VI SA/Wa 2255/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-04-28
NSAtransportoweŚredniawsa
transport lotniczymateriały niebezpieczneodstępstwolotnisko wojskowekompetencje organówPrawo lotniczeKodeks postępowania administracyjnegoULCMON

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Prezesa ULC o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia odstępstwa na transport materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną z lotniska wojskowego, uznając wyłączną kompetencję MON w takich przypadkach.

Skarżąca spółka złożyła wniosek o udzielenie odstępstwa na transport materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną z lotniska wojskowego. Prezes ULC odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na brak przepisów uprawniających go do wydania takiego odstępstwa w sytuacji lotu z lotniska wojskowego, gdzie właściwy jest Minister Obrony Narodowej. Sąd administracyjny uznał tę argumentację za prawidłową, oddalając skargę i potwierdzając wyłączną kompetencję MON w takich sprawach.

Sprawa dotyczyła skargi S. Sp. z o.o. na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie udzielenia odstępstwa na wykonanie transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną z lotniska wojskowego. Skarżąca wniosła o udzielenie takiego odstępstwa, jednak Prezes ULC odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną oraz Prawem lotniczym, w przypadku lotów cywilnych statków powietrznych z materiałami niebezpiecznymi z lotnisk wojskowych, właściwym do wydania zgody jest Minister Obrony Narodowej, a nie Prezes ULC. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, zgodził się z argumentacją Prezesa ULC. Stwierdził, że przepisy prawa jasno rozgraniczają kompetencje, wyłączając Prezesa ULC z możliwości wydawania odstępstw w sytuacjach, gdy wymagana jest zgoda Ministra Obrony Narodowej na lot z lotniska wojskowego. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne sprawują kontrolę legalności, a w tym przypadku postanowienie organu było zgodne z prawem, ponieważ żądanie skarżącej nie mogło być rozpatrzone przez Prezesa ULC z uwagi na brak jego właściwości. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku lotów cywilnych statków powietrznych z materiałami niebezpiecznymi z lotnisk wojskowych, wyłączną kompetencję do wydania zgody posiada Minister Obrony Narodowej.

Uzasadnienie

Ustawa o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną, w powiązaniu z Prawem lotniczym, jasno rozdziela kompetencje. Art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy wskazuje na wyłączną właściwość Ministra Obrony Narodowej w sprawach lotów z lotnisk wojskowych, co wyłącza kompetencję Prezesa ULC do wydawania odstępstw w takich sytuacjach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.t.m.n.d.p. art. 5

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną

Przepis zezwala na transport materiałów niebezpiecznych, których transport jest zakazany, pod warunkiem uzyskania zatwierdzenia lub odstępstwa Prezesa ULC (lub PAA dla materiałów promieniotwórczych), z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 4 ust. 1.

u.t.m.n.d.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną

Minister Obrony Narodowej udziela zgody na wykonanie przez cywilny statek powietrzny lotu z materiałami niebezpiecznymi z lotniska wojskowego (art. 66a ust. 1 Prawa lotniczego), uwzględniając potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa.

u.t.m.n.d.p. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną

Wskazuje, kto wykonuje czynności administracyjne w sprawie transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną. W przypadku lotów z lotnisk wojskowych (art. 66a ust. 1 Prawa lotniczego), czynności te wykonuje Minister Obrony Narodowej.

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

p.l. art. 66a § 1

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Określa przypadki, w których dopuszcza się, na zasadzie wyjątku, wykonywanie lotów cywilnych statków powietrznych z lotnisk wojskowych.

Konwencja o międzynarodowym lotnictwie cywilnym art. Załącznik 18 § pkt 2.1.3

Dotyczy odstępstw od zakazu transportu materiałów niebezpiecznych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyłączna kompetencja Ministra Obrony Narodowej do wydawania zgody na transport materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną z lotnisk wojskowych. Brak przepisów prawa uprawniających Prezesa ULC do wydania odstępstwa w sytuacji lotu z lotniska wojskowego. Zasadność odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z uwagi na brak właściwości organu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 5 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną. Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 2 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną. Zarzut naruszenia prawa procesowego poprzez błędne zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. Zarzut niedopełnienia obowiązków spoczywających na organie z mocy art. 6, 9 i 11 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca nie przyznał Prezesowi ULC kompetencji do wydania odstępstwa organem wyłącznie właściwym jest Minister Obrony Narodowej kompetencja Prezesa ULC do wydania odstępstwa jest wyłączona żądanie wszczęcia postępowania nie mogło uruchomić postępowania należącego do właściwości tego Organu

Skład orzekający

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

przewodniczący

Anna Fyda-Kawula

sprawozdawca

Dorota Dziedzic-Chojnacka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości organów w zakresie transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną z lotnisk wojskowych oraz stosowania art. 61a § 1 k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lotów z lotnisk wojskowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii właściwości organów administracji w specyficznym obszarze transportu lotniczego materiałów niebezpiecznych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tym prawie.

Kto decyduje o transporcie materiałów niebezpiecznych z wojskowych lotnisk? Sąd wyjaśnia kompetencje MON i ULC.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2255/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /przewodniczący/
Anna Fyda-Kawula. /sprawozdawca/
Dorota Dziedzic-Chojnacka
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) Protokolant referent Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w D. W. na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia odstępstwa na wykonanie transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną oddala skargę
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej Prezes ULC) zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2024 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 144 oraz art. 61a § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w D. (Skarżąca) utrzymał w mocy postanowienie tego Organu z [...] marca 2024 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie udzielenia odstępstwa na wykonanie transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Prezes ULC wskazał, że wnioskiem z 19 lutego 2024 r. Skarżąca wystąpiła do tego Organu o udzielenie odstępstwa na wykonanie transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną na trasie [...] ([...]) - [...] ([...]). W dniu 20 lutego 2024 r. Prezes ULC udzielił Skarżącej informacji, że w obecnym stanie prawnym brak jest możliwości wydania przez ten Organ odstępstwa zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną (Dz. U. z 2022 r., poz. 1715). W dniu 20 lutego 2024 r. Skarżąca zwróciła się do Prezesa ULC o przedstawienie stanowiska w formie decyzji administracyjnej.
Prezes ULC na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ww. postanowieniem z [...] marca 2024 r. odmówił Skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie z ww. wniosku z uwagi na brak przepisów prawa uprawniających Prezesa ULC do wydania odstępstwa. Wskazał, że [...] ([...]) jest [...] Bazą Lotnictwa Wojskowego, tj. lotniskiem wojskowym. Prezes ULC wyjaśnił, że wprawdzie art. 5 pkt 2 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną uprawnia go do wydania odstępstwa, jednak odstępstwo to zgodnie z art. 5 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną w zw. z art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2110) nie może dotyczyć przypadków, kiedy lot wykonywany jest z lotniska wojskowego przez cywilny statek powietrzny w warunkach określonych w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo lotnicze, gdyż zgodę na takie loty wydaje wyłącznie Minister Obrony Narodowej. Stanowi to więc przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym postanowieniem Skarżąca wskazała, że Prezes ULC pozostaje organem właściwym do wydania odstępstwa, o którym mowa w art. 5 pkt 2 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną w przypadku wykonywania przez cywilny statek powietrzny lotu, o którym mowa w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo lotnicze.
Prezes ULC uzasadniając zaskarżone postanowienie stwierdził, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 61a § 1 k.p.a., bowiem ustawodawca nie przyznał Prezesowi ULC kompetencji do wydania odstępstwa na podstawie art. 5 pkt 2 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną w przypadku lotu, o którym mowa w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo lotnicze. Tymczasem zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności oraz działania w granicach i na podstawie prawa, nie jest możliwe domniemywanie właściwości organu do załatwienia sprawy administracyjnej. Organ podkreślił, że wniosek Skarżącej dotyczył wydania przez Prezesa ULC odstępstwa, o którym mowa w art. 5 pkt 2 powołanej ustawy, na transport drogą powietrzną materiałów niebezpiecznych, wykonywany przez cywilny statek powietrzny z lotniska wojskowego. Oznacza to, że międzynarodowy transport materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną przy użyciu cywilnego statku powietrznego miał być realizowany w warunkach przewidzianych w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo lotnicze. Stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną, aktem właściwym potwierdzającym zgodność z tą ustawą transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną przy użyciu cywilnych statków powietrznych w przypadku lotów, o których mowa w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo lotnicze, jest zgoda Ministra Obrony Narodowej na wykonanie lotu przez cywilny statek powietrzny z materiałami niebezpiecznymi. Przy wydawaniu powyższej zgody dokonywana jest ocena, czy transport materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną spełnia wymogi określone w Załączniku 18 "Bezpieczny transport materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną" do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, podpisanej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 35, poz. 212 ze zm.) i Instrukcjach Technicznych, o których mowa w Załączniku 18.
Prezes ULC podkreślił, że na podstawie art. 5 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną, w odniesieniu do transportu drogą powietrzną przy użyciu cywilnych statków powietrznych, materiałów niebezpiecznych, których taki transport zgodnie z pkt 4.2 Załącznika 18 oraz z Częścią 1 Instrukcji Technicznych jest zakazany, Prezes ULC jest organem właściwym do wydania odstępstwa zgodnie z pkt 2.1.3 Załącznika 18 oraz Częścią 1, Rozdział 1 Instrukcji Technicznych, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Oznacza to, że kompetencja Prezesa ULC do wydania odstępstwa jest wyłączona w sytuacji, gdy transport materiałów niebezpiecznych przy użyciu cywilnego statku powietrznego jest wykonywany w warunkach określonych w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo lotnicze. Stosownie do konstrukcji prawnej przyjętej w ustawie o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną należy uznać, że w zakresie wymogów dotyczących transportu drogą powietrzną materiałów niebezpiecznych, których taki transport jest zakazany, realizowanego przy użyciu cywilnych statków powietrznych zgodnie z pkt 2.1.3 Załącznika 18 oraz Części 1, Rozdział 1 Instrukcji Technicznych, zgoda na wykonanie lotu, o którym mowa w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo lotnicze, zastępuje w odniesieniu do tego transportu materiałów niebezpiecznych odstępstwo, o którym mowa w art. 5 pkt 2 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną. Prezes ULC w tym przypadku nie jest organem właściwym do załatwienia sprawy odstępstwa od postanowień zawartych w Instrukcjach Technicznych. Uwzględniając powyższe nie sposób podzielić stanowisko Skarżącej, że w sytuacji transportu drogą powietrzną materiałów niebezpiecznych, których taki transport jest zakazany, w warunkach określonych w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo lotnicze, na mocy przepisów ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną, wnioskodawca powinien uzyskać zarówno zgodę jak i odstępstwo przewidziane w tej ustawie.
W konkluzji Prezes ULC stwierdził, że w tej sytuacji, wobec braku możliwości wydania na wniosek strony odstępstwa z art. 5 pkt 2 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną, zasadnie odmówiono Skarżącej wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie i wniosła o uchylenie wydanych w sprawie postanowień oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 5 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną;
2) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 2 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną;
3) prawa procesowego poprzez błędne zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. i uznanie, że postępowanie w sprawie wniosku Skarżącej nie może być wszczęte;
4) prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na Organie administracji publicznej z mocy art. 6, art. 9 i art. 11 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Prezes ULC wniósł o jej oddalenie, jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może natomiast orzekać w kwestiach wykraczających poza przedmiot zaskarżenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1595/04).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia zgodnie ze wskazanym kryterium stwierdził, że jest ono zgodne z prawem.
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości zastosowania przez Organ instytucji odmowy wszczęcia postępowania, określonej w stanowiącym podstawę zaskarżonego postanowienia art. 61a § 1 k.p.a., w sprawie z wniosku Skarżącej o udzielenie odstępstwa na wykonanie transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną.
Zgodnie z treścią tego przepisu gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., tj. żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. (...)
Z treści powołanego art. 61a § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku (zgłoszonego żądania) pod kątem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających jego merytoryczne rozpatrzenie. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie dopuszczalności zgłoszonego wniosku tylko pod kątem istnienia ww. przesłanek formalnoprawnych, a przy dokonywaniu tej oceny nie może w szczególności gromadzić dowodów, ani czynić ustaleń co do stanu faktycznego.
Przepis ten wskazuje na dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania: pierwsza ma charakter podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a druga – przedmiotowy ("inne uzasadnione przyczyny"). Przez "inne uzasadnione przyczyny" rozumie się w szczególności stan zawisłości sprawy w postępowaniu wszczętym uprzednio, istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę, wystąpienie z wnioskiem, który nie może być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej, gdyż przepisy materialne i kompetencyjne nie kreują sprawy administracyjnej, której załatwienie wymagałoby wydania decyzji administracyjnej. Ustawodawca nie skonkretyzował przyczyn, które winny być uznane za uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Ta przesłanka wyrażona zwrotem niedookreślonym nie ma swojej ustawowej definicji i każdorazowo winna być oceniana w okolicznościach danej, konkretnej sprawy.
Według Z.R. Kmiecika "inne uzasadnione przyczyny" to przypadki pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania, tj.:
a) wniesienie żądania przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych;
b) wniesienie żądania w sprawie, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej. Można tu wyróżnić następujące przypadki:
– sprawa należy do zakresu działania organów administracji, ale podlega załatwieniu w innej formie niż decyzja, np. w formie czynności materialno-technicznej, aktu stanu cywilnego lub zaświadczenia,
– sprawa ma charakter administracyjny, ale dane uprawnienie lub obowiązek wynika wprost z ustawy (lub wydanego na jej podstawie aktu normatywnego) i nie wymaga konkretyzacji (rozstrzygnięcia) w formie decyzji,
– sprawa ma charakter administracyjny, ale nie jest objęta w ogóle regulacją administracyjnoprawną,
– sprawa nie ma charakteru administracyjnego, lecz cywilnoprawny i załatwiana jest w formie umowy albo jednostronnej czynności cywilnoprawnej;
c) wniesienie żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją;
d) wniesienie żądania w sprawie, w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji;
e) wniesienie żądania po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw (przedawnienie materialnoprawne) (tak Z. R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211–212).
W ocenie Sądu, Organ prawidłowo ocenił i zastosował w sprawie powołany przepis, bowiem ustawodawca nie przyznał Prezesowi ULC kompetencji do wydania odstępstwa na podstawie art. 5 pkt 2 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną w przypadku lotu, o którym mowa w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo lotnicze, a takiego dotyczył wniosek Skarżącej.
Rozstrzygnięcie Organu jest prawidłowe z następujących powodów.
Warunki wykonywania transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną regulują przepisy Załącznika 18 "Bezpieczny transport materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną" do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, podpisanej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. w połączeniu z przepisami "Instrukcji Technicznych do bezpiecznego transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną" (ICAO Dok. 9284-AN/905), zatwierdzanymi i publikowanymi przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), ogłoszonymi w Dzienniku Urzędowym Urzędu Lotnictwa Cywilnego obwieszczeniem nr 6 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 2 czerwca 2015 r. (Dz.Urz.ULC.2015.30.).
Przepisy te zgodnie z art. 37 Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym zostały implementowane do polskiego porządku prawnego ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną. Zgodnie z definicją określoną w art. 2 pkt 6 powołanej ustawy materiały niebezpieczne stanowią wyroby lub substancje, które mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia, bezpieczeństwa, mienia lub środowiska naturalnego, wykazane na liście materiałów niebezpiecznych w Instrukcjach Technicznych lub sklasyfikowane zgodnie z tymi instrukcjami.
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną do prowadzenia działalności w zakresie krajowego i międzynarodowego transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną przy użyciu cywilnych statków powietrznych, w szczególności do obowiązków podmiotów wykonujących czynności związane z tym transportem, oraz do przewozu materiałów niebezpiecznych przez pasażerów lub członków załóg statków powietrznych stosuje się Załącznik 18 i Instrukcje Techniczne z uwzględnieniem przepisów ustawy.
Stosownie zaś do treści art. 3 ust. 2 powołanej ustawy jeżeli przepisy odpowiednio Załącznika 18 lub Instrukcji Technicznych zobowiązują "właściwą władzę", "władzę krajową" lub "odpowiednią władzę" do wykonywania odpowiednich czynności administracyjnych w sprawie transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną, czynności te wykonuje:
1) Minister Obrony Narodowej - w przypadku lotów, o których mowa w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo lotnicze;
2) Prezes Państwowej Agencji Atomistyki - w przypadku transportu materiałów promieniotwórczych;
3) Prezes Urzędu - w pozostałych przypadkach.
Powołany przepis art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną ustanawia więc wyłączną kompetencję Ministra Obrony Narodowej do wykonywania czynności administracyjnych "właściwej władzy", "władzy krajowej" lub "odpowiedniej władzy" wymienionych w Załączniku 18 lub Instrukcjach Technicznych - w przypadku lotów, o których mowa w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo lotnicze. Stosownie bowiem do treści art. 4 ust. 1 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną, Minister Obrony Narodowej udziela zgody na wykonanie przez cywilny statek powietrzny lotu, o którym mowa w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo lotnicze, z materiałami niebezpiecznymi, uwzględniając potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa oraz ochronę informacji niejawnych, jeżeli taki lot nie spowoduje bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub bezpieczeństwa lotów i będzie wykonywany z zachowaniem wymagań określonych w przepisach ustawy. Stosownie do treści art. 66a ust. 1 ustawy Prawo lotnicze z lotniska wojskowego dopuszcza się, na zasadzie wyjątku, wykonywanie lotów cywilnych statków powietrznych w przypadkach określonych w tym przepisie.
Z kolei zgodnie z treścią art. 5 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną zezwala się na transport drogą powietrzną materiałów niebezpiecznych, których taki transport zgodnie z pkt 4.2 Załącznika 18 oraz z Częścią 1 Instrukcji Technicznych jest zakazany, pod warunkiem uzyskania:
1) zatwierdzenia Prezesa Urzędu - zgodnie z pkt 2.1.2 Załącznika 18 oraz z Częścią 1, Rozdział 1 Instrukcji Technicznych albo
2) odstępstwa Prezesa Urzędu - zgodnie z pkt 2.1.3 Załącznika 18 oraz z Częścią 1, Rozdział 1 Instrukcji Technicznych, albo
3) zatwierdzenia Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki - zgodnie z pkt 2.1.2 Załącznika 18 oraz z Częścią 1, Rozdział 1 Instrukcji Technicznych - w przypadku transportu materiałów promieniotwórczych.
Mając na uwadze treść powołanych przepisów Sąd podziela stanowisko Prezesa ULC wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym ustawa o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną wyłącza spod kompetencji organów właściwych, wymienionych art. 5 tej ustawy, w tym Prezesa ULC, rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonania transportu materiałów niebezpiecznych z lotnisk wojskowych. W tym przypadku bowiem, niezależnie od rodzaju materiału niebezpiecznego, organem wyłącznie właściwym jest Minister Obrony Narodowej.
Rozwiązanie przewidujące wyłączną kompetencję Ministra Obrony Narodowej w zakresie dopuszczania wykonywania transportu materiałów niebezpiecznych z lotnisk wojskowych, stosowane było również na mocy art. 153a ust. 2 ustawy - Prawo lotnicze, uchylonego na mocy art. 50 pkt 6 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną, co nastąpiło 1 października 2022 r. Przepis ten stanowił bowiem, że w przypadku wykonywania przez cywilny statek powietrzny lotów, o których mowa w art. 66a ust. 1, z materiałami niebezpiecznymi niedopuszczonymi lub warunkowo dopuszczonymi do przewozu na pokładzie statku powietrznego, w rozumieniu Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, zgodę na taki lot mógł wydać Minister Obrony Narodowej.
Wniosek Skarżącej będący podstawą – co już wyżej podkreślono – formalnej oceny w kontrolowanym postanowieniu obejmował transport drogą powietrzną materiałów niebezpiecznych, wykonywany przez cywilny statek powietrzny z lotniska wojskowego. Oznacza to, że międzynarodowy transport materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną przy użyciu cywilnego statku powietrznego miał być realizowany w warunkach przewidzianych w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo lotnicze. W związku z tym, stosownie do treści powołanego art. 4 ust. 1 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną, aktem właściwym potwierdzającym zgodność z tą ustawą transportu materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną przy użyciu cywilnych statków powietrznych w przypadku lotów, o których mowa w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo lotnicze, jest zgoda Ministra Obrony Narodowej. Oznacza to, że kompetencja Prezesa ULC do wydania odstępstwa jest wyłączona w sytuacji, gdy transport materiałów niebezpiecznych przy użyciu cywilnego statku powietrznego jest wykonywany w warunkach określonych w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo lotnicze.
Z uwagi na wyraźne rozdzielenie w powołanych przepisach kompetencji Prezesa ULC i Ministra Obrony Narodowej niezasadne jest stanowisko Skarżącej, że w sytuacji transportu drogą powietrzną materiałów niebezpiecznych, których taki transport jest zakazany, w warunkach określonych w art. 66a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo lotnicze, na mocy przepisów ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną, powinna uzyskać zarówno zgodę, jak i odstępstwo przewidziane w tej ustawie.
Na marginesie Sąd zauważa, że z akt sprawy wynika, iż Skarżąca do wniosku o wydanie przez Prezesa ULC odstępstwa w rozpoznawanej sprawie dołączyła zgodę Ministra Obrony Narodowej na lot będący przedmiotem wniosku, wydaną w trybie przewidzianym w art. 4 ust. 1 ustawy o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną (pismo nr [...] z dnia 9 lutego 2024 r., dotyczące zabezpieczenia lądowania cywilnego statku powietrznego na lotnisku w P.). Skarżąca przyznała to również na str. 5 uzasadnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze, Organ był zobligowany do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., co prawidłowo postanowił, bowiem żądanie wszczęcia postępowania nie mogło uruchomić postępowania należącego do właściwości tego Organu.
Reasumując, zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty podniesione w skardze i przywołaną na ich poparcie argumentację Sąd uznał więc za niezasadną.
Ze wszystkich wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI