VI SA/Wa 2131/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-07-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
sędzia wyścigowyPolski Klub Wyścigów Konnychuchwałakognicja sądu administracyjnegoakt władczypostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na uchwałę Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych dotyczącą powołania sędziego wyścigowego, uznając uchwałę za niepodlegającą kognicji sądu administracyjnego.

Skarżąca M. W. wniosła skargę na uchwałę Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (PKWK) dotyczącą powołania jej na sędziego wyścigowego. Po wcześniejszym uchyleniu przez NSA postanowienia o odrzuceniu skargi przez WSA, sąd ponownie rozpoznał sprawę. WSA w Warszawie odrzucił skargę, uznając, że uchwała Rady PKWK nie jest aktem lub czynnością podlegającą kognicji sądu administracyjnego, ponieważ nie ma charakteru władczego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a ostateczne rozstrzygnięcie należy do Prezesa PKWK.

Sprawa dotyczyła skargi M. W. na uchwałę Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (PKWK) z dnia 29 czerwca 2021 r. w przedmiocie ponownego rozpoznania jej wniosku o powołanie na sędziego wyścigowego na sezon 2021. Skarżąca pierwotnie wniosła o powołanie jej na tę funkcję, jednak nie stawiła się na posiedzeniu Rady z powodu choroby. Po głosowaniu, w którym nie uzyskała wymaganej większości, zwróciła się o ponowne rozpatrzenie jej kandydatury, dołączając zwolnienie lekarskie. Rada PKWK podjęła uchwałę odrzucającą jej wniosek. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA i ustawy o wyścigach konnych. Rada PKWK wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że jej uchwała ma charakter doradczy, a ostateczne powołanie należy do Prezesa PKWK. WSA w Warszawie pierwotnie odrzucił skargę, ale NSA uchylił to postanowienie, wskazując na błędy w uzasadnieniu i potrzebę analizy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w kontekście charakteru uchwały. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Warszawie odrzucił skargę, stwierdzając, że uchwała Rady PKWK nie jest aktem podlegającym kognicji sądu administracyjnego, ponieważ nie ma charakteru władczego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Sąd uznał, że ostateczne rozstrzygnięcie o powołaniu sędziego wyścigowego należy do Prezesa PKWK, a jego zarządzenie podlega kontroli sądowej, natomiast uchwała Rady ma charakter proceduralny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała Rady PKWK nie stanowi aktu lub czynności podlegającej kognicji sądu administracyjnego, ponieważ nie ma charakteru władczego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Ostateczne rozstrzygnięcie należy do Prezesa PKWK.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwała Rady PKWK ma charakter proceduralny i doradczy, a władczy charakter i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty posiada zarządzenie Prezesa PKWK. Uchwała Rady nie rozstrzyga ostatecznie o uprawnieniach lub obowiązkach strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kpa, działach IV-VI Ordynacji Podatkowej, w dziale V ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Aby czynność podlegała kontroli, musi mieć charakter władczy, być podejmowana w sprawie indywidualnej, mieć charakter publicznoprawny i dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn jest niedopuszczalne.

u.w.k. art. 8 § ust. 4 pkt 3

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

Rada PKWK jest podmiotem wnioskującym o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych.

u.w.k. art. 9 § ust. 3 pkt 5 i 6

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

Prezes PKWK powołuje i odwołuje członków komisji technicznych i sędziów technicznych oraz członków komisji odwoławczej.

Pomocnicze

u.w.k. art. 3 § ust. 1, ust. 2

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

Polski Klub Wyścigów Konnych jest państwową osobą prawną nadzorowaną przez Ministra Rolnictwa, realizującą zadania m.in. poprzez powoływanie komisji technicznej i sędziów technicznych oraz komisji odwoławczej.

u.w.k. art. 4

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

u.w.k. art. 6 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

u.w.k. art. 7 § pkt 1

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

u.w.k. art. 5 § ust. 1, ust. 2

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

u.w.k. art. 2 § pkt 9

Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych

Sędzia wyścigowy to osoba fizyczna sprawująca nadzór nad prawidłowością przeprowadzania gonitw jako członek komisji technicznej, komisji odwoławczej albo sędzia techniczny, która uzyskała licencję Prezesa PKWK.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Rady PKWK nie ma charakteru władczego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Zaskarżona uchwała Rady PKWK narusza przepisy postępowania i prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa charakter władczy rozstrzyga sprawę co do istoty zarządzenie Prezesa PKWK wydane po przedstawieniu wszystkich kandydatów na dany rok przez Radę PKWK wnioskującą o powołanie (lub odwołanie) sędziów.

Skład orzekający

Aneta Lemiesz

przewodniczący

Danuta Szydłowska

członek

Robert Żukowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądów administracyjnych w zakresie zaskarżania uchwał organów organizacji o charakterze publicznym, w szczególności w kontekście procedur powoływania osób na funkcje."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Polskiego Klubu Wyścigów Konnych i jego organów. Interpretacja art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. może być stosowana analogicznie do innych podobnych sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej granic kognicji sądów administracyjnych i charakteru prawnego uchwał organów organizacji publicznych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy uchwała Rady nie jest zaskarżalna? WSA wyjaśnia granice kontroli sądowej nad decyzjami PKWK.

Sektor

sport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2131/22 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /przewodniczący/
Danuta Szydłowska
Robert Żukowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6359 Inne o symbolu podstawowym 635
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 2153/23 - Postanowienie NSA z 2024-01-16
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 § 2 pkt 4, art. 4 § 2 art. 3,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 194
art. 3 ust. 1 ust. 2 w zw. z art. 4, art. 6 ust. 1 i 2, art. +7 pkt 1, art. 5 ust. 1 , ust. 2, art. 3-5, art. 2 pkt 9
Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych - t.j.
Sentencja
Dnia 6 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant ref. Anna Arendt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na uchwałę Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych z dnia [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie powołania sędziego wyścigowego postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 stycznia 2021 r. skierowanym do Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (PKWK) M. W. (dalej: skarżąca) wystąpiła z wnioskiem o zawnioskowanie do Prezesa PKWK o powołanie jej w sezonie 2021 do pełnienia funkcji sędziego wyścigowego – członka komisji technicznej i komisji odwoławczej.
W dniu 3 marca 2021 r. przesłała do organu drogą e-mailową ankietę sędziowską.
Organ w dniu 19 marca 2021 r. poinformował e-mailowo kandydatów na sędziów wyścigowych na sezon 2021 o tym, że posiedzenie Rady PKWK odbędzie się zdalnie w dniu 25 marca br. na którym członkowie Rady chcą zapoznać się bliżej z ich kandydaturami na sędziów wyścigowych i zadać bezpośrednio kilka pytań przed głosowaniem wniosku o powołanie sędziów na sezon 2021.
Skarżąca w dniu 22 marca 2021 r. e-mailem poinformowała Radę PKWK o złym samopoczuciu, w związku z czym nie będzie w stanie zadeklarować swojej obecności online na zdalnym posiedzeniu Rady w dniu 25 marca 2021 r.
W dniu 25 marca 2021 r. odbyło się posiedzenie Rady PKWK przeprowadzone w formie zdalnej. W punkcie 5 posiedzenia "Głosowanie nad wnioskiem o powołanie sędziów wyścigowych na sezon 2021", po odczytaniu przez Przewodniczącego listy osób zaproszonych na posiedzenie w celu przesłuchania ich przed głosowaniem (skarżąca nieobecna z powodu choroby), następnie po ich wysłuchaniu, przystąpiono do jawnego głosowania wniosku o powołanie sędziów wyścigowych na sezon 2021, zgodnie z przesłanym przed posiedzeniem projektem karty do głosowania. Następnie przedstawiono wyniki głosowania z których wynika, że 3 osoby nie uzyskały wymaganej większości głosów. Podsumowując głosowanie Rada PKWK podjęła uchwałę nr 19 w której zawnioskowała o powołanie sędziów wyścigowych na sezon 2021 zgodnie z wynikami przeprowadzonego głosowania jawnego, które to wyniki przedstawione zostały w tabeli zawierającej dane osobowe oraz uzyskany wynik wszystkich osób wnioskujących o powołanie ich na sezon 2021. Za przyjęciem uchwały głosowało 8 osób, za odrzuceniem uchwały głosowała 1 osoba, żadna z osób nie wstrzymała się od oddania głosu – uchwała została przyjęta większością głosów.
Uchwała nr [...] Rady PKWK z dnia 25 marca 2021 r. jest przedmiotem skargi rozpoznawanej w niniejszej sprawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1972/22.
Następnie strona pismem z dnia 6 kwietnia 2021 r., przesłanym e-mailowo dzień później do Przewodniczącego Rady PKWK, zwróciła się o ponowne poddanie pod głosowanie Rady PKWK jej wniosku o powołanie jej w sezonie 2021 do pełnienia funkcji sędziego wyścigowego – członka komisji technicznej i komisji odwoławczej. Wniosek uzasadniła chorobą i złym samopoczuciem które spowodowały jej nieobecność na posiedzeniu Rady PKWK w dniu 25 marca 2021 r. na którym głosowane były wnioski o powołanie do pełnienia funkcji w sezonie wyścigowym 2021. Do wniosku załączyła kopię pisma z dnia 26 marca 2021 r. "Informacja o pobycie w izolacji" z którego wynika, że skarżąca przebywała w izolacji domowej od dnia 24 marca 2021 r. do dnia 02 kwietnia 2021 r. związaną z zagrożeniem epidemiologicznym. Organ w dniu 21 czerwca 2021 r. poinformował e-mailem stronę o wyznaczonym terminie posiedzenia wyznaczonego na dzień 29 czerwca 2021 r. w sprawie rozpoznania jej wniosku. Z akt administracyjnych wynika, że strona wzięła udział w tym posiedzeniu. W dniu 29 czerwca 2021 r. odbyło się VI posiedzenie Rady PKWK, na którym podjęto uchwałę w sprawie ponownego rozpoznania wniosku skarżącej o powołanie sędziego wyścigowego na sezon 2021 w związku z uzasadnionym wnioskiem strony o przeprowadzenie reasumpcji głosowania nad jej kandydaturą na sędziego wyścigowego na sezon 2021. Za przyjęciem uchwały nikt nie zagłosował, za odrzuceniem uchwały głosowało 6 osób, zaś 2 osoby wstrzymały się od oddania głosu – uchwała została odrzucona jednomyślnie. Uchwała Rady PKWK z dnia 29 czerwca 2021 r. jest przedmiotem skargi rozpoznawanej w tej sprawie.
W skardze na powyższe uchwały Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w tym art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 24 kpa poprzez ich niezastosowanie oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 8 ust. 4 pkt 3 ustawy o wyścigach konnych poprzez bezpodstawną odmowę zawnioskowania przez Radę do Prezesa PKWK o jej powołanie zgodnie z wnioskiem oraz poprzez uznanie, iż wniosek Rady PKWK w odniesieniu do kandytata jest warunkiem powołania danej osoby do pełnienie funkcji sędziego wyścigowego w danym sezonie. Skarżąca zwróciła się o stwierdzenie nieważności Zaskarżonych czynności jako wydanych bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa ewentualnie o ich uchylenie jako podjętych z naruszeniem prawa bądź stwierdzenie ich bezskuteczności wobec Skarżącej.
Ponadto Skarżąca zwróciła się o uznanie przez Sąd uprawnienia Skarżącej równoznacznego z zawnioskowaniem do Prezesa PKWK o powołanie skarżącej do pełnienia funkcji sędziego wyścigowego członka komisji technicznej i komisji odwoławczej.
W odpowiedzi na skargę Rada PKWK wniosła o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie wskazano, iż ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1354, zwana dalej: "ustawą o wyścigach konnych") nie nakłada na Prezesa PKWK obowiązku uwzględnienia wniosku Rady PKWK o powołanie lub odwołanie sędziów wyścigowych na dany sezon. Uchwała Rady PKWK ma zatem zdaniem organu charakter doradczy i nie przesądza o prawach i obowiązkach kandydatów na członków komisji odwoławczej, komisji technicznych i sędziów technicznych, których powołuje Prezes PKWK.
Postanowieniem z dnia 2 marca 2022 r. WSA w Warszawie odrzucił ww. skargę w sprawie rozpoznawanej obecnie pod sygn. VI SA/Wa 2131/22. Odrzucając skargę Sąd wskazał, że analiza ustawy z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1354), jednoznacznie wskazuje, że ustawa nie nakłada na Prezesa PKWK obowiązku uwzględnienia wniosku Rady PKWK o powołanie lub odwołanie sędziów wyścigowych na dany sezon.
Rozpoznając skargę kasacyjną na ww. postanowienie Sądu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny (dalej "NSA") postanowieniem z 31 maja 2022 r. (dot. VI SA/Wa 2131/22) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, iż zasadny okazał się zarzut art. 141 § 4 ppsa poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia elementów określonych w treści tego przepisu. W ocenie NSA w przedmiotowej sprawie należało przede wszystkim dokonać prawidłowej i pełnej analizy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w relacji do zaskarżonego aktu oraz jego przedmiotu czego Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu nie dokonał w sposób należyty. Według NSA ze stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu kontrolowanego postanowienie nie wynika, jakie argumenty miałyby przekonywać o tym, że wobec przyjmowanego rozumienia art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz konstytutywnych cech charakteryzujących akty lub czynności, o których mowa w tym przepisie prawa, zaskarżona uchwała miałaby być ich pozbawiona, w konsekwencji czego miałaby nie podlegać kognicji sądu administracyjnego.
Podsumowując stanowisko NSA to do Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych należy kompetencja, o której stanowi art. 8 ust. 4 pkt 3 ustawy o wyścigach konnych (tj. wnioskowanie o powołanie sędziów wyścigowych – wraz z wykonaniem której otwiera się dopiero pole realizacji kompetencji, o których stanowi z kolei art. 9 ust. 3 pkt 5 – 6 tej ustawy, a których przedmiotem są wynikające z przepisów prawa uprawnienia do pełnienia funkcji sędziego wyścigowego, to ocena charakteru zaskarżonej uchwały nie może pomijać i tego właśnie aspektu sprawy zwłaszcza w sytuacji, gdyby miała prowadzić do wniosku, że uchwała ta jest aktem lub czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W tej mierze, przeprowadzana ocena nie mogłaby pomijać potrzeby odniesienia się do braku wystąpienia przez Radę ze wskazanym wnioskiem w sytuacji istnienia zgłoszenia o powołanie do pełnienia funkcji sędziego wyścigowego stanowiącego przedmiot rozpoznania Rady – a więc tak, jak w rozpatrywanej sprawie (chodzi bowiem o zgłoszenie z dnia 10 stycznia 2021 r. – zob. s. 2 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia) – a co za tym idzie rozważenia potrzeby oceny znaczenia konsekwencji tego stanu rzeczy również z pozycji art. 3 pkt 2 pkt 8 p.p.s.s. (bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) jeżeli miałoby się okazać, że także tego aspektu miałaby dotyczyć wniesiona skarga.
NSA zobowiązał Sąd I instancji aby ten dokonał ponownej oceny charakteru uchwały Rady Polskiego Kluby Wyścigów Konnych w przedmiocie rozpoznania wniosku o powołanie na sędziego wyścigowego na sezon 2021 r., której rezultat będzie stanowił podstawę formułowania stosownych wniosków odnośnie do dopuszczalności skargi i tym samym możliwości jej rozpoznania albo braku jej dopuszczalności, co w każdym z tych przypadków powinno zostać uzasadnione w sposób, w jaki wymaga tego art. 141 § 4 p.p.s.a.
W toku postępowania do sprawy przyłączył się Prokurator Prokuratury Okręgowej w Warszawie popierając zarzuty oraz wnioski skargi.
Pismem z dnia 12 czerwca 2023 r. Rada Polskiego Klubu Wyścigów Konnych zwróciła się o odroczenie rozprawy z uwagi na brak możliwości stawienia się na rozprawie (pobyt za granicą).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę, akt powołania (lub też braku powołania) sędziego wyścigowego w danym roku jako czynność powierzona przez ustawodawcę Polskiemu Klubowi Wyścigów Konnych (PKWK) wchodzącemu w skład struktury szeroko pojętej administracji publicznej i nadzorowanej przez Ministra Rolnictwa, z uwagi na jego publicznoprawny i dotyczący uprawnień strony charakter podlega kognicji sądów administracyjnych aczkolwiek zdaniem Sądu jego władczym wyrazem podlegającym zaskarżeniu jest zarządzenie Prezesa PKWK wydane po przedstawieniu wszystkich kandydatów na dany rok przez Radę PKWK wnioskującą o powołanie (lub odwołanie) sędziów. Tym samym w ocenie Sądu Skargę w tej sprawie należy odrzucić albowiem zaskarżona uchwała nie stanowi prawnej formy działania administracji publicznej w szczególności czynności lub aktu o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej "p.p.s.a."), ze względu na brak charakteru władczego zaskarżonej czynności. W ocenie Sądu zważywszy na charakter prawny zaskarżonej czynności sprawa ta nie podlega kognicji sądu administracyjnego (o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia).
Odnosząc się także na wstępie do wniosków stron w zakresie dowodów (Skarżąca) oraz potrzeby odroczenia rozprawy (Rada PKWK), wyjaśnić należy, iż: po pierwsze wnioski dowodowe przedstawione przez stronę skarżącą ze względu na stricte jurydyczny charakter sprawy nie uzasadniały ich przeprowadzenia (vide Postanowienie NSA II GSK 790/22 wydane uprzednio w sprawie), po drugie wniosek o odroczenie rozprawy wniesiony przez organ w ocenie Sądu nie stanowił przeszkody w rozpoznaniu sprawy z uwagi na przedstawione już szeroko wcześniej stanowisko Rady PKWK co do dopuszczalności skargi.
Przechodząc do przedstawienia motywów podjętego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż mając na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone uprzednio w tej sprawie (II GSK 779/22) istota sporu dotyczy oceny charakteru prawnego zaskarżonej czynności w relacji do pkt 4 § 2 art. 3 p.p.s.a. Kwestią kluczową zaś przy formułowaniu tej oceny w badanym zakresie, zważywszy na przedmiot sprawy i przyznane ustawowo zadania/kompetencje Polskiego Klubu Wyścigów Konnych oraz utworzonych w nim organów, jest uwzględnienie konsekwencji wynikających - czy też mogących wynikać – z przepisów art. 3 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 4, art. 6 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 7 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych (Dz. U. 2020 poz. 1354 tj.).
Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kpa, działach IV-VI Ordynacji Podatkowej, w dziale V ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Aby czynność z zakresu administracji publicznej mogła być poddana kontroli sądu administracyjnego musi spełniać następujące warunki: a) jest podejmowana przez organ administracji lub inny podmioty uprawnione do rozstrzygania spraw administracyjnych; b) ma charakter władczy; c) jest podejmowana w sprawie indywidualnej; d) ma charakter publicznoprawny; e) dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność.
Jak wynika z treści art. 3-5 ustawy o wyścigach konnych Polski Klub Wyścigów Konnych jest państwową osobą prawną nad którą nadzór sprawuje Minister właściwy do spraw rolnictwa a swoje zadania PKWK realizuje m.in. poprzez powoływanie komisji technicznej i sędziów technicznych dla poszczególnych torów oraz powoływanie komisji odwoławczej (art. 5 ust. 7 i ust. 8). PKWK działa na podstawie ustawy oraz statutu a jego organami są Rada Klubu i Prezes Klubu (art. 6 i 7 ustawy o wyścigach konnych). Sędzia wyścigowy, którego dotyczył wniosek inicjujący przedmiotową sprawę to zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o wyścigach konnych osoba fizyczna sprawująca nadzór nad prawidłowością przeprowadzania gonitw jako członek komisji technicznej, komisji odwoławczej albo sędzia techniczny, która uzyskała licencję Prezesa PKWK.
Skarżąca posiadająca licencję na pełnienie funkcji sędziego wyścigowego wystąpiła do Rady PKWK o zawnioskowanie do Prezesa PKWK o jej powołanie w sezonie 2021 do pełnienia funkcji sędziego wyścigowego – członka komisji technicznej i komisji odwoławczej a następnie o ponowną ocenę jej kandydatury i ponowne zawnioskowanie o powołanie w sezonie 2021 do pełnienia tej funkcji, czego konsekwencją było m.in. wydanie zaskarżonej uchwały.
W świetle powyższych regulacji nie ulega wątpliwości, iż wyznaczonym ustawowo organem, któremu powierzono zadanie powoływania na pełnienie funkcji sędziego wyścigowego w danym roku jest Polski Klub Wyścigów Konnych, którego z kolei organami są Rada PKWK i Prezes PKWK.
Tryb rozpoznania przedmiotowego wniosku w ramach zadań powierzonych ustawowo PKWK określono w ten sposób, iż Rada PKWK jest podmiotem wnioskującym o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych (art. 8 ust. 4 pkt 3 ustawy o wyścigach konnych) natomiast organem PKWK, który powołuje i odwołuje członków komisji technicznych i sędziów technicznych dla poszczególnych torów wyścigowych oraz który powołuje i odwołuje członków komisji odwoławczej jest Prezes Polskiego Klubu Wyścigów Konnych (art. 9 ust. 3 pkt 5) i 6) ustawy o wyścigach konnych). Tym samym mając na uwadze tryb rozpoznania przedmiotowego wniosku stwierdzić należy, iż oba organy aktywnie współuczestniczą przy realizacji ustawowej kompetencji PKWK powołania sędziego wyścigowego danej komisji. Ponadto w zakresie współdziałania i wzajemnych relacji obu organów PKWK dodać także należy, iż zgodnie ze statutem Polskiego Klubu Wyścigów Konnych ustalonym rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2001 r. w sprawie nadania statutu Polskiemu Klubowi Wyścigów Konnych (Dz. U. z 2001 r. nr 101 poz. 1103) Klubem kieruje Prezes przy pomocy głównego księgowego i kierowników komórek organizacyjnych Klubu (§ 2.1 Statutu), Rada Klubu proceduje natomiast w oparciu o regulamin uchwalony w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa, który określa sposób funkcjonowania Rady w ramach powierzonych ustawą obowiązków.
Szczegółowe warunki i tryb funkcjonowania Rady PKWK jak wskazano wyżej określa ustawa, Statut oraz Regulamin uchwalony przez Radę. Żaden z przepisów zawarty w wymienionych aktach nie określa jednak szczegółowo trybu wnioskowania o powołanie i odwołanie Sędziów wyścigowych przez Radę do Prezesa PKWK. Dodać także trzeba, iż jak wynika natomiast z treści protokołu oraz zaskarżonej uchwały Rada PKWK przekazała protokół zawierający zaskarżoną uchwałę oraz wykaz wszystkich kandydatów z wynikami głosowania.
Dokonując oceny charakteru prawnego zaskarżonej uchwały przy uwzględnieniu konsekwencji wynikających ze wskazanych wyżej regulacji stwierdzić należy, iż zaskarżony akt Rady PKWK (będącej organem PKWK) dokonującym pierwszej oceny wniosku Skarżącej mimo formy uchwały w przedmiocie reasumpcji głosowania nad jej kandydaturą nie rozstrzyga sprawy powołania sędziego wyścigowego danej komisji w sposób ostateczny a tym samym nie posiada on charakteru władczego wymaganego treścią przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Przy kwalifikowaniu danego aktu jako podlegającego ocenie Sądu administracyjnego dany akt musi rozstrzygać sprawę indywidualną danego adresata tj. załatwiać sprawę co do istoty lub w inny sposób kończyć sprawę w danej instancji. Warunek ten nie jest spełniony w przypadku przedmiotowej uchwały, gdyż mimo funkcjonalnego powiązania (bowiem bez niej Prezes nie mógłby wydać stosownego zarządzenia) nie rozstrzyga ona ostatecznie sprawy w znaczeniu materialnym. Jej przedmiotem jest bowiem jedynie ponowna ocena wniosku o powołanie Skarżącej spośród wszystkich poddanych ocenie Rady przy czym kandydatura Skarżącej w ocenie Sądu przekazana już została Prezesowi PKWK jako ta która podlega indywidualnej ocenie Prezesa w ramach podejmowanego przez niego zarządzenia decydującego w sposób ostateczny o powołaniu członków danych komisji spośród wszystkich przekazanych Prezesowi PKWK kandydatów w toku postępowania prowadzonego z pierwotnego wniosku skarżącej uwieńczonego uchwałą z 25 marca 2021 r. Podjęcie zaskarżonej uchwały wskutek pierwotnie przekazanego Prezesowi PKWK wniosku Skarżącej nie zmieniało zatem uprawnień lub obowiązków Skarżącej. Ich zmiana nastąpiła natomiast dopiero poprzez powołanie lub brak powołania jej na sędziego członka danej komisji w danym sezonie (roku) (por. postanowienie NSA z 28 maja 2019 r. II OSK 994/19 oraz wyrok WSA z 19 września 2016 r. Sygn. akt IV SA/Wa 417/16 – orzeczenia dostępne na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Sąd miał tutaj przy tym na uwadze, iż pomimo tego, iż to do Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych należy kompetencja o wnioskowanie o powołanie sędziów wyścigowych – wraz z wykonaniem której otwiera się dopiero pole realizacji kompetencji, o których stanowi z kolei art. 9 ust. 3 pkt 5 – 6 tej ustawy zgodnie z którym to przepisem to Prezes PKWK powołuje i odwołuje członków komisji technicznych i sędziów technicznych dla poszczególnych torów wyścigowych oraz członków komisji odwoławczej, to jednak okoliczność ta nie wpływa na ocenę charakteru prawnego podejmowanej przez Radę czynności, bowiem stanowisko Rady mimo warunku jego przedstawienia nie ma zdaniem Sądu charakteru wiążącego dla podejmowanych przez Prezesa czynności i co za tym nie ma charakteru władczego w zakresie uprawnień strony choć ich oczywiście dotyczy. W ocenie Sądu to stanowisko Prezesa dokonane w oparciu o uchwałę Rady rozstrzygało o prawach strony w sposób władczy. Sama zaś uchwała Rady PKWK wnioskująca o powołanie sędziów wyścigowych, choć pośrednio wskazująca na współuczestniczenie w procesie powołania nie rozstrzyga jednak sprawy w sposób podlegający ocenie Sądu administracyjnego, bowiem jej podjęcie nie zmienia uprawnień ani obowiązków sędziego wyścigowego we wnioskowanym zakresie, a przedmiotem uchwały pozostaje jedynie złożenie wniosku o powołanie określonej osoby (sędziego wyścigowego) na dany sezon. Tym bardziej w zakresie zaskarżonej uchwały stanowiącej rozstrzygnięcie reasumpcji głosowania już odbytego nie posiadała ona charakteru władczego względem uprawień strony. W ocenie Sądu stanowisko to nie stoi w sprzeczności z wyrokiem NSA wydanym w sprawie bowiem NSA odwołując się do procesu współuczestniczenia Rady wskazywał przy tym jedynie na jego formalny aspekt przy ocenie czynności Rady, który przez pryzmat ewentualnego wstrzymania wniosku a więc nie przekazania go z własną opinią do decyzji Prezesa PKWK ewentualnie uzasadniałby działania w trybie art. 3 § 2 pkt 8 ppsa tj. bezczynności organu. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym sprawę bezczynności podlegałby PKWK, do którego ustawowych obowiązków należy powoływanie komisji technicznych i odwoławczych (v. art. 5 ust. 1 pkt 3) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 7) i 8). PKWK w ramach powołanych w nim organów w przypadku zatrzymania wniosku Skarżącej przez Radę winien w takim przypadku nadać właściwy bieg wnioskom o powołanie na sędziego wyścigowego właściwej Komisji. Mając jednak na uwadze, iż zaskarżona w tym postępowaniu uchwała dotyczyła rozpoznanego już wniosku Skarżącej o powołanie na rok/sezon 2021 Sąd nie miał wątpliwości, iż przedmiotem sprawy był akt dotyczący stwierdzenia braku podstaw do zmiany stanowiska Rady a nie bezczynności w zakresie przekazania wniosku. Sprawa dotyczyła bowiem tego samego roku.
Mając na uwadze, iż obowiązujące przepisy prawa regulujące tryb powołania sędziego wyścigowego danej komisji nie wskazują wprost, które z podejmowanych tutaj rozstrzygnięć podlegają zaskarżeniu i ocenie sądów administracyjnych (jak ma to miejsce np. przy pozwoleniu na kierowanie stajnią wyścigową, udzielaniu licencji na trenowanie koni, czy udzielaniu licencji na pełnienie funkcji sędziego wyścigowego) Sąd z pozycji wskazanych wyżej przepisów prawa regulujących zadania, kompetencje oraz wzajemne relacje pomiędzy Prezesem a Radą PKWK dokonał ich wykładni we wskazany wyżej sposób skutkujący możliwością zaskarżenia Zarządzenia Prezesa PKWK w przedmiocie braku powołania na sędziego danej komisji w danym sezonie. Brak jest tym samym możliwości kontroli sądowej uprzedniej uchwały Rady wydawanej na dany rok. Ewentualne zastrzeżenia proceduralne do przebiegu głosowania czy co do przyjętej przez Radę oceny kandydatów mogłyby natomiast stanowić przedmiot rozpoznania skargi na Zarządzenie Prezesa PKWK.
Dokonując wskazanej wyżej wykładni obowiązujących przepisów prawa, w zakresie trybu powołania sędziów wyścigowych w danym roku, Sąd miał na uwadze, iż Rada PKWK, mimo, iż stanowi organ kolegialny (a więc bardziej obiektywny niż jednoosobowy Prezes PRWK) powoływana jest spośród kandydatów przedstawionych przez środowiska związane z wyścigami konnymi takimi jak: organizatorzy wyścigów konnych, organizacje zrzeszające hodowców koni dopuszczonych do udziału w wyścigach konnych oraz zrzeszające właścicieli koni, trenerów czy zrzeszające jeźdźców. Okoliczność ta w przypadku realizacji przedmiotowych zadań PKWK jest o tyle istotna, iż powołani sędziowie danych komisji na dany rok orzekać/rozstrzygać będą następnie sprawy sporne w sprawach dotyczących wskazanych wyżej środowisk, stąd też przy powoływaniu sędziów wyścigowych wydaje się celowym aby ostateczny (o charakterze władczym a nie wykonawczym) głos w sprawie powołania tych sędziów nie należał do Rady PKWK ale do Prezesa PKWK i podlegał kontroli sądowej w ramach trybu administracyjnego. Jednocześnie wskazać należy, iż określenie w ustawie o wyścigach konnych kognicji sądów powszechnych w zakresie realizacji obowiązków sędziów pozostaje bez wpływu na podjętą tu ocenę znaczenia działań organów PKWK tj. Rady względem Prezesa albowiem oba te organy działają w ramach realizacji kompetencji władczych polegających na realizacji zadań administracji publicznej zleconych PKWK ustawą o wyścigach konnych. W ocenie Sądu obowiązujące w tej kwestii przepisy prawa oraz przedstawiona wyżej ich wykładnia w pełni uzasadnia przyjęcie wskazanego wyżej trybu działania PKWK zgodnie z którym rozstrzygnięciem w znaczeniu administracyjnym o charakterze władczym będzie zarządzenie Prezesa PKWK a nie uchwała Rady przekazująca wniosek o powołanie sędziów na dany rok ze wskazaniem typowanych przez Siebie kandydatów lub też uchwała odmawiająca ponownego głosowania na kandydatem już ocenianym w ramach danego sezonu.
Podsumowując powyższe rozważania oceny charakteru prawnego zaskarżonej uchwały w oparciu o ustalone w ustawie o wyścigach tryby co do powołania i odwołania sędziów członków danych komisji stwierdzić należy, iż wykonywanie przez Radę PKWK kompetencji co do wnioskowania o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych (art. 8 ust. 4 pkt 3) nie podlega regulacji ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (vide postanowienie NSA z dnia 25 maja 2023 r. Sygn. akt II GSK 1527/22) – co wynika z braku stosownych regulacji w stosowanych tu przepisach prawa a tym samym nie przewidziano tu wprost uprawnienia do wniesienia skargi w trybie administracyjnym. Zaskarżona uchwała z uwagi na brak charakteru władczego nie stanowi także aktu lub czynności o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., albowiem rozstrzygniecie co do istoty sprawy zawarte było już w zarządzeniu Prezesa PKWK wydanym w stosunku do roku 2021, które podlegało kontroli w trybie administracyjnym. Skarżąca w analogicznych sprawach winna zatem szukać ochrony swoich praw w trybie kwestionowania zarządzeń Prezesa PKWK oczywiście po uprzednim wypełnieniu warunków formalnych wniesienia skargi.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) p.p.s.a. zgodnie z którym to przepisem Sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn jest niedopuszczalne Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI