VI SA/Wa 2196/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-02-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
drogi publicznepas drogowykara pieniężnazezwolenieinfrastruktura technicznarurociąggospodarka nieruchomościamipostępowanie administracyjne

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, uznając, że nawet wyłączony z eksploatacji rurociąg nadal zajmuje pas drogowy i wymaga zezwolenia.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej. Skarżąca argumentowała, że rurociąg kanalizacyjny został wyłączony z eksploatacji i nie stanowi już infrastruktury technicznej wymagającej zezwolenia. Sąd administracyjny uznał jednak, że nawet nieczynny rurociąg nadal fizycznie zajmuje pas drogowy, a jego właściciel miał obowiązek albo go usunąć, albo uzyskać nowe zezwolenie na jego dalsze zajęcie po wygaśnięciu poprzedniego. W związku z brakiem spełnienia tych obowiązków, kara została uznana za zasadną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę G. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej. Kara została naliczona za okres od 1 stycznia 2019 r. do 20 maja 2019 r., ponieważ skarżąca nie uzyskała nowego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego po wygaśnięciu poprzedniego, mimo że rurociąg kanalizacyjny został wyłączony z eksploatacji. Skarżąca podnosiła, że nieczynny rurociąg nie stanowi już infrastruktury technicznej i nie powinien być traktowany jako zajęcie pasa drogowego. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o drogach publicznych, uznał, że samo fizyczne usytuowanie urządzenia w pasie drogowym, niezależnie od jego stanu technicznego czy eksploatacyjnego, stanowi o zajęciu pasa drogowego. Podkreślono, że właściciel urządzenia ma obowiązek albo je usunąć i przywrócić pas drogowy do poprzedniego stanu, albo uzyskać nowe zezwolenie. Ponieważ skarżąca nie dopełniła żadnego z tych obowiązków, sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny, a kara została wymierzona zgodnie z przepisami. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nawet wyłączony z eksploatacji rurociąg nadal fizycznie zajmuje pas drogowy i wymaga zezwolenia zarządcy drogi lub jego usunięcia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o drogach publicznych nie rozróżniają urządzeń na działające i wyłączone z eksploatacji. Kluczowe jest samo fizyczne usytuowanie urządzenia w pasie drogowym. Właściciel ma obowiązek albo usunąć urządzenie, albo uzyskać nowe zezwolenie po wygaśnięciu poprzedniego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.d.p. art. 40 § ust. 12

Ustawa o drogach publicznych

Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi zarządca drogi wymierza karę pieniężną.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

u.d.p. art. 40 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Zajęcie pasa drogowego celem umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego wymaga uzyskania zezwolenia od zarządu drogi.

u.d.p. art. 40 § ust. 2

Ustawa o drogach publicznych

Określa, że zezwolenie jest wymagane na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej.

u.d.p. art. 5

Ustawa o drogach publicznych

Przepis dotyczący opłat za zajęcie pasa drogowego.

u.g.n. art. 143 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definiuje urządzenia infrastruktury technicznej, w tym przewody kanalizacyjne.

K.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

u.d.p. art. 40 § ust. 3

Ustawa o drogach publicznych

Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę.

u.d.p. art. 40 § ust. 15

Ustawa o drogach publicznych

Obowiązek usunięcia urządzenia z pasa drogowego lub uzyskania nowego zezwolenia po zaprzestaniu korzystania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fizyczne zajęcie pasa drogowego przez nieusunięty rurociąg, nawet wyłączony z eksploatacji, wymaga zezwolenia lub usunięcia. Brak wniosku o nowe zezwolenie lub usunięcia urządzenia po wygaśnięciu poprzedniego zezwolenia uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.

Odrzucone argumenty

Wyłączenie rurociągu z eksploatacji i jego zaślepienie oznacza brak zajęcia pasa drogowego. Nieczynny rurociąg nie stanowi już infrastruktury technicznej wymagającej zezwolenia. Naruszenie przepisów K.p.a. (art. 77 § 1, art. 80, art. 10 § 1) poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i błędne wnioski.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca nie dokonał rozróżnienia urządzeń infrastruktury na działające i wyłączone z eksploatacji, gdyż kwestią, która decyduje o fakcie zajęcia pasa drogowego jest sam fakt usytuowania urządzenia i zajmowanie przestrzeni pasa drogowego. Pas drogowy [...] jest obiektem trójwymiarowym, korzystającym z niezbędnego uprzywilejowania w sferze publicznoprawnej...

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący

Grzegorz Nowecki

sprawozdawca

Barbara Kołodziejczak-Osetek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zajęciu pasa drogowego, zwłaszcza w kontekście urządzeń wyłączonych z eksploatacji, ale nieusuniętych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia pasa drogowego przez infrastrukturę techniczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, że nawet pozornie nieistotne elementy infrastruktury mogą generować obowiązki prawne i finansowe, co jest istotne dla właścicieli infrastruktury w pasach drogowych.

Nawet nieczynny rurociąg może kosztować fortunę. Sąd wyjaśnia, kiedy zajęcie pasa drogowego jest karalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2196/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Grzegorz Nowecki /sprawozdawca/
Joanna Wegner /przewodniczący/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 1020/20 - Wyrok NSA z 2023-11-29
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 460
art.42 ust.12, art.5
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
Dz.U. 2019 poz 1437
art.2
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - t.j.
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art.143 ust.2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2020 r. sprawy ze skargi G. w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej "GDDKiA" lub "organ II instancji") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U.2018.2096 ze zm., dalej "K.p.a."), po rozpoznaniu wniosku z dnia 13 czerwca 2019 r. G. z siedzibą przy ul. B., [...] G. (zwanej dalej "Stroną" lub "Skarżącą") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją administracyjną z dnia [...] maja 2019 r., wydaną przez Kierownika Rejonu w Z.Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. (dalej "organ I instancji") działającego z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w sprawie naliczenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej [...] z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi z dnia 14 lipca 2017 r., za okres od [...] stycznia 2019 r. do [...] maja 2019 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
[...] listopada 2017 r. została wydana decyzja nr [...] zezwalająca Stronie na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej [...] dla umieszczonej na działce nr ew. [...] w ciągu ul. B. w m. G. kanalizacji sanitarnej odprowadzającej ścieki z obiektu krytego basenu kąpielowego na okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. W ww. decyzji pouczono Stronę, że przed upływem okresu objętego przedmiotowym zezwoleniem, nie później jednak niż do dnia 30 listopada 2018 r., należy zwrócić się do organu administracyjnego (Rejon w Z.) z wnioskiem o wydanie zezwolenia dla umieszczonego w pasie drogowym urządzenia, na kolejny okres. Zgodnie z pouczeniem zawartym w treści decyzji: "w przypadku nieterminowego wniesienia opłaty pobrane zostaną odsetki ustawowe. Opłata nieuiszczona w terminie podlega wraz z odsetkami za zwłokę przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przed upływem okresu objętego niniejszym zezwoleniem, nie później jednak niż do dnia 30 listopada 2018 r. Właściciel winien wystąpić do Rejonu z wnioskiem o dalsze zezwolenie dla ulokowanego urządzenia w pasie drogowym na kolejny okres".
W związku z brakiem wniosku Strony o wydanie zezwolenia na kolejny okres organ pismem z dnia 14 stycznia 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zajęcia pasa drogowego drogi krajowej [...] z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi z dnia [...] listopada 2017 r.
W odpowiedzi Strona pismem z dnia 22 stycznia 2019 r. przedstawiła stanowisko, iż aktualnie nie korzysta z przedmiotowego urządzenia.
Organ pismem z dnia 30 stycznia 2019 r. wezwał Stronę do przedstawienia dowodów o wyłączeniu z eksploatacji ww. rurociągu kanalizacji sanitarnej.
Skarżąca pismem z dnia 11 lutego 2019 r. załączyła kopię korespondencji wraz z mapą od P. Sp. z o.o. z W.
Śląskiego, z której wynika, że rurociąg został wyłączony z eksploatacji.
Organ pismem z dnia 4 kwietnia 2019 r. zwołał na dzień 24 kwietnia 2019 r. wizję w terenie.
W dniu 24 kwietnia 2019 r. przeprowadzono wizję w terenie z udziałem przedstawicieli Strony, organu oraz P. Sp. z o.o. z W.. Podczas wizji stwierdzono, że przedmiotowe urządzenie infrastruktury technicznej nadal znajduje się w pasie drogowym drogi krajowej [...]. Strona podtrzymała swoje stanowisko co do nieużytkowania przedmiotowego urządzenia.
Z oględzin miejsca zajęcia pasa drogowego nr [...] przez Stronę został sporządzony Protokół.
Pismem z dnia 9 maja 2019 r., organ zawiadomił Stronę o zakończeniu wszczętego w dniu 14 stycznia 2019 r. postępowania administracyjnego oraz o zamiarze wymierzenia Stronie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, w oparciu o posiadane materiały dowodowe. W zawiadomieniu poinformowano Stronę o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami w sprawie oraz zgłoszenia uwag w terminie siedmiu dni od daty otrzymania ww. zawiadomienia. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa.
Pismem z dnia 20 maja 2019 r. Skarżąca podtrzymała stanowisko, iż objęty uprzednim zezwoleniem rurociąg kanalizacji sanitarnej został odcięty i trwale wyłączony z użytku. Zdaniem Strony elementy starego (zlikwidowanego) rurociągu nie stanowią już obiektów budowlanych, gdyż mają charakter pozbawionych gospodarczego i prawnego znaczenia ruchomości.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. zezwolenie na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej [...] dla umieszczonej na działce nr ew. [...] w ciągu ul. B. w m. G. kanalizacji sanitarnej odprowadzającej ścieki z obiektu krytego basenu kąpielowego w pasie drogowym drogi krajowej [...] zostało udzielone do dnia 31 grudnia 2018 r. Do dnia [...] maja 2019 r. do organu nie wpłynął wniosek Strony o zajęcie pasa drogowego drogi krajowej [...] dla umieszczonej na dz. nr [...] w ciągu ul. B. w m. G. kanalizacji sanitarnej odprowadzającej ścieki z obiektu krytego basenu kąpielowego (obecnie nieczynnej). W konsekwencji organ uznał, że od dnia 1 stycznia 2019 r. przedmiotowa kanalizacja znajduje się w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi.
W związku z powyższym Kierownik Rejonu w Z. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K., działając z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 2 oraz art. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.2018.2068 j.t. ze zm.) i § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz.U.2014.1608 j.t. ze zm.) wydał dnia [...] maja 2019 r. decyzję, którą naliczył karę pieniężną w wysokości: 2 648,59 zł (słownie: dwa tysiące sześćset czterdzieści osiem złotych 59/100) na rzecz G. w G. za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej [...], z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi z dnia 14 lipca 2017 r. za okres od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia [...] maja 2019 r., tj. od zakończenia terminu udzielonego zezwolenia, o którym mowa wyżej do dnia wydania decyzji.
Skarżąca pismem z dnia 13 czerwca 2019 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Organowi zarzuciła naruszenie :
a) art. 40 ust. 2 pkt 2, art. 40 ust. 12 pkt 2 i art. 40 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej także "u.d.p"), w zw. z 53 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego, którego zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, poprzez ich nieprawidłową wykładnię i wadliwe zastosowanie poprzez:
- błędne przyjęcie, iż w sprawie doszło do zajęcia pasa drogowego drogi krajowej [...] za okres od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia [...] maja 2019 r., podczas gdy taki stan nie występuje,
— bezpodstawne przyjęcie, iż zlikwidowany, nieczynny odcinek rurociągu stanowi infrastrukturę techniczną,
b) art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2011 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez pominięcie jego zastosowania,
c) art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, polegające na braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego sprawy i wyprowadzenie wniosków sprzecznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym,
d) art. 10 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia wyjaśnień Strony zgłoszonych w zakreślonym przez organ terminie, zmienianiu w toku postępowania kwalifikacji dotyczącej prowadzonego postępowania, czym organ wprowadzał w błąd Stronę w zakresie przedmiotu i granic prowadzonego w sprawie postępowania.
Rozpatrując ponownie sprawę, po analizie formalnej posiadanej dokumentacji organ uznał karę wymierzoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r. za zasadną i ustaloną w oparciu o obowiązujący stan prawny. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że Strona po zaprzestaniu korzystania z pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim kanalizacji sanitarnej odprowadzającej ścieki z krytego basenu kąpielowego zobowiązana była usunąć z obrębu pasa drogowego rurociąg i przywrócić pas drogowy drogi krajowej nr [...] do poprzedniego stanu użyteczności w określonym terminie lub wystąpić do zarządcy drogi o wydanie kolejnego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. W ocenie organu, w sprawie bez znaczenia pozostaje fakt "zaślepienia" rurociągu, gdyż nadal zajmuje on pas drogowy, zaś zgodnie z art. 40 ust. 3 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę.
Na ww. decyzję Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego sprawy, co doprowadziło do wyprowadzenia wniosków sprzecznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym, iż kara wymierzona decyzją z dnia [...] maja 2019 r. jest zasadna, podczas gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie tego nie potwierdza;
2. przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 40 ust. 2 pkt 2, art. 40 ust. 12 pkt 2 i art. 40 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w zw. z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego, którego zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, poprzez ich nieprawidłową wykładnię i wadliwe zastosowanie przez:
— błędne przyjęcie, iż fakt odcięcia fragmentu rurociągu z eksploatacji oraz fakt, że w. fragment rurociągu nie jest elementem sieci, dlatego nie może być traktowany jako fragment infrastruktury technicznej, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, co w rezultacie doprowadziło do mylnego wniosku, że w sprawie doszło do zajęcia pasa drogowego drogi krajowej [...] za okres od 1 stycznia 2019 r. do [...] maja 2019 r. bez zezwolenia, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że nie doszło do zajęcia pasa drogowego,
— bezpodstawne przyjęcie, iż zlikwidowany, nieczynny odcinek rurociągu wymagał zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki z art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, których to spełnienie determinowałoby obowiązek uzyskania takiego zezwolenia;
— błędne przyjęcie, iż fakt "zaślepienia" rurociągu pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy odcięty i "zaślepiony" fragment rurociągu powinien być traktowany jako powszechnie stosowany sposób jego likwidacji, przez co nie powinien w zaistniałym stanie faktycznym mieć zastosowania art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych;
b) art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez pominięcie jego zastosowania.
Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
W granicach tak określonych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych ocenia prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafność ich wykładni.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie pozostaje zakwalifikowanie odciętego i wyłączonego z użytku rurociągu kanalizacji sanitarnej jako obiektu stanowiącego urządzenie infrastruktury technicznej wymagające uzyskania zezwolenia zarządcy drogi, a w konsekwencji ustalenie czy doszło do zajęcia pasa drogowego. Inne okoliczności sprawy pozostają bezsporne.
Rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że stosownie do ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego celem umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego wymaga uzyskania zezwolenia od zarządy drogi (vide art. 40 ust. 1 oraz art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy). Zezwolenie wydaje się na ściśle określony czas. Organ, rozstrzygając o maksymalnym okresie zajęcia pasa drogowego, powinien kierować się planowanym przez wnioskodawcę czasem zajęcia. Planowany czas zajęcia pasa drogowego powinien wypływać z treści wniosku (zob. § 1 ust. 2 pkt 4 r.w.z.). Organ, wydając zezwolenie, jest przede wszystkim związany przepisami prawa ustalającymi przesłanki przyznania uprawnienia, a w dalszej kolejności zamiarami przedstawionymi przez wnioskującego.
Natomiast infrastrukturę techniczną niezwiązaną z drogą, stanowią w szczególności przewody kanalizacyjne niesłużące do odwodnienia drogi, gazowe, ciepłownicze i wodociągowe, o czym stanowi § 140 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 124).
Przez urządzenia infrastruktury technicznej – w świetle brzmienia art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) - rozumieć należy budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.
Podkreślenia wymaga, że ustawodawca nie dokonał rozróżnienia urządzeń infrastruktury na działające i wyłączone z eksploatacji, gdyż kwestią, która decyduje o fakcie zajęcia pasa drogowego jest sam fakt usytuowania urządzenia i zajmowanie przestrzeni pasa drogowego.
Pas drogowy, jak stanowią przepisy u.d.p., to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (vide: art. 4 pkt 1 ustawy). Na tle tej regulacji w orzecznictwie przyjmuje się, że pasem drogowym jest obiekt trójwymiarowy, korzystający z niezbędnego uprzywilejowania w sferze publicznoprawnej, ale zawsze w granicach niezbędnych dla właściwego funkcjonowania ruchu związanego z jego prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą. Obowiązek ponoszenia kosztów lokalizacji obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogą i konsekwencje ich lokalizacji bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, muszą być ponadto poprzedzone ustaleniami, co do tak rozumianego przebiegu granic pasa drogowego, dokonanymi z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 316/10.)
Zgodnie z poglądami doktryny (vide: z J. Ignatowicz - Prawo rzeczowe, PWN, wyd. V, Warszawa 1994, str. 79), "pojęcie nieruchomości, w tym również pasa drogi publicznej, rysuje się jako bryła ograniczona płaszczyznami pionowymi przebiegającymi według jej granic na powierzchni ziemi, sięgająca tylko do pewnej głębokości i do pewnej wysokości, przy czym: 1) granice przestrzeni nad działką gruntu wydzieloną pod pas drogowy określają obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, co m.in. oznacza, że w odniesieniu do przeważającej części dróg granice te wyznacza ich skrajnia; 2) w pozostałych przypadkach granice te powinny być ustalane indywidualnie, przy uwzględnieniu interesu zarządcy drogi, zależnego m.in. od charakteru i kategorii drogi oraz w zasadzie niesprzecznego z nim interesu publicznego, a także realnej możliwości powszechnego (publicznego) korzystania z drogi, a więc m.in. na wysokości dostępnej nie tylko zarządcy drogi, lecz również innym podmiotom, które z tej drogi chcą skorzystać również w sposób nienormatywnym".
W analizowanej sprawie - zdaniem Sądu - organ administracji w sposób prawidłowy ustalił wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, skutkujące wymierzeniem Skarżącej przewidzianej w art. 40 ust. 12 ustawy kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, a mianowicie: fakt zajęcia pasa drogowego, powierzchnię zajęcia, okres zajęcia, podmiot, który zajął pas drogowy oraz stawkę wymiaru kary. Skarżąca natomiast jako okoliczności świadczące o braku podstaw do nałożenia kary wskazała na fakt wyłączenia rurociągu kanalizacji sanitarnej z eksploatacji, jako podstawy uznania braku istnienia przedmiotowego obiektu w obrębie pasa drogowego.
Z powyższym twierdzeniem Skarżącej nie można się zgodzić, gdyż przepisy u.d.p. nie różnicują pod tym względem obiektów pozostających faktycznie w obrębie pasa drogowego, a których umieszczenie wymagało uzyskania zgody zarządcy drogi publicznej. Stosownie do warunków uzyskanego zezwolenia, w oparciu o treść przepisu art. 40 ust. 15 u.d.p., Strona po zaprzestaniu z korzystania z pasa drogowego na cel kanalizacji sanitarnej odprowadzającej ścieki z obiektu krytego basenu kąpielowego zobowiązana była usunąć z pasa drogowego poprzedni rurociąg i przywrócić pas drogowy drogi krajowej nr [...] do poprzedniego stanu użyteczności w określonym terminie lub wystąpić do zarządcy drogi o wydanie nowego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Pozostawienie w obrębie pasa drogowego rurociągu wymagało zatem wydania od dnia 1 stycznia 2019 r. kolejnego zezwolenia zarządcy drogi, bez względu na fakt braku jego eksploatacji przez Skarżącą. Okoliczność, iż objęty uprzednim zezwoleniem rurociąg kanalizacji sanitarnej został odcięty i trwale wyłączony z użytkowania nie przesądza o tym, że nadal pozostaje on faktycznie w pasie drogowym, w związku z czym jego usunięcie leży po stronie właściciela, zaś w aktach sprawy brak jest dowodów, iż stan prawny w tym zakresie uległ zmianie. Także zmiana charakteru gospodarczego rurociągu (formalnie zlikwidowanego jako czynny), nie stanowi przesłanki do uznania, że nie jest to obiekt budowlany pozostający w pasie drogowym, w rozumieniu przepisów u.d.p.
Zgodnie z treścią art. 40 ust. 12 u.d.p., za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi — zarządca drogi wymierza w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 4-6 u.d.p.
Sąd podziela stanowisko organu, iż w sprawie zaistniała sytuacja, o której mowa w tym przepisie, gdyż Skarżąca nie wystąpiła o nowe zezwolenie, ani nie usunęła, zgodnie z warunkami uzyskanego wcześniej zezwolenia, w terminie obiektu budowlanego z obszaru pasa drogowego drogi krajowej nr [...].
Tym samym Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w sposób uzasadniający ich uchylenie. Skarżąca nie wykazała również tego rodzaju uchybień w prowadzonym przez organ postępowaniu, których uwzględnienie mogłoby podważać wynik sprawy bądź mieć na niego istotny wpływ.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI