VI SA/WA 2202/24

VI SA/Wa 2202/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Nowecki
Justyna Żurawska /sprawozdawca/
Tomasz Sałek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 728
art. 5 ust. 2 oraz art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 2.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 3 ust. 1 lit. a), art 5 ust. 1 lit. a) i f)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. z siedzibą w B. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie nr [...] z dnia [...] maja 2024 r. odmawiająca udzielenia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu 19 lutego 2024 r. do Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") wpłynął wniosek A. z siedzibą w B. (dalej: "Przedsiębiorca", "Strona", "Skarżący") o udzielenie:
- zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (dalej: "zezwolenie")
- licencji wspólnotowej dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.
We wniosku Przedsiębiorca wskazał adres siedziby: ul. [...] , [...] B.
W odpowiedzi na pismo organu z dnia 7 marca 2024 r. Przedsiębiorca przedstawił m.in. kopie umowy najmu lokalu oraz dwa oświadczenia. Zaś w odpowiedzi na pismo organu z dnia 8 maja 2024 r., Przedsiębiorca przedstawił swoje stanowisko.
Kolejno, decyzją zaskarżoną w sprawie, tj. decyzją z dnia [...] maja 2024 r., organ odmówił Przedsiębiorcy udzielenia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Jako podstawę prawną decyzji zaskarżonej organ wskazał: art. 5 ust. 2 oraz art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 728 ze zm.), dalej: "u.t.d.", oraz art. 1 ust. 2 zdanie drugie i trzecie, art. 3 ust. 1 lit. a, art. 5 ust. 1 lit. a) i f) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U. UE.L. z 2009 r. Nr 300, str. 51 ze zm.), dalej: "rozporządzenie (WE) nr 1071/2009".
W uzasadnieniu organ wskazał, że zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udziela się przedsiębiorcy, jeżeli spełnia wymagania określone w rozporządzeniu (WE) nr 1071/2009. Rozporządzenie to ma zastosowanie również do przedsiębiorców, którzy mają zamiar wykonywać zawód przewoźnika drogowego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 przedsiębiorcy wykonujący zawód przewoźnika drogowego muszą spełniać m.in. wymóg posiadania rzeczywistej i stałej siedziby w jednym z państw członkowskich (lit. a). Zdaniem organu z przepisów rozporządzenia wynika, że prawodawca unijny nałożył na przewoźników drogowych oraz przedsiębiorców ubiegających się o status przewoźnika drogowego obiektywny obowiązek posiadania lokalu, w którym przedsiębiorca w sposób rzeczywisty i ciągły będzie prowadzić działania administracyjne i handlowe przy wykorzystaniu odpowiedniego sprzętu i urządzeń.
W ocenie organu, wskazany przez Przedsiębiorcę lokal nr [...] przy ul. [...] w B. nie spełnia wymogów określonych w art. 5 ust. 1 lit. a) i f) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.
Z zapisów umowy wynika, iż lokal wskazany pod ww. adresem jest biurem coworkingowym, a więc miejscem urządzonym w pokoju współdzielonym, do którego dostęp mają również inni zarejestrowani tam przedsiębiorcy. Jednocześnie w piśmie z dnia 17 maja 2024 r. Strona poinformowała, że ma możliwość korzystania z różnorodnej powierzchni i współdzielonej infrastruktury biurowej w zakresie jaki jest jej potrzebny w danej chwili oraz ma możliwość przechowywania dokumentów. Zdaniem GITD z treści przedmiotowego pisma jednoznacznie wynika, że przedsiębiorstwo nie ma nawet ustalonego miejsca pracy w tym biurze, gdyż może korzystać w zależności od bieżących potrzeb z indywidualnego stanowiska pracy lub pokoju z kilkoma stanowiskami. Organ zaznaczył, że takie rozwiązanie nie zapewnia bezpieczeństwa danych, których podmiot jest w posiadaniu.
Dalej organ wskazał, że z zapisów umowy wynika, iż Strona ma prawo korzystać z lokalu tylko w obecności pracowników najemcy w godzinach uzgodnionych w harmonogramie prowadzonym przez najemcę, w ramach przysługujących mu miesięcznie godzin (pkt III umowy najmu). Strona nie ma zatem możliwości zapewnienia ciągłości wykonywania pracy, ponieważ nie ma realnego wpływu na to kiedy może przebywać w biurze i mieć dostęp do swoich dokumentów. O takim dostępnie decyduje najemca.
Nadto organ wskazał, że ustawodawca nie przewidział możliwości przechowywania innych dokumentów, o których mowa w art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, przez inny podmiot niż przewoźnik. Przewoźnik musi przechowywać dokumenty w lokalach, będących w jego pełnej dyspozycji, a nie w lokalach innych podmiotów. Jedynym wyjątkiem są dokumenty księgowe, które zgodnie z art. 7b ust. 4 u.t.d. mogą być przechowywane w lokalu przedsiębiorcy zajmującym się usługowym prowadzeniem ksiąg rachunkowych. Zatem, zdaniem organu, wskazane przez Przedsiębiorcę biuro rachunkowe może przechowywać wyłącznie dokumentację księgową firmy. Pozostałe dokumenty przedsiębiorstwa powinny być przechowywane w jego siedzibie.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Strona, zaskarżając ją w całości i domagając się jej uchylenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Przedsiębiorca zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "k.p.a.", w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez załatwienie sprawy w sposób niezgodny ze słusznym interesem obywatela, w przypadku gdy nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków i mimo obowiązku ustawowego zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia tym samym całego materiału dowodowego; obowiązków tych GITD nie wykonał;
b) art. 8 i 9 k.p.a. poprzez uznanie, że:
- Skarżący nie spełnił warunków prowadzenia w sposób rzeczywisty i ciągły działań administracyjnych i handlowych przy wykorzystaniu odpowiedniego sprzętu i urządzeń w lokalu swojej siedziby, mimo braku powołania się na dowody w tym zakresie;
- Strona nie wykazała posiadania lokalu w zrozumieniu art. 5 ust. 1 lit. a) i f) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, gdy Skarżąca wykazała posiadanie takiego lokalu z urządzeniami, wyposażeniem, dostępem do dokumentów Skarżącego w zakresie wymaganym przez te przepisy prawa;
c) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w toku postępowania, co spowodowało wydanie decyzji naruszającej w sposób rażący przepisy postępowania jak i przepisy prawa materialnego, pozbawiając Stronę możliwości zgłoszenia dalszych dowodów i faktów;
d) art. 75 k.p.a. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodów zgłoszonych w toku postępowania administracyjnego, w tym dowodów z dokumentów urzędowych (Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców, Krajowej Administracji Skarbowej Rejestru Podatników - VAT-R, NIP-8), które przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem;
e) art. 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z dokumentów, dołączonych do wniosku Skarżącego o udzielenie zezwolenia z dnia 19 lutego 2024 r. oraz przy piśmie procesowym z dnia 17 maja 2024 r. - w przedmiocie dysponowania lokalem w rozumieniu art. 5 ust. 1 lit. a) i f) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 wraz z jego wyposażeniem i dostępem do dokumentów wymaganych przez przepisy rozporządzenia;
f) art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie swobodnej oceny dowodów, a dokonanie tej oceny w sposób dowolny na z góry założoną tezę, w odniesieniu do przedłożonych dowodów z dokumentów i wskazanych faktów w przedmiocie dysponowania lokalem w rozumieniu art. 5 ust. 1 lit. a) i f) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009;
g) art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Spółce wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, co skutkuje, że okoliczności faktyczne podnoszone w zaskarżonej decyzji nie mogą być uznane za udowodnione;
h) art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na istotne braki uzasadnienia przedmiotowej decyzji, a głównie niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w tym dokumentów urzędowych;
i) art. 268a k.p.a. w zw. z § 2 ust. 4 i § 24 ust. 1 załącznika nr 1 do zarządzenia nr 3/2018 GITD z dnia 5 lutego 2018 r. Regulamin organizacyjny Głównego Inspektoratu Ttransporu Drogowego (Dz.Urz. GITD z 2019 r. poz. 39), poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez osobę nieupoważnioną i nielegitymującą się upoważnieniem do wydania decyzji administracyjnej - Zastępcę Dyrektora Biura ds. Transportu Międzynarodowego i bez wskazania w treści zaskarżonej decyzji posiadania takiego upoważnienia, przez kogo udzielonego i kiedy, co powoduje nieważność tej decyzji;
j) art. 10 § 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, poprzez niekierowanie się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy, niezakładania, że działa on zgodnie z prawem i uczciwie - w przedmiocie dysponowania lokalem w rozumieniu art. 5 ust. 1 lit. a) i f) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009;
k) art. 11 § 1 i § 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, poprzez nierozstrzyganie wątpliwości określonych art. 5 ust. 1 lit. a) i f) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 na korzyść przedsiębiorcy, przy istnieniu braków dowodowych niedysponowania takim lokalem w sposób rzeczywisty i ciągły;
l) art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania przedsiębiorców do władzy publicznej, nie kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania w przedmiocie ustalania dysponowania lokalem siedziby Skarżącej i nie odnosząc się w żaden sposób do przedłożonych przez Skarżącą dowodów z dokumentów i wskazywania faktów na posiadanie siedziby w sposób rzeczywisty i ciągły zgodny z wymogami rozporządzenia (WE) nr 1071/2009;
m) art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30) oraz art. 20 i 21 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE z dnia 14 grudnia 2007r. Nr C 303, s. 1), poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem poszanowania państwa prawnego, równości wobec prawa - wskazanych jako rażące naruszenie prawa procesowego i prawa materialnego, wykazane w niniejszej skardze;
2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
n) art. 5 ust. 2 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Strona nie spełnia wymogu posiadania lokalu w zrozumieniu art. 5 ust. 1 lit. a) i f) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 w wyniku pominięcia dowodów z dokumentów, w tym dokumentów urzędowych zgłoszonych w toku postępowania administracyjnego i niezebrania w sposób wyczerpujący oraz nierozpatrzenia tym samym całego materiału dowodowego;
o) art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację w wyniku czego GITD stwierdził bezpodstawnie, że Skarżący nie posiada rzeczywistej i stałej siedziby w jednym z państw członkowskich w wyniku pominięcia dowodów z dokumentów, w tym dokumentów urzędowych zgłoszonych w toku postępowania administracyjnego i niezebrania w sposób wyczerpujący oraz nierozpatrzenia tym samym całego materiału dowodowego;
p) art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację w wyniku czego GITD stwierdził bezpodstawnie, że Skarżący nie posiada rzeczywistej i stałej siedziby w jednym z państw członkowskich w wyniku pominięcia dowodów z dokumentów, w tym - dokumentów urzędowych zgłoszonych w toku postępowania administracyjnego i niezebrania w sposób wyczerpujący oraz nierozpatrzenia tym samym całego materiału dowodowego;
q) art. 5 ust. 1 lit. f) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację w wyniku czego GITD stwierdził bezpodstawnie, że Skarżący "nie prowadzi w rzeczywisty i ciągły działania administracyjne i handlowe przy wykorzystaniu odpowiedniego sprzętu i urządzeń w lokalach, o których mowa w lit. a], znajdującym się w tym państwie członkowskim w wyniku pominięcia dowodów z dokumentów w tym dokumentów urzędowych zgłoszonych w toku postępowania administracyjnego i niezebrania w sposób wyczerpujący oraz nierozpatrzenia tym samym całego materiału dowodowego";
r) art. 41 Kodeksu cywilnego, poprzez jego całkowite pominięcie w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., który jest podstawowym aktem prawnym w Polsce, który definiuje, czym jest siedziba firmy;
s) art. 10 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady UE 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2011.77.1) w zw. z art 75 § 1 k.p.a., poprzez jego całkowite pominięcie, które doprecyzuje pojęcia posiadania rzeczywistej i stałej siedziby i ustalenia tego miejsca i w przypadku Skarżącego organy Krajowej Administracji Skarbowej ustaliły taki stan (dowód z dokumentów urzędowych) w drodze postępowania sprawdzającego;
t) art. 11a ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz.U. z 2023r. poz. 120) w zw. z art 75 § 1 k.p.a. "poprzez jego całkowite pominięcie, gdzie a contrario, zgodnie z którym zasadniczo "w siedzibie jednostki" prowadzi się księgi rachunkowe i tak jest w przypadku Skarżącej, co wykazano dowodami z dokumentów i organy Krajowej Administracji Skarbowej ustaliły taki stan (dowód z dokumentów urzędowych) w drodze postępowania sprawdzającego";
W uzasadnieniu skargi Strona podniosła m.in., że wskazana przez nią siedziba została zarejestrowana przez organy podatkowe oraz w Rejestrze Przedsiębiorców KRS. Wskazała nadto, że wobec niedookreślonego sformułowania "rzeczywista i stała siedziba" organ winien wyjaśniać te sformułowania i przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu stwierdzenia, czy siedziba Spółki wymogi te spełnia. Nadto obowiązkiem GITD było przyjęcie dowodów z dokumentów i efektów czynności sprawdzających dokonanych w stosunku do Skarżącego i jego siedziby przez organy Krajowej Administracji Skarbowej. Spółka podkreślił także, że naruszenie przez organ art. 10 § 1 k.p.a. uniemożliwiło jej złożenie dalszych wniosków dowodowych w sprawie (np. przedłożenia zdjęć lokalu czy przedłożenia zaświadczenia, gdzie znajdują się akta pracownicze kierowców).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z dnia 29 sierpnia 2024 r. Strona przedstawiła replikę na odpowiedź organu na wywiedzioną skargę. W jej treści Spółka wskazała na brak umocowania reprezentanta organu do udzielenia odpowiedzi na skargę, brak odniesienia się w odpowiedzi na skargę do podniesionych w skardze zarzutów oraz brak szczegółowej analizy przesłanych dokumentów oraz brak wskazania konkretnych przepisów co do rzeczywistej siedziby. Ponowiła swoje stanowisko co do spełnienia wymogów określonych w art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 oraz podkreśliła pozbawienie jej czynnego udziału w postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli w sprawie, pod względem jej zgodności z prawem stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), jest decyzja GITD z dnia [...] maja 2024 r. o odmowie wydania Skarżącemu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) dalej "p.p.s.a.".
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Zaskarżona w sprawie decyzja została wydana w oparciu o art. 5 ust. 2 oraz art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.t.d. (ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 728 ze zm.) oraz art. 1 ust. 2 zdanie drugie i trzecie, art. 3 ust. 1 lit. a, art. 5 ust. 1 lit. a) i lit. f) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.
Stosownie do treści art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu (WE) nr 1071/2009. Zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udziela się przedsiębiorcy, jeżeli spełnia wymagania określone w rozporządzeniu (WE) nr 1071/2009.
Zgodnie z art. 7a ust. 1 u.t.d. zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej udziela się na wniosek przedsiębiorcy, po uiszczeniu opłat, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 i 11. Według art. 7a ust. 2 u.t.d. wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera m.in. oznaczenie przedsiębiorcy, jego adres i siedzibę określoną w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) albo w przypadku przedsiębiorców będących osobami fizycznymi - adres stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej określonego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) oraz adresy lokali, o których mowa w art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 (pkt 1).
Stosownie zaś do art. 11 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 "Przedsiębiorca transportowy, który spełnia wymogi określone w art. 3, otrzymuje na wniosek zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Właściwy organ bada, czy przedsiębiorca, który złożył wniosek, spełnia wymogi, o których mowa w tym artykule.". Przy czym właściwy organ rozpatruje wniosek o zezwolenie w jak najkrótszym terminie, nie dłużej niż trzy miesiące od daty otrzymania przez właściwy organ wszystkich dokumentów koniecznych do rozpatrzenia wniosku (ust. 2 art. 11 rozporządzenia).
Z powyższego wynika zatem, że do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego nie jest wystarczające wpisanie do odpowiedniego rejestru przedsiębiorców (rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym lub ewidencji działalności gospodarczej), lecz konieczne jest uzyskanie dodatkowego uprawnienia w postaci zezwolenia na wykonywanie tego rodzaju działalności. Niewątpliwie jest to działalność reglamentowana. Warunkiem uzyskania zezwolenia jest spełnienie przez Przedsiębiorcę wymogów określonych w rozporządzeniu (WE) nr 1071/2009, który to akt reguluje dostęp do zawodu przewoźnika drogowego i wykonywanie tego zawodu. Ma ono bowiem zastosowanie nie tylko do przedsiębiorców, którzy wykonują zawód przewoźnika drogowego, ale dotyczy ono również przedsiębiorców, którzy mają zamiar wykonywać zawód przewoźnika drogowego. Odniesienia do przedsiębiorców wykonujących zawód przewoźnika drogowego uznaje się w odpowiednich przypadkach za obejmujące odniesienie do przedsiębiorców, którzy mają zamiar wykonywać ten zawód (art. 1 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia).
W treści art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 wskazano na wymogi jakie muszą spełniać przedsiębiorcy wykonujący zawód przewoźnika drogowego. Jest to m.in. wymóg posiadania rzeczywistej i stałej siedziby w jednym z państw członkowskich (ust. 1 lit. a). Warunki określone w art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 mają charakter bezwzględny. Na gruncie tego przepisu przyjąć należy, że siedziba przedsiębiorcy wykonującego zawód przewoźnika drogowego w jednym z państw członkowskich powinna mieć rzeczywisty i stały charakter. Szczegółowe warunki związane z wymogiem siedziby zostały określone w art. 5 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Stosownie do art. 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, aby spełnić wymóg określony w art. 3 ust. 1 lit. a), przedsiębiorca musi w danym państwie członkowskim siedziby m.in.:
- posiadać lokale, w których ma dostęp do oryginałów dokumentów dotyczących głównej działalności - w formie elektronicznej lub w dowolnej innej formie - w szczególności do umów przewozowych, dokumentów dotyczących pojazdów, którymi dysponuje przedsiębiorca, dokumentów księgowych, akt dotyczących pracowników, umów o pracę, dokumentów dotyczących zabezpieczenia społecznego, dokumentów zawierających dane na temat przydziału zleceń dla kierowców i ich delegowania, dokumentów zawierających dane na temat kabotażu, czasu prowadzenia pojazdu i okresów odpoczynku oraz do wszelkich innych dokumentów, do których właściwy organ musi mieć dostęp, w celu weryfikacji spełnienia przez przedsiębiorcę warunków przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu (lit. a);
- w sposób rzeczywisty i ciągły prowadzić działania administracyjne i handlowe przy wykorzystaniu odpowiedniego sprzętu i urządzeń w lokalach, o których mowa w lit. a), znajdującym się w tym państwie członkowskim oraz w sposób rzeczywisty i ciągły zarządzać przewozami z wykorzystaniem pojazdów, o których mowa w lit. g), przy użyciu odpowiedniego sprzętu technicznego znajdującego się w tym państwie członkowskim (lit. f).
W sprawie niniejszej GITD stwierdził, że Strona nie wykazała by spełniała warunek wskazany w art. 3 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 tj. by posiadała stałą i rzeczywistą siedzibę. Zdaniem organu wskazany przez Stronę lokal nr [...] przy ul. [...] w B. nie spełnia wymogów o których mowa w art. 5 ust. 1 lit. a) i lit. f) rozporządzenia. W ocenie Sądu, stanowisko zaprezentowane przez organ w zaskarżonej decyzji nie narusza prawa.
Z przytoczonych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że dla uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego konieczne jest posiadanie - przez podmiot wnioskujący o udzielenie takiego zezwolenia - rzeczywistej i stałej siedziby w jednym z państw członkowskich. Aby spełnić ten wymóg przedsiębiorca musi we wskazanej siedzibie w sposób rzeczywisty i ciągły prowadzić działania administracyjne i handlowe oraz dysponować dokumentami, o czym szczegółowo stanowi art. 5 ust. 1 lit. a) i f) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 (por. wyrok WSA w Warszawie z 14.11.2024 r. VI SA/Wa 1032/24).
W ocenie Sądu, w realiach sprawy niniejszej, GITD zasadnie uznał, że wskazany przez Przedsiębiorcę lokal jako siedziba, o której mowa w art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, nie spełnia przedstawionych wyżej kryteriów rzeczywistej i stałej siedziby.
Jak wynika z akt sprawy celem wykazania, że posiada rzeczywistą i stałą siedzibę w jednym z państw członkowskich, Strona przedłożyła organowi umowę najmu biura coworkingowego z dnia 25 stycznia 2024 r. Z treści tej umowy wynika, że Strona najęła powierzchnię użytkową – 12m2, znajdującą się w lokalach użytkowych przy ul. [...] oraz pomieszczenia konferencyjne w ramach potrzeb. Strony umówiły się, że Skarżącemu przysługuje prawo do korzystania ze stanowiska biurowego, wyposażonego w biurko, regał biurowy, komputer PC, linię telefoniczną, sygnał WI-FI i kopiarkę oraz pomieszczenia na cele konferencyjne (pkt II ppkt 3 i 4). Stronie jako beneficjentowi przysługuje prawo do korzystania z przedmiotu umowy, a więc najętej powierzchni, tylko w obecności pracowników Wynajmującego, w godzinach z nim uzgodnionych w harmonogramie prowadzonym przez pracowników Wynajmującego oraz w ramach przysługujących mu miesięcznie godzin (stanowisko, sala szkoleniowa) – pkt III ppkt 5 umowy. Nadto w treści umowy jednoznacznie wskazano, że Strona przyjmuje do wiadomości, iż z pomieszczeń oraz wyposażenia Wynajmującego korzystają na podstawie podpisanych z Wynajmującym umów także inne podmioty i nie wnosi co do tego zastrzeżeń (pkt III ppkt 2 umowy).
Z powyższych postanowień umowy wynika zatem, że prawa do korzystania z najętej powierzchni oraz znajdującego się tam wyposażenia przysługują innym jeszcze podmiotom, wedle uznania wynajmującego, zaś Skarżący może korzystać z przedmiotu najmu tylko wedle ustalonego harmonogramu, w ramach przysługujących mu miesięcznych godzin i tylko w obecności pracowników wynajmującego. Oznacza to ograniczenia w korzystaniu z najętej powierzchni przez Stronę. W szczególności umowa nie daje Stronie prawa do nieskrępowanego użytkowania lokalu oraz znajdującego się tam wyposażenia, w sposób swobodny i ciągły, ale Strona musi się liczyć z tym, że w związku z zajęciem powierzchni najętej przez inne podmioty, poza wyznaczonymi godzinami, przewidzianymi harmonogramem, nie ma możliwości korzystania z lokalu wskazanego jako jego siedziba, w tym znajdującego się tam wyposażenia. Tym samym trafnie przyjął organ, że Strona nie ma prawa do wyłącznego dysponowania lokalem, a korzystanie z lokalu w ramach ograniczeń nałożonych umową uniemożliwia prowadzenie działań administracyjnych i handlowych w sposób rzeczywisty i ciągły wedle swego uznania i potrzeb, w tym dostępu do dokumentów.
Dalej zauważyć należy, że definicja siedziby w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 nie wyklucza możliwości korzystania przez przewoźników drogowych z usług przedsiębiorców zajmujących się prowadzeniem biur rachunkowych, ale tylko w zakresie dokumentów księgowych. Zgodnie z art. 7b ust. 4 u.t.d. "Wymóg, o którym mowa w art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, w zakresie prowadzenia dokumentów księgowych uznaje się za spełniony, jeżeli przedsiębiorca powierzył prowadzenie ksiąg rachunkowych przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 76a ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, i oryginały dokumentacji przechowywane są na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.". Natomiast w odniesieniu do pozostałych dokumentów wymienionych w art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 Przedsiębiorca musi mieć dostęp w lokalu stanowiącym jego siedzibę.
Mając na uwadze powyższe zdaniem Sądu, organ nie naruszył przepisów art. 5 ust. 2 u.t.d. w powiązaniu z art. 5 ust. 1 lit. a) i lit. f) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, art. 3 ust. 1 lit. a) i art. 5 ust. 1 lit. a) i lit. f) ww. rozporządzenia oraz art. 11a ustawy o rachunkowości.
Odnosząc się do zarzutu nieodniesienia się przez organ do dokumentów załączonych przez Stronę przy piśmie z dnia 17 maja 2024 r. wskazać należy, że istotnie organ nie omówił tych dokumentów, jak oczekiwałaby tego Strona, niemniej jednak stwierdzić należy, że okoliczność ta nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy. Do ww. pisma Strona załączyła: oświadczenie z dnia 21 lutego 2024 r. wskazujące na miejscowość w której będzie prowadzona działalność, wydruk z Bazy internetowej regon, zgłoszenie rejestracyjne z zakresie podatku od towarów i usług oraz zgłoszenie oznaczone symbolem NIP-8. Wbrew twierdzeniom Skarżącego treść załączonych dokumentów nie wskazuje, bo nie może, na posiadanie stałej i rzeczywistej siedziby spółki w rozumieniu przepisów u.t.d. w związku z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, gdyż organem władnym przeprowadzić analizę w tym zakresie, w związku z wnioskiem o wydanie stosownego zezwolenia, jest właściwy organ o którym mowa w art. 7 ust. 2 u.t.d., w tym przypadku – Główny Inspektor Transportu Drogowego. Przy czym nieomówienie przez organ ww. dokumentów nie oznacza, że organ odmówił ich przeprowadzenia, czym naruszył art. 75 § 1 i art. 76 § 1 k.p.a.
Co do zarzutu podpisania decyzji przez osobę nieupoważnioną, wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana z upoważnienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego przez E. W., zastępcę dyrektora Biura ds. Transportu Międzynarodowego. W aktach sprawy znajduje się upoważnienie datowane na 20 lutego 2018 r. z którego wynika, że pani E. W. została upoważniona przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego do załatwiania w imieniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego w ramach jego kompetencji spraw administracyjnych pozostających w zakresie właściwości Biura do spraw Transportu Międzynarodowego, tj. w szczególności postępowań administracyjnych prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i innych ustaw oraz przepisów wykonawczych, przepisów prawa międzynarodowego, w tym do wydawania decyzji administracyjnych. Stosownie do § 24 ust. 1 Regulaminu organizacyjnego GITD stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 3/2018 z dnia 5 lutego 2018 r. w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Głównemu Inspektoratowi Transportu Drogowego (Dz.Urz. GITD z 2018 r. poz. 3), obowiązującego w dacie udzielania upoważnienia, Biuro do spraw Transportu Międzynarodowego realizuje zadania związane z kompetencjami Głównego Inspektora w zakresie przyznawania uprawnień do wykonywania transportu drogowego, w szczególności: zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej. Również i wedle § 22 pkt 1 i pkt 4 Regulaminu organizacyjnego GITD stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 2/2024 z dnia 13 lutego 2024 r. w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Głównemu Inspektoratowi Transportu Drogowego (Dz.Urz. GITD z 2024 r. poz. 2), obowiązującego w dacie wydania decyzji, Biuro do spraw Transportu Międzynarodowego realizuje zadania związane z kompetencjami Głównego Inspektora w zakresie przyznawania uprawnień do wykonywania transportu drogowego, w szczególności: zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, licencji wspólnotowej, świadectwa kierowcy, zezwoleń, w tym na wykonywanie przewozów regularnych, licencji na wykonywanie pośrednictwa przy przewozie osób, prowadzi postępowania administracyjne w pierwszej instancji w sprawach związanych z realizacją zadań wymienionych w pkt 1-3.
Z powyższego wynika, że wydanie decyzji przez ww. upoważnianego pracownika mieści się w zawartym w aktach upoważnieniu.
W sprawie, zdaniem Sądu, nie zostały także naruszone przepisy postępowania, a to art. 7, 77, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Stosownie do treści art. 7 k.p.a. "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Z treści zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organu administracji wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania przepisu prawa. Z art. 7 i art. 77 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.". Wedle art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany: podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego oraz rozpatrzyć ten materiał. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym przedmiotem dowodu winny być fakty mające znaczenie dla sprawy, tj. dotyczące danej sprawy i mające znaczenie prawne. Przepis art. 80 k.p.a. zobowiązuje zaś organ od oceny, na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w dowolną, musi zostać dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł. Organ winien opierać się na materiale dowodowym przez siebie zebranym oraz powinien dokonać oceny znaczenia i wartości tych dowodów dla toczącej się sprawy. Nadto ocena o której mowa w art. 80 k.p.a. winna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego.
W ocenie Sądu ustalenia faktyczne zostały przeprowadzone przez organ z poszanowaniem przepisów art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Organ ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, prawidłowo ustalając, że Strona nie posiada rzeczywistej i stałej siedziby w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a) w zw. z art. 5 ust. 1 lit. a) i lit. f). Dowodzi tego przede wszystkim przedłożona przez Stronę umowa najmu, z której jasno wynikają warunki pod jakimi Strona może używać najętej powierzchni.
Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którym "Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania." oraz art. 9 k.p.a., zgodnie z którym "Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.". W sprawie brak jest jakichkolwiek okoliczności które wskazywałyby na naruszenie ww. zasad. Naruszenia w tym zakresie nie stanowi wskazywane przez Stronę negatywnie załatwienie jej wniosku, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie nie narusza prawa.
Zauważyć należy, że w treści pisma z dnia 8 maja 2024 r. Strona została zawiadomiona zarówno o możliwości wypowiedzenia się w oparciu o art. 10 § 1 k.p.a. jak i poinformowana o okoliczności niespełnienia wymogu posiadania rzeczywistej i trwałej siedziby w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Wyjaśniono Stronie, że przedstawiony dowód w postaci umowy najmu nie dowodzi posiadania ww. siedziby. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie Strona zajęła stanowisko pismem z dnia 17 maja 2024 r. W związku z powyższym również i zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Bezsprzecznie bowiem Strona miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie, w tym również co do przeprowadzonych dowodów, co też uczyniła.
Organ nie naruszył także art. 10 § 1, art. 11 § 1 i 2 oraz art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, dotyczących odpowiednio: zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy, zasady przyjaznej interpretacji przepisów oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy do władzy publicznej, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Zdaniem Sądu, zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie oznacza, że w każdym wypadku organ obowiązany jest przyjąć daną okoliczność tak jak wskazuje Strona. W sprawie organ ustalił, że Przedsiębiorca nie posiada stałej i rzeczywistej siedziby w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym w powiązaniu z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Powyższe nie oznacza jednak, że działanie organu narusza ww. dyrektywę. Organ obowiązany jest bowiem działać na podstawie i w granicach prawa (art. 6 k.p.a.).
Natomiast stosowanie zasady przyjaznej interpretacji przepisów zostało ograniczone do określonego rodzaju postępowań, tj. takich, których przedmiotem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia.
W konsekwencji w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 2 Traktatu o UE wskazującego na wartości na jakich opiera się Unia oraz art. 20 Karty Praw Podstawowych UE stanowiącego, że wszyscy są równi wobec prawa i art. 21 Karty Praw Podstawowych UE dotyczącego zakazu dyskryminacji.
Odnosząc się zaś do zarzutu braku umocowania dla Dyrektora Biura Prawnego – A. N. do udzielenia odpowiedzi na skargę, wskazać należy, że stosowne pełnomocnictwo upoważaniające pana A. N. do reprezentowania GITD w postępowaniu sądowoadministracyjnym zostało załączone do odpowiedzi na skargę.
Końcowo wskazać należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza prawa w stopniu zobowiązującym Sąd do wyeliminowania decyzji zaskarżonej z powodu deficytów uzasadnienia. Uzasadnienie decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ wskazał na dowodowy na których się oparł czyniąc ustalenia co do braku stałej i rzeczywistej siedziby, wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz przytoczył przepisy prawa które miały zastosowanie.
Konkludując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, w tym przepisów wskazanych w pismach Strony. Dlatego w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.