. 76 §1 Ordynacji podatkowej sformułowania "nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu". Oznacza to, że zaliczenie nadpłaty nie zależy od uznania organu podatkowego, ani od dyspozycji podatnika. Podatnik może zadysponować nadpłatą tylko w przypadku zobowiązań przyszłych. Tak więc organ podatkowy zobowiązany jest w każdym przypadku przed zwrotem nadpłaty podatnikowi (tj. przed wypłatą podatnikowi kwoty pieniężnej) sprawdzić stan zaległości i bieżących zobowiązań podatnika oraz czy nie zadysponował on nadpłatą wskazując zobowiązania przyszłe, na poczet których wnosi o jej zaliczenie.
Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-3 oraz § 2 (art. 76 a § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej).
W sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych i bieżących zobowiązań podatkowych organ podatkowy, zgodnie z art. 76 a § 1 Ordynacji podatkowej, wydaje postanowienie, na które służy zażalenie. Dzień wydania postanowienia nie jest jednak dniem zaliczenia nadpłaty. Postanowienie wywołuje bowiem skutek wstecz i jest jedynie formalnym warunkiem zaliczenia tejże nadpłaty. Wydając z urzędu postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych, organ podatkowy stwierdza bowiem jedynie fakt istnienia wierzytelności (nadpłaty i wpłaty) i należności (zaległość podatkowa) strony w określonej dacie oraz fakt ich wygaśnięcia (kompensaty poprzez "zaliczenie") w określonej wysokości. Postanowienie to stanowi rezultat czynności rachunkowo-technicznej odzwierciedlający stan faktyczny istniejący w przewidzianym dniu. Postanowienia takie wydaje się dla wiedzy organu podatkowego oraz podatnika i w celu stworzenia możliwości zweryfikowania stanu faktycznego w tym zakresie, a także wykorzystania w przyszłych rozliczeniach podatkowych. Postanowienie to tylko potwierdza i artykułuje w formie aktu administracyjnego w indywidualnej sprawie, że z mocy prawa, w dacie wynikającej z prawa i wskazanej w tym postanowieniu, nastąpiło zaliczenie określonej kwoty (nadpłaty) na dane zaległości podatkowe lub zobowiązania bieżące lub przyszłe – nie konstytuuje natomiast powyższego stanu prawnego.
Reasumując powyższe jak trafnie zauważono w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowanym w sprawach dotyczących zobowiązań i zaległości podatkowych, powoływanym przez organ, przepisy Ordynacji podatkowej wprowadzają ograniczenie swobody dysponowania przez podatnika kwotą nadpłaconego podatku. Zwrot nadpłaty w pieniądzu (a tym samym umożliwienie podatnikowi dysponowania tą kwotą i przeznaczania jej na dowolny cel) dopuszczalny jest wyłącznie wówczas, gdy na podatniku nie ciążą zaległości podatkowe, odsetki, o których mowa w tym przepisie bądź nie ma on bieżących zobowiązań podatkowych. Przepis używa bowiem sformułowania "nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu", a tym samym nie uzależnia zaliczenia ani od uznania organu podatkowego, ani od dyspozycji podatnika. Temu ostatniemu pozwala zadysponować nadpłatą tylko w przypadku zobowiązań przyszłych. Gdy podatnik wniosek taki złoży, organ podatkowy jest nim związany. Warunkiem związania jest jednakże istnienie w dacie złożenia wniosku zobowiązania przyszłego. Przed zwrotem nadpłaty (rozumianym jako wypłata na rzecz podatnika kwoty pieniędzy), zgodnie z nakazem wynikającym z art. 76 § 1 ord. pod., organ musi zatem zawsze sprawdzać stan zaległości i bieżących zobowiązań podatnika.
W Ordynacji podatkowej zdefiniowano jedynie pojęcie "zaległość podatkowa". Jest nią podatek, zaliczka na podatek lub rata podatku niezapłacone w terminie (art.51 § 1 i § 2 ord. pod.). Znaczenie tego pojęcia nie ma zresztą istotnego znaczenia w tej sprawie, bowiem skarżącemu nie zaliczono nadpłaty na zaległość podatkową. Wątpliwości natomiast budzi znaczenie użytego w art. 76 § 1 o.p. wyrażenia "zobowiązania bieżące" i "zobowiązania przyszłe". Strona skarżąca przez zobowiązanie bieżące rozumie takie, które jest już skonkretyzowane i wymagalne. Wymagalnym zobowiązanie to staje się, w jej ocenie, w terminie płatności. Przed terminem płatności (w tym kolejnych rat) zobowiązanie jest, zdaniem strony skarżącej, zobowiązaniem przyszłym.
Sąd nie podziela tego poglądu. Przepis używa na określenie zobowiązań, na które można zaliczyć nadpłatę wyrażeń: "zaległość podatkowa" (czyli zobowiązanie istniejące, które nie zostało spełnione mimo upływu terminu płatności), "zobowiązanie bieżące" i "zobowiązanie przyszłe". Nie dokonano w nim podziału zobowiązań z uwagi na ich wymagalność (zaległość podatkowa dotyczy wszak także zobowiązania wymagalnego). W języku polskim "bieżący" to, przypadający na chwilę obecną, kolejny, płynący, posuwający się naprzód (Internetowy Słownik Języka Polskiego PWN https://sjp.pwn.pl ).
Zgodnie z art. 21 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (pkt 1) bądź z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania (pkt 2). W pierwszym przypadku zobowiązanie powstaje z mocy ustawy, gdy zajdzie zdarzenie, z którym ustawa ta łączy powstanie zobowiązania podatkowego, bez konieczności wykonania jakichkolwiek czynności dodatkowych przez podatnika czy organ podatkowy. Jego powstanie poprzedzają zwykle czynności mające na celu jego zewnętrzną konkretyzację, jak przykładowo złożenie deklaracji, czy obliczenie wysokości należnej zaliczki. Zobowiązanie, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 1 o.p. mimo to istnieje, choć nie upłynął jeszcze termin jego płatności. W przypadku zobowiązania, które powstaje w wyniku działania organu podatkowego, istnieje ono od dnia doręczenia decyzji ustalającej to zobowiązanie, choć termin płatności tego zobowiązania, wynikający z art. 47 § 1 o.p., jeszcze nie upłynął. Wniosek taki wynika wprost z treści art. 21 § 1 o.p., który wskazuje moment powstania zobowiązania. W sprawach podatkowych zobowiązanie powstające z mocy prawa, oznacza tyle, że podatnik, z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego, jest zobowiązany do obliczenia i zapłaty podatku w terminach określonych w przepisach prawa - bez wezwania i bez decyzji organu podatkowego. W przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, organ podatkowy jeżeli wydaje decyzję w sytuacjach określonych w art.21 § 3 o.p. to jest to decyzja deklaratoryjna, stwierdzająca jedynie, że dany stan prawny zaistniał w przeszłości; decyzje deklaratoryjne nie tworzą nowego porządku prawnego ani nowych obowiązków i uprawnień dla stron stosunku prawnego. Decyzja deklaratoryjna "podciąga stan faktyczny pod normy prawne w sposób wiążący", jest jedynie dokonanym przez organ podatkowy stwierdzeniem, iż dana sytuacja miała miejsce. Od decyzji deklaratoryjnych odróżnić należy decyzje konstytutywne o charakterze prawotwórczym. Tego rodzaju decyzje tworzą, zmieniają lub uchylają stosunek prawny. Uprawnienia lub obowiązki wynikają nie z ustawy, lecz z mocy decyzji administracyjnej. Decyzje konstytutywne wywierają skutki ex nunc, tzn. z chwilą ich wydania, ogłoszenia lub doręczenia (nie mają zastosowania w niniejszej sprawie). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1424/11 zapadłym na gruncie przepisów podatkowych, który znajduje w rozpoznawanej sprawie, analogiczne zastosowanie do opłat rocznych, o których mowa w art.183 ust.1 p.t. i w art.185 ust.1 p.t., wyraził pogląd, iż przez zobowiązanie bieżące, o których mowa w art.76 § 1 o.p. należy rozumieć zobowiązanie podatkowe od momentu jego powstania, określonego zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 i 2 o.p., do terminu jego płatności włącznie. Po tej dacie podatek wynikający z tego zobowiązania, jeżeli nie został zapłacony bądź o ile zobowiązanie to nie wygasło z innych przyczyn, staje się zaległością podatkową. Zobowiązaniem przyszłym jest natomiast zobowiązanie, które jeszcze nie powstało (w rozumieniu art. 21 § 1 pkt 1 i 2 ord. pod.), ale z uwagi na istniejący stan rzeczy można spodziewać się, że powstanie. Takim zobowiązaniem będzie przykładowo w trakcie roku podatkowego zobowiązanie w podatku od nieruchomości, gdy podatnik będący osobą fizyczną jest właścicielem nieruchomości podlegającej opodatkowaniu w danym roku podatkowym, choć nie została jeszcze wydana decyzja ustalająca mu zobowiązanie podatkowe w tym podatku za dany rok podatkowy (decyzja konstytutywna). "Przyszły" w języku polskim oznacza bowiem taki, który nastąpi lub ma nastąpić, mający się stać kimś lub czymś w czasie, który nastąpi, najbliższy z tych, które mają nastąpić, (Internetowy Słownik Języka Polskiego PWN - https://sjp.pwn.pl). W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, mając na uwadze, iż do rocznej opłaty telekomunikacyjnej, o której mowa w art.183 ust.1 p.t. oraz opłaty rocznej za dysponowanie częstotliwością, o której mowa w art.185 ust.1 p.t. stosuje się odpowiednio przepisy działu III rozdział 5-9 Ordynacji podatkowej, nie sposób podzielić stanowiska Strony, iż pojęcie zobowiązania przyszłego i bieżącego można rozpoznawać w stosunku do wymienionych wyżej opłat rocznych w oderwaniu od pojęcia zobowiązania określonego w art.21 § 1 pkt 1 i 2 o.p.
Art.76 o.p. do którego odsyła art.188 p.t., dotyczy wyłącznie zasad zaliczania nadpłat na poczet między innymi zobowiązań podatkowych, o których mowa w art.21 § 1 pkt 1 i 2 o.p. Jak pokazuje chociażby ta sprawa, aby ustalić do celów zaliczenia nadpłaty pojęcia : bieżących lub przyszłych zobowiązań, konieczne jest ustalenie, z jakim rodzajem zobowiązania mamy do czynienia w konkretnej sprawie. W rozpoznawanej sprawie zaliczenie nadpłaty dotyczy opłaty rocznej telekomunikacyjnej za 2019 r. oraz opłaty za dysponowanie częstotliwością za 2019 r. Opłaty te w ocenie Sądu spełniają wszystkie przesłanki zobowiązania powstającego z mocy prawa, które powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania.
Roczna opłata za dysponowanie częstotliwością, o której mowa w art.185 ust.1 p.t. spełnia wszystkie przesłanki zobowiązania powstającego z mocy prawa, bowiem zdarzeniami (okolicznościami faktycznymi) mającymi znaczenie prawne dla powstania zobowiązania z tytułu tej opłaty, związanej z prawem do dysponowania częstotliwością za dany rok kalendarzowy są : nabycie przez zobowiązanego uprawnienia do dysponowania częstotliwością za dany rok kalendarzowy oraz rozpoczęcie się danego roku kalendarzowego.
Takie sam pogląd należy wyrazić co do opłaty telekomunikacyjnej, o której mowa w art.183. Zgodnie bowiem z art. 183 ust. 4 p.t., roczną opłatę telekomunikacyjną uiszcza przedsiębiorca telekomunikacyjny, którego przychody z tytułu prowadzenia działalności telekomunikacyjnej osiągnięte w roku obrotowym, poprzedzającym o 2 lata rok, za który ta opłata jest należna, przekroczyły kwotę 4 milionów złotych.
Z art.183 ust. 4 p.t. oraz z § 2 rozporządzenia z dnia 13 grudnia 2016 r. wynika z kolei, że roczna opłata telekomunikacyjna jest opłatą za dany rok kalendarzowy, co oznacza, że stanowi ona zobowiązanie w odniesieniu do danego roku kalendarzowego, bez względu na to, czy może być uiszczana w ratach czy też nie. Zdarzeniami (okolicznościami faktycznymi) mającymi znaczenie prawne dla powstania zobowiązania do uiszczenia rocznej opłaty telekomunikacyjnej za dany rok kalendarzowy są zatem:
a) zaistnienie przesłanki określonej w art. 183 ust. 4 p.t. oraz
b) rozpoczęcie się roku kalendarzowego, za który jest należna roczna opłata telekomunikacyjna.
W związku z powyższym co do wymienionych wyżej opłat przyjąć należy, iż dopóki w danym roku kalendarzowym istnieje, powstające z mocy prawa zobowiązanie z tytułu telekomunikacyjnej opłaty rocznej oraz rocznej opłaty za dysponowanie częstotliwością, to są to zobowiązania bieżące a nie przyszłe, nawet jeżeli ustalono ratalne terminy ich płatności. W ocenie Sądu z uwagi na to, że omawiane opłaty roczne, nie powstają z chwilą doręczenia stronie decyzji ustalającej (konstytutywnej) za dany rok kalendarzowy, nieuzasadnione jest twierdzenie, iż w którymkolwiek okresie roku, opłaty te są zobowiązaniami przyszłymi, mogącymi dopiero powstać, gdy decyzje ustalające zostaną wydane i doręczone stronie.
W ocenie Sądu stwierdzić zatem należy, że zobowiązanie z tytułu rocznej opłaty za 2019 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami powstało z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r. i do 31 grudnia 2019 r. pozostawało zobowiązaniem bieżącym.( wcześniej nie zostało zapłacone i nie wygasło w inny sposób). Nie zmienia tego okoliczność, iż zgodnie z § 5 ust.1 rozporządzenia z 6 grudnia 2013 r., zobowiązanie z tytułu rocznej opłaty za 2019 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami jest płatne w ratach kwartalnych, gdyż jest to tylko i wyłącznie przyjęty przez ustawodawcę sposób uiszczania tej opłaty, który nie wpływa na powstanie zobowiązania z tytułu rocznej opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością.
Taki sam pogląd należy wyrazić co do zobowiązania Spółki z tytułu rocznej opłaty telekomunikacyjnej za 2019 r., które również powstało z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r. i do 31 grudnia 2019 r. pozostawało zobowiązaniem bieżącym( wcześniej nie zostało zapłacone i nie wygasło w inny sposób). Podobnie jak w pierwszym przypadku, za nieistotną należy uznać okoliczność, iż zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 13 grudnia 2016 r., zobowiązanie z tytułu rocznej opłaty telekomunikacyjnej za 2019 r. jest płatne w ratach, gdyż jest to tylko i wyłącznie sposób uiszczania opłaty, który nie wpływa na sposób jej powstania.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne, jako nieznajdujące oparcia w wymienionych wyżej przepisach prawa, znajdujących zastosowanie w sprawie. Zaskarżone w sprawie postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.