II GSK 2711/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki B. Sp. z o.o. w sprawie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego na cele reklamowe za pomocą roweru.
Spółka B. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, polegające na umieszczeniu czterostronnej reklamy na rowerze. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając rower za reklamę. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów o drogach publicznych i naruszenie procedury. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że ustalony stan faktyczny (nieruchomy rower z reklamą przez 22 dni) uzasadniał nałożenie kary.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na B. Sp. z o.o. za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, polegające na umieszczeniu czterostronnej reklamy na rowerze. Kontrole wykazały, że rower stał w tym samym miejscu przez 22 dni, co organy uznały za zajęcie pasa drogowego w celach reklamowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 40 ust. 12 w zw. z art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym brak rozważenia odstąpienia od nałożenia kary. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zarzuty skargi kasacyjnej nie spełniały wymogów formalnych, a stan faktyczny sprawy, zgodnie z którym rower z reklamą pozostawał unieruchomiony przez 22 dni, uzasadniał uznanie go za reklamę w rozumieniu przepisów i nałożenie kary pieniężnej. Sąd wskazał również, że spółka nie wykazała przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary, ani nie podważyła ustaleń faktycznych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli rower z reklamą jest unieruchomiony w pasie drogowym przez dłuższy czas i pełni głównie funkcję reklamową, stanowi to zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, podlegające karze pieniężnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowa jest funkcja, jaką pełni obiekt w pasie drogowym. W przypadku roweru z reklamą, który przez 22 dni pozostawał w tym samym miejscu, dominującą funkcją była funkcja reklamowa, a nie transportowa, co uzasadniało nałożenie kary.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.d.p. art. 40 § 12 pkt. 1 w zw. z art. 40 ust. 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 4 § pkt 23
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189d
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 174
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 184
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalony stan faktyczny (nieruchomy rower z reklamą przez 22 dni) uzasadniał uznanie zajęcia pasa drogowego za reklamę w rozumieniu przepisów. Skarga kasacyjna nie spełniała wymogów formalnych, w szczególności w zakresie uzasadnienia zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego. Strona skarżąca nie wykazała przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Odrzucone argumenty
Zajęcie pasa drogowego przez rower z reklamą nie stanowiło reklamy w rozumieniu art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p. Błąd w ustaleniach faktycznych sądu pierwszej instancji. Naruszenie przepisów postępowania, w tym brak rozważenia zastosowania działu IVa k.p.a. dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych.
Godne uwagi sformułowania
nie każde zaparkowanie pojazdu - mimo, że znajdują się na nim reklamy - wymaga uprzedniego uzyskania zezwolenia zarządcy drogi nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem organu
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący
Małgorzata Rysz
sprawozdawca
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zajęcia pasa drogowego na cele reklamowe, zwłaszcza w kontekście pojazdów służących do transportu towarów, ale także pełniących funkcje reklamowe."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznych ustaleniach faktycznych dotyczących długotrwałego unieruchomienia pojazdu z reklamą. Wymogi formalne skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu reklam w przestrzeni publicznej i interpretacji przepisów dotyczących zajęcia pasa drogowego. Choć nie jest przełomowa, pokazuje praktyczne zastosowanie prawa w codziennych sytuacjach.
“Rower z reklamą na chodniku – czy to już zajęcie pasa drogowego?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 2711/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-11-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-12-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca /przewodniczący/ Małgorzata Rysz /sprawozdawca/ Marek Krawczak Symbol z opisem 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane) Hasła tematyczne Drogi publiczne Sygn. powiązane VI SA/Wa 2288/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-07-15 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2018 poz 2068 art. 40 ust. 12 pkt. 1 w zw. z art. 40 ust. 4, art. 4 pkt. 23 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 256 art. 7, art. 8, art. 189 § 1, art. 189d, art. 189f pkt 1, Dział IVa Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2288/20 w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2020 r. nr KOC 2378/Dr/19 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 15 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2288/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA" lub "Sądem pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej zwanej "p.p.s.a."), oddalił skargę B. Sp. z o.o. w W. (dalej zwanej "Spółką" lub "skarżącą") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej zwanego "SKO" lub "organem II instancji") z 31 sierpnia 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji za podstawę wyrokowania w sprawie wynika, że 27 grudnia 2018 r. pracownicy Wydziału Kontroli Pasa Drogowego Zarządu Dróg Miejskich przeprowadzili kontrolę pasa drogowego ul. [...] rej. nr [...], podczas której stwierdzono umieszczenie w ww. pasie drogowym czterostronnej reklamy o treści: "Podwójne Paluszki..." bez wymaganego przepisami ustawy o drogach publicznych zezwolenia zarządcy drogi. Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną oraz sporządzono protokół nr ZDM.GKP.4043/11162/2018, w którym zapisano zmierzoną powierzchnię reklamy. Kolejne kontrole przeprowadzone 2, 9, 17 stycznia 2019 r. potwierdziły nielegalne funkcjonowanie reklamy, czego dowodem jest karta kontroli oraz dokumentacja fotograficzna sporządzone przez pracowników Wydziału Kontroli Pasa Drogowego. Zarząd Dróg Miejskich, zawiadomieniem z 16 stycznia 2019 r., wszczął z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Prezydent m.st. Warszawy (dalej zwany także "organem I instancji") decyzją z 25 lutego 2019 r. orzekł o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 5.285,72 zł za zajęcie pasa drogowego ul. [...] nr [...] w W. bez zezwolenia zarządcy drogi od 27 grudnia 2018 r. do 17 stycznia 2019 r. poprzez umieszczenie w nim czterostronnej reklamy o treści "Podwójne paluszki..." umieszczonej na przyczepie rowerowej o pow. 5,86 m2. SKO w trybie odwoławczym utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 poz. 256 ze zm.; dalej zwany "k.p.a."), art. 1 i 2 ustawy z 12 [...] r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 40 ust. 12 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068; dalej zwanej "u.d.p."). Zdaniem organu, w niniejszej sprawie umieszczenie roweru z konstrukcją stanowiącą nośnik informacji wizualnej, wyczerpuje przesłanki uznania jej za reklamę w rozumieniu art. 4 pkt 23 u.d.p. Rower wraz z konstrukcją reklamową, w sytuacji zaparkowania i zajęcia pasa drogowego, stanowi wypełnienie przesłanki "umieszczenia reklamy w pasie drogowym", gdyż celem użycia przedmiotowej konstrukcji ewidentnie było przekazanie użytkownikom drogi konkretnej (zindywidualizowanej do oferty prowadzonej przez skarżącą działalności) wizualnej informacji. Zatem, w przypadku braku zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, opisana sytuacja nie wskazywała na korzystanie z drogi publicznej zgodnie z jej przeznaczeniem na zasadach określonych w art. 1 u.d.p. Organ uznał również, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Spółka nie zgadzając się z decyzją SKO zaskarżyła ją do WSA. Wyrokiem z 15 lipca 2021 r. WSA oddalił skargę na decyzję SKO z 31 sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu wyroku podał, że w postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia prawa materialnego art. 40 ust. 12 u.d.p. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, jak i przepisów procedury administracyjnej. Wskazał, że istotą problemu jest ocena, czy rower trójkołowy, służący skarżącej do celów prowadzenia działalności handlowej - przewożenia towarów spożywczych - wymagał zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celach reklamowych. WSA uznał, że cel jest kwestią zasadniczą, ponieważ rower został zaparkowany na parkingu dla rowerów, który jednocześnie stanowi pas drogowy. Kwestia wielkości pojemnika zamalowanego informacją o podwójnych paluszkach ma drugorzędne znaczenie, o ile rower był wykorzystywany do przewożenia towarów do sklepów i taka działalność w istocie byłaby realizowana przez skarżącą w dniach od 27 grudnia 2018 r. do 17 stycznia 2019 r. Zdaniem WSA, rower skarżącej co do zasady pełni funkcję pojazdu służbowego, którym Spółka realizuje dostawę towarów. Jednakże jego konstrukcja umożliwiająca przewóz towarów spożywczych, dodatkowo pełni funkcje reklamowe przy okazji prowadzonej działalności transportowej. Sąd pierwszej instancji uznał, że przez dwadzieścia dwa kolejne dni postoju w jednej lokalizacji pasa drogowego umieszczony tam rower pełnił wyłącznie funkcje reklamowe. Powyższe, zdaniem Sądu, znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym, a przede wszystkim w dokumentacji fotograficznej z kontroli zgromadzonej na płycie CD znajdującej się w aktach sprawy. Ze zdjęć tych wynika niezmienność ustawienia roweru w tak długim czasie. Tym samym rower ten, zdaniem Sądu, nie pełnił w spornym okresie funkcji transportowej, a jedynie funkcję reklamową. Sąd podzielił ustalenia organu, iż rower stał w tym samym miejscu także pomiędzy kontrolami. Z dokumentacji fotograficznej z kontroli zgromadzonej na płycie CD, o której wspomniano już wcześniej wynika, że rower stoi przez sporny okres przy jednej i tej samej "przegródce" w ramach stojaka na rowery, że ma niezmienione przez cały czas ustawienie kół wobec siebie, także wobec położonego pod tylnym kołem kamienia, że wokół roweru jest śnieg, na którym nie ma śladu kół roweru, świadczących o wyjeździe pojazdu z zajmowanego miejsca. Zarzuty skarżącej naruszenia art. 40 ust. 4 u.d.p. w zw. z art. 7,77 i 107 k.p.a. w tym zakresie były zatem bezzasadne. WSA uznał także, że złożony przy skardze plik dokumentów na okoliczność wykorzystywania rowerów do prowadzenia działalności przez Spółkę nie obalił prawidłowych ustaleń organu, skarżąca nie dowiodła bowiem, że w te dni realizowała tym pojazdem dostawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Wniosła również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym również kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 203 pkt. 2 p.p.s.a. W oparciu o art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit, a) p.p.s.a. w zw. z art. 40 ust. 12 pkt. 1 w zw. z art. 40 ust. 4 u.d.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że rower służbowy wraz z pojemnikiem dostawczym służył przez okres od 27 grudnia 2018 r. do 17 stycznia 2019 r. głównie za reklamę w rozumieniu art. 4 pkt. 23 u.d.p.; Ponadto działając w oparciu o art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że rower służbowy zajmował pas drogowy od 27 grudnia 2018 r. do 17 stycznia 2019 r., gdy tymczasem nie wynika to wprost ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 189 § 1 k.p.a., art. 189d k.p.a. oraz art. 189f pkt 1 k.p.a. poprzez brak zastosowania przepisów Działu IVa k.p.a. dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych, co skutkowało brakiem rozważenia przez organ I instancji, czy w sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia tej kary i udzielenia pouczenia oraz nieocenieniem wagi przekroczenia prawa przez skarżącego, podczas gdy organ jest zobowiązany do zastosowania przepisów Działu lVa k.p.a. i rozważeniu wagi okoliczności wpływających. Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca kasacyjnie Spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a których w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ocena zarzutów - co wymaga przypomnienia i zarazem pokreślenia - nie może abstrahować od znaczenia konsekwencji wynikających z faktu, że w przypadku skargi kasacyjnej, będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelność formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17). W relacji natomiast do wymogów odnoszących się do zarzutów stawianych na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15) oraz wymogów odnoszących się do zarzutów stawianych na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. (zob. np. wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), ocena zasadności zarzutów kasacyjnych nie może również nie uwzględniać znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, o której mowa była na wstępie. W jej w świetle, Sąd ten nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z dnia: 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. II FSK 2031/18; akt 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13). Skarga kasacyjna, oparta na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a. została skierowana przeciwko wyrokowi WSA, w którym Sąd uznał za niezasadną skargę Spółki stwierdzając, że kontrola sądowa zaskarżonej decyzji nie podważyła jej legalności i brak jest podstaw do zarzucenia organom administracji naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego mogących prowadzić do uchylenia decyzji. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej - z podstawy z art. 174 pkt 1 oraz pkt 1 - z podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuty te są bowiem w stosunku do siebie komplementarne. Zdaniem autora skargi kasacyjnej w sprawie nie udowodniono, że zaparkowanie w pojazdu w pasie drogowym drogi publicznej stanowiło umieszczenie w tym pasie reklamy w rozumieniu art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p., gdyż nie każde zaparkowanie pojazdu - mimo, że znajdują się na nim reklamy - wymaga uprzedniego uzyskania zezwolenia zarządcy drogi. Tak postawione zarzuty nie mogły okazać się skuteczne. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej (zob. s. 2 tej skargi) - naruszenia przepisów postępowania, nie mógł doprowadzić do podważenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z intencją kastora, zarzut ten został bowiem sformułowany w sposób nieuwzględniający przytoczonych wyżej zasad. Pomijając jego enigmatyczność - zarzucanemu "błędowi w ustaleniach faktycznych" nie towarzyszy odniesienie się do jakichkolwiek wzorców normatywnych, które miałby naruszyć Sąd pierwszej instancji - co w świetle konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności, tak stawiany zarzut dyskwalifikuje. Trzeba również stwierdzić, że uzasadnienie skargi kasacyjnej nie udziela odpowiedzi na pytanie, na czym dokładnie - w tym zwłaszcza w świetle przedstawionych powyżej wymogów - miałoby polegać zarzucane naruszenie przepisów postępowania w relacji do określonych nimi i adresowanych do wojewódzkiego sądu administracyjnego wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz wzorów działania adresowanych do tego sądu, a w rezultacie, jaki miałby być wpływ zarzucanych naruszeń na wynik sprawy. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 4 u.d.p. - poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że rower służbowy wraz z pojemnikiem dostawczym służył przez okres od 27 grudnia 2018 r. do 17 stycznia 2019 r. głównie za reklamę w rozumieniu art. 4 pkt 23 u.d.p. Również i ten zarzut nie został postawiony właściwie. Tytułem wyjaśnienia należy zauważyć, że koniecznym elementem uzasadnienia podstawy skargi kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. jest poza przytoczeniem naruszonego przepisu (przepisów) prawa - wskazanie sposobu jego naruszenia i wyjaśnienie, na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu prawa i jak, zdaniem strony skarżącej, powinien on być rozumiany i stosowany. Powszechnie przyjmowane jest, że naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. Zarzucenie Sądowi pierwszej instancji naruszenia prawa materialnego w postaci błędnej wykładni wymagało - jak podnosi judykatura - wykazania i wyjaśnienia na czym polegała ta błędna wykładnia przepisu prawa materialnego, przy jednoczesnym wykazaniu, jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, Lex nr 1372091). Tych wymogów skarga kasacyjna nie spełnia, gdyż w jej uzasadnieniu nie zawarto żadnej argumentacji, która odnosiłaby się do wadliwej wykładni prawa materialnego, w tym jak powinny być prawidłowo interpretowane objęte zarzutem kasacyjnym przepisy. Argumentacja uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazuje natomiast, iż w istocie naruszenia prawa materialnego skarżąca kasacyjnie upatruje w jego błędnym zastosowaniu w okolicznościach faktycznych sprawy. Wobec tego - pomimo wskazania w petitum skargi kasacyjnej na błędną wykładnię prawa - Naczelny Sąd Administracyjny rozważył te zarzuty w kontekście ich subsumpcji w przyjętym przez Sąd pierwszej instancji za podstawę wyroku stanie faktycznym. Jednakże i w tym kontekście zarzuty nie mają usprawiedliwionej podstawy prawnej. Nie ma bowiem możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Jest to konsekwencją tego, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, Lex nr 1372071). Brak zarzutów natury procesowej oznacza zatem, że przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej w pełni miarodajny jest stan faktyczny, przyjęty w zaskarżonym wyroku (wyrok NSA z dnia 20 marca 2013 r., II GSK 2360/11, Lex nr 1340143). W niniejszej sprawie wobec nieskuteczności zarzutów o charakterze procesowym, miarodajny dla zastosowania prawa materialnego jest ustalony przez organ i przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę wyroku stan faktyczny. Zważywszy na powyższe oraz niepodważenie skargą kasacyjną wykładni prawa materialnego, organy prawidłowo dokonały subsumpcji przepisów prawa materialnego. W tym aspekcie argumentacja skargi kasacyjnej sprowadza się w istocie do polemiki ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji co do oceny okoliczności faktycznych i zastosowania do tych okoliczności normy materialnoprawnej, co skutkuje nieskutecznością skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2013 r., II GSK 260/12, Lex nr 1329705). Błędne zastosowanie prawa materialnego wymagało wykazania, że Sąd pierwszej instancji wadliwie uznał, że ustalony stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Ta okoliczność już czyni skargę kasacyjną nieskuteczną. Niemniej jednak podnieść należy, że z niezakwestionowanej przez skarżącą wykładni przepisów prawa materialnego, dokonanej w zaskarżonym wyroku, wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że Sąd pierwszej instancji za zasadniczą przesłankę przyjęcia, czy doszło do nieuprawnionego (bez zezwolenia) zajęcia pasa drogowego przez obiekt zawierający treści reklamowe, czyli umieszczenia tam reklamy w rozumieniu art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p. uznał to, czy zajęcie pasa drogowego nastąpiło w tym właśnie celu (reklamowym). Wobec tego, że w sprawie ustalono w sposób niepodważony skutecznie, że doszło do unieruchomienia roweru wraz z umieszczoną na nim konstrukcją zawierającą reklamy, w pasie drogowym przez kolejne 22 dni, trafnie stwierdzono, że realizowana była funkcja reklamowa, o czym zresztą skarżąca informowała swoich potencjalnych klientów na Facebooku, co oznacza, iż objęte zarzutami kasacyjnymi przepisy prawa materialnego zostały w sprawie zastosowane prawidłowo. Nie ma również uzasadnienia ostatni zarzut skargi kasacyjnej, w ramach którego skarżąca podnosi brak zastosowania w stosunku do niej działu IVa k.p.a. i brak rozważenia tej okoliczności przez organ I instancji. Przede wszystkim autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnia w jaki sposób uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (zwłaszcza, że do kwestii art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. odniósł się organ II instancji), co jest niezbędnym elementem zarzutu naruszenia przepisów postępowania, a jako taki został sformułowany omawiany zarzut. Poza tym, tak jak w przypadku zarzutu z pkt 1 - z podstawy z art. 174 pkt 2 - brak jest wyjaśnienia na czym dokładnie miałoby polegać zarzucane naruszenie przepisów postępowania w relacji do określonych nimi i adresowanych do wojewódzkiego sądu administracyjnego wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz wzorów działania adresowanych do tego sądu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono treść przepisu - art. 189f § 1, 2 i 3 k.p.a. oraz przepisów regulujących zasady i sposób prowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jednak nie wyjaśniono - który z przypadków omówionych w dyspozycji art. 189f miałby, zdaniem skarżącego, zastosowanie w sprawie i jakie ustalenia należało poczynić. Wymaga bowiem zauważenia, że w sprawie w istocie nie pojawiła się - jako sporna - kwestia stosowania działu IVa. Podkreślić trzeba, że odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 i 2 k.p.a.) jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem organu. Chociaż organ nie może uznać za zbędne rozstrzyganie tego zagadnienia w konkretnej sprawie, o ile oczywiście nie jest w niej wyłączone stosowanie działu IVa k.p.a., to jednak skorzystanie z tego uprawnienia wymaga jakiejkolwiek inicjatywy i współdziałania podmiotu podlegającego ukaraniu. Przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej zawierają bowiem zarówno znamiona podmiotowe, jak i przedmiotowe, które organ bada w odniesieniu do konkretnego podmiotu - nie zaś w ogólności - a więc musi dokonać oceny okoliczności wskazanych przez stronę, kierując się przy tym zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Odnosząc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie wskazywała na okoliczności świadczące o potencjalnym wystąpieniu przesłanek określonych w art. 189f § 1 i 2 k.p.a. i z tego względu omawianego zarzutu nie można było uznać za uzasadniony. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI