VI SA/Wa 230/21

VI SA/Wa 230/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Maliszewska
Sławomir Kozik
Zdzisław Romanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 2323/21 - Wyrok NSA z 2025-04-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 859
art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. h, art. 24 ust. 1a, art. 2 pkt 11 lit. a, art. 24 ust. 3, art. 26 ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 122, art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 374
15 zzs (4)
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną w tej sprawie do Sądu ww. decyzją z [..] grudnia 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W.(dalej organ odwoławczy), działając na podstawie przepisów art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r,. poz. 1325 ze zm., dalej Ordynacja podatkowa), art. 24 ust. 1a w zw. z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. h), art. 26 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020r., poz. 859, dalej ustawa SENT), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej też skarżąca Spółka, strona) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. (dalej organ I instancji) z [...] października 2019r. nakładającej na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 2 000 zł w związku ze zgłoszeniem danych niezgodnych ze stanem faktycznym dotyczących numeru dokumentu przewozowego w zgłoszeniu przewozu towaru [...], utrzymał w mocy tę decyzję.
U podstaw ww. rozstrzygnięcia legło poczynione - w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] października 2018 r. na drodze krajowej [...] w P. kontroli przewozu towarów środkiem transportu (pojazdem) nr rej. [...] – ustalenie rozbieżności dotyczące numeru dokumentu przewozowego - w ww. zgłoszeniu widnieje numer [...], natomiast kierowca okazał podczas kontroli dokument przewozowy numer [...] z dnia [...] października 2018r.; nie posiadał innych dokumentów przewozowych. Ww. środkiem transportu przewożona była przesyłka w postaci 21100 litrów oleju napędowego przeznaczonego do celów żeglugi znaczonego i zabarwionego na niebiesko, kod [...], która podlegała systemowi monitorowania drogowego przewozu towarów. Przewóz zgłoszono do rejestru pod nr [...]. Przewoźnikiem była skarżąca Spółka [...], podmiotem wysyłającym [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., a odbierającym [...] w W. S.A. z siedzibą w W..
W toku postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w przedmiocie nałożenia na skarżącą Spółkę kary pieniężnej za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym dotyczących numeru dokumentu przewozowego w ww. zgłoszeniu przewozu towaru [...] organ I instancji (m.in.) pismem z 29 kwietnia 2019 r. wezwał skarżącą Spółkę do wyjaśnienia, czy jej zdaniem zachodzą okoliczności wskazujące na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie stwierdzone w trakcie ww. kontroli oraz przekazania w tym zakresie stosownych dowodów. Skarżąca Spółka nie zajęła stanowiska w tej kwestii, jak również nie odpowiedziała na postanowienie organu I instancji (doręczone Spółce 26 lipca 2019r.) o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem ww. decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie z [...] października 2019 r. Natomiast w odwołaniu od tej decyzji do organu odwoławczego zarzuciła jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia skarżącej kary pieniężnej, pomimo że rodzaj popełnionej omyłki, ważny interes skarżącej oraz ważny interes publiczny przemawiają za odstąpieniem od wymierzenia kary, jak również naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji.
Organ odwoławczy nie podzielił tych zarzutów. W obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał w szczególności na treść art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT, stosownie do którego w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o m.in. numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. W przedmiotowej sprawie natomiast w wyniku kontroli zgłoszenia [...] stwierdzono rozbieżności dotyczące numeru dokumentu przewozowego - w zgłoszeniu widnieje numer [...], natomiast kierowca okazał podczas kontroli dokument przewozowy nr [...] z dnia [...] pazdziernika 2018r., co stanowi naruszenie przez przewoźnika przepisu art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. h) ustawy SENT. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. W art. 24 ust. 1a ustawy przewidziano zmniejszenie tej kary do 2000 zł, w przypadku gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a) ustawy.
Organ I instancji ustalił, że w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 24 ust.1a ustawy SENT warunkujące zmniejszenie kary z 10 000 zł do 2 000 zł i karą tą - 2000 zł obciążył skarżącą Spółkę za naruszenie przepisu art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. h), czyli podanie w zgłoszeniu nieprawidłowego numeru dokumentu przewozowego. Ww. towar w postaci oleju napędowego był bowiem przewożony ze składu podatkowego, a należne podatki zostały wpłacone przez podmiot wysyłający – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Uznał również, że ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu. Aczkolwiek w ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie wyjaśnił, dlaczego błąd w postaci wpisania przez przewoźnika w zgłoszeniu SENT numeru dokumentu przewozowego innego niż okazany w czasie kontroli, ma przymiot oczywistego błędu, jednak organ odwoławczy, mając na uwadze zakaz reformationis in peius, czyli zakaz wydania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony, postanowił utrzymać w mocy decyzję organu I instancji obniżającą karę pieniężną do wysokości 2000 zł na podstawie art. 24 ust. 1a ustawy SENT.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że dopiero na etapie postępowania odwoławczego pełnomocnik strony wniósł o odstąpienie od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny, argumentując powstanie nieprawidłowości w numerze dokumentu przewozowego zwykłą pomyłką pracownika.
Według organu ustawa SENT nie przewiduje możliwości różnicowania odpowiedzialności przewoźników w zależności od przyczyny niedopełnienia obowiązków wynikających z tej ustawy czy stopnia zawinienia. W przypadku ujawnienia ww. nieprawidłowości kara pieniężna nakładana jest obligatoryjnie, niezależnie od tego, czy wpisanie nieprawidłowych danych było celowym działaniem podmiotu, czy zwykłą pomyłką. Ustawa nie przewiduje też możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z powodu braku winy podmiotu przy wpisaniu w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym ani od uszczuplenia w podatkach. Oczywisty błąd może być jedynie podstawą do zastosowania niższej kary - 2000 zł zamiast 10 000 zł, i to po spełnieniu warunków określonych w art. 24 ust. 1a ustawy SENT, co miało miejsce w tej sprawie, z tym że argument omyłki nie ma wpływu na nałożenie kary pieniężnej. Stwierdzenie niedopełnienia obowiązku uzupełnienia rejestru o prawidłowe dane z art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT obligatoryjnie podlega karze pieniężnej - w przypadku spełnienia warunków z art. 24 ust. 1a - w wysokości 2000zł.
Dalej organ odwoławczy wskazał na treść przepisów art. 24 ust. 3 i art 26 ust. 3 ustawy SENT. Stosownie art. 24 ust. 3 ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3, w świetle którego organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
nie stanowi pomocy publicznej albo
stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
W ocenie organu odwoławczego brak w sprawie podstaw prawnych do odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej, ani z uwagi na ważny interes przewoźnika, ani interes publiczny, które to pojęcia/przesłanki nie zostały zdefiniowane; obejmują jednak szeroki zakres sytuacji i okoliczności, które przesądzają o ich wystąpieniu. Przesłanka ważnego interesu przewoźnika wiąże się przede wszystkim z sytuacją ekonomiczną wnioskodawcy. Przesłanka ta nie może być rozpatrywana w oderwaniu od aktualnej sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy. Z kolei interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, równość traktowania osób w podobnej sytuacji, czy realizacja zobowiązań podatkowych. Interesu tego nie można utożsamiać wyłącznie z interesem fiskalnym Państwa. Powinien on uwzględniać także potencjalne wydatki np. w dziedzinie pomocy społecznej, które mogą być ponoszone przez Państwo w razie nieuwzględnienia ulgi. Jeżeli podmiot powołuje się na ww. przesłanki musi wykazać na czym one w konkretnym przypadku polegają. Tymczasem na wezwanie organu I instancji (jak już wzmiankowano) do podania dodatkowych danych umożliwiających zbadanie czy organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej (art. 26 ust. 3 ustawy) strona nie udzieliła odpowiedzi i nie przekazała stosownych dokumentów, w tym potwierdzających jej sytuację ekonomiczną; takich dokumentów nie przedstawiła również na etapie postępowania odwoławczego, mimo że w odwołaniu wniosła o odstąpienie od nałożenia kary m.in. z uwagi na ważny interes przewoźnika.
Organ ustalił natomiast (na podstawie informacji [...] Urzędu Skarbowego w S. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.), że Spółka płaci podatki i składki za zatrudnionych pracowników; wobec Spółki nie są prowadzone postępowania egzekucyjne. Natomiast sama Spółka w toku prowadzonego postępowania, zarówno przed organem I jak i II instancji, nie wykazała, że nie posiada majątku ani środków pieniężnych na zapłatę kary pieniężnej. Z wyjaśnień Spółki nie wynika, iż wystąpiły nadzwyczajne okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Kryterium "ważnego interesu przewoźnika" wymaga wykazania przez stronę konkretnych okoliczności, które uniemożliwiają zapłacenie kary pieniężnej bez udzielenia wnioskowanego wsparcia. Taką okolicznością nie jest błąd, na który strona się powołała. Oczywisty błąd ma znaczenie w kontekście obniżenia wysokości kary na gruncie art. 24 ust. 1a ustawy i to po spełnieniu kilku warunków, tj. przewóz towarów ze składu podatkowego, uiszczenie podatków przez podmiot wysyłający. Natomiast nie jest podstawą odstąpienia od nałożenia kary, której uiszczenie za niewykonanie przez podmiot obowiązku wynikającego z ustawy SENT ma spełniać funkcję represyjno-prewencyjną.
Spółka nie wykazała, że uiszczenie nałożonej kary pieniężnej w kwocie 2 000 zł doprowadziłoby do zagrożenia egzystencji prowadzonej przez nią firmy. Według organu w sprawie nie zachodzą przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego", o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, zatem brak podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W przypadku ujawnienia nieprawidłowości kara pieniężna nakładana jest obligatoryjnie. Ustawa nie przewiduje możliwości różnicowania odpowiedzialności przewoźników w zależności od przyczyny niedopełnienia wynikających z niej obowiązków, w tym odstąpienia od nałożenia kary z powodu braku winy podmiotu przy wpisaniu w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Pomyłka nie mieści się w przesłance ważnego interesu strony czy interesu publicznego, a tylko te przesłanki stanowią podstawę do ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Przepis art. 24 ust. 3 ustawy SENT nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary określonej w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy w sytuacji braku wystąpienia ryzyka uszczuplenia należności Skarbu Państwa. Uiszczenie należnych podatków ma znaczenie w kontekście obniżenia kary z 10 000 zł do 2 000 zł, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie
Skarżąca Spółka nie zgodziła się z powyższą decyzją. W skardze do Sądu zarzuciła jej:
- naruszenie prawa materialnego, tj. z art. 24 ust. 3 ustawy SENT poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi ani ważny interes przewoźnika, ani interes publiczny, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, mimo iż stwierdzone naruszenie dotyczące błędnego oznaczenia numeru dokumentu przewozowego zostało uznane za oczywistą omyłkę; - naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 122 oraz art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego potrzebnego do wydania rozstrzygnięcia.
Z tych też powodów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinęła argumentację na temat powyższych zarzutów, podnosząc m.in., że organy wydające decyzje w sprawie I i II instancji wadliwie dokonały wykładni art. 24 ust. 3 ustawy SENT oraz nieprawidłowo oceniły przesłanki ważnego interesu strony i interesu publicznego, gdyż ww. błąd (dotyczący numeru dokumentu przewozowego w zgłoszeniu przewozu towaru) nie wynikał z zamiaru oszustwa i celowego działania, lecz ze zwykłej pomyłki pracowników. Tymczasem dokonana w sprawie wykładnia tego przepisu godzi w zasadę państwa prawa i z punktu widzenia interesu publicznego podważa racjonalność zapisów ustawy. Według skarżącej Spółki, dokonując ustaleń stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy SENT, należy brać pod uwagę zamiar towarzyszący danemu przedsiębiorcy (jego pracownikom) i w przypadku uznania, że stwierdzona nieprawidłowość stanowi pomyłkę, zaś przedsiębiorca działał w dobrej wierze, należy przyjąć, iż ważny interes społeczny przemawia za odstąpieniem od wymierzenia kary, zwłaszcza że budżet państwa nie poniósł z tego tytułu straty, a o ile podstawą wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej jest obiektywne naruszenie prawa, o tyle sama wymierzana kara musi być adekwatna do rangi błędu, za który jest wymierzana. W okolicznościach sprawy skarżąca poprzez poczynione uchybienie nie wpisała się do kategorii działań i podmiotów, wobec których skierowano przyjęte rozwiązania prawne, lecz dopuściła się drobnego - mającego ściśle charakter formalny – przewinienia; w takim przypadku zasada sprawiedliwości społecznej nie przemawia za nałożeniem spornej kary.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi; podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) obligowałoby Sąd do uchylenia tego aktu. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i pkt 2 p.p.s.a.). Organ wyczerpująco wyjaśnił przesłanki faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia Zarzuty i argumentacja skargi nie podważają jego zasadności; względem stanowiska organu mają charakter polemiczny. Podkreślenia przy tym wymaga, że sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję włącznie pod kątem zgodności z prawem, a nie celowości czy słuszności, czyli bada czy organ wyczerpująco ustalił okoliczności stanu faktycznego sprawy i w tych okolicznościach, na bazie mających zastosowanie do tego stanu przepisów, mógł zadecydować tak jak zadecydował. W tej sprawie wynik tego badania jest dla organu pozytywny.
Jak wynika z opisanych wyżej okoliczności stanu faktycznego i prawnego postępowania administracyjnego przed organem, sprawa niniejsza dotyczy nałożenia na skarżącą Spółkę - jako przewoźnika - kary pieniężnej w kwocie 2 000 zł z powodu błędnego wpisania do zgłoszenia SENT numeru dokumentu przewozowego, co stanowi naruszenie przepisu art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. h) ustawy SENT i zgodnie z art. 24 ust. 1a tej ustawy jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 2 000 zł, w sytuacji gdy nieprawidłowość ta jest wynikiem oczywistego błędu.
Stosownie do art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. h) ustawy w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o (m.in.) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Art. 24 ust. 1a tej ustawy, który jest materialnoprawną podjętego w sprawie rozstrzygnięcia stanowi natomiast, że w przypadku gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a), odpowiednio, na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 2000 zł.
W sprawie podjęte rozstrzygnięcie oparto na uznaniu (przy ww. zastrzeżeniach organu odwoławczego, który jednak nie wzruszył tego rozstrzygnięcia z uwagi na zasadę reformationis in peius) niedopełnienia przez stronę obowiązku zgłoszenia w systemie SENT prawidłowych danych określonych w art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. h) ustawy) za nieprawidłowość, która jest wynikiem oczywistego błędu. Wystąpienie pozostałych przesłanek warunkujących zastosowanie art. 24 ust. 1a ustawy SENT jest w tej sprawie poza sporem. Wynikająca z tego przepisu (i zastosowana przez organ) kara pieniężną w wysokości 2 000 zł jest następstwem uznania błędnego wpisania numeru dokumentu przewozowego do zgłoszenia SENT za wynik oczywistego błędu, co stanowi przesłankę zastosowania kary w wysokości 2000 zł, a nie wyższej przewidzianej ustawą w warunkach, gdy niedopełnienie przez stronę ww. obowiązku zgłoszenia prawidłowych danych nie jest wynikiem oczywistego błędu. Oczywisty błąd jest zatem przesłanką obniżenia kary (zastosowania przepisu, który przewiduje ją w niższej niż w zwykłych warunkach wysokości), a nie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdyż przesłanki tego odstąpienia są inne; chodzi mianowicie o wynikające z art. 24 ust 3 ustawy SENT przesłanki ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego. Jak stanowi ten przepis, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-1b, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 (czyli jeżeli to odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4).
W tej sprawie zatem podnoszony przez skarżącą Spółkę argument "zwykłej pomyłki pracowników, czyli błędu ludzkiego", mieści się w obszarze przesłanki "nieprawidłowości, która jest wynikiem oczywistego błędu", przewidzianej w art. 24 ust. 1a ustawy SENT, którą organ w tej sprawie uwzględnił, nakładając na skarżącą karę pieniężną w wysokości 2000 zł właśnie na podstawie tego przepisu. Tym samym uwzględnił stanowisko strony, która błędem tłumaczyła odnotowane w wyniku ww. kontroli przewozu towarów rozbieżności dotyczące numeru dokumentu przewozowego (w zgłoszeniu przewozu widniał numer [...], natomiast kierowca okazał podczas kontroli dokument przewozowy numer [...] i nie posiadał innych dokumentów przewozowych).
Organ prawidłowo natomiast nie zastosował wynikającej z art. 24 ust. 3 ustawy SENT instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdyż odstąpienie to uzależnione jest od wykazania ww. przesłanek ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, które jednak – mimo ww. wezwania skarżącej Spółki do wyjaśnienia okoliczności wskazujących na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie oraz przekazania w tym zakresie stosownych dowodów – nie zostały wykazane; przy czym zasadnie ustalono w zaskarżonej decyzji, że przesłanka ważnego interesu przewoźnika wiąże się przede wszystkim z jego sytuacją ekonomiczną (obejmującą też sytuacje wyjątkowe i losowe uniemożliwiające uregulowanie należności), a interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, równość traktowania osób w podobnej sytuacji, czy realizacja zobowiązań podatkowych.
Żądając odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej strona obowiązana była wykazać te okoliczności. Należy bowiem pamiętać, że wynikający z przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (a w tej sprawie odpowiednio z przepisów art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej) obowiązek organu administracji wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co oznacza określenie i przeprowadzenie w sprawie dowodów w tym względzie niezbędnych (z urzędu lub wskazanych przez stronę), nie przeczy tezie, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Strona nie jest zatem zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza że nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Innymi słowy obowiązek zebrania przez organ pełnego materiału dowodowego nie ma charakteru absolutnego - w tym sensie, że organ nie ma obowiązku poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających wykazać okoliczności, z których strona wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.
Wbrew stanowisku skargi nałożenie na stronę, w okolicznościach stanu faktycznego tej sprawy, ww. kary pieniężnej nie narusza zasady zaufania obywatela/tu podmiotu gospodarczego do organów państwa.
Celem systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, regulowanego ustawą SENT, jest zapobieganie i zwalczanie m.in. nielegalnego obrotu paliwami płynnymi. Z tego powodu transport tych towarów podlega szczególnemu nadzorowi i daleko idącej formalizacji. Z obowiązkami nałożonymi na uczestników tego obrotu (podmioty wysyłające, podmioty odbierające, przewoźnicy i kierujący) sprzężony jest system sankcji administracyjnoprawnych nakładanych w przypadku naruszenia przepisów ustawy. W szczególności obowiązkiem przewoźnika (którego dochowanie ze względu na wskazany cel ustawy leży w interesie publicznym) jest (m.in.) zgłoszenie danych dotyczących numeru dokumentu przewozowego zgodnych ze stanem faktycznym (art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. h) ustawy SENT - stosownie do tego przepisu przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi). Niewywiązanie się z tego obowiązku jest zagrożone sankcją, której przypisuje się charakter dyscyplinujący i prewencyjny. Dlatego przewoźnik winien w tym zakresie dochować należytej staranności swojego działania, a surowe konsekwencje jej niezachowania leżą w interesie publicznym. Bezsporne w sprawie jest podleganie skontrolowanego przewozu przepisom ustawy SENT, jak również przynależność skarżącej Spółki do kręgu podmiotów uznanych przez ustawodawcę za przewoźnika. Nie budzi również wątpliwości stan faktyczny i stwierdzona podczas kontroli nieprawidłowość polegająca na rozbieżności numeru dokumentu przewozowego w zgłoszeniu przewozu i dokumentu przewozowego okazanego przez kierowcę. Spór sprowadza się zatem do oceny legalności nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w kwocie 2000 zł w związku ze zgłoszeniem danych niezgodnych ze stanem faktycznym dotyczących numeru dokumentu przewozowego w zgłoszeniu przewozu towaru, przy czym strona uważa, że naruszenie to wynikło ze zwykłej pomyłki, a organy wydające decyzje w I i II instancji nieprawidłowo oceniły przesłanki ważnego interesu strony/przewoźnika i interesu publicznego, co skutkowało brakiem odstąpienia od nałożenia kary.
Jednak w ocenie Sądu – co zostało wyżej wykazane - organy w sposób kompletny przeanalizowały przesłanki określone w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, wykazując w uzasadnieniu decyzji w dostateczny sposób, że w sprawie nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się zarówno w pojęciu "ważnego interesu przewoźnika", jak również "interesu publicznego", z tym że brak wykazania okoliczności dotyczących ważnego interesu przewoźnika uniemożliwia/utrudnia zbadanie interesu publicznego. Wprawdzie ważny interes strony/przewoźnika i interes publiczny są to dwie różne, odrębne przesłanki, to okoliczności składające się na ważny interes strony mogą pośrednio wpływać na możliwość uznania konieczności zastosowania przesłanki interesu publicznego. Dzieje się tak wówczas, gdy organ rozważając okoliczności sprawy dotyczące strony musi mieć na uwadze, czy odmowa zastosowania ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary nie spowodowałaby konieczności sięgnięcia przez stronę do środków Państwa, z uwagi na niemożność zaspokojenia potrzeb materialnych.
W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy odnośnie ustalenia odpowiedzialności strony na podstawie ww. art. 24 ust 1a ustawy SENT został dostatecznie wyjaśniony i udokumentowany, co uzasadniało podjęcie rozstrzygnięcia o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości przewidzianej w tym przepisie.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłową wykładnię obowiązujących przepisów prawa w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy, a wobec też niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia w kontrolowanej sprawie z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI z 21 kwietnia 2021 r. na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).