VI SA/Wa 2267/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-03-30
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
NFZświadczenia opieki zdrowotnejumowykonkurs ofertrokowaniaprawo administracyjnepostępowanierówność traktowaniakonkurencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje NFZ dotyczące umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, uznając naruszenie zasady równego traktowania świadczeniodawców.

Sprawa dotyczyła skargi N. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa NFZ odrzucającą odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Sąd uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że NFZ naruszył zasadę równego traktowania świadczeniodawców, nie zapraszając skarżącego do rokowań, mimo że mógł on udzielać wskazanych świadczeń. Sąd oparł się na wcześniejszych orzeczeniach NSA, podkreślając znaczenie uczciwej konkurencji w postępowaniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę N. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ o oddaleniu odwołania dotyczącego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach, w szczególności art. 144 pkt 3 i art. 145, wskazując na brak podstaw do nie zaproszenia go do postępowania prowadzonego w trybie rokowań. Sąd administracyjny, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organ NFZ dokonał nieprawidłowej wykładni art. 144 pkt 3 ustawy, błędnie oceniając potencjalnego świadczeniodawcę na podstawie ofert złożonych w poprzednich postępowaniach konkursowych, zamiast zaprosić go do rokowań. Uchylając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ, sąd podkreślił, że naruszono zasadę równego traktowania świadczeniodawców i obowiązek prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący uczciwą konkurencję, zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Sąd zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może dokonać takiej oceny. Przepis art. 144 pkt 3 ustawy o świadczeniach określa potencjalny krąg podmiotów do zaproszenia, ale nie daje prawa do wykluczenia świadczeniodawcy, który może udzielać świadczeń, a nie został wybrany w poprzednich postępowaniach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ błędnie interpretuje przepisy dotyczące rokowań, oceniając potencjalnego świadczeniodawcę na podstawie ofert z poprzednich konkursów. Braki w sprzęcie czy personelu w przeszłości nie mogą być podstawą do wykluczenia z rokowań, jeśli świadczeniodawca może udzielać świadczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.ś.o.z. art. 144

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Postępowanie w trybie rokowań może być prowadzone, jeżeli jest ograniczona liczba świadczeniodawców, nie większa niż pięciu, mogących udzielać świadczeń będących przedmiotem postępowania.

u.ś.o.z. art. 145 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

W przypadkach określonych w art. 144 pkt 2 i 3, zaprasza się do udziału w rokowaniach świadczeniodawców mogących udzielać świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem postępowania.

u.ś.o.z. art. 143 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Przez rokowania rozumie się tryb zawierania umów, w którym prowadzi się postępowanie z liczbą świadczeniodawców zapewniającą wybór najkorzystniejszej oferty, nie mniejszą niż trzech, chyba że ze względu na specjalistyczny charakter lub ograniczoną dostępność jest ich mniej.

u.ś.o.z. art. 134 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady równego traktowania świadczeniodawców poprzez nie zaproszenie do rokowań. Naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący uczciwą konkurencję. Błędna wykładnia art. 144 pkt 3 ustawy o świadczeniach przez organ NFZ.

Odrzucone argumenty

Organ NFZ prawidłowo ocenił, że skarżący nie może udzielać świadczeń na podstawie ofert z poprzednich postępowań. Postępowanie nie jest bezprzedmiotowe. Nie udostępnia się ofert konkurentów ze względu na ochronę danych i tajemnicę przedsiębiorstwa.

Godne uwagi sformułowania

organ dokonał nieprawidłowej wykładni art. 144 pkt 3 ustawy o świadczeniach przez uznanie, iż przed zaproszeniem do udziału w rokowaniach może dokonać oceny, czy potencjalny świadczeniodawca może udzielać świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem postępowania w oparciu o oferty, które składał w poprzednich postępowaniach. nie zaproszenie skarżącego, będącego świadczeniodawcą, który może udzielać świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem postępowania [...] naruszyło zasadę równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz obowiązek prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.

Skład orzekający

Halina Emilia Święcicka

przewodniczący sprawozdawca

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

członek

Zbigniew Rudnicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rokowań w NFZ, zasada równego traktowania świadczeniodawców, wymogi uczciwej konkurencji w postępowaniach o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań NFZ w zakresie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie zasad równego traktowania i uczciwej konkurencji w postępowaniach publicznych, nawet w tak specyficznym sektorze jak ochrona zdrowia. Pokazuje też, jak sądy administracyjne mogą korygować działania organów.

NFZ nie może dyskryminować świadczeniodawców – kluczowa interpretacja WSA w Warszawie.

Dane finansowe

WPS: 59 175 PLN

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2267/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Halina Emilia Święcicka /przewodniczący sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Zbigniew Rudnicki
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
II GSK 1312/12 - Wyrok NSA z 2013-12-10
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
art. 144, art. 143 ust. 2, art. 145, art. 144 pkt 3, art. 134
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 106 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2010 r., 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz N. Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając w oparciu o art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) zwanej dalej "ustawą
o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez N. Sp. z o.o. w L., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2010 r.
błędnie ją określając jako decyzję oddalającą odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapeutycznych zabiegów ambulatoryjnych na terenie m. L. o kodzie postępowania nr 01-07-001333/REH/05/1/05.1310.208.02/1, zamiast decyzję oddalającą odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie rokowań o udzielanie świadczeń opieki zdrowotne nr 01-001333/REH/05/1/05.1310.208.02/4.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 22 lutego 2007 r. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił postępowanie prowadzone w trybie rokowań o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, (nr 01-001333/REH/05/1/05.1310.208.02/4), w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapeutyczne zabiegi ambulatoryjne na terenie m. L.. Wartość zamówienia określono na nie większą niż 59.175,00 PLN na okres rozliczeniowy. Wybór trybu został dokonany w oparciu o art. 144 pkt 3 ustawy o świadczeniach.
Wcześniej, przed ogłoszeniem rokowań, [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia przeprowadził dwa postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapeutycznych zabiegów ambulatoryjnych na terenie m. L., w trybie konkursu ofert, na okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r.:
- ogłoszenie nr 01-07-001111/REH/05/1/05.1310.208/02/1,
- ogłoszenie nr 01-07-001232/REH/05/1/05.1310.208/02/1.
Do obu postępowań N. Sp. z o.o. w Lubinie, dalej zwany NZOZ [...] lub skarżącym, złożył oferty, w żadnym z ww. postępowań oferta skarżącego nie została wybrana.
Do postępowania w trybie rokowań zaproszono jednego oferenta z pominięciem N. Sp. z o.o. w L.,
W dniu [...] marca 2007 r. NZOZ [...] złożył protest wskazując na naruszenie przepisów art. 143, 144 i 145 ustawy o świadczeniach.
Pismem z dnia 16 marca 2007 r. Zastępca Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia poinformował, że protest nie podlega rozpatrzeniu.
W dniu [...] marca 2007 r., Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ ogłosił rozstrzygnięcie postępowania (ogłoszenie Nr 01-00133/REH/05/1/05.1310.208.02/4) prowadzonego w trybie rokowań o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, od którego odwołanie wniósł NZOZ [...], zarzucając naruszenie art. 144 pkt. 3, art. 153 ust. 2, 3 i 5 ustawy o świadczeniach.
Odwołanie nie zostało uwzględnione przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, działającego w trybie art. 154 ust. 4 ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 września 2007 r. (Dz. U. z 2004 r., Nr 210, poz. 2135).
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia umorzył postępowanie z odwołania NZOZ [...] dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania, stwierdzając brak interesu prawnego strony wnoszącej odwołanie. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji podano, że art. 152 ustawy o świadczeniach stanowi, że świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 ustawy. Zgodnie natomiast z art. 154 powołanej ustawy świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu mógł złożyć, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania do Prezesa Funduszu za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. W ocenie organu, powołany przepis art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach jednoznacznie stwierdza, że podmiotem uprawnionym do wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu. Natomiast podmiot nie biorący udziału w postępowaniu nie posiada legitymacji wynikającej z przepisów prawa materialnego do wszczęcia i uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Wobec powyższego organ uznał za zasadne umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Skargę na powyższą decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył N. Sp. z o.o. w L..
Wyrokiem z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1234/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę N. Sp. z o.o. w L. i uchylił decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] oraz poprzedzającą decyzję tego organu w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. Sąd nie podzielił stanowiska organu, iż podmiot, który nie został zaproszony do rokowań nie posiada uprawnienia do złożenia odwołania od rozstrzygnięcia przeprowadzonego w tym trybie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie wniósł Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, zaskarżając go w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 190/09 oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał m.in., iż ustawodawca zapewnił każdemu świadczeniodawcy, także do rokowań nie zaproszonemu, możliwość wzięcia w nim udziału poprzez złożenie protestu. Ustawa w art. 153 nie uzależniła możliwości złożenia protestu od faktu zaproszenia do udziału w rokowaniach. W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego, skorzystanie z tego środka ma zatem ten skutek, iż jego autor w zakresie protestem objętym uczestniczy w postępowaniu, a to uczestnictwo powoduje powstanie uprawnienia do złożenia odwołania. Jeżeli skarżący w rozpoznawanej sprawie protest złożył, to tym samym należało uznać, że w tym zakresie wziął udział w postępowaniu i spełnił wymóg, od którego ustawodawca uzależnił merytoryczne rozpoznanie odwołania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy - odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nr 01-00133/REH/05/1/05.1310.208.02/4), w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapeutyczne zabiegi ambulatoryjne na terenie m. L., decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ oddalił odwołanie skarżącego. Wskazał, iż oferty skarżącego złożone w dwóch postępowaniach w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie fizjoterapeutyczne zabiegi ambulatoryjne dla miasta L., które rozstrzygnięto odpowiednio 8 grudnia 2006 r. i 28 grudnia 2006 r., nie spełniały wymagań wskazanych w zarządzeniu nr 86/2006. Oferty złożone w tych postępowaniach zawierały uchybienia polegające na braku personelu o wymaganych kwalifikacjach. Przytoczył treść pytań ankietowych nr 4.1.4., 4.1.5. 4.1.6 oraz udzielonych odpowiedzi. Stwierdził ponadto, iż w ofercie złożonej w pierwszym postępowaniu konkursowym stwierdzono brak następującego sprzętu: rotory, przenośnego stołu do masażu i aparatu do elektroterapii, kriożeli, stołu do ćwiczeń manualnych, drabinek.
Wskazał, iż przepis art. 145 ust. 2 ustawy o świadczeniach wskazuje, że do rokowań należy zaprosić świadczeniodawców mogących udzielać świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem postępowania. Oznacza to, że organ przed skierowaniem zaproszeń ocenia, którzy świadczeniodawcy mogą udzielać świadczeń będących przedmiotem postępowania. Ocena taka prowadzi do wyłonienia spośród świadczeniodawców występujących na danym terenie tych, którzy mogą udzielać śwaidczeń będących przdmiotem postępowania, czyli tych, którzy ze względu na posiadany personel oraz sprzęt są w stanie wykonać takie świadczenia. Dyrektor dokonał takiej oceny na podstawie ofert złożonych wcześniej w dwóch postępowaniach. W obu postępowaniach oferta skarżącego została zdyskwalifikowana ze w zględu na braki w sprzęcie lub braki personelu.
Od powyższej decyzji, pismem z dnia 4 maja 2010 r., skarżący złożył odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Stwierdził, iż postępowanie wobec jego bezprzedmiotowości (świadczenia dotyczyły 2007 r.) winno być umorzone z przyczyn zawinionych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Z ostrożności podniósł, iż brak jest podstaw prawnych do nie zaproszenia skarżącego do udziału w rokowaniach, bowiem nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 145 ustawy. Podkreślił, iż w żadnym z dwóch prowadzonych konkursach ofert, poprzedzających zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dot. rehabilitacji leczniczej, w zakresie fizjoterapeutyczne zabiegi ambulatoryjne dla miasta L., jego oferta nie została odrzucona; w pierwszym postępowaniu nie został wyłoniony świadczeniodawca, w drugim konkursie – jego oferta nie została wybrana. Zaakcentował, iż w tych postępowaniach Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nie wskazywał na uchybienia ofert skarżącego. Nie zapraszając skarżącego do złożenia oferty organ z góry przyjmuje, że jego oferta nie byłaby konkurencyjna w stosunku do oferty Fundacji [...], co narusza w istotny sposób interes skarżącego. Skarżący wskazał, iż w związku z przeprowadzonymi trzema postępowaniami, w sprawie takiego samego świadczenia, zwracał się z wnioskiem o przedłożenie wszystkich ofert podmiotów biorących udział w tych postępowaniach (w aktach przesłanych Sądowi brak jest tych wniosków), ponowił wniosek o porównanie ofert, które wpłynęły w związku z ogłoszonymi postępowaniami.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, iż postępowanie nie jest bezprzedmiotowe i po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie pozostało nie zakończone. Ustosunkowując się do zarzutu nie zaproszenia do udziału w rokowaniach skarżącego powtórzył stanowisko organu I instancji, iż zgodnie z art. 145 ust. 2 ustawy o świadczeniach, że do rokowań należy zaprosić świadczeniodawców mogących udzielać świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem postępowania. Oznacza to, że organ przed skierowaniem zaproszeń ocenia, którzy świadczeniodawcy mogą udzielać świadczeń będących przedmiotem postępowania. Ocena taka prowadzi do wyłonienia spośród świadczeniodawców występujących na danym terenie tych, którzy ze względu na posiadany personel i sprzęt oraz którzy spełnili wymagania określone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, mogą udzielać świadczeń będących przedmiotem postępowania. Dokonano takiej oceny na podstawie ofert złożonych w dwóch wcześniejszych postępowaniach. W obu postępowaniach oferta skarżącego została zdyskwalifikowana ze w zględu na braki w sprzęcie lub braki personelu.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o przedłożenie ofert konkurencyjnych w celu ustalenia przyczyn nie wybrania ofert NZOZ [...] organ wyjaśnił, iż w postępowaniach administracyjnych w przedmiotowych sprawach nie udostępnia się do wglądu ofert złożonych przez konkurencyjnych świadczeniodawców. Podkreślił, iż ograniczenie w tym zakresie, wynika między innymi z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1530 ze zm.) oraz z ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).
Skargę na powyższą decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący z wnioskiem o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: zasady praworządności i legalności zawartych w art. 6 i 8 k.p.a. i art. 2 Konstytucji poprzez pozbawienie ochrony prawnej skarżącego; zasady ustalenia prawdy obiektywnej, obligującej organ do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i poddania go analizie (art. 7 i art. 77 k.p.a.); art. 149 ust. 1 pkt 7 i ust. 3, art. 150 ustawy o świadczeniach. Powtórzył argumentację z odwołania wskazując, iż brak jest podstaw prawnych do nie zaproszenia skarżącego do udziału w rokowaniach, bowiem nie zachodzi żadna z okoliczności wyłączająca N. Sp. z o.o. w L. z możliwości ubiegania się o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej dotyczącej rehabilitacji leczniczej. Podkreślił, iż w żadnym z dwóch prowadzonych konkursach ofert, poprzedzających zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dot. rehabilitacji leczniczej, w zakresie fizjoterapeutyczne zabiegi ambulatoryjne dla miasta L., jego oferta nie została odrzucona; w pierwszym postępowaniu nie został wyłoniony świadczeniodawca, w drugim konkursie – jego oferta nie została wybrana. Powtórzył, iż w tych postępowaniach Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nie wskazywał na uchybienia jego ofert. Dopiero po trzech latach próbuje znaleźć uchybienia w ofertach z grudnia 2006 r., których poprzednio nie wskazywał.
Złożył ponadto wniosek o zwrócenie się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o przedłożenie wszystkich ofert świadczeniodawców, w tym jego ofert złożonych w trzech postępowaniach prowadzonych przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na okoliczność ustalenia przyczyn nie wybrania ofert skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Nie podzielił żadnego z postawionych zarzutów.
Uczestnik postępowania Fundacja [...] w L. wniosła o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 26 marca 2011 r. skarżący postawił dodatkowo zarzut rozpoznania odwołania przez organ nieuprawniony. Podniósł, iż organem uprawnionym do rozpoznania odwołania jest Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia a nie Dyrektor Oddziału, który otrzymał takie uprawnienie dopiero po nowelizacji ustawy o świadczeniach, która weszła w życie z dniem 29 września 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków przewidziała dwa tryby postępowania zmierzające do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej: konkurs ofert i tryb rokowań.
Postępowanie w trybie rokowań może być prowadzone tylko w przypadkach ściśle określonych w art. 144 ustawy, przy czym jest określony ustawowo zarówno krąg świadczeniodawców, których należy do rokowań zapraszać (art.145), jak i minimalna ilość zapraszanych świadczeniodawców (art. 143 ust. 2). W omawianym trybie kandydatów na świadczeniodawców, z którymi prowadzone są rokowania wybiera Fundusz.
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 190/09, iż na sam wybór trybu postępowania nie przysługuje środek odwoławczy.
W przedmiotowej sprawie, wyboru trybu rokowań zostało dokonane w oparciu o art. 144 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Zgodnie z tym przepisem postępowanie w trybie rokowań może być przeprowadzone, jeżeli jest ograniczona liczba świadczeniodawców, nie większa niż pięciu, mogących udzielać świadczeń opieki zdrowotnej będących przedmiotem postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Stosownie do art. 145 ust. 2 tej ustawy, w przypadkach, o których mowa w art. 144 pkt 2 i 3, zaprasza się do udziału w rokowaniach świadczeniodawców mogących udzielać świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Z kolei zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy o świadczeniach, przez rokowania rozumie się tryb zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w którym prowadzi się postępowanie w sprawie ustalenia ceny i liczby świadczeń opieki zdrowotnej i warunków ich udzielania z taką liczbą świadczeniodawców, która zapewni wybór najkorzystniejszej oferty lub większej liczby ofert oraz sprawny przebieg postępowania, nie mniejszą jednak niż trzech, chyba że ze względu na specjalistyczny charakter świadczeń opieki zdrowotnej lub ograniczoną dostępność do świadczeń jest mniej świadczeniodawców mogących ich udzielać.
W ocenie Sądu organ dokonał nieprawidłowej wykładni art. 144 pkt 3 ustawy o świadczeniach przez uznanie, iż przed zaproszeniem do udziału w rokowaniach może dokonać oceny, czy potencjalny świadczeniodawca może udzielać świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem postępowania w oparciu o oferty, które składał w poprzednich postępowaniach. Przepis ten określa potencjalny krąg podmiotów, których należy zaprosić do udziału w rokowaniach. Nie daje jednak organowi prawa wykluczenia z udziału w rokowaniach potencjalnego świadczeniodawcy, który może udzielać określonych świadczeń zdrowotnych, a który nie został wybrany w prowadzonych wcześniej postępowaniach.
Skarżący nie złożył jeszcze oferty, zatem organ nie mógł oceniać oferty złożonej w innym postępowaniu, w konkursie ofert, jako oferty złożonej w postępowaniu w trybie rokowań. Nieścisłości, które nawet nie stanowiły powodu do odrzucenia oferty, chociaż organ twierdzi, że oferty zostały "zdyskwalifikowane", w ocenie Sądu, w żadnym razie nie mogą być podstawą do wykluczenia skarżącego z kręgu świadczeniodawców, o których mowa w art. 145 ust. 2 ustawy o świadczeniach. Braki w sprzęcie i personelu istniejące w dacie składania oferty w poprzednim roku mogły być już usunięte przez skarżącego.
Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Podkreślić należy, że przepis ten obliguje Fundusz do realizacji zawartych w nim zasad bez względu na to jakiego trybu (konkursu ofert czy rokowań) postępowanie dotyczy.
Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym już wcześniej wyroku z dnia 18 listopada 2009 r. (sygn. akt II GSK 190/09) wskazał, iż " nie podziela stanowiska, że w przypadku postępowania w trybie rokowań branie udziału w postępowaniu dotyczy wyłącznie tych podmiotów, które do rokowań zostały zaproszone. Pogląd taki na gruncie sprawy takiej jak rozpoznawana, gdzie tylko jeden oferent został do rokowań zaproszony narusza określone w art. 134 ust 1 omawianej ustawy zasady równego traktowania i zdrowej konkurencji ".
W ocenie Sądu, nie zaproszenie skarżącego, będącego świadczeniodawcą, który może udzielać świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapeutyczne zabiegi ambulatoryjne na terenie m. L. naruszyło zasadę równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz obowiązek prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest ponadto wyjaśnić, iż oddalając na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. wnioski dowodowe skarżącego, zgłoszone w skardze, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak również: B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, s. 257 i powołany tam wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00).
W tej sytuacji Sąd uznał, że zawnioskowane przez stronę skarżącą dowody winny być przeprowadzone przez organy Narodowego Funduszu Zdrowia w toku ponownego postępowania administracyjnego, o ile organy te uznają, że wskazane przez stronę materiały służyć będą prawidłowemu rozstrzygnięciu sprawy.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił w oparciu
o art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI