VI SA/Wa 2254/24

VI SA/Wa 2254/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Żurawska /sprawozdawca/
Sławomir Kozik
Tomasz Sałek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 31 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 listopada 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. z siedzibą w W. na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi S. z siedzibą w W. (dalej: "S.", "Strona", "Skarżący") jest postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: "organ", "Komisja") z dnia [...] maja 2024 r. znak [...] w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu.
Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie sprawy:
W dniu 15 maja 2023 r. K. z siedzibą w L. (dalej: "Spółka") wystąpiła do Komisji z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na wycofanie z obrotu na rynku regulowanym, prowadzonym przez G. w W., zdematerializowanych akcji zwykłych na okaziciela. Wniosek został oparty o przepis art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 620), dalej: "ustawa o ofercie".
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2024 r. Komisja zawiesiła postępowanie administracyjne zainicjowane ww. wnioskiem Spółki, w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), dalej: "k.p.a.", do czasu zakończenia postępowania przez S. dla miasta L.
Pismem z dnia 1 marca 2024 r. S. jako organizacja społeczna złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. We wniosku wskazano, że udział S. uzasadniony jest celami statutowymi oraz przemawia za tym interes społeczny.
Nadto S. podniosło, że nie zgadza się ze stanowiskiem Spółki, gdyż stoi ono w sprzeczności z treścią art. 91 ust. 3 ustawy o ofercie. Zdaniem S. dążenie przez Spółkę do wycofania akcji może naruszać zbiorowe interesy polskich indywidualnych inwestorów, jak i prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody majątkowej.
Dalej Strona podniosła, że przesłanka dotycząca uzasadnionych celów statutowych została spełniona ze względu na treść § 9 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 4 Statutu S. (dalej: "Statut"), a także jego § 10 pkt 2, 4, 5 oraz 6.
W ocenie S., ww. cele statutowe bezpośrednio uzasadniają jego udział w postępowaniu przed Komisją, mając w szczególności na uwadze, iż przedmiotem postępowania jest wniosek w sprawie udzielenia zezwolenia na wycofanie akcji spółki zagranicznej z obrotu na rynku regulowanym, złożonym w oparciu o wątpliwe, zdaniem S., spełnienie jednej z przesłanek. S. wskazało także, że rozstrzygnięcie które zapadnie w sprawie bez wątpienia oddziaływać będzie na całokształt rynku kapitałowego w Polsce. A zatem istnieje niezaprzeczalny związek pomiędzy celami statutowymi S. a przedmiotem postępowania.
Ponadto, w ocenie S., rozstrzygnięcie, które zapadnie w niniejszym postępowaniu administracyjnym, "może mieć znaczenie systemowe, gdyż będzie wskazywało dopuszczalny kierunek działania pozostałych emitentów zagranicznych".
W ocenie S., za jego udziałem w postępowaniu przemawia także interes społeczny, który jest związany z celem statutowym dotyczącym "rozwoju rynków kapitałowych, wspieraniu etycznych postaw uczestników tych rynków oraz oddziaływaniu na ewolucję życia gospodarczego i społecznego", które są - w ocenie S. - "działaniami, które bezpośrednio przekładają się na rozwój gospodarczy kraju, co utożsamiać należy z odbiciem interesu społecznego, w odniesieniu do ogólnych celów organizacji.". S. wskazało także, że kwestia dotycząca rozumienia pojęcia "interesu społecznego" nie jest ukształtowana w sposób jednoznaczny.
Dalej S. podniosło, że skutkiem wycofania akcji z obrotu na rynku regulowanym będzie m.in. brak podlegania obowiązkom informacyjnym dla spółek publicznych, brak płynności akcji, spadek ich wartości, brak realnej możliwości sprzedaży pakietów mniejszościowych akcji Spółki jako spółki prywatnej.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2024 r. znak [...] Komisja, po rozpatrzeniu ww. wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, na podstawie art. 31 § 2 k.p.a., postanowiła odmówić dopuszczenia organizacji społecznej – S. z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem Spółki o udzielenie zezwolenia na wycofanie z obrotu na rynku regulowanym zdematerializowanych akcji zwykłych na okaziciela.
W ocenie Komisji, cele ujęte w Statucie zostały przedstawione w sposób ogólnikowy. Nadto nie można stwierdzić ich związku merytorycznego z przedmiotem toczącego się postępowania. W tej sytuacji, zdaniem Komisji, przesłanka dotycząca powiązania celów statutowych organizacji społecznej z przedmiotem postępowania, o dopuszczenie do którego wnosi S., nie została spełniona.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem z dnia [...] marca 2024 r., wniosło S., zarzucając Komisji naruszenie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie S. organ zbyt wąsko wyłożył związki pomiędzy przedmiotem sprawy, a celami statutowymi. Nadto, Komisja nie uwzględniła, że S. nie jest powoływane do udziału w konkretnym postępowaniu, a zatem jego cele muszą zostać sformułowane w sposób ogólny. Zarzucono także Komisji zbyt wąskie rozumienie interesu społecznego oraz nieprawidłowe wyłożenie Statutu w zakresie celów statutowych.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku S. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, postanowieniem z dnia [...] maja 2024 r., zaskarżonym w sprawie, Komisja utrzymała w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2024 r. o odmowie dopuszczenia S. do udziału w postępowaniu. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 31 § 2 in fine i art. 144 k.p.a. (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572).
W uzasadnieniu postanowienia Komisja wskazała, że o ile żądanie zostało wniesione przez organizację społeczną, o tyle dwie pozostałe przesłanki wynikające z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., a warunkujące udział organizacji społecznej w postępowaniu, nie zostały spełnione. Zdaniem Komisji brak jest merytorycznego powiązania przedmiotu postępowania administracyjnego z celami statutowymi organizacji społecznej oraz za dopuszczeniem S. nie przemawia interes społeczny.
Dalek Komisja wyjaśniła, że dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania powinno być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Oznacza to, że musi istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Jeśli między celami statutowymi organizacji społecznej a materialnoprawnym przedmiotem sprawy nie ma prawnego związku, brak jest przesłanki dopuszczenia tej organizacji, na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprawy innej osoby.
Nadto Komisja przytoczyła zapisy Statutu zawarte w § 9 oraz § 13 ust. 3, a następnie skonfrontowała je z przedmiotem postępowania administracyjnego. Zdaniem Komisji cele statutowe S. nie korespondują z przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia na wycofanie akcji Spółki z obrotu na rynku regulowanym. Co istotne, przesłanki z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. muszą być spełnione łącznie. Tym samym już sam brak związku pomiędzy celami statutowymi a przedmiotem postępowania jest wystarczający dla odmowy dopuszczenia S. do udziału w postępowaniu.
Zdaniem Komisji, S. nadal nie skonkretyzowało dostatecznie interesu społecznego, który uzasadniałby jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Okoliczności, na które powołuje się Strona świadczą o tym, że motywem udziału w postępowaniu nie jest interes społeczny, lecz interes akcjonariuszy mniejszościowych i uzyskanie konkretnego rozstrzygnięcia.
Zdaniem organu S. nie wskazało również, w jaki sposób jego udział przyczyni się do prawidłowego rozpoznania sprawy. Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w indywidualnej sprawie i działaniem w nim organów administracji.
Końcowo Komisja wskazała, że w sposób wszechstronny rozważyła i przenalizowała całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także okoliczności faktyczne z niego wynikające, a następnie - w sposób zgodny z zasadami logicznego myślenia i doświadczenia życiowego - doszła do wniosku, iż - w świetle twierdzeń zawartych we wnioskach S. z dnia 1 marca 2024 r. i
z dnia 9 kwietnia 2024 r. oraz Statutu - nie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skargę na powyższe postanowienie wniosło S., zaskarżając je w całości. Postanowieniu temu zarzucono naruszenie:
1) art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nadmiernie ścisłym wykładaniu związków pomiędzy przedmiotem sprawy, a zakresem celów statutowych S., niewzięciu pod uwagę, że organizacje społeczne nie są tworzone w celu uczestniczenia w konkretnym postępowaniu administracyjnym, zatem naturalnym jest, że cele takiej organizacji muszą zostać sformułowane w sposób ogólny, a także zbyt wąskim rozumieniu interesu społecznego uzasadniającego udział w postępowaniu, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż pojęcie interesu społecznego na jej kanwie nie ogranicza się do interesu organizacji społecznej, ani określonej wąskiej grupy osób, lecz służy ochronie wartości wspólnych dla wszystkich podmiotów inwestujących na giełdzie papierów wartościowych, w tym również, ale nie wyłącznie, inwestorów będących akcjonariuszami mniejszościowymi K.;
2) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego i kompleksowego wyjaśnienia okoliczności faktycznych stanowiących istotę przedmiotowej sprawy, w szczególności:
a) prawidłowej wykładni Statutu w zakresie celów statutowych S. z uwzględnieniem obiektywnej analizy charakteru działalności S. i faktycznego sposobu realizacji tych celów, a także wszechstronnego rozważenia okoliczności dotyczących istnienia interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem S. do udziału w postępowaniu, oraz
2) nieustalenie składu akcjonariatu Spółki na okoliczność istnienia w tym składzie członków S..
Mając na uwadze powyższe S. wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia [...] marca 2024 r.
W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że w jej ocenie decyzja wydana na podstawie art. 91 ustawy o ofercie pozbawia akcjonariuszy mniejszościowych ochrony jaką daje obrót akcji na rynku regulowanym i wpływa tym samym na ich prawa. Stanowisko Komisji zawarte w postanowieniu jest zatem błędne.
Zdaniem S. nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem organu, że członkowie S. nie mają żadnego interesu, który w świetle przepisów ustawy o ofercie wymagałby ochrony w związku z postępowaniem. Wśród nadrzędnych interesów członków S. jest możliwość dostępu do kapitału i prawidłowa wycena akcji emitentów, czyli jedne z podstawowych ról, które są realizowane przez poprawnie funkcjonujący rynek kapitałowy. Członkowie wspierający S. będąc w przeważającej części spółkami publicznymi, których akcje są notowane na rynku zorganizowanym mają możliwość pozyskania kapitału na swoją działalność i rozwój poprzez oferty publiczne przeprowadzane na rynku kapitałowym.
W opinii S., z możliwością utraty zaufania do rynku kapitałowego możemy mieć miejsce w przypadku Spółki, w której doszło do podwyższenia kapitału zakładowego, co może wskazywać na działanie Rady Dyrektorów z pokrzywdzeniem inwestorów mniejszościowych.
S. wskazało także, że na G. notowane są akcje kilkudziesięciu emitentów zagranicznych. Rozstrzygnięcie, które zapadnie w przedmiotowym postępowaniu, może mieć znaczenie systemowe, gdyż będzie wskazywało dopuszczalny kierunek działania pozostałych emitentów zagranicznych. W szczególności dotyczy to stosowania przesłanki podejmowania uchwały o wycofaniu akcji z obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu przez walne zgromadzenie lub inny właściwy organ stanowiący spółki publicznej.
S. nie zgodziło się także ze stanowiskiem Komisji co do braku spełnienia przesłanki interesu społecznego. Wyjaśniło, że pojęcie interesu społecznego na kanwie niniejszej sprawy nie ogranicza się do interesu organizacji społecznej, ani określonej wąskiej grupy osób, lecz służy ochronie wartości wspólnych dla wszystkich podmiotów inwestujących na warszawskiej giełdzie. Dalej S. podniosło, że akcjonariuszami Spółki są inwestorzy indywidualni, ale też instytucje zbiorowego inwestowania gromadzące środki szerokich grup społecznych, w tym również instytucje systemu zabezpieczenia emerytalnego. Wykazane powyżej pokrzywdzenie tych inwestorów i możliwość ich dalszego pokrzywdzenia (poprzez wydanie pozytywnej decyzji przez Komisję) w oczywisty sposób uzasadnia spełnienie przesłanki istnienia interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem S. do udziału w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie w całości, podtrzymując co do zasady argumentację zaprezentowaną w postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w sprawie jest postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] marca 2024 r. o odmowie dopuszczenia S. do udziału w postępowaniu administracyjnym, zainicjonowanym wnioskiem Spółki z dnia 15 maja 2023 r. o udzielenie zezwolenia na wycofanie akcji z obrotu na rynku regulowanym. Odmowa dopuszczenia S. do udziału w postępowaniu nastąpiła w związku z uznaniem przez organ, że nie wszystkie przesłanki określone w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. zostały spełnione. Komisja uznała bowiem, że o ile S. jest organizacją społeczną, o tyle dopuszczenie S. do udziału w postępowaniu nie jest uzasadnione jego celami statutowymi, a nadto za pozytywnym załatwieniem wniosku nie przemawia interes społeczny.
Odmiennego zdania jest S.. Uważa ono, że obie ww. przesłanki zostały spełnione.
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Stosownie do art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. W przeciwnym razie wydaje postanowienie o odmowie dopuszczenia danej organizacji społecznej do udziału w postępowaniu (art. 31 § 2 k.p.a.).
Z przepisu tego wynikają dwa podstawowe prawa procesowe organizacji społecznej: po pierwsze - prawo do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego; a po wtóre - prawo żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym. Powyższe prawa mogą zostać wyprowadzone po spełnieniu ustawowych przesłanek inicjatywy procesowej organizacji społecznej, które muszą wystąpić łącznie. Jest to przesłanka w postaci uzasadnionego celu statutowego oraz przesłanka stanowiąca, że przemawia za tym interes społeczny. Prawo to jednak ma granice wyznaczone przepisami szczególnymi. Należy bowiem pamiętać, że prawo procesowe to prawo, które służy ochronie interesu prawnego strony, inne podmioty mogą korzystać z tego prawa tylko w granicach przyznanych przepisami szczególnymi (patrz: glosa B. Adamiak do wyroku NSA z 10.11.2005 r. II GSK 125/05; porównaj także: wyrok NSA z 13.05.2014 r. II GSK 501/13).
Nie budzi wątpliwości, że pojęcie interesu społecznego, o którym mowa w art. 31 § 1 k.p.a., nie zostało ustawowo zdefiniowane, co oznacza, że temu pojęciu treść nadaje organ administracji publicznej w procesie stosowania norm prawa materialnego w konkretnej sprawie. Rozstrzyganie kwestii udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innej osoby musi być połączone z rozważeniem, czy za tym udziałem przemawia interes społeczny. Zatem wniosek o wszczęcie postępowania musi zawierać wszelkie argumenty za nim przemawiające. Innymi słowy, to na organizacji społecznej żądającej wszczęcia postępowania ze względu na interes społeczny ciąży obowiązek wykazania istnienia takiego interesu społecznego w danym postępowaniu (zob. wyrok NSA z 11.04.2012r. II OSK 122/11). Nadto, wskazać trzeba, że organ nie jest zobowiązany do każdorazowego uwzględniania wniosku organizacji społecznej nawet wtedy, gdy charakter rozpoznawanej sprawy jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności. Musi towarzyszyć temu dodatkowa ocena, że organizacja wystąpiła w celu ochrony interesu społecznego. Przy czym, zdaniem Sądu, nie można łączyć kwestii istnienia interesu społecznego z wstępnym ustaleniem zasadności wnioskowanego przez organizację sposobu zakończenia postępowania. W fazie wszczęcia postępowania nie podlegają badaniu przesłanki istotne w stadium rozpoznawczym (por. wyrok NSA z 20.01.2010 r. II OSK 139/09; wyrok NSA z 3.03.2023 r. II OSK 637/20).
Nadto zauważyć należy, że działalność organizacji społecznej opisana w statucie (regulaminie) tej organizacji, a więc w istocie cele organizacji społecznej, musi być jak najszczegółowiej określona, tak aby dawało to możliwość ustalenia, że działalność ta wiąże się ściśle z przedmiotem sprawy, do udziału w której organizacja zamierza przystąpić na prawach strony (zob. wyrok NSA z 22.04.2008 r. II OSK 1499/06). W orzecznictwie wskazuje się także, że organizacje społeczne ubiegające się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby nie mogą poprzestać na przedstawieniu swoich celów statutowych. Organizacja społeczna powinna również uprawdopodobnić, że przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia przez dane postępowanie administracyjne jego celów. Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w indywidualnej sprawie i działaniem w nim organów administracji (zob. wyrok NSA z 29.09.2023 r. III OSK 7430/21).
S. ubiega się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wywołanym wnioskiem Spółki opartym na przepisie art. 91 ustawy o ofercie. W znaczeniu materialnym sprawa ta dotyczy wycofania z obrotu na rynku regulowanym akcji spółki publicznej dopuszczonych do obrotu. Jedyną stroną tego postępowania jest Spółka będąca wnioskodawcą. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o ofercie Komisja, na wniosek spółki publicznej, udziela zezwolenia na wycofanie akcji z obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu, jeżeli zostały spełnione warunki określone w ust. 3-5, 9 i 10. W decyzji udzielającej zezwolenia Komisja określa termin, nie dłuższy niż miesiąc, po upływie którego następuje wycofanie akcji z obrotu.
W ocenie Sądu, Komisja trafnie oceniła, że brak jest merytorycznego prawnego powiązania, w rozumieniu art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., pomiędzy celami statutowymi wskazanymi przez S., a przedmiotem sprawy. W treści § 9 ust. 1 Statutu wskazano, że: "Podstawowym celem działania S. jest reprezentowanie i ochrona interesów zrzeszonych w nim członków.". Z pozostałych ustępów § 9 Statutu wynika, że celem działania S. jest umożliwienie współdziałania emitentów papierów wartościowych i innych instrumentów finansowych na rzecz rozwoju rynku kapitałowego, ewolucji polskiego życia gospodarczego i społecznego w kierunku tworzenia gospodarki rynkowej oraz doskonalenia zdolności organizacyjnej jego członków i dbałości o etyczne zachowanie uczestników rynku (ust. 2). S. odwołuje się do tradycji aktywności gospodarczej, zaradności, oszczędności i racjonalizmu w działaniu (ust. 3) oraz podejmuje działania, w tym działalność naukową i oświatową, na rzecz rynku kapitałowego (ust. 4).
Z § 10 wynika zaś, że cel ten jest realizowany m.in. przez:
- inicjowanie i organizowanie sympozjów czy innego rodzaju spotkań celem podnoszenia kwalifikacji członków S.,
- współpracę z organem nadzoru nad rynkiem kapitałowym i innymi organami administracji, a także współpracę z podmiotami organizującymi obrót papierami wartościowymi, podmiotami prowadzącymi depozyt lub ewidencję papierów wartościowych, instytucjami finansowymi i innymi uczestnikami rynku kapitałowego;
- współpracę z krajowymi i zagranicznymi organizacjami zrzeszającymi uczestników rynku kapitałowego;
- opiniowanie ustaw i innych aktów prawnych, regulujących w szczególności zasady działania emitentów papierów wartościowych i zasady funkcjonowania rynków kapitałowych;
- tworzenie wytycznych dotyczących zasad działania emitentów papierów wartościowych lub innych instrumentów finansowych oraz zasad funkcjonowania rynków kapitałowych;
- występowanie z wnioskami lub propozycjami nowych rozwiązań prawnych, ekonomicznych czy organizacyjnych do organów władzy, administracji lub podmiotów organizujących obrót instrumentami finansowymi.
W ocenie Sądu, w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o ofercie Komisja nie rozstrzyga o prawach lub obowiązkach indywidualnych akcjonariuszy Spółki. Postępowanie to ma na celu wyłącznie ustalenie czy zaistniały przesłanki wskazane w art. 91 ust. 1 ustawy o ofercie.
Jak już wyżej wskazano cel główny S. to "reprezentowanie i ochrona interesów zrzeszonych w nim członków". O tym kto może być członkiem S. stanowi rozdział III Statutu, § 12-14. Wedle § 13 Statutu członkiem zwyczajnym S. może być osoba fizyczna, będąca:
1) członkiem zarządu, członkiem rady nadzorczej lub prokurentem podmiotu, będącego członkiem wspierającym S. albo warunkowo dopuszczonego do udziału w pracach S. na podstawie postanowienia ust. 5 poniżej;
2) akcjonariuszem lub udziałowcem spółki, będącej członkiem wspierającym S. albo warunkowo dopuszczonej do udziału w pracach S. na podstawie postanowienia ust. 5 poniżej, któremu bezpośrednio przysługuje nie mniej niż 25% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników tej spółki;
3) członkiem wspierającym S. może być osoba prawna będąca emitentem papierów wartościowych będących obecnie lub w przeszłości przedmiotem obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu, która zadeklaruje wsparcie finansowe na rzecz S., w formie składek ustalanych przez Walne Zgromadzenie Członków S..
4) członkiem honorowym S. może być osoba fizyczna zasłużona dla S., emitentów papierów wartościowych lub dla tworzenia lub funkcjonowania rynków kapitałowych, albo mająca istotny wpływ na ich funkcjonowanie.
Zdaniem Sądu trafnie Komisja podniosła, że członkowie S. nie mają żadnego interesu prawnego, który w świetle przepisów prawa materialnego, wymagałby ochrony w związku z postępowaniem o udzielenie zgody na wycofanie akcji z obrotu. Wskazując, że udział S. w postępowaniu podyktowany jest chęcią ochrony inwestorów będących mniejszościowymi akcjonariuszami Spółki, Strona nie wykazała, że ww. inwestorzy są członkami S.. W tym zakresie Komisja powołała się na zapisy Statutu odnośnie członków S., wskazując, że w świetle jego zapisów jeśli nawet taki mniejszościowy akcjonariusz jest członkiem S., to jest to sytuacja pojedyncza. Zatem zarzut skargi, że Komisja nie przedsięwzięła czynności mających na celu potwierdzenie lub zaprzeczenie, czy akcjonariuszami Spółki są członkowie S. nie zasługiwał na uwzględnienie. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że to Strona ubiega się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu dotyczącym innej osoby, a zatem co do zasady to na organizacji ciąży obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających pozytywne załatwienie jej wniosku. Skoro S. na poparcie swojego żądania formułuje określone stanowisko, to winno być w stanie okoliczność tę wykazać.
Ponadto rację ma Komisja, że ze stanowiska S. zaprezentowanego zarówno we wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie incydentalne, jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika wprost, że S. jest zainteresowane konkretnym rozstrzygnięciem, a mianowicie nieuwzględnieniem wniosku Spółki o wycofanie akcji z obrotu na rynku regulowanym. Takie stanowisko S. pozwala na przyjęcie, że w tym postępowaniu celem S. nie jest działanie w interesie ogółu, a raczej stanowi formę popierania interesów określonych podmiotów. Brak jest zatem podstaw by przyjąć, że dopuszczenie S. do udziału w postępowaniu zainicjowanej wnioskiem Spółki przyczyni się do lepszej realizacji celów postępowania w sprawie, co trafnie podniósł organ. Przychylić się należy do stanowiska Komisji, że po stronie akcjonariuszy nie powstaje prawo podmiotowe do zachowania akcji spółki na rynku regulowanym na czas nieoznaczony.
Sąd podziela stanowisko judykatury, zgodnie z którym "O interesie, warunkującym wszczęcie postępowania na żądanie organizacji społecznej, powinno świadczyć autentyczne i bezinteresowne zaangażowanie w ochronę interesów społecznych, w uzasadnionych racjonalnie sytuacjach, kiedy można mieć poważne obawy co do zagrożenia konkretnych wartości" (zob. wyrok NSA z 14.11.2018 r.
II OSK 295/17). Wprawdzie w sprawie S. domaga się dopuszczenia do udziału w już wszczętym postępowaniu, jednakże powyższe stanowisko nie traci z tego powodu na aktualności.
W ocenie Sądu, odrzucić także należy argument S., jakoby rozstrzygnięcie zapadłe w związku z wnioskiem Spółki, miało charakter wyznaczający kierunek rozstrzygnięcia w podobnych sprawach na przyszłość, skoro - jak wskazuje Komisja - sprawa zainicjowana wnioskiem Spółki o udzielenie zezwolenia na wycofanie akcji z obrotu na rynku regulowanym, nie jest pierwszą tego typu sprawą zainicjowaną przez podmiot mający siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uznania skuteczności zarzutów skargi co do naruszenia przez organ art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zdaniem Sądu, w sprawie organ nie naruszył także przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego i kompleksowego wyjaśnienia okoliczności faktycznych. Jak wynika z akt sprawy, Komisja ustaliła stan faktyczny sprawy m.in. z uwzględnieniem wszystkich okoliczności przedstawionych przez S., w tym Statut. Analizowane w zaskarżonym postanowieniu i utrzymanym nim w mocy postanowieniu z dnia [...] marca 2024 r. cele statutowe S. zostały ustalone przez organ w oparciu o Statut przedłożony przez samą Stronę. Organ ustalił także brak interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem S. do udziału w postępowaniu, co wprost wynika z treści uzasadnienia. Formułując stanowisko o braku wypełnienia przesłanek w postaci "uzasadnienia celami statutowymi" oraz interesu społecznego, organ wskazał na konkretne okoliczności faktyczne które legły u podstaw dokonanej oceny. Nadto, zdaniem Sądu, uzasadnienie postanowienia spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Zawiera ono zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne, wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ wyjaśnił także, dlaczego nie podzielił konkretnych twierdzeń S..
Również i zarzut naruszenia ww. przepisów postępowania co do nieustalenia składu akcjonariatu Spółki, nie zasługiwał na uwzględnienie. Do kwestii tej Sąd odniósł się już wyżej, a zatem nie ma potrzeby powtarzania przedstawionej argumentacji.
Końcowo wskazać należy, że na przeszkodzie rozpoznania wniosku Strony o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie stała okoliczność zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia na wycofanie akcji z obrotu na rynku regulowanym. Stosownie do treści art. 102 k.p.a. "W czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego.". Podstawowym skutkiem zawieszenia postępowania jest wstrzymanie biegu procesu w pełnym zakresie i niepodejmowanie (z nielicznymi wyjątkami) czynności postępowania.
Jednakże zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie wyodrębniono grupę czynności procesowych, które pomimo zawieszenia postępowania mogą być podejmowane. Należy doń zaliczyć te czynności, które nie wywołują bezpośredniego wpływu na bieg postępowania, np. wniesienie żądania przez organizację społeczną dopuszczenia do udziału w postępowaniu i rozstrzygnięcie tego wniosku (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 10.07.2024 r. II SA/Rz 124/24; zob. także: Łaszczyca Grzegorz, Martysz Czesław, Matan Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, wyd. III, dostępny LEX 2010).
W ocenie Sądu w związku z tym, że wniosek S. jako dotyczący kwestii ubocznej, która ujawniła się już po zawieszeniu postępowania administracyjnego, mógł zostać rozstrzygnięty, mimo że postępowanie administracyjne zostało zawieszone, albowiem rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku S. nie ma bezpośredniego wpływu na dalszy bieg postępowania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", orzeczono jak w sentencji o oddaleniu skargi. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. zgodnie z którym: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie".