VI SA/Wa 2167/06

VI SA/Wa 2167/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/
Stanisław Gronowski
Zbigniew Rudnicki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] listopada 2005 r. B. S. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na posiadanie broni krótkiej ostrej do obrony własnej. Uzasadniając swoją prośbę wnioskodawca podał, że jest właścicielem [...] Zamku, w którym w ostatnim czasie dochodziło do włamań i kradzieży, a ponadto otrzymuje on anonimowe telefony z pogróżkami. Nadto strona wskazała, że jest już posiadaczem broni gazowej oraz broni myśliwskiej.
[...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. [...] na podstawie art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cytowana dalej jako ustawa o broni i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071), cytowana dalej jako k.p.a. po rozpoznaniu ww. wniosku odmówił wydania pozwolenia. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że dyspozycja art. 10 ust. 1 ustawy o broni stanowi, iż właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności faktyczne, powołane przez osobę ubiegającą się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Ocena owych okoliczności pozostawiona jest ocenie organów Policji. Jak wskazał Komendant, z uwagi na reglamentacyjny charakter prawa posiadania broni przyjęto, że podstawową przesłanką udzielenia tego prawa jest istnienie szczególnego narażenia wnioskodawców na niebezpieczeństwo zamachu na życie bądź utraty zdrowia. Stopień tego zagrożenia, jak to określił Komendant musi być na tyle szczególny, że wyróżnia wnioskodawcę na tle ogółu społeczeństwa. Komendant wskazał także, że z cytowanego przepisu prawa nie można wywodzić powszechnego prawa do posiadania broni, bowiem w każdym przypadku muszą być wykazane konkretne okoliczności przemawiające za istnieniem realnego, stałego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia wnioskodawcy lub jego najbliższych.
Odnosząc się do przedmiotowego wniosku organ podniósł, że przeprowadzone na jego skutek postępowanie administracyjne nie wykazało, aby w rozpoznawanej sprawie istniało realne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy lub jego rodziny. Tym samym organ stwierdził, że nie ma podstaw do wydania B. S. pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Organ wskazał również, że okoliczności opisane przez wnioskodawcę są wyłącznie hipotetyczne, ponieważ z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, aby strona kiedykolwiek znalazła się w sytuacji realnego niebezpieczeństwa zagrożenia życia lub zdrowia swojego lub swojej rodziny. Ponadto, że strona nigdy nie zgłaszała organom Policji jakichkolwiek zdarzeń, z których wywnioskować by można było istnienie okoliczności warunkujących możliwość wydania żądanego pozwolenia.
Pismem z dnia [...] lutego 2006 r. B. S. złożył od powyższej decyzji odwołanie do Komendanta Głównego Policji, w którym wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Strona zarzuciła decyzji naruszenie:
▪ art. 64 ust. 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz.483), cytowana dalej jako Konstytucja w zw. z § 1 Protokołu 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przez ich niezastosowanie, a to poprzez pozbawienie strony możliwości posiadania i używania broni,
▪ art. 10 ust. 1 oraz ust. 3 pkt 1 ustawy o broni przez ich wadliwe zastosowanie,
▪ art. 6 k.p.a. przez jego niezastosowanie,
▪ art. 7 k.p.a. przez jego niezastosowanie,
▪ art. 10 ust. 1 k.p.a. przez uniemożliwienie stronie zapoznania się z zebranymi dowodami i materiałami przed wydaniem decyzji w sprawie.
W uzasadnieniu strona podniosła, że organ rozpoznając sprawę nie rozważył w ogóle okoliczności wymienionych w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni, a jedynie skupił się na własnej subiektywnej ocenie zasadności wniosku, sprowadzając swoje rozważania wyłącznie do kwestii, czy stopień zagrożenia zamachem na życie lub zagrożenia utraty zdrowia strony wyróżnia wnioskodawcę na tle ogółu społeczeństwa. Tym samym w opinii strony organ naruszył zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 k.p.a., bowiem dokonując oceny stanu faktycznego sprawy dopuścił się (w tym zakresie) dowolności i nie wziął pod uwagę szeregu zgłoszeń, które miały miejsce, po każdym stwierdzeniu włamania lub bytności osób obcych na terenie zamku. Komendant Wojewódzki, w ocenie strony rozpoznając sprawę pozostawił na uboczu cel, jakiemu wydanie wnioskowanego pozwolenia na posiadanie broni miało służyć, tj. jasno wyartykułowana obawa o życie i zdrowie wnioskodawcy i jego najbliższych oraz związek z zamachami na mienie. B. S. wskazał także, że uniemożliwienie mu zapoznania się z aktami sprawy spowodowało, brak możliwości zgłoszenia przez niego wniosków dowodowych, których przedstawienie w jego ocenie umożliwiłoby mu uzyskanie wnioskowanego prawa.
Po rozpoznaniu ww. odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Komendant Wojewódzki nie odniósł się do wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i nie dokonał ich oceny. Nie podjął także czynności mających na celu szczegółowe wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy. Ponadto jak wskazał Komendant Główny uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów, co stanowiło rażące naruszenie przepisów k.p.a. i praw strony w postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy zarzucił także, że przedstawione w toku postępowania i znajdujące się w aktach sprawy orzeczenia: lekarskie i psychologiczne wnioskodawcy nie spełniały wymogów przewidzianych prawem.
Wobec powyższego rozstrzygnięcia sprawa została ponownie rozpoznana przez Wojewódzkiego Komendanta Policji w O..
W toku tego postępowania Komendant Wojewódzki Policji przeprowadził dowody ze świadków wskazanych przez wnioskodawcę na okoliczność ustalenia:
▪ czy wnioskodawca zgłaszał przypadki kradzieży lub włamań do posiadanego zamku,
▪ czy zgłaszał fakty świadczące o zagrożeniu jego życia,
▪ czy w czasie popełniania przestępstw na jego szkodę był obecny na miejscu i mógłby w przypadku posiadania broni uniemożliwić dokonanie przestępstwa.
Organ I instancji ustalił także, że [...] Zamek, zgodnie z aktem notarialnym spisanym w dniu [...] marca 2006 r. nie jest już własnością wnioskodawcy, ale znajduje się w posiadaniu "I.Sp. z o.o. z siedzibą w L.
W toku tego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił również, że wyrokiem Sądu Rejonowego w O. – Wydział [...] z dnia [...] października 2005 r. (sygn. akt[...]) B. S. został uznany winnym popełnienia wykroczeń z art. 113 i 117 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2003 r. Nr 162, poz.1568).
Wobec powyższych ustaleń Komendant Wojewódzki Policji w O., na podstawie art. 10 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o broni oraz art. 104 i art. 268 a k.p.a. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] odmówił B. S. wydania wnioskowanego pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej w celu ochrony osobistej.
Od powyższej decyzji B. S. pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. złożył odwołanie do Głównego Komendanta Policji. Odwołujący się zarzucił ww. rozstrzygnięciu organu I instancji naruszenie:
▪ art. 10 ust. 1 oraz ust. 3 pkt 1 ustawy o broni przez ich wadliwe zastosowanie,
▪ niewykonanie zaleceń decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...],
▪ niezastosowanie art. 6 k.p.a. – naruszenie zasad praworządności,
▪ niezastosowanie art. 7 k.p.a., a wręcz jego naruszenie poprzez brak dochodzenia prawdy obiektywnej,
▪ naruszenie art. 8 k.p.a. – utratę zaufania do Policji jako organu administracji państwowej.
W uzasadnieniu B. S. stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji nie wykazał się podczas postępowania administracyjnego żadnym wnioskiem własnym zmierzającym do wyjaśnienia sprawy a skupił się jedynie na obaleniu wniosków strony. To w ocenie odwołującego się, dowodzi o braku rzetelności organu Policji w prowadzeniu postępowania. B. S. zarzucił więc organowi I instancji nie podjęcie kroków mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie i ustalenie prawdy obiektywnej. Ponadto odnosząc się do faktu, że nie jest już właścicielem [...] Zamku podniósł, że powyższe dowodzi zasadność jego odwołania, gdyż jego życie i zdrowie jest tym realniej zagrożone, bowiem posiada pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości.
Komendant Główny Policji po rozpoznaniu ww. odwołania i po zapoznaniu się z dowodami zebranymi w sprawie, decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Komendanta Policji w O.. Powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 ustawy o broni organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji jest zasadna, bowiem hipotetyczne poczucie zagrożenia, wynikające z faktu posiadania nieruchomości nie wypełnia przyjętych w praktyce wymagań stawianych, co do osób ubiegających się o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej dla celów ochrony osobistej. Wymóg taki, jak wskazał organ to udokumentowanie realnego, stałego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia, czego strona nie dowiodła. Subiektywne przekonanie strony, że może ona stać się ofiarą przestępstwa, nie jest uzasadnione w rozpoznawanym przypadku żadnymi konkretnymi okolicznościami. Wnioskodawca w ocenie organu nie przekonał w żaden sposób, że zachodzi konieczność wyposażenia go w szczególnie reglamentowane prawo do posiadania broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Jak wskazał organ, takie rozstrzygnięcie sprawy jest tym bardziej zasadne, że wnioskodawca posiada już pozwolenie na broń gazową i ten środek ochrony nigdy nie okazał się w rozpoznawanym przypadku niewystarczający czy zawodny. Nadto w ocenie organu II instancji w sprawie istotnym jest fakt, że B.S. nie jest już właścicielem [...] Zamku, którego konieczność ochrony legła u podstaw przedmiotowego żądania. W tym stanie rzeczy Komendant Główny Policji podzielił stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji i dał prymat interesowi społecznemu, którego racją jest, aby pozwoleń na broń palną nie było więcej niż rzeczywista konieczność określona celem, do którego owa broń ma służyć.
Organ odwoławczy stwierdził także, że organ I instancji prowadząc postępowanie działał na podstawie i w zgodzie z przepisami prawa, bowiem podjął wszelkie czynności, mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Z akt administracyjnych wynika również jednoznacznie, że strona w toku postępowania administracyjnego była informowana i pouczana o przysługujących jej prawach, z których kilkakrotnie skorzystała zapoznając się z aktami.
Na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji B.S. pismem z dnia 10 listopada 2006 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w uzasadnieniu której podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i stwierdził, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Skarżący stwierdził, że organy Policji rozpoznając niniejszą sprawę zbyt swobodnie zinterpretowały przepis art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni, przez co dopuściły się naruszenia art. 6, 7 i 8 k.p.a. i wydały nieobiektywne rozstrzygnięcie.
W odpowiedzi na powyższe Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej i przywołał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał także, że w niniejszej sprawie z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, że w stosunku do skarżącego nie zachodziło realne, stałe i ponadprzeciętne zagrożenie, a zatem bezzasadny jest zarzut naruszenia przez organy Policji art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni. Ponadto, w ocenie Komendanta nieuzasadnione są zarzuty skarżącego dotyczące naruszeń przepisów k.p.a. w toku postępowania administracyjnego, gdyż było one prowadzone w zgodzie i na podstawie przepisów prawa oraz w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia - decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowana dalej jako p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga B. S. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2006r. nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był przepis art. 10 ust. 1 ustawy o broni. Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie uzasadniają jego wydanie. Oznacza to, że decyzja wydana zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu ma charakter uznaniowy, przy czym organy Policji nie mogą kierować się swobodnym uznaniem przy wydawaniu przedmiotowych pozwoleń, mają natomiast prawo swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie uzasadnia jego wydanie. Wydanie pozwolenia na posiadanie broni musi być więc w każdym indywidualnym przypadku uzasadnione szczególnymi okolicznościami faktycznymi. Nie mogą to być okoliczności subiektywne, lecz obiektywnie istniejące.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy w pełni podzielić pogląd zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż okolicznością faktyczną uzasadniającą wydanie pozwolenia na broń jest stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy. Ocena zaś czy w konkretnym przypadku takie szczególne zagrożenie występuje, należy do organów Policji, które w tym zakresie mogą prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, a jej zasady nie podlegają kontroli Sądu, którego kognicję ściśle określa cytowany powyżej przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Sąd bada zatem czy ocena nie nosi znamion, cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2002 r., sygn. akt III SA 3456/00, LEX nr 137839).
Zdaniem Sądu skarżący B. S. nie wykazał przesłanek uzasadniających konieczność posiadania broni do ochrony osobistej. Nie przedstawił on bowiem żadnych dowodów na potwierdzenie istnienia gróźb kierowanych pod jego adresem, a subiektywne przekonanie, że może on stać się ofiarą przestępstwa, nie jest wystarczające. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że jedynie konkubina skarżącego – M. J., zeznała, iż słyszała, że ktoś telefonicznie groził B.S.. Zatem słusznie organ przyjął, że za wydaniem pozwolenia nie może przemawiać subiektywne przekonanie skarżącego o stanie zagrożenia wypływającym z faktu kradzieży inwentarza czy też telefonów z pogróżkami. Nie są to bowiem okoliczności wskazujące na stan osobistego zagrożenia życia lub zdrowia skarżącego. Uznać zatem należy, iż samo posiadanie majątku, czy to ruchomego, czy nieruchomości o dużej wartości majątkowej nie uzasadnia wydania pozwolenia na broń palną bojową dla celów ochrony osobistej.
W niniejszej sprawie należy również podkreślić, jak wskazał to także organ Policji II instancji, że skarżący posiada już pozwolenie na broń gazową, którą to bronią w szczególnych okolicznościach mógł dysponować. Jak wynika z akt sprawy, nigdy jednak nie był zmuszony do jej użycia w obronie koniecznej, a zatem ten środek ochrony – prawo posiadania broni gazowej, nigdy nie okazał się niewystarczający, czy zawodny.
Należy także nadmienić, że prawo do posiadania broni nie zostało zaliczone do wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji RP. Powyższe stanowisko potwierdza ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym podkreśla się, że przepisy regulujące zasady przyznawania prawa do posiadania broni mają charakter wyraźnie reglamentacyjny i nie wynika z nich, że każdy, kto spełnia ustawowe kryteria w tym zakresie, musi uzyskać pozwolenie na broń. Przeczy temu bowiem brzmienie powołanego na wstępie przepisu, który uprawnia organy Policji do oceny okoliczności faktycznych powołanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie pozwolenia na broń. Jak podkreślono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2003 r. (sygn. akt III SA 1857/01) brak poczucia bezpieczeństwa, z różnych powodów deklaruje bardzo wiele osób. Nie oznacza to jednak obowiązku wydania pozwolenia na broń każdemu, kto o takie pozwolenie wystąpił.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji, że w sposób dowolny i nie poparty dowodami odmówiły skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną bojową. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz ustaliły stan faktyczny zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 6, 7 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w O., nie dopuścił się – w ocenie Sądu – obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.