VI SA/Wa 2208/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-07-21
NSAtransportoweWysokawsa
kara pieniężnaopłata drogowatransport drogowyspółka jawnawadliwość postępowaniastrona postępowaniaKPAkontrola drogowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty drogowej z powodu wadliwie określonej strony postępowania.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę za nieuiszczenie opłaty drogowej. Sąd stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji, ponieważ postępowanie było prowadzone wobec nieistniejącej spółki cywilnej, a nie właściwej spółki jawnej. Sąd wskazał, że wadliwe określenie strony stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki "A." A. S. Sp.j. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za nieuiszczenie opłaty drogowej. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca nie wpisał numeru samochodu do karty opłaty drogowej, co organy uznały za brak opłaty. Skarżąca spółka argumentowała, że opłata została uiszczona, a jedynie popełniono omyłkę w wypełnieniu karty, co powinno skutkować niższą karą. Sąd administracyjny stwierdził jednak, że kluczową wadą postępowania było wadliwe określenie strony. Postępowanie I instancji zostało wszczęte i prowadzone wobec nieistniejącej spółki cywilnej "A." PPHU s.c. B. P. i S. A., zamiast wobec właściwej spółki jawnej "A." – A. S. Sp.j. Sąd uznał, że skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu niebędącego stroną postępowania jest poważną wadą stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 KPA. Ponieważ decyzja I instancji była wadliwa, a decyzja organu II instancji utrzymała ją w mocy, Sąd stwierdził nieważność obu decyzji w zaskarżonej części. Sąd wskazał również, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien rozważyć, czy nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty drogowej powinno być traktowane jako brak opłaty, czy jako uchybienie podlegające łagodniejszej karze.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwe określenie strony postępowania, polegające na skierowaniu decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, jest poważną wadą stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 KPA.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skierowanie decyzji do nieistniejącej spółki cywilnej zamiast do właściwej spółki jawnej jest rażącym naruszeniem prawa, które skutkuje nieważnością decyzji I instancji. Utrzymanie w mocy takiej decyzji przez organ II instancji również stanowi naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie jest poważną wadą, stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 92 § 1 pkt 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 42 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja utrzymująca w mocy decyzję wadliwą (skierowaną do nieistniejącego podmiotu) jest wydana z rażącym naruszeniem prawa.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.s.h. art. 8

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 22

Kodeks spółek handlowych

Rozp. Rady EWG art. 3821

Rozporządzenie Rady EWG

u.c.p.k. art. 29-30

Ustawa o czasie pracy kierowców

Dz.U. nr 150 z 2001r. poz.1684 art. 2 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury

Dz.U. nr 150 z 2001r. poz.1684 art. 4 § 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe określenie strony postępowania administracyjnego, polegające na skierowaniu decyzji do nieistniejącej spółki cywilnej zamiast do właściwej spółki jawnej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej spółki dotycząca nieprawidłowego wypełnienia karty opłaty drogowej i zastosowania niższej kary (choć sąd odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu, nie była ona podstawą rozstrzygnięcia).

Godne uwagi sformułowania

skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie jest poważną wadą, stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu decyzja utrzymująca ją w mocy wydana jest z rażącym naruszeniem prawa

Skład orzekający

Dorota Wdowiak

przewodniczący

Magdalena Bosakirska

sprawozdawca

Pamela Kuraś-Dębecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wadliwość postępowania administracyjnego wynikająca z błędnego określenia strony, zwłaszcza w kontekście spółek prawa handlowego."

Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z prawidłowym ustaleniem strony postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe określenie strony w postępowaniu administracyjnym, a błąd w tym zakresie może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli merytoryczna strona sporu (kwestia opłaty drogowej) nie została w pełni rozstrzygnięta.

Błąd w nazwie firmy może unieważnić karę pieniężną – jak sądy administracyjne dbają o prawidłowość postępowań.

Dane finansowe

WPS: 3000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2208/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak /przewodniczący/
Magdalena Bosakirska /sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2005 r. sprawy ze skargi "A." A. S. spółka jawna z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty drogowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych za nieuiszczenie opłaty drogowej; 2. stwierdza, że unieważnione decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "A." A. S. spółka jawna z siedzibą w S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
Dnia [...] maja 2004r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] poddał kontroli drogowej pojazd nr rej. [...]. W protokole wskazano jako nazwę przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy "A." PPHU s.c. B. P. i S. A. i stwierdzono wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bowiem posiadana przez kierowcę karta dobowa nie była wypełniona w pozycji "numer samochodu", stwierdzono także brak tachografu. Protokół został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń.
Zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowano do "A." PPHU spółka cywilna B. P. i S. A. W toku postępowania, dnia [...] maja 2004r., zostały złożone wyjaśnienia w imieniu "A." – A. S. Sp.j. Spółka dołączyła właściwie wypełnioną dobową kartę opłaty drogowej oraz zamówienie na zakup dwóch kart opłaty drogowej dla pojazdu [...] złożone [...] kwietnia 2004r. wskazała, że opłatę uiściła a jedynie omyłkowo kierowca nie wpisał numeru samochodu do karty.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...], powołując się na art.92 ust.1 p.2 i art.92 ust.4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 z 2001r. poz. 1371 z późn. zmianami/ oraz poz. Lp.1.4.1. i 1.11.7. załącznika do tej ustawy a także art.3 Rozporządzenia rady EWG nr 3821 i art.29-30 ustawy o czasie pracy kierowców nałożył na "A." PPHU spółka cywilna B. P. i S. A. karę pieniężną w wysokości 3000zł za brak opłaty drogowej i karę 3000 zł za brak tachografu.
Od tej decyzji w części dotyczącej kary za brak opłaty drogowej wniesione zostało odwołanie w imieniu "A." – A. S. Sp.j. Skarżąca spółka podnosiła, że karta dobowa została zakupiona dla kontrolowanego pojazdu i tylko omyłkowo nie wypełniona w jednym polu.
Postanowieniem z dnia [...] września 2004. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] sprostował oczywistą omyłkę w swojej decyzji i nazwę strony skorygował na "A." PPHU spółka cywilna B. P. i S. A. /zamiast [...]/.
Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpatrzył odwołanie strony i powołując się na art.138 § 1 p.1 KPA i art.42 ust.1, art. 87 ust.1 i art.92 ust.1 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym i l.p. 1.4.1 załącznika do tej ustawy oraz § 2 ust.2 i § 4 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U. nr 150 z 2001r. poz. 1684/ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie kwestionowanej kary 3000zł. Jako adresata swojej decyzji tj. stronę postępowania wskazał "A." – A. S. Sp.j.
W uzasadnieniu wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bowiem karta opłaty, którą posłużył się kierowca przed rozpoczęciem przejazdu nie miała wpisanego numeru samochodu, a co za tym idzie nie była przyporządkowana do kontrolowanego pojazdu.
Na tę decyzję skarżąca "A." – A. S. Sp.j. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnosiła, że przejazd był wykonywany z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej, a zatem kara powinna zostać wymierzona na podstawie punktu 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za wykonywanie transportu z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej /500zł/ a nie z p. 1.4.1. – za brak opłaty /3000zł/. Wskazywała, że z rozporządzenie stanowiące, że tylko prawidłowo wypełniona karta jest dowodem uiszczenia opłaty drogowej jest sprzeczne z art.42 ustawy o transporcie drogowym i punktami 1.4.1. i 1.4.4. do tej ustawy. Do skargi skarżąca dołączyła wypis z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika, że od dnia 10 grudnia 2002r. działa jako spółka jawna pod firmą "A." – A.S. Sp.j..
Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w części istotnej karta nie była w ogóle wypełniona i mogła być powtórnie wykorzystana przez tego samego bądź innego przedsiębiorcę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Kontrolując w ten sposób zaskarżone decyzje Sąd stwierdził naruszenie prawa, skarga jest więc uzasadniona.
Podstawowym zadaniem organu administracji jest prawidłowe określenie strony postępowania tj. podmiotu, którego interesu prawnego dotyczy rozstrzygnięcie. W sprawie niniejszej w postępowaniu I instancji, kwestia ta nie została wyjaśniona, a podmiot ten został wadliwie określony jako "A." spółka cywilna P.B. A.S. Mimo kilku pism pochodzących od podmiotu, którego sfery prawnej dotyczyć powinno postępowanie tj. "A." – A. S. Sp.j. i który powinien występować jako strona w postępowaniu administracyjnym, organ zwracał się do podmiotu nieistniejącego i niewystępującego w sprawie tj. "A." spółka cywilna P.B. A.S. Decyzja I instancji została skierowana do spółki cywilnej, co już samo w sobie jest błędem, a ponadto do spółki cywilnej, która nie istniała i nie była podmiotem postępowania.
Zgodnie z art.8 Kodeksu Spółek Handlowych spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Zgodnie z art.22 k.s.h. spółka jawna jest spółką osobową, prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą ma zdolność sądową, może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania.
W sprawie niniejszej w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie ma wątpliwości, że stroną postępowania powinna być "A." – A. S. Sp.j. i do tej spółki powinna zostać skierowana decyzja I instancji. Jak wyjaśnił NSA w orzeczeniu z dnia 6 lutego 2001r. /sygn.akt IV SA 2450/98, "Wspólnota" 2001 nr 8 s.50/ "skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie jest poważną wadą, stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu – art.156 § 1 p.4 KPA".
Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję I instancji, a to oznacza, że pozostała w obrocie prawnym decyzja skierowana do podmiotu nie będącego stroną postępowania. Taka decyzja dotknięta jest wadą nieważności opisaną w art.156 § 1 p.4 KPA, a decyzja utrzymująca ją w mocy wydana jest z rażącym naruszeniem prawa art.156 § 1 p.2 KPA. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził nieważność obu decyzji w zakresie, który był przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej.
Rozpoznając sprawę ponownie organ określi stronę w sposób właściwy a wydając rozstrzygnięcie weźmie pod uwagę, że ustawodawca nie daje definicji nieprawidłowego wypełnienia kraty ani nie wskazuje jakie sytuacje są nieprawidłowym wypełnieniem karty, a jakie są jej niewypełnieniem w ogóle tj. nieuiszczeniem opłaty. W ocenie Sądu należy przyjąć założenie, że celem przepisów jest pobranie opłaty drogowej za każdy przejazd. Jeżeli więc karta jest wypełniona nieprawidłowo, ale "skasowana" dla uiszczenia opłaty za konkretny przejazd tzn. wypełniona w sposób uniemożliwiający jej powtórne użycie /dla innego pojazdu, w innym dniu itd./ uchybienie należy traktować łagodniej i karać wg uregulowań l.p.1.4.4. załącznika do ustawy. Jeżeli karta wypełniona jest w sposób umożliwiający jej powtórne użycie do innego przejazdu, to należy uznać, iż opłata za konkretny przejazd nie została uiszczona, co obliguje organ do nałożenia kary na podstawie l.p. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Zważywszy powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 p.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/ Sąd orzekł jak w sentencji.