VI SA/Wa 2148/20

VI SA/Wa 2148/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska
Grzegorz Nowecki /sprawozdawca/
Tomasz Sałek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 2486/21 - Wyrok NSA z 2025-06-05
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 286
art.245 ust.1 pkt.1 ,ust.3,162,261,255,229,235,284 pkt.2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Dz.U. 2020 poz 256
art.97 par.1 pkt.4,98,100
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art.145,119,151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi P.Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., Urząd Patentowy RP (dalej "organ"), działając na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 286; dalej: P.w.p.) oraz art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: K.p.a.) w związku z art. 252 P.w.p., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] lutego 2019 r. wniesionego przez PPHU H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca" lub " uprawniona") od postanowienia Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania wszczętego wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. przez W. S.A. z siedzibą w W. (dalej "uczestnik") o ujawnienie wnioskodawcy w rejestrze wspólnego znaku towarowego pod numerem R.[...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.
W dniu [...] czerwca 2017 r. spółka W. Spółka akcyjna z siedzibą w W. złożyła w Urzędzie Patentowym RP wniosek o aktualizację wpisu w rejestrze znaku towarowego o numerze R.[...] oraz ujawnienie jej jako współuprawnionej do wspólnego znaku towarowego R.[...] z uwagi na następstwo prawne po byłych członkach Zrzeszenia H., a obecnych wspólnikach PPHU H. Sp. z o.o. z siedzibą w W., aktualnie wpisanej w rejestrze znaków towarowych jako uprawniona do przedmiotowego prawa. Z tożsamym żądaniem wystąpiły do Urzędu Patentowego RP inni wspólnicy spółki, tj. K. w K. S.A. z siedzibą w K. oraz P. S.A. z siedzibą w P..
Pismem z dnia [...] września 2017 r. Urząd zawiadomił uprawnioną do powyższego wspólnego znaku towarowego, PPHU H. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o złożeniu przedmiotowego wniosku.
Następnie, w dniu [...] października 2017 r. uprawniona wniosła o wydanie decyzji odmawiającej wpisu w rejestrze W. S.A. jako współuprawnionej do wspólnego znaku towarowego R.[...] podnosząc, że złożone przez wnioskodawcę dokumenty nie uzasadniają dokonania
żądanego wpisu w rejestrze znaków towarowych. W następnej kolejności do niniejszego postępowania dołączyły: H.W. Sp. z o.o. z siedzibą w P. oraz H.L. S.A. z siedzibą w L., jako przedsiębiorcy zrzeszeni w organizacji PPHU H. Sp. z o.o., również wnosząc o wydanie decyzji o odmowie żądanego wpisu.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. W. SA. z siedzibą w W. złożyły w Urzędzie Patentowym RP swoje stanowisko wobec postawionych tez.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. Urząd Patentowy RP wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień wobec przedstawionych przez pozostałe strony
postępowania argumentów oraz do złożenia dokumentów uzasadniających żądanie wpisu w rejestrze znaków towarowych pod numerem R.[...].
W dniu [...] listopada 2018 r. spółka W. S.A. wniosła o zawieszenie powyższego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., ewentualnie na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. z uwagi na podjęte między stronami rozmowy, konieczność dokonania ustaleń z Zarządami Spółek oraz trwające postępowania sądowe.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., Urząd Patentowy RP zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r., jednocześnie na podstawie art. 100 § 1 K.p.a. wezwał wnioskodawcę do wystąpienia do właściwego sądu powszechnego celem rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci ustalenia prawa do wspólnego znaku towarowego R.[...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia postanowienia oraz zobowiązał go również do przedłożenia poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pozwu wraz z prezentatą sądu.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Urząd Patentowy RP stwierdził, że z uwagi na spór toczący się pomiędzy stronami dotyczący ustalenia prawa do wspólnego znaku towarowego R.[...], stanowiącego zagadnienie wstępne w myśl przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zasadnym jest zawieszenie przedmiotowego postępowania. W ocenie organu rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez właściwy sąd powszechny jest bowiem niezbędne do wydania decyzji w sprawie z wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r.
Ponadto, Urząd Patentowy RP zauważył, że zgodnie z, będącym podstawą rozpoznania powyższego wniosku, przepisem art. 229 P.w.p. w sprawach o wpis do rejestru organ bada jedynie czy złożone w uzasadnieniu wniosku dokumenty nie naruszają ustawy i odpowiadają co do formy obowiązującym przepisom. Tym samym, Urząd Patentowy RP nie jest władny do oceny i rozstrzygnięcia kwestii spornych dotyczących ustalenia prawa ochronnego, która to ocena należy do właściwości sądów powszechnych. Z uwagi na powyższe, organ uznał, że w przedmiotowej sprawie należy zawiesić postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz wezwać wnioskodawcę do wystąpienia do właściwego sądu powszechnego celem rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jak również zobowiązać do złożenia kopii pozwu z prezentatą.
Od powyższego postanowienia w dniu [...] lutego 2019 r. do Urzędu wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez pełnomocnika PPHU H. Sp. z o.o. Pełnomocnik uprawnionego zarzucił w nim organowi, że błędnie uznał, iż w niniejszej sprawie istnieje zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy wydanie decyzji z wniosku o wpis w rejestrze znaków towarowych W. SA. Jako współuprawnionych.
Zdaniem pełnomocnika, na co wskazał sam organ w zaskarżonym postanowieniu, w trybie art. 162 P.w.p. nie istnieje możliwość dopisania współuprawnionych do organizacji zrzeszającej podmioty używające znak, a jedynie przekształcenia prawa ochronnego na wspólny znak towarowy we wspólne prawo ochronne. Tym samym, w jego ocenie postępowanie z wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe w trybie art. 105 Kpa, gdyż brak jest podstawy prawnej, w myśl której organ mógłby dopisać współuprawnionych do wspólnego znaku towarowego.
Ponadto, pełnomocnik uprawnionego stwierdził, że ewentualne powództwo o ustalenie prawa do wspólnego znaku towarowego R.[...] dotyczyłoby modyfikacji decyzji administracyjnej Urzędu Patentowego RP, a zdaniem pełnomocnika, sąd powszechny nie ma kompetencji do jej kwestionowania i w efekcie taki pozew zostałby odrzucony ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej. Zdaniem pełnomocnika, sprawa z wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. nie powinna się w ogóle toczyć, a ewentualne orzeczenie sądu powszechnego w zakresie ustalenia prawa do wspólnego znaku towarowego może wskazać tylko jeden podmiot uprawniony z prawa ochronnego R.[...], a nie krąg współuprawnionych, o co wnosi spółka W. S.A.
Następnie, w dniu [...] czerwca 2019 r. PPHU H. Sp. z o.o. złożył do akt przedmiotowej sprawy kopię wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r., wydanego w sprawie prowadzonej pod sygn. akt: [...] o oddaleniu powództwa złożonego przez P. S.A. z siedzibą w P., K. w K.S.A. z siedzibą w K. oraz W. S.A. z siedzibą w W. przeciwko PPHU H. Sp. z o.o. z siedzibą w W., H.W. Sp. z o.o. z siedzibą w P. oraz H.L. S.A. z siedzibą w L..
Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Urząd Patentowy RP poinformował strony o złożeniu przez PPHU H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2019 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania wszczętego w dniu [...] czerwca 2017 r. przez W. S.A. z siedzibą w W. wyznaczając stronom termin 30 dni na zapoznanie się z treścią wniosku oraz wypowiedzenie się co do zarzutów w nim przedstawionych.
W dniu [...] sierpnia 2019 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynęło pismo pełnomocnika W. S.A., w którym strona odniosła się do argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem pełnomocnika powyższy wniosek jest nieuzasadniony i nie zasługuje na uwzględnienie. W jego ocenie spółka PPHU H. Sp. z o.o. nie jest uprawniona do znaku o numerze R.[...], dlatego też należy dokonać zmiany wpisu w rejestrze znaków towarowych w tym zakresie. W związku z powyższym na tym tle powstał pomiędzy stronami spór, którego rozstrzygnięcie, zgodnie z przepisem art. 284 pkt 2 P.w.p., należy do kompetencji sądów powszechnych i odbywa się w trybie postępowania cywilnego. Zdaniem pełnomocnika strony, organ słusznie uznał, że ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do przedmiotowego prawa jest zagadnieniem wstępnym obligującym do zawieszenia postępowania przed Urzędem Patentowym RP w sprawie wpisu zmiany do rejestru. Za argument przemawiający za powyższym stanowiskiem przemawia w ocenie strony fakt, że W. S.A. złożyły już w sądzie cywilnym pozew o ustalenie komu przysługuje przedmiotowe prawo, w wyniku którego zapadł już wyrok sądu w I instancji, a obecnie sprawa trafiła do ll instancji z uwagi na oddalenie powództwa.
Zdaniem strony, skoro sąd cywilny uznał się właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy w I instancji, to prawidłowo Urząd Patentowy RP zawiesił postępowanie z uwagi na zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpoznanie wniosku o wpis w rejestrze. W opinii pełnomocnika organ nie jest władny rozstrzygać w zakresie wniosku o ujawnienie podmiotu uprawnionego z prawa ochronnego w sytuacji, gdy istnieje spór co do kręgu podmiotów uprawnionych. Ponadto, na podstawie przepisów P.w.p., a dokładnie przepisu art. 229, Urząd Patentowy RP bada jedynie czy złożone przez wnioskodawcę dokumenty nie naruszają ustawy i odpowiadają co do formy obowiązującym przepisom. Dodatkowo, pełnomocnik strony wskazał, że przepis art. 284 P.w.p. rozgranicza drogę sądową od drogi postępowania administracyjnego, przy czym Urząd Patentowy rozstrzyga jedynie kwestie naruszeń praw osobistych i majątkowych, gdy dotyczą one sfery przedmiotowej, natomiast w postępowaniu cywilnym rozstrzygane są spory co do sfery podmiotowej, czyli dotyczące tego, komu przysługuje konkretne prawo.
Pełnomocnik odniósł się również do argumentu PPHU H. Sp. z o.o. dotyczącego konstytutywnego charakteru decyzji o wpisie przychylając się do stanowiska Urzędu Patentowego RP zawartego w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2019 r., w myśl którego decyzje o zmianie wpisu w rejestrze mają charakter deklaratoryjny, a tym samym jedynie potwierdzają, że doszło do zmiany uprawnionego do prawa ochronnego. Pełnomocnik dodał również, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona niesłusznie zarzuca wnioskodawcy błędne sformułowanie wniosku, gdyż nie ma to znaczenia dla sprawy. Do przedmiotowego pisma pełnomocnik załączył kopię odpisu wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. [sygn. akt [...]) oraz kopię apelacji od powyższego wyroku z dnia [...] czerwca 2019 r.
Pismem z dnia [...] października 2019 r. Urząd Patentowy RP przesłał stronom kopie pism złożonych w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wezwał do zajęcia ostatecznego stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na powyższe w dniu [...] listopada 2019 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika spółki PPHU H. Sp. z o.o. z siedzibą w W., w którym to pełnomocnik podtrzymał argumenty przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pełnomocnik dodał również, że nadal nie ma możliwości spełnienia żądania zawartego we wniosku W. S.A. polegającego na dopisaniu jej jako współuprawnionej do prawa ochronnego o numerze R.[...], a możliwe jest to jedynie w trybie zmiany kwalifikacji znaku towarowego w drodze postępowania administracyjnego. Z tego też powodu pełnomocnik strony stwierdził również, że nie jest możliwe zawieszenie przedmiotowego postępowania z uwagi na zaistnienie zagadnienia wstępnego, gdyż "ustalenie prawa do wspólnego prawa ochronnego R.[...]" nie może stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia przez organ. Dodał również, że żaden wyrok sądu powszechnego nie zmieni kwalifikacji przedmiotowego wspólnego znaku towarowego we wspólne prawo ochronne. Prawo ochronne o numerze R.[...] jest wspólnym prawem ochronnym i może posiadać je tylko jeden podmiot uprawniony, a ustawa P.w.p. nie przewiduje dopisania współuprawnionych do takiego prawa. Zdaniem pełnomocnika postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. powinno tym samym zostać uznane za bezprzedmiotowe i umorzone na podstawie art. 105 K.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., organ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W ocenie organu w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2019 r. zasadnie uznano, że powyższe postępowanie powinno zostać zawieszone z uwagi na zaistnienie w sprawie zagadnienia wstępnego warunkującego rozpoznanie sprawy z wniosku o zmianę wpisu uprawnionego do znaku towarowego o numerze R.[...]. Organ przychylił się do oceny wyrażonej w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2019 r., zgodnie z którą za zagadnienie wstępne należy uznać kwestię ustalenia komu przysługuje prawo do wspólnego znaku towarowego R.[...], co do której rozstrzygnięcia kompetentnym jest jedynie sąd powszechny. Zdaniem Urzędu Patentowego RP wynik sprawy o ustalenie prawa do wspólnego znaku towarowego R.[...] zainicjowanej w wyniku powstałego pomiędzy stronami sporu dotyczącego tego, komu przysługuje powyższy znak towarowy będzie miał bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej w przedmiocie zmiany wpisu uprawnionego do powyższego znaku towarowego. W ramach postępowania wpisowego prowadzonego na podstawie art. 229 P.w.p. Urząd Patentowy RP nie ma kompetencji do rozstrzygania sporu pomiędzy stronami, a jego obowiązkiem jest jedynie sprawdzenie czy przedstawione w uzasadnieniu wniosku o wpis dokumenty nie naruszają ustawy i odpowiadają co do formy obowiązującym przepisom.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:
1. naruszenie prawa procesowego, to jest art. 97 § 1 pkt 4 Kpa z związku z art. 252 p.w.p., poprzez niezgodne z prawem zastosowanie instytucji zawieszenia postępowania do stwierdzonej w sprawie sytuacji faktycznej i prawnej, które to uchybienie miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia postępowania;
2. naruszenie zasady szybkości i ciągłości postępowania administracyjnego.
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2020 r., w sprawie [...] utrzymującego w mocy postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie zwieszenia z urzędu postępowania w sprawie [...]; uchylenie w całości postanowienia Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie zwieszenia z urzędu postępowania w sprawie [...].; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że ewentualne ustalenia sądu powszechnego nie mogą stanowić podstawy wpisu w rejestrze znaków towarowych dla znaku R.[...] zgodnego z wnioskiem Uczestnika. Zdaniem skarżącej decyzja o dokonaniu wpisu nie może bowiem naruszać zasady trwałości ostatecznych decyzji i postanowień wydanych w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, a także musi mieć swoje oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
Skarżąca wskazała, że z uzasadnienia ww. wyroku Sądu Okręgowego w W. wynika, że Sąd ten nie zmieni charakteru (kategorii) znaku ze wspólnego na indywidualny, leży to bowiem poza jego kognicją, o udzieleniu prawa jako indywidulanego lub wspólnego decyduje Urząd Patentowy RP, co wynika z treści art. 261 ust. 1 pkt 2 oraz 3 w zw. z art. 255 ust. 1 pkt 1 P.w.p. W tym zakresie, jak stwierdził Sąd, droga sądowa jest niedopuszczalna, a tryb postępowania cywilnego jest dopuszczalny w zakresie ustalenia podmiotu prawa do znaku towarowego. Skarżąca nie kwestionuje przy tym stanowiska Organu zaprezentowanego w uzasadnieniu skarżonego postanowienia w zakresie w jakim odnosi się ono do kompetencji Organu dotyczących dokonywania wpisów w rejestrze i braku właściwości co do rozstrzygania sporów pomiędzy stronami tego postępowania, w tym co do prawidłowości dokumentu i skuteczności nabycia prawa, ani nie oczekuje aby Organ rozstrzygał taki spór, ale postąpił zgodnie z dyspozycją art. 229 ust. 4 P.w.p., tj. wydał decyzję o odmowie dokonania wpisu do rejestru, gdyż złożone dokumenty oraz wyjaśnienia nie uzasadniają dokonania wnioskowanego wpisu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie uznając ją za bezzasadną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2019.2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a." sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)–c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
W ocenie Sądu skarga okazała się niezasadna.
W rozpoznawanej sprawie, w świetle stanowisk stron, podstawową kwestię stanowi rozstrzygnięcie, czy wątpliwości odnośnie kręgu uprawnionych do spornego wspólnego znaku towarowego (czyli ustalenie prawa do spornego oznaczenia) stanowiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i wymagało rozstrzygnięcia sądu powszechnego, narzucające konieczność zawieszenia przez organ postępowania, czy też takiego zagadnienia nie było, a co za tym idzie – wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania było zbędne, a rozstrzygnięcie sprawy powinno być dokonane przez Urząd Patentowy, w ramach postępowania toczącego się wyłącznie przed tym organem.
Organ jako podstawę zawieszenia postępowania przyjął art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W ocenie Sądu orzekającego w rozpoznawanej sprawie, Urząd Patentowy nie naruszył prawa uznając, że wynik sprawy o ustalenie prawa do wspólnego znaku towarowego o wskazanym wyżej numerze, zainicjowanej w wyniku powstałego pomiędzy stronami sporu dotyczącego komu przysługuje powyższy znak towarowy może mieć bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej, w przedmiocie zmiany wpisu uprawnionego do powyższego znaku towarowego.
Wskazać bowiem należy, że w ramach postępowania wpisowego prowadzonego na podstawie art. 229 P.w.p., Urząd Patentowy nie ma kompetencji do rozstrzygania sporu pomiędzy stronami, a jego obowiązkiem jest jedynie zweryfikowanie czy przedstawione w uzasadnieniu wniosku uprawnionego o wpis dokumenty nie naruszają pod względem formalnym przepisów tej ustawy. Z powyższego wynika, że decyzje Urzędu Patentowego o zmianie wpisu w rejestrze mają charakter deklaratoryjny, a tym samym jedynie potwierdzają, że doszło do zmiany uprawnionego do prawa ochronnego ze znaku towarowego.
Na akceptację zasługuje zatem stanowisko Urzędu Patentowego, iż wynik sprawy o ustalenie prawa do wspólnego znaku towarowego, spowodowało zaistnienie zagadnienia prejudycjalnego, w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p., skutkującego koniecznością zawieszenia postępowania w sprawie o ujawnienie wnioskodawcy w rejestrze wspólnego znaku towarowego.
Wskazać w tym miejscu należy, że kwestie związane z instytucją obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego, w tym również samo pojęcie zagadnienia wstępnego, zostały szeroko omówione w literaturze przedmiotu, a zwłaszcza w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo wskazać należy na orzeczenie NSA z dnia 23 stycznia 2014 r. o sygn. akt II OSK 1980/12, zgodnie z którym: "Z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy ziszczone są cztery elementy: po pierwsze, zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; po wtóre, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; po trzecie, wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; po czwarte, istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji".
Natomiast, jeśli chodzi o sam charakter zagadnienia wstępnego, warto przytoczyć wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r. o sygn. akt I OSK 1789/12, LEX nr 1494705, zgodnie z którym: "Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji lub postanowienia albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnienie wstępne musi wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, w której toczy się postępowanie "główne", ponadto musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym."
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że podniesiona przez organ kwestia sporu co do podmiotu uprawnionego do spornego znaku ujawniła się w toku postępowania zgłoszeniowego o zmianę wpisu podmiotu uprawnionego. Mając na uwadze spór zgłaszającego i uprawnionego do wspólnego znaku towarowego, Urząd Patentowy zawiesił postępowanie wzywając strony do wystąpienia, celem rozstrzygnięcia, do właściwego sądu ze stosownym pozwem o ustalenie prawa wskazując, że dowód takiego wystąpienia należy złożyć najpóźniej w wyznaczonym terminie.
Z podniesioną wyżej kwestią pozostaje w związku kolejny element przesądzający o uznaniu określonego zagadnienia za zagadnienie wstępne, a mianowicie kwestia właściwości organu, którego kompetencja obejmuje rozstrzygnięcie takiego zagadnienia. Urząd Patentowy zasadnie odwołał się do art. 284 pkt 2 p.w.p., zgodnie z którym sprawy o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji rozpatrywane są w trybie postępowania cywilnego, na zasadach ogólnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że organem właściwym do ustalenia prawa do przedmiotowego znaku towarowego jest sąd okręgowy, a właściwość organu przemawia za tym, że mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym. W przypadku zaś, gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Jednocześnie wzywa strony w określonym terminie do wystąpienia do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego (art. 100 § 1 k.p.a.).
Wbrew twierdzeniom Skarżącej odnośnie niedopuszczalności drogi sądowej w tej sprawie, sąd powszechny uznał się za właściwy w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu o prawo podmiotowe do spornego znaku towarowego (vide: wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. o sygn. akt [...]). Urząd Patentowy RP nie może zatem przejąć kompetencji sądu powszechnego, zwłaszcza w świetle powołanego wyżej art. 284 pkt 2 P.w.p., gdyż w przypadku sporu o ustalenie prawa do znaku towarowego sprawy rozstrzygane są w trybie postępowania cywilnego, na zasadach ogólnych. Wyłącza to możliwość rozstrzygania tego rodzaju sporów w postępowaniu administracyjnym, w związku z czym organ nie był władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie. Prawidłowo określony krąg podmiotów uprawnionych do znaku towarowego jest bowiem warunkiem wydania decyzji w sprawie ujawnienia wnioskodawcy w rejestrze wspólnego znaku towarowego.
Zgodnie z art. 235 ust. 2 P.w.p. - stroną w postępowaniu zgłoszeniowym jest zgłaszający, natomiast na podstawie art. 284 pkt 2 P.w.p. - spór co do tego, kto jest uprawnionym ze znaku towarowego rozstrzyga sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. Do czasu rozstrzygnięcia w postępowaniu cywilnym, komu służą prawa do znaku towarowego, w postępowaniu przed Urzędem Patentowym uczestniczą wszystkie podmioty, które powołują się na swoje prawo do zgłoszenia. Dopiero po tym ustaleniu można stwierdzić, które podmioty nie mogą występować w postępowaniu na prawach strony.
Opisana sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż uczestnicy postępowania zakwestionowali wyłączne prawa Skarżącej do spornego oznaczenia. Zasadne było zatem zawieszenie postępowania i zobowiązanie stron do ustalenia na drodze postępowania cywilnego, kto w niniejszym postępowaniu może występować jako uprawniony, wobec wystąpienia uczestników do Departamentu Rejestrów o dopisanie jako uprawnionych do znaku towarowego. Zatem, wobec niepewności stron, komu przysługuje prawo do spornego oznaczenia, argument ten przemawiał za tym, aby kwestię tę ustalić na drodze postępowania sądowego. W związku z powyższym organ nie mógł samodzielnie oceniać nadesłanych przez strony sporu dowodów potwierdzających przysługiwanie prawa do przedmiotowego znaku towarowego (podobnie: NSA w wyroku z 18 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 904/15).
Podkreślić należy, że żądanie dowodów, czy badanie wiarygodności twierdzeń zgłaszanych przez strony sporu co do praw do znaku towarowego jest w istocie tożsame z badaniem, czy w istocie przysługuje im prawo do tego znaku, a do czynienia takich ustaleń Urząd Patentowy nie jest, w świetle art. 284 pkt 2 P.w.p., właściwy. Niewątpliwie zatem organ może orzec w sprawie wpisu uprawnionego do rejestru jedynie wówczas, gdy może samodzielnie przeanalizować wszystkie dokumenty zawarte we wniosku i na tej podstawie rozstrzygnąć, czy istnieją przesłanki do dopisania strony do prawa wyłącznego do znaku towarowego.
Kolejnym elementem konstrukcyjnym pojęcia "zagadnienia wstępnego" jest jego "uprzedniość", tj. wymóg rozstrzygnięcia kwestii objętej tym pojęciem przed rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji przez organ. Innymi słowy, rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego powinna warunkować możliwość rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Brak zatem rozstrzygnięcia kwestii podmiotu uprawnionego do znaku towarowego w wyniku zaistniałego sporu powoduje nie tylko niemożność samego wydania przez organ decyzji o wpisie danego podmiotu do rejestru jako uprawnionego, ale również powoduje niemożność prowadzenia badania merytorycznego zgłoszenia, gdyż stan prawny sprawy nasuwa w tym zakresie istotne wątpliwości, których rozstrzygnięcie pozostaje poza zakresem uprawnień Urzędu Patentowego. Kwestie sporne powstałe między stronami w trakcie postępowania wpisowego, odnośnie przysługującego im prawa do wspólnego znaku towarowego podlegają bowiem rozstrzygnięciu sądu powszechnego. W związku z wystąpieniem w sprawie zagadnienia wstępnego, w tych okolicznościach nie może mieć znaczenia wynik innej sprawy zawisłej przed sądem powszechnym, do czasu uzyskania prawomocności orzeczenia sądowego, w związku z czym za nieuprawniony (bo przedwczesny) należało uznać zarzut naruszenia przez organ art. 162 ust. 3 P.w.p.
Odnośnie naruszenia zasady ciągłości i szybkości postępowania administracyjnego w tej sprawie, należy zgodzić się ze Skarżącą, że postępowanie administracyjne powinno toczyć się nieprzerwanie od momentu jego wszczęcia do wydania orzeczenia kończącego postępowanie, co wynika także z art. 12 k.p.a. obowiązku załatwiania spraw przez organy administracji publicznej bez zbędnej zwłoki. Jednak wyjątkowo może dojść do przerwania toku postępowania administracyjnego, ze względu na wystąpienie szczególnych okoliczności o charakterze faktycznym lub prawnym. Kompromis między tymi przeciwstawnymi sytuacjami osiąga się przez wprowadzenie instytucji zawieszenia postępowania, która określa zasady i tryb wstrzymania toku postępowania administracyjnego przez organ prowadzący to postępowanie. Instytucja ta powinna być stosowana jako wyjątek od reguły ciągłości postępowania administracyjnego.
Wskazać należy, że swoboda oceny organu administracji publicznej, ustalającego istnienie przesłanek zawieszenia postępowania administracyjnego sprowadza się w istocie wyłącznie do ustalenia, czy dane zagadnienie ma rzeczywiście charakter prejudykatu (zagadnienia wstępnego). Przy tym zagadnienie wstępne ma dotyczyć sytuacji, w której merytoryczne rozstrzygnięcie prowadzonej sprawy uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. Prejudycjalność zachodzi więc tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym.
Konkludując organ uznał, że w kwestionowanym rozstrzygnięciu dokonał prawidłowej oceny sprawy i na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym kwestii, komu przysługują prawa do spornego znaku towarowego, które to stanowisko jest, w ocenie Sądu, prawidłowe. Kwestia ta powinna bowiem zostać rozstrzygnięta przed rozstrzygnięciem "głównej" sprawy administracyjnej.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.