III SA 1377/03

III SA 1377/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Bosakirska
Maria Jagielska /przewodniczący/
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Konrad Bonisławski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2003 r. ; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego Z. O. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...], Komendant Główny Policji – działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 i 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 1999 r. Nr 53, poz. 549 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Z. O. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2003 r., Nr [...] w sprawie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową dla celów sportowych, utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] lutego 2003 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń palną sportową bocznego zapłonu kal. 5,6 mm, oraz centralnego zapłonu kal. 9 mm (łącznie 3 jednostki), uzasadniając swój wniosek tym, że jest członkiem Klubu Strzelectwa Sportowego "[...]" w [...], w którym czynnie uprawia strzelectwo sportowe. Skarżący podniósł ponadto we wniosku, iż przed wstąpieniem do klubu przez wiele lat uprawiał strzelectwo w Liceum Ogólnokształcącym, a później rekreacyjnie w klubie LOK, sekcji strzeleckiej "[...]" i KKS "[...]". W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż posiada kwalifikacje sportowe, które powinna spełniać osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na broń dla celów sportowych. Przedłożył również patent strzelecki oraz licencję zawodnika przyznaną przez Polski Związek Strzelectwa Sportowego w [...]. Skarżący stwierdził ponadto w uzasadnieniu swego wniosku, iż klub strzelecki, którego jest członkiem posiada głównie karabiny, które w większości pochodzą ze szkół średnich i są wyeksploatowane. Podniósł on również, iż częste przestawianie przyrządów celowniczych w broni klubowej przez zmieniających się zawodników nie może iść w parze z uzyskiwaniem wysokich wyników i wyłącznie posiadanie własnej broni pozwoli mu na osiąganie lepszych wyników w sporcie.
Komendant Wojewódzki Policji w [...], po dokonaniu stosownych czynności sprawdzających wydał w dniu [...] marca 2003 r. decyzję Nr [...], na podstawie której odmówił wydania skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej z uwagi na niewykazanie przez niego przesłanek uzasadniających potrzebę posiadania przedmiotowego indywidualnego pozwolenia na broń palną sportową. W uzasadnieniu decyzji KWP w [...] podniósł, iż przynależność do klubu strzeleckiego nie może być jedynym argumentem przekonywującym o konieczności wyposażenia strony w indywidualne pozwolenie na broń palną sportową. Wydanie pozwolenia na broń musi być – zdaniem organu Policji – w każdym przypadku uzasadnione szczególnymi okolicznościami faktycznymi, istniejącymi obiektywnie, a nie tylko odczuwanymi subiektywnie przez osobę ubiegającą się o takie pozwolenie. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji obowiązek zapewnienia właściwego sprzętu w tym także indywidualnego, możliwość szkolenia swoich członków pod nadzorem fachowej kadry, oraz organizacja zawodów spoczywa na organizacjach strzeleckich, które w tym właśnie celu są powoływane i zrzeszają osoby zainteresowane tą dyscypliną sportu. Organ podniósł, iż ustawa o broni i amunicji w art. 10 ust. 1 nie wymienia kryteriów, którymi organy Policji winny się kierować przy załatwianiu sprawy. Oznacza to, że organ właściwy w sprawie, samodzielnie, w granicach swobodnej oceny, na podstawie zebranych materiałów ustala, czy w konkretnym przypadku zachodzą takie okoliczności, które uzasadniają wydanie pozwolenia na broń. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że stan zaangażowania strony w uprawianie strzelectwa sportowego nie wyróżnia jej spośród osób uprawiających tę dyscyplinę sportu, co wynika z krótkiego stażu strony w uprawianiu tej dyscypliny sportu oraz częstotliwość udziału w strzelaninach (cztery odbyte strzelania w ciągu siedmiu miesięcy). Komendant uznał, iż wydanie pozwoleń na broń wszystkim osobom, które są członkami klubu sportowego prowadziłoby do konieczności wydania ich wielu tysiącom osób w Polsce. Takie rozumienie przepisów ustawy oznaczałoby – zdaniem organu I instancji – złamanie jej litery i ducha, przejawiających się w ograniczeniu dostępu do broni i reglamentacji jej posiadania.
Od decyzji tej skarżący odwołał się do Komendanta Głównego Policji, zarzucając zaskarżonej decyzji organu I instancji zastosowanie pozaustawowych przesłanek interpretacji art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, oraz przedstawienie subiektywnych przesłanek dla odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej. W uzasadnieniu skarżący podniósł m.in., iż organ Policji nie posiada podstawy prawnej, aby oceniać zaangażowanie i wyniki strony wnioskującej o wydanie pozwolenia, albowiem ustawa o broni i amunicji nie daje takich uprawnień. Oceny zaangażowania i umiejętności dokonują natomiast autorytety i specjaliści z uprawnieniami zawodowymi w dziedzinie strzelectwa sportowego na podstawie udzielonych im ustawowo kompetencji. Ponadto strona skarżąca podniosła, iż nieuzasadnione jest twierdzenie organu I instancji, że posiada on krótki staż w strzelectwie, albowiem sport strzelecki uprawia on już w latach szkolnych, a później rekreacyjnie w sekcji strzeleckiej Ligi Obrony Kraju. Skarżący poinformował również, iż średnio dwa razy w miesiącu uczestniczy w treningach strzeleckich na strzelnicy klubowej w [...]. Zdaniem skarżącego podnosi on swoje umiejętności strzeleckie i osiąga coraz lepsze wyniki, przewyższające średnie
wyniki zawodników w klubie. Wyjaśnił on, że zaświadczenie z klubu dołączone do podania dotyczyło wyłącznie czterech zawodów, w których brał on udział w 2002 r., a nie ilości wszystkich treningów i spotkań odbytych przez stronę na strzelnicy klubowej w 2002 i 2003 r. Podkreślił on, iż zgodnie ze statutem klubu obowiązkiem każdego członka klubu jest branie udziału w czterech zawodach w ciągu roku. Zdaniem skarżącego przyjęcie przez organ Policji tezy o obowiązku zapewnienia przez kluby strzeleckie wszystkim członkom broni klubowej jest bezzasadne, albowiem kluby posiadają niewielkie ilości broni do nauki podstawowej dla początkujących, zaś posiadających patenty strzeleckie i licencje obowiązuje na treningach i zawodach posiadanie broni sportowej i amunicji własnej. Zdaniem skarżącego, aby wyróżniać się spośród innych osób uprawiających tę dyscyplinę sportu – jak wskazał w uzasadnieniu decyzji organ I instancji – musi on spełnić następujące warunki: - posiadać broń sportową własną, ustawioną do jego parametrów i odpowiednio dopasowaną w uchwycie, - posiadać amunicję zakupioną na podstawie pozwolenia na posiadaną broń oraz – trenować z własnej broni i dobranej amunicji. Dopiero spełnienie tych warunków stawia umiejętności każdego zawodnika na wyższym poziomie. Do odwołania skarżący załączył zaświadczenie z Klubu Strzelectwa Sportowego "[...]", z którego wynikało, iż strona bierze udział w zawodach strzeleckich, oraz że osiąga bardzo dobre wyniki, co zalicza go do najlepszych zawodników klubu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Główny Policji wydał w dniu [...] kwietnia 2003 r. decyzję nr [...], na podstawie której utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] odmawiającą wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji – powołując się na zebrany w toku postępowania materiał dowodowy oraz na dyspozycję przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji – uznał, iż w warunkach ograniczonego dostępu do broni organy Policji mają prawo kierować się rzeczywistymi potrzebami wnioskodawców. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Komendant Główny Policji podniósł, iż wśród osób, których potrzeby w zakresie posiadania prywatnej broni sportowej nie budzą żadnych wątpliwości, należy wyróżnić instruktorów strzeleckich, czy też wybitnych zawodników. Organ odwoławczy przyznając, iż obowiązujące przepisy prawa nie obligują klubów strzeleckich do zabezpieczenia broni na potrzeby swoich członków, stwierdził, że przepisy te nie obligują również Policji do wydawania indywidualnych pozwoleń na broń tym członkom klubów, którzy są niezadowoleni z broni klubowej. W ocenie Komendanta Głównego Policji uprawianie przez skarżącego strzelectwa sportowego w KKS "[...]" pozwala na zaspokajanie jego potrzeb w zakresie doskonalenia umiejętności strzeleckich. Organ uznał, iż z akt sprawy wynika, że uprawia on strzelectwo rekreacyjnie. Ponadto Komendant Główny Policji stwierdził, że organy Policji – wbrew twierdzeniom skarżącego – są uprawnione do oceny zaangażowania danej osoby w uprawianie strzelectwa. Organ uznał jednakże, że zasadna jest uwaga zawarta w odwołaniu strony, iż organ I instancji nie powinien wskazywać – jako przesłanki odmowy wydania pozwolenia na broń – krótkiego stażu w klubie w sytuacji, gdy organ ten nie dokonał weryfikacji oświadczenia skarżącego, iż strzelectwo uprawia on od szkoły średniej.
W dniu [...] czerwca 2003 r. skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2003 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżący zarzucił m.in., iż stwierdzenie Komendanta Głównego Policji jakoby uprawiał on strzelectwo rekreacyjnie stoi w jaskrawej sprzeczności z rzeczywistością. Podniósł on, że z dołączonego do odwołania zaświadczenia wystawionego przez klub wynika, że jest on zawodnikiem czynnie uprawiającym strzelectwo. Zdaniem skarżącego udział w treningach i zawodach jest obowiązkiem tylko zawodnika, zaś osoba rekreacyjnie uprawiająca strzelectwo nie uczęszcza na treningi i zawody, nie ma obowiązku posiadania patentu strzeleckiego, licencji zawodnika itd.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wytłumaczył, iż użył określania o "rekreacyjnym" uprawianiu strzelectwa mając na uwadze nie tyle ściśle rekreacyjny charakter uprawiania strzelectwa, co raczej przeciętną zawodniczą aktywność skarżącego w sporcie strzeleckim.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 23 września 2004 r. skarżący złożył dodatkowe zaświadczenie z Klubu Strzelectwa Sportowego "[...]" i kalendarz zawodów w 2003 r. oraz oświadczył do protokołu rozprawy, iż rok 2002 nie był rokiem pełnym, gdyż dopiero w czerwcu zapisał się on do klubu. Z tej przyczyny udział w strzelaniu w roku 2002 był taki, jak wskazał organ. Częstotliwość strzelania w roku 2003 i 2004 zdaniem skarżącego wzrosła. Strona oświadczyła ponadto, iż posiadając własną broń sportową może on strzelać na zawodach poza klubem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] czerwca 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd nie ocenia natomiast słuszności, czy też celowości wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga p. Z. O. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2003 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] naruszają przepisy prawa formalnego wskazane w k.p.a., a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji był przepis art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Ustęp 3 pkt 3 przepisu art. 10 cyt. ustawy stanowi, iż pozwolenie na broń może być wydane w szczególności w celach sportowych.
Z brzmienia dyspozycji przepisu art. 10 ust. 1 w/w aktu normatywnego wynika, iż organy Policji mają obowiązek (vide: "organ Policji wydaje") wydać pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności faktyczne, na które powołuje się w/w osoba, uzasadniają jego wydanie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy Policji nie mogą więc kierować się swobodnym uznaniem przy wydawaniu przedmiotowych pozwoleń, mają natomiast prawo swobodnej oceny materiały dowodowego (art. 80 k.p.a.), przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie uzasadnia jego wydanie.
Niewątpliwie z treści obowiązujących przepisów prawa nie można – zdaniem Sądu – wywodzić prawa obywateli do posiadania broni, a więc wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej musi być więc w każdym indywidualnym przypadku uzasadnione szczególnymi okolicznościami faktycznymi, przy czym nie mogą to być okoliczności subiektywne, lecz obiektywnie istniejące. Mając powyższe na względzie oraz ustawową reglamentację pozwoleń na broń podyktowaną względami bezpieczeństwa i porządku publicznego, w orzecznictwie sądowym przyjęto, że wyłącznie osobiste zamiłowanie, predyspozycje, czy też życzenia osoby ubiegającej się o pozwolenie nie mogą być uznane za wystarczające do wydania pozwolenia na broń palną.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z uzasadnienia obu zaskarżonych decyzji wynika, iż skarżący spełnia w ocenie organów Policji kryteria formalne do wydania pozwolenia na broń palną sportową, zaś odmowa jego wydania jest następstwem przede wszystkim uznania, iż stopień zaangażowania skarżącego w uprawianie strzelectwa nie uzasadniał potrzeby posiadania przez niego broni własnej oraz uznanie, iż skarżący może dalej uprawiać strzelectwo korzystając z broni klubowej.
W ocenie Sądu należy stanowczo podnieść, iż kryterium zaangażowania w uprawianie strzelectwa nie wynika z przepisów ustawy o broni i amunicji. Tym bardziej uzasadnienie decyzji powinno zawierać wyjaśnienie jak to kryterium w ocenie organów orzekających w obu instancjach powinno być definiowane. Lakoniczność uzasadnienia decyzji w tym zakresie powoduje, iż decyzja nie mogła zostać poddana pełnej kontroli. Nie wiadomo bowiem jaki jest "wzorzec" należytego zaangażowania, który zdaniem organów Policji uzasadniałby wydanie pozwolenia. Warto nadmienić, iż skarżący uczestniczy aktywnie w zawodach strzeleckich oraz bierze udział w treningach, o czym świadczą zebrane w toku postępowania materiały.
Zdaniem Sądu również odmowa dostępu do reglamentowanego uprawnienia i dobra uzasadniona możliwością dostępu do dobra reglamentowanego przez klub strzelecki abstrahuje zupełnie od tego, iż każda broń jest dostosowana do indywidualnego strzelca i posiada określone właściwości.
W tych warunkach pominięcie w obu zaskarżonych decyzjach wyjaśnienia kryteriów, jakimi kierowały się organy Policji wskazuje na naruszenie szeregu przepisów k.p.a., w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 przedmiotowej ustawy.