VI SA/Wa 222/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił sprzeciw J. P. od decyzji Ministra Klimatu i Środowiska, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję o wygaśnięciu koncesji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu konieczności wyjaśnienia kluczowych kwestii faktycznych i prawnych.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu J. P. od decyzji Ministra Klimatu i Środowiska, która uchyliła decyzję Marszałka Województwa o wygaśnięciu koncesji na wydobywanie kopaliny. Minister uznał, że konieczne jest dalsze postępowanie wyjaśniające, w tym ustalenie, czy przedsiębiorca posiada tytuł prawny do nieruchomości oraz czy złoże jest nadal eksploatowane. Sąd administracyjny ocenił, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. i oddalił sprzeciw, uznając, że decyzja Ministra była zgodna z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprzeciw J. P. od decyzji Ministra Klimatu i Środowiska, która uchyliła decyzję Marszałka Województwa o stwierdzeniu wygaśnięcia koncesji na wydobywanie kopaliny. Decyzja Marszałka z września 2023 r. stwierdzała wygaśnięcie koncesji z powodu m.in. wyeksploatowania złoża i utraty tytułu prawnego do działki nr [...]. Przedsiębiorca odwołał się, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i wadliwe uzasadnienie. Minister Klimatu i Środowiska, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję Marszałka i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę wyjaśnienia m.in. kwestii posiadania tytułu prawnego do nieruchomości oraz faktycznego stanu eksploatacji złoża. J. P. wniósł sprzeciw od decyzji Ministra, zarzucając bezpodstawne uchylenie decyzji pierwszej instancji. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw, ocenił jedynie istnienie przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że Minister prawidłowo zastosował ten przepis, ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (m.in. spory cywilne dotyczące tytułu prawnego do nieruchomości, rzeczywisty stan eksploatacji złoża) miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie i przekraczał ramy postępowania uzupełniającego organu odwoławczego. W konsekwencji, Sąd oddalił sprzeciw J. P., uznając decyzję Ministra za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (m.in. spory cywilne dotyczące tytułu prawnego do nieruchomości, faktyczny stan eksploatacji złoża) miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie i przekraczał ramy postępowania uzupełniającego organu odwoławczego.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, czy organ odwoławczy wykazał naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji oraz czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uniemożliwiało uzupełnienie postępowania przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 151a § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.g.g. art. 38 § 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
Koncesja wygasa w przypadku jej zrzeczenia się (pkt 5) lub gdy stała się bezprzedmiotowa (pkt 2).
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.g.g. art. 38 § 2
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
p.g.g. art. 39 § 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
p.g.g. art. 161 § 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
k.p.c. art. 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i przekraczał ramy postępowania uzupełniającego. Spory cywilne dotyczące tytułu prawnego do nieruchomości należą do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych. Brak tytułu prawnego do jednej z kilku nieruchomości objętych koncesją nie przesądza o bezprzedmiotowości całej koncesji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty J. P. dotyczące bezpodstawnego uchylenia decyzji Marszałka Województwa przez Ministra Klimatu i Środowiska.
Godne uwagi sformułowania
konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie brak władztwa nad nieruchomością gruntową położoną w obszarze górniczym może być uznany za trwałą i w praktyce nieusuwalną przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie działalności koncesyjnej, co w konsekwencji prowadzi do uznania, iż koncesja stała się bezprzedmiotowa Organ administracji geologicznej nie ma kompetencji do rozstrzygania sporów odnośnie obowiązywania umów cywilnoprawnych
Skład orzekający
Anna Fyda-Kawula
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia koncesji na wydobywanie kopalin, stosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organy administracji i sądy administracyjne, a także rozgraniczenia kompetencji między organami administracji a sądami cywilnymi w sprawach dotyczących tytułu prawnego do nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z koncesjami górniczymi i sporami o tytuł prawny do nieruchomości, ale jego ogólne zasady dotyczące procedury administracyjnej i kompetencji organów mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych, gdzie spory cywilne o tytuł prawny do nieruchomości wpływają na decyzje dotyczące koncesji. Pokazuje również, jak sądy administracyjne kontrolują stosowanie przez organy przepisów proceduralnych.
“Spór o koncesję na wydobycie: gdy prawo administracyjne spotyka się z prawem cywilnym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 222/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-05-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Fyda-Kawula. /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Minister Środowiska Treść wyniku Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151a par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 8 maja 2024 r. sprawy ze sprzeciwu J. P. od decyzji Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia koncesji na wydobywanie kopaliny oddala sprzeciw Uzasadnienie Minister Klimatu i Środowiska decyzją z [...] grudnia 2023 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania P. M. uchylił decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża "[...]" i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z [...] lutego 2013 r. nr 15/2012 Marszałek Województwa [...] udzielił P. M. (Przedsiębiorca) koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego - pospółki ze złoża "[...]" położonego na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] oraz na części działki nr [...] w obrębie G., gmina L., powiat [...], województwo [...], na czas oznaczony do 31 grudnia 2042 r. Wnioskiem z 17 lutego 2023 r., właściciel ww. działki nr [...] – J. P., wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia tej koncesji. Wskazał, że umowa dzierżawy ww. działki nr [...], dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiąca tytuł prawny Przedsiębiorcy do korzystania z niej, nie istnieje i od początku była nieważna, co oznacza, że Przedsiębiorca nie może z niej korzystać. Wspomniał, że składając wniosek o udzielenie koncesji Przedsiębiorca powołał się na oświadczenie właściciela działki nr [...] z 14 lipca 2012 r, którym wyraził on zgodę na eksploatację kruszywa naturalnego z ww. działki. Marszałek Województwa [...] ww. decyzją z [...] września 2023 r. na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 5, art. 38 ust. 2, art. 39 ust. 1 i art. 161 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 633) oraz art. 104 k.p.a. stwierdził z dniem 12 lutego 2023 r. wygaśnięcie ww. koncesji nr [...], zniósł obszar i teren górniczy ustanowione ww. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., zobowiązał P. M. do sporządzenia dodatku do dokumentacji geologicznej złoża kruszywa naturalnego z rozliczeniem zasobów złoża i przedłożenia organowi koncesyjnemu i poinformował, że wygaśnięcie koncesji bez względu na przyczynę, nie zwalnia dotychczasowego Przedsiębiorcy z wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska, z tytułu prowadzonej działalności koncesyjnej. Uzasadniając tę decyzję Organ wskazał, że kontrola złoża przeprowadzona w dniu 30 czerwca 2023 r. wykazała, że Przedsiębiorca wstrzymał eksploatację kruszywa w lutym 2023 r. do czasu wyjaśnienia spraw sądowych dotyczących tej nieruchomości i usunął z obszaru górniczego wszelki sprzęt. Złoże zostało wyeksploatowane i zrekultywowane, a pozostałe zasoby możliwe do wydobycia znajdują się jedynie na ww. działce nr [...]. Z kolei dokumenty przedłożone przez Przedsiębiorcę nie stanowią wystarczającego dowodu posiadania tytułu prawnego do ww. działki. W związku zaś z upływem okresu obowiązywania umowy dzierżawy działki nr [...] oraz faktem zakończenia eksploatacji w polu A Organ uznał, że koncesja ta stała się bezprzedmiotowa (art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze) i należy stwierdzić jej wygaśnięcie. W odwołaniu od powyższej decyzji Przedsiębiorca zarzucił jej rażącą obrazę przepisów postępowania, tj.: - art. 107 § 1 pkt 4 w zw. z pkt 6 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, polegające na zaistnieniu rozbieżności pomiędzy powołaną podstawą prawną wydanej decyzji, tj. art. 38 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, a podstawą przytoczoną w uzasadnieniu, tj. art. 38 ust. 1 pkt 2 tej ustawy; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego rozstrzygnięcia, polegającego na bezpodstawnym ustaleniu, że Przedsiębiorca nie przedstawił wystarczających dowodów posiadania tytułu prawnego do ww. nieruchomości oraz że zakończył eksploatację złoża "[...]", a także zaniechaniu ustalenia, na czym miałoby polegać zrzeczenie się koncesji i jak do niego miałoby dojść, skoro Przedsiębiorca nie zrzekł się owej koncesji; co doprowadziło do obrazy przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 38 ust. 1 pkt 2 lub 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze poprzez bezpodstawne ustalenie, że doszło do wygaśnięcia koncesji w przypadku, gdy nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 38 ust. 1 powołanej ustawy. W wyniku powyższego odwołania Minister Klimatu i Środowiska wydał objętą sprzeciwem decyzję z [...] grudnia 2023 r. uchylającą ww. decyzję z [...] września 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 38 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, zgodnie z którym, koncesja wygasa w przypadku jej zrzeczenia się. Stosownie natomiast do treści powołanego w uzasadnieniu tej decyzji art. 38 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy koncesja wygasa, jeżeli stała się bezprzedmiotowa. W aktach sprawy brak jest oświadczenia Przedsiębiorcy o zrzeczeniu się koncesji, co więcej, twierdzi on, że nie składał takiego oświadczenia. W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał na trzy okoliczności: 1) wyeksploatowanie i zrekultywowanie złoża, przy czym jedyne możliwe do wydobycia zasoby - zdaniem organu - znajdują się na ww. działce nr [...]; 2) wstrzymanie się Przedsiębiorcy z eksploatacją kruszywa w lutym 2023 r. do czasu wyjaśnienia spraw sądowych i usunięcie wszelkiego sprzętu ze złoża; 3) utrata tytułu prawnego do ww. działki nr [...]. Analizując pierwszą przesłankę Organ odwoławczy zauważył, że choć w ww. protokole kontroli z [...] czerwca Organ ustalił, że pole A objęte koncesją zostało wyeksploatowane i zrekultywowane, to jednak ze zdjęć satelitarnych tego pola ogólnodostępnych za pośrednictwem portalu geoportal.gov.pl wynika, że Przedsiębiorca w ogóle nie rozpoczął wydobywania kopaliny z działki nr [...] (położonej w polu A) oraz części działki nr [...] (w polu B) mimo, że są one objęte koncesją. Zatem wyjaśnienia i ustalenia wymaga, czy możliwe jest wydobywanie z nich kopaliny. Tym bardziej, że z ogólnodostępnego Bilansu Zasobów Złóż Kopalin w Polsce wg stanu na dzień 31 grudnia 2022 r. wynika, że złoże [...] posiada jeszcze 4.099 tys. ton zasobów geologicznych bilansowych i przemysłowych możliwych do wydobycia, co w porównaniu z zasobami wskazanymi w koncesji i zasobami innych złóż i jest wielkością istotną. Nie wiadomo też, czy opisane wyżej zasoby przemysłowe złoża zawierają wyłącznie zasoby położone w ww. działce nr [...], czy też uwzględniają zasoby z działki nr [...] i części działki nr [...]. Dlatego też w toku ponownego rozpatrzenia sprawy Organ I instancji ponownie przeprowadzi kontrolę złoża i ustali przyczyny, z powodu których wydobycie z tych działek nie było prowadzone oraz czy możliwe jest wydobywanie z nich kopaliny. Analizując drugą okoliczność Organ odwoławczy zauważył, że z opisanego wyżej bilansu wynika, że złoże jest oznaczone literą "E", co oznacza, że jest ono eksploatowane. Ustalenie to potwierdza również zawarta w tym bilansie informacja o wydobyciu 194 tys. ton piasku i żwiru w 2022 r. Ponadto, z zarządzenia nr [...] Kierownika Ruchu Zakładu Górniczego T. K. wynika, że wstrzymano wydobycie jedynie z pola B obejmującego ww. działkę nr [...], a jest to spowodowane zakłócaniem wydobycia kopaliny z tej działki przez osoby trzecie powiązane z właścicielem tej nieruchomości. Zatem wydobycie z innych nieruchomości objętych koncesją (w tym ww. działki nr [...] położonej w polu A) nie zostało wstrzymane. Ponadto, z protokołu kontroli z 30 czerwca 2023 r. wynika, że Przedsiębiorca nie usunął oznakowania złoża stosownymi tablicami i palikami. Dlatego w ramach ponownej kontroli złoża w toku ponownego postępowania w I instancji Organ ustali, z której części złoża Przedsiębiorca wydobył 194 tys. ton piasku i żwiru w 2022 r. oraz czy możliwe jest dalsze wydobywanie kopaliny z tej części złoża. W tym celu Organ przeanalizuje również operat ewidencyjny ww. złoża za 2022 r. złożony przez Przedsiębiorcę. Analizując natomiast trzecią okoliczność - utratę tytułu prawnego Przedsiębiorcy do ww. działki nr [...] Organ odwoławczy zauważył, że okoliczność ta jest sporna pomiędzy stronami, na co wskazują trzy toczące się postępowania cywilne: w przedmiocie naruszenia posiadania (przed Sądem Rejonowym w [...] - sygn. akt [...]), o wydanie działki nr [...] właścicielowi (przed Sądem Okręgowym w v - sygn. akt v) oraz o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy dzierżawy (w Sądzie Rejonowym w [...] - sygn. akt [...]). Organ administracji geologicznej nie ma kompetencji do rozstrzygania sporów odnośnie obowiązywania umów cywilnoprawnych, stanowiących tytuł prawny Przedsiębiorcy do gruntu objętego koncesją. Zatem dopiero prawomocne wyroki w opisanych wyżej sprawach jednoznacznie przesądzą, czy Przedsiębiorca utracił, albo posiada tytuł prawny do ww. działki nr [...]. Rzetelne wyjaśnienie powyższych trzech okoliczności warunkuje wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia koncesji z powodu jej bezprzedmiotowości (art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze). Okoliczności te mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy. Decyzja z [...] września 2023 r. została wydana z uchybieniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., przy czym uchybienie to, nie mogło zostać uznane za nieistotne, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie mieści się w graniach kompetencji organu odwoławczego wyznaczonych treścią art. 136 k.p.a. J. P. – właściciel objętej sporną koncesją działki nr [...] wniósł sprzeciw od powyższej decyzji Ministra Klimatu i Środowiska z [...] grudnia 2023 r. Decyzji tej zarzucił naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji Organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, podczas gdy brak było przesłanek do zastosowania powołanego przepisu. W ocenie wnoszącego sprzeciw, nie można zgodzić się z ustaleniem Organu II instancji, jakoby w sprawie zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania w przedmiocie istnienia prawa do nieruchomości po stronie P. M., a okoliczność ta bezsprzecznie stanowiła podstawę do wydania decyzji kasatoryjnej i wskazania na ewentualne zawieszenie postępowania. Decyzja Ministra odbiega znacząco od treści szerokiego materiału dowodowego złożonego przez J. P. w postępowaniu przed Organem I instancji. Decyzja też abstrahuje od faktu, iż to P. M. nie wykazał, że posiada prawo do nieruchomości, zaś w swoich oświadczeniach na koniec stosunku prawnego dzierżawy wskazał 12 luty 2023 r. Powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1272/18, zgodnie z którym brak władztwa nad nieruchomością gruntową położoną w obszarze górniczym może być uznany za trwałą i w praktyce nieusuwalną przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie działalności koncesyjnej, co w konsekwencji prowadzi do uznania, iż koncesja stała się bezprzedmiotowa. Zdaniem wnoszącego sprzeciw, brak prawa do korzystania z nieruchomości, a także brak władztwa nad nieruchomością musi prowadzić do wniosku, iż doszło do wygaśnięcia decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], to zaś obliguje Organ I instancji do wydania decyzji w tym przedmiocie mającej charakter deklaratoryjny (potwierdzający) zaistniały stan prawny. Brak tytułu prawnego do nieruchomości wyklucza możliwość prowadzenia jakiejkolwiek działalności koncesjonowanej, tym samym mamy do czynienia z jej bezprzedmiotowością. W odpowiedzi na sprzeciw Minister Klimatu i Środowiska wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgodnie z treścią art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Z treści art. 64e p.p.s.a. wynika, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Z treści powołanych przepisów wynika, że kontrola prawidłowości decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej. Kontrola ta polega więc na zbadaniu, czy zachodziły przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a., to jest, czy organ odwoławczy wykazał wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów postępowania oraz czy wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, przez co uniemożliwia uzupełnienie postępowania przez organ odwoławczy (art. 136 k.p.a.) bez naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest równoznaczny z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (tak NSA w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2846/12). Kontroli sądowej w tej sprawie w oparciu o powyżej opisane kryteria w wyniku sprzeciwu poddana została decyzja Ministra Klimatu i Środowiska z [...] grudnia 2023 r. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta nie narusza prawa. Zdaniem Sądu prawidłowo Minister Klimatu i Środowiska stwierdził, że w tej sprawie zaistniały podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i uchylenia decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] września 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża "[...]" i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi pierwszej instancji. Koncesja ta została udzielona decyzją z [...] lutego 2013 r. nr [...] Marszałka Województwa [...] P. M. na wydobywanie kruszywa naturalnego - pospółki ze złoża "[...]" położonego na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] oraz na części działki nr [...] w obrębie G., gmina [...], powiat [...], województwo [...], na czas oznaczony do 31 grudnia 2042 r. Z uzasadnienia objętej sprzeciwem decyzji wynika, że podstawą uchylenia ww. decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] września 2023 r. było niezgromadzenie materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia ww. koncesji. Organ odwoławczy stwierdził, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 38 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, zgodnie z którym, koncesja wygasa w przypadku jej zrzeczenia się. Stosownie natomiast do treści powołanego w uzasadnieniu tej decyzji art. 38 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy koncesja wygasa, jeżeli stała się bezprzedmiotowa. Minister podkreślił, że w aktach sprawy brak jest oświadczenia Przedsiębiorcy o zrzeczeniu się koncesji, co więcej, twierdzi on, że nie składał takiego oświadczenia. Prawidłowo przy tym Organ odwoławczy wskazał na niespójność w zakresie wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Świadczyło to nadto o naruszeniu przez Organ I instancji wymogów, jakie ma spełniać uzasadnienie wydanej w sprawie decyzji, określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Przede wszystkim jednak, co w sposób prawidłowy podkreślił Organ odwoławczy, działka nr [...] - stanowiąca własność Wnoszącego sprzeciw nie jest jedyną nieruchomością objętą koncesją. Zatem nawet ewentualna utrata tytułu prawnego do jednej z kilku nieruchomości objętych koncesją nie oznacza bezprzedmiotowości całej koncesji i w efekcie nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia jej wygaśnięcia. Z analizy danych dostępnych za pośrednictwem geoportal.gov.pl wynika bowiem, że z działki nr [...] oraz części działki nr [...] w ogóle nie było prowadzone wydobycie mimo, że są one objęte koncesją. Okoliczność ta wymaga więc wyjaśnienia w drodze ponownej kontroli złoża, weryfikacji operatów ewidencyjnych składanych przez P. M. i ustalenia przyczyn, z powodu których wydobycie z tych nieruchomości nie było prowadzone, a także ustalenia, czy możliwe jest wydobywanie kopaliny z tych nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, Sąd podziela więc stanowisko Organu wyrażone w objętej sprzeciwem decyzji, zgodnie z którym dowody, które należy przeprowadzić w toku postępowania administracyjnego nie sposób uznać za uzupełniające w rozumieniu art. 136 k.p.a. Decyzja Ministra Klimatu i Środowiska z [...] grudnia 2023 r. odpowiada prawu również w zakresie stwierdzenia, że wyjaśnienia w tej sprawie wymaga również kwestia posiadania przez P. M. tytułu prawnego do działki nr [...], stanowiącej własność Wnoszącego sprzeciw i objętej koncesją. P. M. tytuł prawny do tej nieruchomości opiera bowiem nie tylko na umowie dzierżawy, odnośnie obowiązywania której toczy z Wnoszącym sprzeciw spór w sądzie w Sądzie Rejonowym w [...] (sygn. akt [...]), ale także na oświadczeniu z 14 lipca 2012 r., które jest przedmiotem analizy Sądu Okręgowego w [...] w postępowaniu o wydanie nieruchomości (sygn. akt [...]) oraz w postępowaniu cywilnym przed Sądem Rejonowym w [...] w przedmiocie naruszenia posiadania (sygn. akt [...]). Rozstrzygnięcie tych sporów należy do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych, co wynika z art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Jeżeli zatem pomiędzy stronami powstaje spór w zakresie obowiązywania umowy stanowiącej tytuł prawny do nieruchomości objętej koncesją i składanych oświadczeń woli, w tym ich skuteczności, to ani organy administracji publicznej ani sądy administracyjne nie są uprawnione do rozstrzygnięcia takiego sporu (por. też pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1150/19 w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z 12 lutego 2013 r. nr 15/2012). Dlatego podniesione w sprzeciwie zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Sąd przy tym w pełni podziela pogląd wyrażony w powołanym w uzasadnieniu sprzeciwu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1272/18, zgodnie z którym brak władztwa nad nieruchomością gruntową położoną w obszarze górniczym może być uznany za trwałą i w praktyce nieusuwalną przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie działalności koncesyjnej, co w konsekwencji prowadzi do uznania, iż koncesja stała się bezprzedmiotowa. W odpowiedzi zaś na zarzuty sprzeciwu należy wyjaśnić, że Sąd wyrażając przywołany pogląd wyraźnie podkreślił, że dopiero prawomocny wyrok sądu wydany w następstwie złożonego pozwu (w sprawie zasadności wypowiedzenia umowy dzierżawy spornej części działki) rozstrzygnie o tytule prawnym do nieruchomości, której dotyczy koncesja, a w konsekwencji dopiero wówczas możliwe będzie dokonanie oceny, czy koncesja stała się bezprzedmiotowa. Mając powyższe na uwadze trafnie więc Minister Klimatu i Środowiska stwierdził, że Marszałek Województwa [...] z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. stwierdził wygaśnięcie koncesji udzielonej decyzją z [...] lutego 2013 r. nr [...]. Ze wskazanych powodów Sąd stwierdził, że Organ odwoławczy wykazał, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co przekracza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 k.p.a.), które może przeprowadzić organ odwoławczy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI