VI SA/WA 2150/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga W. R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2024 r. ustalającą obowiązek poniesienia przez skarżącą kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w okresie od lipca 2020 r. do maja 2021 r. w łącznej wysokości 4 129,71 zł. Organ oparł swoją decyzję na art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, uznając, że świadczenia zostały udzielone pomimo braku prawa do nich, w wyniku złożenia przez skarżącą oświadczenia o przysługującym prawie do świadczeń, którego nie posiadała. Skarżąca zarzuciła naruszenie szeregu przepisów, w tym art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, wskazując na usprawiedliwione przekonanie o posiadaniu ubezpieczenia zdrowotnego (objętego ubezpieczeniem męża) oraz naruszenie przepisów KPA dotyczących oceny materiału dowodowego i zasady zaufania do władzy publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem podstawowych zasad procedury, w szczególności poprzez wadliwe doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu. Brak skutecznego doręczenia uniemożliwił skarżącej czynny udział w postępowaniu i obronę jej praw, co stanowiło naruszenie art. 61 § 4 i art. 10 § 1 KPA. Sąd podkreślił, że organ nie dysponował niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym spełnienie warunków doręczenia zastępczego (art. 44 KPA), a nawet operator pocztowy potwierdził wadliwość wypełnienia potwierdzenia odbioru. W związku z tym, sąd uchylił decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA w zw. z przepisami KPA. Sąd wskazał, że ponowne postępowanie powinno być przeprowadzone z poszanowaniem zasad KPA, w tym umożliwiając stronie czynny udział. Kwestie merytoryczne dotyczące prawa do świadczeń i art. 50 ust. 18a ustawy o świadczeniach pozostawiono do rozstrzygnięcia organowi po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWażność i skutki doręczenia zastępczego w postępowaniu administracyjnym, konieczność zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, konsekwencje wadliwego doręczenia dla prawidłowości postępowania i wydanej decyzji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia zastępczego w postępowaniu administracyjnym. Interpretacja przepisów dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego i obowiązku ponoszenia kosztów świadczeń będzie zależała od dalszych ustaleń faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wadliwe doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, skutkujące brakiem możliwości czynnego udziału strony, stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, które pozbawiło stronę możliwości czynnego udziału w postępowaniu i obrony jej praw, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego i jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ nie dysponował niebudzącym wątpliwości dowodem skutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 KPA). Brak prawidłowego doręczenia uniemożliwił stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 KPA) i obronę jej praw, co jest fundamentalnym naruszeniem procedury administracyjnej.
Czy w przypadku wadliwego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, organ może skutecznie wydać decyzję merytoryczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wadliwe doręczenie uniemożliwiło stronie czynny udział w postępowaniu i obronę jej praw, organ nie może skutecznie wydać decyzji merytorycznej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania jest kluczowe dla zapewnienia stronie czynnego udziału. Brak skutecznego doręczenia oznacza, że strona nie miała możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, zgłoszenia żądań czy wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, co prowadzi do nieważności lub konieczności uchylenia wydanej decyzji.
Czy kwestia usprawiedliwionego przekonania strony o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej oraz możliwość zgłoszenia do ubezpieczenia z datą wsteczną (art. 50 ust. 18a ustawy o świadczeniach) mogą być ocenione przed prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego i zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu?
Odpowiedź sądu
Nie, ocena tych kwestii jest przedwczesna do czasu prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ i ustalenia stanu faktycznego zgodnie z zasadami KPA.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że dopiero po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez organ, z uwzględnieniem czynnego udziału strony, możliwe będzie dokonanie merytorycznej oceny zarzutów dotyczących przepisów ustawy o świadczeniach, w tym art. 50 ust. 16 i 17 oraz art. 50 ust. 18a.
Przepisy (21)
Główne
u.ś.o.z. art. 50 § ust. 16, 18 i 19
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.p.a. art. 44 § ust. 1, 2, 3 i 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące doręczenia zastępczego, wymagające ścisłego przestrzegania warunków, w tym dwukrotnego awizowania i pozostawienia pisma w określonym miejscu.
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organom dążenie do dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie własnego przekonania.
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji, gdy naruszono przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 50 § ust. 17
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 9b § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 15 § ust. 1, 2 i 2a
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 2 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 67 § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 50 § ust. 18a
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Możliwość zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego z datą wsteczną w terminie 30 dni od dnia poinformowania przez Fundusz o wszczęciu postępowania administracyjnego.
u.ś.o.z. art. 67 § ust. 1 i 3
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Spełnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego po zgłoszeniu i opłaceniu składki, uzyskanie prawa do świadczeń.
u.ś.o.z. art. 74-76
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
PPSA art. 119 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunki rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
PPSA art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada zwrotu kosztów postępowania.
PPSA art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres zasądzenia kosztów postępowania.
rozp. MS ws. opłat adwokackich art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
rozp. MS ws. opłat adwokackich art. 2 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, co naruszyło zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 61 § 4 i art. 10 § 1 KPA).
Godne uwagi sformułowania
warunkiem uznania, iż doszło do skutecznego doręczenia na zasadach określonych w art. 44 k.p.a. konieczne jest bezwzględne zachowanie wszystkich określonych w tym przepisie warunków • nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia • nieprawidłowości w doręczeniu pisma w trybie art. 44 k.p.a. nie mogą być konwalidowane w piśmie operatora pocztowego, stanowiącym odpowiedź na reklamację organu • niezawiadomienie Strony o wszczęciu postępowania z urzędu odebrało stronie prawo do czynnego udziału w postępowaniu i prawo do podjęcia obrony jej praw.
Skład orzekający
Dorota Dziedzic-Chojnacka
przewodniczący
Danuta Szydłowska
członek
Justyna Żurawska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ważność i skutki doręczenia zastępczego w postępowaniu administracyjnym, konieczność zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, konsekwencje wadliwego doręczenia dla prawidłowości postępowania i wydanej decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia zastępczego w postępowaniu administracyjnym. Interpretacja przepisów dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego i obowiązku ponoszenia kosztów świadczeń będzie zależała od dalszych ustaleń faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla prawidłowości postępowania administracyjnego jest właściwe doręczenie pism procesowych i jak poważne konsekwencje proceduralne mogą wyniknąć z jego zaniedbania, nawet jeśli kwestia merytoryczna dotyczy świadczeń zdrowotnych.
“Błąd w doręczeniu pisma zaważył na losach sprawy o koszty leczenia. Sąd administracyjny uchylił decyzję Prezesa NFZ.”
Dane finansowe
WPS: 4129,71 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.