VI SA/Wa 2148/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą wpisu na listę adwokatów, uznając, że organ nie ocenił wszechstronnie postawy kandydata po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego.
Skarżący, P. L., radca prawny z wieloletnim stażem, ubiegał się o wpis na listę adwokatów. Okręgowa Rada Adwokacka w Olsztynie pozytywnie rozpoznała jego wniosek, uwzględniając fakt, że popełnione przez niego przewinienie dyscyplinarne (wypowiedzi w mediach społecznościowych) było incydentalne, za które przeprosił i odbył karę. Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi, uznając, że kandydat nie spełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru z powodu wcześniejszego ukarania dyscyplinarnego. WSA uchylił decyzję Ministra, wskazując na brak wszechstronnej oceny postawy skarżącego i konieczność uwzględnienia jego późniejszych działań naprawczych.
Sprawa dotyczyła wniosku P. L. o wpis na listę adwokatów. Okręgowa Rada Adwokacka w Olsztynie pozytywnie rozpoznała wniosek, biorąc pod uwagę, że choć skarżący został ukarany naganą i zakazem patronatu za wypowiedzi w mediach społecznościowych, to zdarzenie było incydentalne, przeprosił za nie i odbył karę. Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi, argumentując, że kandydat nie spełnia wymogu nieskazitelnego charakteru, ponieważ kara dyscyplinarna nie uległa jeszcze zatarciu, a okres od jej uprawomocnienia jest zbyt krótki. Minister powołał się na orzecznictwo wskazujące, że nieskazitelność charakteru obejmuje cechy etyczno-moralne, takie jak uczciwość, odpowiedzialność i samokrytycyzm. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zasad praworządności, wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawa do swobodnego wyboru zawodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości. Sąd uznał, że organ nie dokonał wszechstronnej oceny postawy skarżącego, pomijając jego późniejsze działania naprawcze, takie jak przeprosiny i przyjęcie kary. Sąd podkreślił, że ocena nieskazitelności charakteru powinna uwzględniać całokształt okoliczności, w tym poczucie odpowiedzialności, samokrytycyzm i próby naprawienia błędu. WSA zwrócił uwagę, że fakt wykonywania przez skarżącego zawodu radcy prawnego, mimo ukarania dyscyplinarnego, świadczy o tym, że jego charakter nie został jednoznacznie podważony. Sąd przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi administracji, wskazując na konieczność uwzględnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organ administracji wszechstronnie oceni całokształt okoliczności, w tym późniejsze zachowanie kandydata, jego poczucie odpowiedzialności, samokrytycyzm i próby naprawienia błędu, a nie oprze się wyłącznie na fakcie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Minister Sprawiedliwości nie ocenił wszechstronnie postawy skarżącego, pomijając jego przeprosiny, przyjęcie kary i inne działania naprawcze. Ocena nieskazitelności charakteru wymaga analizy całokształtu zachowania, a nie tylko jednego incydentu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
Prawo o adwokaturze art. 65 § pkt 1
Ustawa - Prawo o adwokaturze
Nieskazitelny charakter i rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu adwokata to cechy etyczno-moralne, które należy oceniać wszechstronnie, uwzględniając całokształt zachowania kandydata, w tym jego postawę po popełnieniu przewinienia.
Pomocnicze
Prawo o adwokaturze art. 95ł § ust. 4 pkt 1
Ustawa - Prawo o adwokaturze
Określa termin zatarcia skazania dyscyplinarnego (3 lata od uprawomocnienia się orzeczenia o karze nagany).
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
ppsa art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
ppsa art. 106 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia wniosków dowodowych, które nie przyczyniają się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
k.p.a. art. 76 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowody i ich ocena.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Konstytucja RP art. 65 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność wyboru i wykonywania zawodu.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji nie dokonał wszechstronnej oceny postawy skarżącego, pomijając jego działania naprawcze po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasady wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Minister Sprawiedliwości argumentował, że kara dyscyplinarna nie uległa zatarciu, a okres od jej uprawomocnienia jest zbyt krótki, co uniemożliwia uznanie kandydata za osobę o nieskazitelnym charakterze.
Godne uwagi sformułowania
rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu nieskazitelny charakter dotychczasowe zachowanie wszechstronna analiza postawy danej osoby poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm jednorazowe zdarzenie może rzutować w sposób kluczowy i przesądzający na ocenę nieskazitelności charakteru
Skład orzekający
Aneta Lemiesz
przewodniczący
Robert Żukowski
sprawozdawca
Sławomir Kozik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ocena nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodów zaufania publicznego, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych przewinień dyscyplinarnych i działań naprawczych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki wpisu na listę adwokatów, ale zasady oceny charakteru mogą być stosowane analogicznie do innych zawodów prawniczych i zaufania publicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest wszechstronna ocena kandydata do zawodu prawniczego, uwzględniająca nie tylko błędy przeszłości, ale także późniejsze działania naprawcze i samokrytykę. Jest to ciekawy przykład interpretacji wymogu 'nieskazitelnego charakteru'.
“Czy jeden błąd dyscyplinarny przekreśla karierę adwokata? Sąd wyjaśnia, co oznacza 'nieskazitelny charakter'.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 2148/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-11-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Aneta Lemiesz /przewodniczący/ Robert Żukowski /sprawozdawca/ Sławomir Kozik Symbol z opisem 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy Sygn. powiązane II GSK 713/23 - Postanowienie NSA z 2024-02-26 Skarżony organ Minister Sprawiedliwości Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant st. ref. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego P. L. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pan P. L. (powoływany dalej także jako "Skarżący", "Wnioskodawca") w dniu 16 marca 2022 r. zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Olsztynie z wnioskiem o wpis na listę adwokatów na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o adwokaturze. Do wniosku dołączono: życiorys, kwestionariusz osobowy, 3 zdjęcia, dyplom ukończenia studiów w zakresie nauk prawnych, wydruk informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego z wynikiem nie figuruje w KRK + dysk pendrive, kopię zaświadczenia o ukończeniu aplikacji radcowskiej i wpisaniu na listę radców prawnych OIRP w Olsztynie na mocy uchwały z 27 lipca 2011 r., kopię zaświadczenia o złożeniu ślubowania i wpisaniu na listę radców prawnych pod nr [...] z prawem do wykonywania zawodu radcy prawnego od 8 września 2011 r., wydruk - zaświadczenie z CEIDG z datą wykonywania działalności gospodarczej od 01.01.2006 r. do nadal, kopię decyzji z [...] listopada 2021 r. o wpisaniu przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] pana P. L. na listę stałych mediatorów przy SO w [...], oświadczenie o korzystaniu w pełni z praw publicznych oraz pełnej zdolności do czynności prawnych, potwierdzenie uiszczenia opłaty za wpis na listę adwokatów. Okręgowa Rada Adwokacka w Olsztynie rozpoznając ww. wniosek na posiedzeniu rady w dniu 24 marca 2022 r. postanowiła: odroczyć rozpoznanie wniosku, zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Olsztynie o nadesłanie akt osobowych, zaprosić na kolejne posiedzenie wnioskodawcę w celu przeprowadzanie rozmowy w sprawie wniosku. Odpowiadając na pytanie ORA w Olsztynie w sprawie ewentualnych postępowań dyscyplinarnych prowadzonych wobec wnioskodawcy OIRP w Olsztynie przy piśmie nr L.dz. [...] poinformowała, iż wobec Wnioskodawcy prowadzone było postępowanie dyscyplinarne w wyniku którego Okręgowy Sąd Dyscyplinarny OIRP w Olsztynie w dniu [...] marca 2021 r. wydał orzeczenie o ukaraniu Wnioskodawcy naganą i zakazaniu wykonywania patronatu na okres 1 roku. Orzeczenie to uprawomocniło się [...] maja 2021 r. Dołączono przy tym do informacji akta osobowe Wnioskodawcy. W dniu 21 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu ORA w Olsztynie rozpoznając ponownie wniosek Skarżącego ORA przeprowadziła za zgodą wnioskodawcy rozmowę w zakresie wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem oraz co do zakończonego postępowania dyscyplinarnego przed OIRP w Olsztynie. Z przeprowadzonej rozmowy sporządzono odręczny protokół w którym wskazano m.in, iż: - P. L. ubiega się o wpis na listę adwokatów gdyż takie miał pierwotne plany już w roku 2005, których nie mógł wówczas zrealizować mimo zdania egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką; - Wnioskodawca użył w swoich wystąpieniach w mediach społecznościowym słów "zbyt mocnych" za które został ukarany dyscyplinarnie i co do której to kary nie kwestionował swojej odpowiedzialności, - Wnioskodawca przeprosił za użycie słów, których używał w debacie publicznej w mediach społecznościowych, - kara dyscyplinarna orzeczona wobec Wnioskodawcy została wykonana w całości a fakt użycia słów za które orzeczono karę był jednorazowym incydentem, - nie prowadzono wobec Wnioskodawcy innych postępowań dyscyplinarnych. Uchwałą z 21 kwietnia 2022 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Olsztynie dokonała wpisu Wnioskodawcy na listę adwokatów Olsztyńskiej Izby Adwokackiej. W uzasadnieniu uchwały przytoczono przebieg postępowania w sprawie podkreślając, iż zdarzenie objęte orzeczeniem dyscyplinarnym było jednorazowym incydentem za które Wnioskodawca przeprosił i za które to przewinienie wykonano orzeczoną karę w całości. Decyzją z dnia 25 maja 2022 r. Minister Sprawiedliwości (powoływany dalej także jako "Organ administracyjny") sprzeciwił się wpisowi Pana P. L. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Olsztynie dokonanemu na mocy uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w Olsztynie z dnia 21 kwietnia 2022 r. W uzasadnieniu decyzji przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazano przy tym, iż w dniu 14 stycznia 2020 r. Minister Sprawiedliwości polecił wszczęcie dochodzenia dyscyplinarnego wobec radcy prawnego P. L., z uwagi na podejrzenie popełnienia przez wymienionego deliktu dyscyplinarnego, polegającego na tym, że w dniu 13 grudnia 2019 r. używając słów wulgarnych i nie zachowując umiaru, współmierności i oględności w publicznych wypowiedziach na portalu społecznościowym znieważył dziennikarzy Telewizji Polskiej, partię polityczną Prawo i Sprawiedliwość oraz Sekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Za wskazany czyn Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w Olsztynie prawomocnym orzeczeniem z dnia [...] marca 2021 r., sygn. akt [...], uznał radcę prawnego P. L. winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę nagany oraz dodatkowo orzekł zakaz wykonywania patronatu na okres jednego roku. Wskazując na motywy swojej decyzji Organ administracyjny wskazał, iż Wnioskodawca nie spełnia przesłanki, o jakiej mowa w 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, tj. nie jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata w sytuacji pozostawania wpisanym na listę radców prawnych i adwokatów. Zdaniem Organu, pozostawanie bowiem na obu listach w przypadku popełnienia przewinienia dyscyplinarnego umożliwiać będzie manipulowanie tym, który zawód w danej chwili jest wykonywany, co utrudni prowadzenie postępowań dyscyplinarnych. Minister Sprawiedliwości powołał się przy tym na orzecznictwo Sądów administracyjnych wskazujące jako cechy nieskazitelności charakteru wskazuje takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, czyli cechy wartościujące kandydata w sferze etyczno-moralnej (por. orzeczenie z dnia 23 maja 1997 r., sygn. akt II SA 1148/96, z dnia 10 lutego 1998 r., sygn. akt II SA 1445/97 i z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt II SA 4535/03). Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, na ocenę nieskazitelności charakteru pana P. L. pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata ma wpływ fakt dopuszczenia się zachowania, za które został ukarany karą nagany przez Okręgowy Sądu Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w Olsztynie i brak zatarcia skazania, a także zbyt krótki okres czasu od uprawomocnienia się orzeczenia w tym zakresie. Podkreślono przy tym, że skazanie Pana P. L. nastąpiło [...] marca 2021 r., prawomocne stało się [...] maja 2021 r. Zgodnie z art. 95ł ust. 4 pkt 1 – Prawa o adwokaturze usunięcie wzmianki o ukaraniu dyscyplinarnym następuje z urzędu po upływie 3 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego orzekającego karę nagany. Ponieważ w niniejszej sprawie upłynął dopiero rok od wymierzenia nagany w ocenie Ministra Sprawiedliwości jest to zbyt krótki okres, który uprawniłby do zmiany samorządu prawniczego i wykonywania zawodu adwokata, po dokonaniu społecznie nagannego oraz budzącego sprzeciw zachowania. W skardze na powyższa decyzję Organu administracyjnego Skarżący zarzucił wydanej decyzji naruszenie: 1. Przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 6 i 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą praworządności, rażąco podważający zaufanie uczestników postępowania; art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego w wyniku czego doszło do ograniczenia jego uprawnień w rozwijaniu działalności zawodowej, art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieinformowanie skarżącego o przebiegu postępowania, uniemożliwienie mu udziału w stadiach postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów; art. 76 § 1 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i zaniechanie wszechstronnej analizy całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie, a w szczególności wszystkich okoliczności popełnienia przez skarżącego deliktu; art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których oparł się przy wydawaniu decyzji; art. 107 § 1 pkt 8) k.p.a. poprzez złożenie podpisu, pod zaskarżoną decyzją przez osobę nieuprawnioną. 2. Przepisów prawa materialnego a mianowicie: art. 65 pkt 1) Prawa o adwokaturze poprzez przyjęcie, że skarżący nie spełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem a nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata; art. 65 ust. 1 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącego korzystania z wolności wyboru zawodu i wykonywania zawodu obranego; art. 32 Konstytucji RP poprzez zastosowanie instytucji sprzeciwu co naruszyło zasadę jednakowego traktowania obywateli postępujących podobnie tj. wykonujących zawody wymagające od nich nieskazitelnego charakteru. W oparciu o wskazane zarzuty Skarżący zwrócił się do stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji względnie o jej uchylenie oraz zwrócił się przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do skargi. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie oraz odniósł się do zarzutów skargi wskazując na ich bezzasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329 dalej ,,ppsa") Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 ppsa). Skarga podlega uwzględnieniu z uwagi na naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynika sprawy aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi Sąd uznał w tym zakresie za uzasadnione. Na wstępie wyjaśnić należy, iż w ocenie Sądu dołączone do sprawy sądowej wnioski dowodowe jako nie przyczyniające się w żadnym stopniu do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie zostały na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalone. Wyjaśnić tutaj należy, iż okoliczności co do których przedstawiono nowe dowody dotyczyły bądź kwestii niespornych i wynikających z akt administracyjnych sprawy (fakt wystosowania przez Skarżącego przeprosin za delikt dyscyplinarny za który orzeczono karę dyscyplinarną, fakt uznania przez Skarżącego naganności za delikt dyscyplinarny za który orzeczono karę dyscyplinarną oraz przyjęcie przez Skarżącego orzeczonej kary dyscyplinarnej jako słusznej – vide protokół ORA w Olsztynie z 21 kwietnia 2021 r.), bądź też kwestii nie mających znaczenia dla oceny tej sprawy (analiza i ocena zachowania przez Sąd powszechny SO w [...] w sprawie [...] , przykłady wystąpień osób publicznych w innych sprawach). Przechodząc do wskazania motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia wyjaśnić należy, iż istota decyzji Ministra Sprawiedliwości sprowadzała się do zastosowania art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze i oceny czy w stanie faktycznym tej sprawy przepis ten został właściwie zastosowany. Przepis ten stanowi, że na listę adwokatów może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że "rękojmia" to zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność, zaś pojęcie "nieskazitelnego charakteru" to cechy wartościujące konkretną osobę, ale nie w sferze intelektualnej i profesjonalnej, lecz wyłącznie etyczno - moralnej, a zatem przymioty osobiste, takie jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialność za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, a "dotychczasowe zachowanie" oznacza zachowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów do czasu jego dokonania i to takie, które, odpowiadając ocenom moralnym i etycznym, gwarantuje właściwe wykonywanie zawodu adwokata (np. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., II GSK 1791/16). Jak podkreśla się w orzeczeniach NSA, badając, czy kandydat daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu zaufania publicznego, organ zobowiązany jest brać pod uwagę wszystkie okoliczności składające się na wizerunek kandydata, a tym również znane mu zdarzenia, które stanowiły podstawę wydania wyroku skazującego, mimo że skazanie uległo zatarciu (por. np. wyroki NSA z dnia: 11 kwietnia 2018 r., II GSK 1791/16; 16 marca 2018 r., II GSK 1686/16; 11 marca 2014 r., II GSK 2052/12). W kontekście powyższego wskazać należy, iż organ nie może pomijać faktów o doniosłym znaczeniu dla wyniku oceny spełniania przez kandydata omawianego wymogu, nawet faktów kojarzonych z jednostkowym czynem (także podlegającemu zatarciu), który jak słusznie w tej sprawie wskazywał organ popełniony przez osobę zaufania publicznego wywiera szczególnie negatywny wpływ na szerokie grono odbiorców. Tym samym w ocenie Sądu generalnie należy zgodzić się ze stanowiskiem, że jednorazowe zdarzenie może rzutować w sposób kluczowy i przesądzający na ocenę nieskazitelności charakteru i rękojmi, jednakże podkreślić tu należy, iż w takich sytuacjach organ nie jest zwolniony z obowiązku wszechstronnej analizy postawy danej osoby w życiu prywatnym i zawodowym, jej cech charakteru i dotychczasowego życia natomiast zwłaszcza w takiej sytuacji obowiązkiem organu jest rozważenie i wykazanie swoich motywów co do wszystkich aspektów i okoliczności związanych z postawą osoby dopuszczającej się danego jednostkowego czynu. W takim stanie rzeczy należy zatem rozważyć czy prawidłowo zastosowano w sprawie art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze uwzględniając w ustalonym stanie faktycznym jedynie fakt popełnienia nagannego czynu niezachowania umiaru i taktu w wypowiedziach publicznych i wymierzenia za ten czyn kary dyscyplinarnej, przy jednoczesnym pominięciu lub przemilczeniu innych okoliczności, które w ww. zakresie wynikają z akt sprawy. Zdaniem Sądu sytuacja faktyczna, na podstawie której formułowano zarzuty przeciw skarżącemu, nie została należycie wyjaśniona a co najmniej nie wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim podnieść tutaj należy, iż poza sporem pozostaje kwestia naganności czynu jakiego dopuścił się skarżący w przedmiocie niezachowania umiaru i taktu. Ma tego świadomość i orzekający Sąd, Organ i sam Skarżący czemu dawał wyraz zarówno w swoim postępowaniu po przedmiotowym zdarzeniu jak i w toku postępowania administracyjnego i sądowego. Mając więc na uwadze, iż jak słusznie wskazywał sam Organ administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów do czasu wpisania na tę listę, które odpowiadając ocenom moralnym i etycznym, gwarantuje właściwe wykonywanie zawodu adwokata, należało dokonać całościowej i dokładnej oceny działania Skarżącego. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w rozważaniach organu zabrakło zarówno ustalenia faktycznego jak i oceny postawy Skarżącego wobec popełnionego przez niego czynu. Fakt wezwania Skarżącego, będącego radcą prawnym o znacznym stażu (10 lat) przez ORA w Olsztynie de facto celem oceny wątpliwości co do postawy skarżącego oraz prezentowana przez niego postawa w toku składanych wyjaśnień, nie zostały w ogóle odnotowane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnotować tutaj należy, że o realnym fakcie badania przesłanek nieskazitelności charakteru świadczy fakt, iż powszechnie przy ocenie wniosków radców prawnych, adwokatów, notariuszy, sędziów z tak długim stażem, pozytywne rozpoznanie takiego wniosku stanowi jedynie formalność. Tym bardziej nie ulega wątpliwości Sądu, iż w świetle okoliczności tej sprawy kwestia podjęcia czynności naprawczych przez stronę skarżącą jest zasadniczą okolicznością, która winna zostać zbadana i winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w rozważaniach organu. Skoro bowiem jak wskazywał sam organ z powoływaniem się na orzeczenia sądów administracyjnych przejawem nieskazitelnego charakteru jest poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, to tym samym kwestia prezentowanej skruchy co do faktu popełnionego czynu, próby naprawienia popełnionego błędu poprzez publiczne przeprosiny za naganne zachowanie jak również przyjęcie bez trybu odwoławczego wymierzonej kary winny zostać wzięte przez organ pod uwagę przy ocenie postawy etyczno-moralnej Skarżącego. Zwłaszcza, iż przedmiotowe przewinienie dotyczy przejawu występującego sporu w debacie publicznej a sam czyn poddany został samokrytyce i publicznym przeprosinom, co mimo krótkiego czasu od jego popełnienia wskazuje na potrzebę rozważenia tych okoliczności przy ocenie przesłanek art. 65 pkt 1 ustawy o adwokaturze. Dodać tutaj należy, iż nie bez istotnego znaczenia dla oceny przesłanki nieskazitelności charakteru oraz wagi popełnionego czynu w kontekście wskazanych powyżej braków ustaleń w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ma również fakt wykonywania przez Skarżącego zawodu zaufania publicznego w zawodzie radcy prawnego. Tym samym dokładnego i kompletnego (także w ujęciu uznania winy i przyjęcia kary) uzasadnienia wymaga wyjaśnienie dlaczego Skarżący wykonując zawód radcy prawnego mimo popełnionego czynu zdaniem OIRP posiada nieskazitelny charakter i daję rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego a jednocześnie nie dawałby tych gwarancji jako adwokat. Sąd nie podziela przy tym twierdzeń organu, iż fakt skazania, za rażące przewinienie dyscyplinarne i nieusunięcie wzmianki o nim z akt osobowych radcy prawnego świadczy o niemożności rozpoczęcia praktyki zawodowej o tożsamych uprawnieniach, lecz z innym tytułem, jako osoba niekarana dyscyplinarnie. Takiemu twierdzeniu przeczy powoływany wyżej fakt zwrócenia się przez ORA w Olsztynie o akta osobowe Skarżącego do OIRP w Olsztynie oraz dołączenie do akt administracyjnych w sprawie przedmiotowego wniosku, informacji z OIRP w Olsztynie o fakcie wymierzonej kary dyscyplinarnej. Teoretycznie pozwala to uznać, iż w przypadku ewentualnego popełnienia czynu podobnego w przyszłości w toku czynności podejmowanych przez Skarżącego jako adwokata, fakt uprzedniego ukarania przed OIRP jako znajdujący swój ślad w aktach osobowych adwokata (wniosek i jego załączniki) będzie mógł być wzięty pod uwagę jako przesłanka obciążająca przy orzekaniu dyscyplinarnym w danej sprawie. W ocenie Sądu nie jest to zatem odrębna przeszkoda do uwzględnienia wniosku Skarżącego. Mając powyższe na uwadze nie można odmówić racji stronie skarżącej, która akcentuje w skardze, że to, czy dana osoba daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, w ujęciu art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, powinno opierać się na rozważeniu całokształtu okoliczności wynikających z akt sprawy. Organ nie dokonując pełnej oceny postępowania skarżącego i jego zachowania uchybił nakazom płynącym z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz - w konsekwencji - art. 107 § 3 k.p.a. Organ oparł bowiem swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na jednym aspekcie przedmiotowego zdarzenia z pominięciem późniejszego zachowania Skarżącego do momentu złożenia przedmiotowego wniosku i na tej podstawie odmówił skarżącemu prawa wykonywania zawodu adwokata. Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, Sąd uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi administracji publicznej. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni wskazaną wyżej ocenę prawną, przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w k.p.a., odniesie się do wszystkich okoliczności faktycznych oraz przedłożonych dokumentów zwłaszcza protokołu ORA w Olsztynie z 21 kwietnia 2021 r. i podejmie decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną tj. zawierającą odniesienie się także do okoliczności zachowania Skarżącego po popełnieniu czynu za który wymierzono mu karę dyscyplinarną (opisane powyżej: uznanie winy, przyjęcie kary, publiczne przeprosiny). Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329). O kosztach postępowania (tj. 200 zł wpis sądowy, Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 ww. ustawy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI