VI SA/Wa 2288/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-11-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
zarząd sukcesyjnywynagrodzenie za dozórkoszty postępowaniaprawo administracyjneprawo o ruchu drogowymsamorządowe kolegium odwoławczezarządca sukcesyjnyprzedsiębiorstwo w spadku

WSA uchylił postanowienie SKO o umorzeniu postępowania w sprawie wynagrodzenia za dozór pojazdu, uznając, że prawo do wynagrodzenia nie wygasło wraz ze śmiercią dozorcy, a przeszło na zarządcę sukcesyjnego.

Sprawa dotyczyła wniosku o wynagrodzenie za dozór pojazdu usuniętego z drogi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Starosty i umorzyło postępowanie, uznając, że prawo do wynagrodzenia nie podlega dziedziczeniu po śmierci dozorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO, stwierdzając, że prawo do wynagrodzenia za dozór, jako związane z działalnością gospodarczą, przechodzi na zarządcę sukcesyjnego na podstawie ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Zarządcy Sukcesyjnego M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło postanowienie Starosty i umorzyło postępowanie w przedmiocie kosztów wynagrodzenia za dozór pojazdu oraz zwrotu koniecznych wydatków. SKO uznało, że prawo do wynagrodzenia za dozór nie podlega dziedziczeniu, ponieważ jest to stosunek administracyjnoprawny, a po śmierci dozorcy S. K. postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Sąd administracyjny uznał jednak, że stanowisko SKO jest błędne. Powołując się na ustawę o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, Sąd wskazał, że zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku i wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy. Ustawa ta ma charakter szczególny wobec przepisów Kodeksu cywilnego o dziedziczeniu i zapewnia ciągłość działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że prawo do wynagrodzenia za dozór, jako związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, nie jest prawem ściśle związanym z osobą zmarłego i powinno być kontynuowane przez zarządcę sukcesyjnego. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO i zasądził od organu na rzecz zarządcy sukcesyjnego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo do wynagrodzenia za dozór pojazdu przechodzi na zarządcę sukcesyjnego przedsiębiorstwa zmarłego dozorcy na podstawie ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawo do wynagrodzenia za dozór jest związane z działalnością gospodarczą przedsiębiorcy i nie jest prawem ściśle związanym z jego osobą, co pozwala na jego kontynuację przez zarządcę sukcesyjnego na mocy szczególnych przepisów ustawy o zarządzie sukcesyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.z.s. art. 1

Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw

u.z.s. art. 2 § pkt 1

Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw

u.z.s. art. 21 § pkt 1

Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw

u.z.s. art. 29

Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw

u.z.s. art. 30 § ust. 1

Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.c. art. 922 § par. 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 922 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 102 § § 2 i 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

prd art. 130a § ust. 5 i 6

Prawo o ruchu drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do wynagrodzenia za dozór pojazdu, jako związane z działalnością gospodarczą, przechodzi na zarządcę sukcesyjnego na podstawie ustawy o zarządzie sukcesyjnym. Ustawa o zarządzie sukcesyjnym ma charakter szczególny wobec przepisów Kodeksu cywilnego o dziedziczeniu i zapewnia ciągłość działalności gospodarczej.

Odrzucone argumenty

Prawo do wynagrodzenia za dozór jest stosunkiem administracyjnoprawnym i nie podlega dziedziczeniu po śmierci dozorcy, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór nie podlegają dziedziczeniu jako stosunek administracyjnoprawny. Istotą instytucji usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami jest wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym. Zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku. Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem (...) jest wyrazem realizacji jednego z głównych celów ustawy (...) jakim było zapewnienie ciągłości działalności gospodarczej po śmierci przedsiębiorcy.

Skład orzekający

Danuta Szydłowska

sprawozdawca

Dorota Dziedzic-Chojnacka

przewodniczący

Justyna Żurawska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem w kontekście praw i obowiązków wynikających ze stosunków administracyjnoprawnych, w szczególności dotyczących wynagrodzenia za świadczone usługi w ramach działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą, która obejmuje dozór pojazdów, i ustanowienia zarządcy sukcesyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ciągłości działalności gospodarczej po śmierci przedsiębiorcy i możliwości dochodzenia roszczeń przez zarządcę sukcesyjnego, co ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców i ich spadkobierców.

Czy śmierć przedsiębiorcy zamyka drogę do odzyskania należności za jego pracę? Sąd wyjaśnia rolę zarządcy sukcesyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2288/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska /sprawozdawca/
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/
Justyna Żurawska
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 170
art. 2 pkt 1, art. 21 pkt 1, art. 29, art. 30 ust. 1.
Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją  przedsiębiorstw - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 922 par. 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a), art. 200 w zw. z art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Asesor WSA Justyna Żurawska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Zarządcy Sukcesyjnego - M. K. – K. S. "[...]" Handel-Usługi-Produkcja, Parking strzeżony w spadku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie kosztów wynagrodzenia za dozór i zwrotu koniecznych wydatków 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Zarządcy Sukcesyjnego M. K. przedsiębiorstwa w spadku – K. S. "[...]" Handel-Usługi-Produkcja, Parking Strzeżony kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
VI SA/Wa 2288/24
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając w oparciu o art. 127 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity; Dz. U. z 2024 r. poz. 572, ze zm.) oraz art. 18 i art. 102 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2023, poz. 2505, ze zm.) a także art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 570), po rozpatrzeniu zażalenia S. K. na postanowienie Starosty Powiatu [...] z dnia [...] września 2022 r., znak [...] w przedmiocie kosztów wynagrodzenia za dozór i zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru dotyczących pojazdu marki [...] o nr rej. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że S. K., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] był wyznaczony, zgodnie z art. 130a ust. 5 i 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym jako jednostka do przechowywania pojazdów usuwanych z dróg w powiecie [...] - parking przy ul. [...] w [...]. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] orzekł przepadek pojazdu marki [...] o nr rej. [...] na rzecz Powiatu [...].
Wnioskiem z dnia 06 lipca 2015 r. S. K. zwrócił się do Starosty [...] o przyznanie zapłaty za przechowywanie przedmiotowego pojazdu.. Wniosek ten został rozpoznany przez Starostę [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., które zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem znak [...], sprawa została skierowana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W toku postępowania przed organem I instancji pełnomocnik Strony podkreślił, że właściwe w sprawie ustalenia wynagrodzenia za dozór powinny być stawki rynkowe. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] w dniu [...] września 2022 r. wydał postanowienie, znak [...], w którym:
1. Przyznał Panu S. K. prowadzącemu parking położony w [...] przy ul. [...] pod firmą [...][...] wynagrodzenie w wysokości 3770,00 zł za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w okresie od 28 listopada 2012 r. do 2 sierpnia 2016 r. oraz wynagrodzenie w wysokości 420,00 zł za okres od 12 lipca 2011 r. do 12 grudnia 2011 r.
2. Odmówił przyznania wynagrodzenia za dozór i zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru przedmiotowego pojazdu za okres od 13 grudnia 2011 r. do 27 listopada 2012 r. oraz za okres po 2 sierpnia 2016 r.
5. Umorzył postępowanie w zakresie zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem pojazdu.
Rozpatrując wniesione przez stronę zażalenie organ wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 2023 r. S. K. zmarł. W dniu [...] czerwca 2023 r. aktem notarialnym rep. [...], powołano zarządcę sukcesyjnego zmarłego przedsiębiorcy S. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] ze stałym miejscem wykonywania działalności w [...]. Zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa w spadku została M. K. Ustanowiła ona pełnomocnika w osobie r. pr. P. S.
Stosownie do treści art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego, nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Spadek stanowi ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego o charakterze cywilnoprawnym. Przyjmuje się zatem cztery kryteria tego zaliczenia, a mianowicie dane prawo lub obowiązek wchodzi w skład spadku, jeżeli: 1) ma charakter cywilnoprawny, 2) ma charakter majątkowy, 3) nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, 4) nie przechodzi na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Do spadku nie należą natomiast majątkowe prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym, wynikające z przepisów należących do innych działów prawa (prawa administracyjnego, prawa finansowego), także wówczas, gdy skutki prawne śmierci osoby fizycznej są oceniane stosownie do przepisów kodeksu cywilnego regulujących spadkobranie.
W analizowanej sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. zgodnie, z którym organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Przepis ten pozostaje w związku z problematyką usuwania pojazdów z drogi i ich późniejszego przechowywania na wyznaczonych parkingach strzeżonych, o czym mowa w treści art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1805, ze zm.) przepisy działu II rozdziału 6 u.p.e.a. dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
Według § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b) ww. rozporządzenia przepisy działu II rozdziału 6 u.p.e.a. dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do starostów w zakresie likwidacji ruchomości, które zostały przejęte na rzecz powiatu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110, 284, 568, 695, 1087 i 1517). Zgodnie z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 u.p.e.a.
Zatem w sytuacjach, o których mowa w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego, zgodnie z mającym zastosowanie w tego rodzaju sprawach art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór Istotą instytucji usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami jest wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym. Zadanie to jest wykonywane przed organy administracji publicznej, ale i częściowo z udziałem (pomocą) podmiotów spoza administracji publicznej, np. jednostek wyznaczonych przez organy administracji do prowadzenia parkingów dla usuniętych pojazdów. Pomiędzy organem administracji publicznej (starostą) a jednostką wyznaczoną do przechowywania pojazdów (dozorcą) istnieje stosunek administracyjnoprawny oparty na założeniu, że otrzyma ona wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków. W uchwale z dnia 19 czerwca 2007 r. (sygn. akt III CZP 47/2007, Lex Polonica nr 1459013), Sąd Najwyższy stwierdził, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest "parkowanie", określane także w powołanych przepisach jako "przechowywanie" usuniętych pojazdów, nie ma charakteru cywilno-prawnego. Jest to typowy stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych, polegających na tym, że: po usunięciu pojazdu jego właściciel powiadamiany jest w trybie administracyjnym o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, w razie nieodebrania pojazdu w ustawowym terminie, podstawą do odbioru pojazdu jest zezwolenie administracyjne, którego wydanie uzależnione zostało między innymi od uiszczenia opłaty za usunięcie pojazdu i parkowanie, wysokość tej opłaty ustala rada powiatu. Z powyższego wynika, że działania jednostek reprezentujących Skarb Państwa podejmowane są w sposób władczy, nie pozostawiający uczestnikom tego postępowania autonomii w kwestii umieszczenia pojazdu na parkingu, jego strzeżenia i możliwości odebrania.
Skład orzekający stwierdził, że prawo do zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór nie podlegają dziedziczeniu jako stosunek administracyjnoprawny. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.
WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt
II SA/Go 689/12 wskazał: "Pomiędzy właścicielem pojazdu, a podmiotem prowadzącym parking nie zawierana jest żadna umowa cywilnoprawna, lecz pojazd umieszczany jest na danym parkingu w oparciu o władcze działanie organu administracyjnego, który działa wprost na podstawie konkretnego przepisu prawa administracyjnego. A skoro na takim tle powstają ewentualne roszczenia majątkowe osoby prowadzącej parking, to nie podlegają one dziedziczeniu. " - CBOSA. WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 04 października 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 451/13 stwierdził: "Natomiast, charakter stosunku administracyjnoprawnego materialnego, polegający na wzajemnej relacji co najmniej dwóch podmiotów, oparty na przepisach tego prawa, którego treścią są uprawnienia i obowiązki, wskazuje na ich osobisty przymiot. Żadna ze stron nie może z góry rezygnować z uprawnień przysługujących
jej w ich obrębie ani - bez szczególnego upoważnienia ustawowego - przenosić ich
na inny podmiot. Taki stosunek administracyjnoprawny jest osobisty w tym sensie, że nie można wynikających z niego uprawnień i obowiązków uczynić przedmiotem
obrotu cywilnoprawnego - stosunek administracyjnoprawny między następcą a organem administracji, zgodnie z zasadami ogólnymi, może bowiem powstać tylko z mocy samej ustawy lub w wyniku działań administracji. W tym stanie, nie trafne jest więc stanowisko skarżącego, że wynagrodzenie za prowadzenie parkingu
strzeżonego w oparciu o wskazane porozumienia z dnia [...].12.2009 r. wchodziło w skład spadku''. - CBOSA.
SKO stwierdziło, że skoro prawo do zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór nie podlegają
dziedziczeniu, a wnioskodawca zmarł w toku postępowania przed organem II instancji, to postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 105 §
1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W wyroku z dnia 19 kwietnia
2022 r., sygn. akt HI OSK 4862/21 NSA stwierdził że: " W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie organu I instancji, tylko wówczas jeżeli postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe. Zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2
k.p.a. jest zasadne w przypadku, gdy decyzja 1 instancji: została wydana w postępowaniu, które należało uznać za bezprzedmiotowe, została wydana na podstawie przepisu prawa materialnego, który utracił moc obowiązującą, dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, a także w przypadku,
dy nie istnieje już podmiot, który wszczął postępowanie, a rodzaj sprawy administracyjnej wyklucza wstąpienie na miejsce tego podmiotu jego następców prawnych (por. W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989 s. 167). " - CBOSA.
Z tych względów Kolegium zobowiązane było do uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Zarządca Sukcesyjny M. K. - [...] w spadku NIP [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zwrot kosztów postępowania.
Skarżąca podniosła zarzut naruszenia:
I przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.:
- art. 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie postanowienia z rażącym naruszeniem prawa;
- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
- art. 30 § 4a k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 Ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw poprzez ich niezastosowanie i niepodjęcie postępowania z udziałem zarządcy sukcesyjnego;
II prawa materialnego:
- art. 102 § 1 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 1966 Nr 24, poz. 151 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i nieprzyznanie wynagrodzenia
za dozór pojazdu pomimo złożenia stosownego wniosku przez dozorcę;
- art. 922 § 2 k.c. poprzez jego wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż prawo do wynagrodzenia za sprawowany dozór nad pojazdami na parkingu wyznaczonym jest prawem niedziedzicznym po złożeniu wniosku przez dozorcę;
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła
wskazane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W ocenie Sądu organ naruszył przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Jak wynika z akt sprawy S. K., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] zmarł w dniu [...] kwietnia 2023 r. w toku postępowania odwoławczego od postanowienia Starosty Powiatu [...] z dnia [...] września 2022 r. Zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa w spadku została M. K.
Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw w art. 1. reguluje zasady tymczasowego zarządzania przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy, który we własnym imieniu wykonywał działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, oraz kontynuowania działalności gospodarczej wykonywanej z wykorzystaniem tego przedsiębiorstwa.
Jak stanowi art. 2 pkt. 1 Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki
niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.
W myśl art. 21. pkt 1. Zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku.
Zarządca sukcesyjny może pozywać i być pozywany w sprawach
wynikających z wykonywanej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej lub prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku oraz brać udział w postępowaniach administracyjnych, podatkowych i sądowoadministracyjnych w tych sprawach. W postępowaniach w takich sprawach zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym,
na rzecz właściciela przedsiębiorstwa w spadku.
Jak wynika z treści art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i
obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku. Zgodnie zaś z treścią art. 5 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku przez zarządcę sukcesyjnego, stosuje się odpowiednio przepisy o wykonywaniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.
Przytoczona regulacja jest wyrazem realizacji jednego z głównych celów ustawy o zarządzie sukcesyjnym, jakim było zapewnienie ciągłości działalności gospodarczej
po śmierci przedsiębiorcy oraz usprawnienie procesu przejmowania przedsiębiorstwa w spadku przez następców prawnych zmarłego bez zakłócenia jego działalności,
m.in. bez zerwania więzów prawnych wynikających z umów zawartych
przez zmarłego przedsiębiorcę (co znalazło wyraz w treści art. 30 ustawy o zarządzie sukcesyjnym oraz art. 632 § 3 pkt 2 Kodeksu pracy). Z uzasadnienia ustawy o zarządzie sukcesyjnym wynika, że wprawdzie zarządca sukcesyjny może, ale nie
musi być przedsiębiorcą, ponieważ samo prowadzenie przedsiębiorstwa w spadku
nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej. Jednakże do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku przez zarządcę sukcesyjnego należy stosować odpowiednio przepisy o wykonywaniu działalności gospodarczej przez
przedsiębiorcę. Oznacza to, że do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku będą stosowane przepisy ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, a także przepisy ustaw odrębnych regulujących wykonywanie działalności
gospodarczej, jeżeli tylko ze względu na przedmiot działalności wykonywanej w ramach zarządu sukcesyjnego albo działań podjętych przez zarządcę sukcesyjnego przepisy te powinny znaleźć zastosowanie. Nie powinien stać temu na przeszkodzie fakt, że zarządca sukcesyjny działa na cudzy rachunek i z bezpośrednim skutkiem
dla innych osób.
Zgodnie z art. 30. ust. 1. w w przypadku braku odmiennych postanowień umowy lub przepisów ustawy do umów zawartych przez przedsiębiorcę w zakresie działalności jego przedsiębiorstwa, z wyłączeniem umów, których wykonanie zależy od osobistych przymiotów zmarłego przedsiębiorcy, stosuje się przepisy ust. 2-4.
Komentowany artykuł statuuje zasadę kontynuacji umów zawartych przez przedsiębiorcę w zakresie działalności jego przedsiębiorstwa po jego śmierci. Jednocześnie modyfikuje ogólne zasady następstwa prawnego z art. 922 § 1 k.c., z którego wynika, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób (czyli spadkobierców), stosownie do przepisów księgi IV Kodeksu cywilnego.
Unormowanie z art. 922 § 1 k.c. nie gwarantuje mechanizmów pozwalających na rzeczywistą realizację umów w stosunkach gospodarczych przez spadkobierców,
w szczególności dotyczących możliwości wystawiania faktur i posługiwania się numerem NIP, które dla profesjonalnego obrotu i realizacji obowiązków podatkowych przez kontrahentów zmarłego przedsiębiorcy mają fundamentalne znaczenie. W uzasadnieniu projektu ustawy, sygnalizowano, że art. 922 § 1 k.c. nie jest wystarczającą podstawą, aby przyjąć, że kontynuacji po śmierci przedsiębiorcy podlegają wszystkie nawiązane przez niego stosunki umowne.
Wobec tego należy przyjąć, że przepis art. 30 u.z.s. ma charakter szczególny wobec zapisów Kodeksu cywilnego dotyczących zasad sukcesji. Jako taki (czyli lex specialis) powinien on być stosowany w pierwszej kolejności do umów zawartych przez przedsiębiorcę w zakresie działalności jego przedsiębiorstwa.
Umowy zawarte przez przedsiębiorcę w zakresie działalności jego przedsiębiorstwa
to przede wszystkim umowy bezpośrednio związane z wykonywaniem przez niego za życia działalności gospodarczej.
Rozwiązanie przewidziane w art. 30 ust. 1 koresponduje z art. 922 § 2 k.c., gdyż prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą w ogóle nie wchodzą w skład spadku, a zatem nie mogą także stanowić składników przedsiębiorstwa w spadku.
W konsekwencji stanowisko SKO, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 922 kc, jako błędne nie zasługuje na aprobatę.
Organ ponownie rozpatrując sprawę uwzględni w/w rozważania.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z
dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z z art.205 § 2 i art. 209 tej ustawy oraz § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych(Dz. U. z 2018 r., poz. 265)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI