VI SA/Wa 2120/20

VI SA/Wa 2120/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 2343/21 - Wyrok NSA z 2025-04-08
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1801
art. 5 ust. 1 i 3, art. 7  ust. 1, art. 2 ust. 1, 2 ,5 i 6
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych i ustalenia opłaty za ich użytkowanie oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Infrastruktury (dalej: Minister) decyzją Nr [...] z [...] lipca 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), oraz art. 5 ust. 1 i 3, art. 7 i ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1801, dalej: u.o.a.), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka, Strona, Skarżąca), od decyzji z [...] czerwca 2020 r. Nr [...], wydanej przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor, organ I instancji), nakazującej rejestrację czterdziestu dziewięciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającej opłatę za używanie czterdziestu dziewięciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 33.369 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:
W dniu [...] października 2019 r. została przeprowadzona przez pracowników Poczty Polskiej S.A. (pełniącej funkcję operatora wyznaczonego) kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu użytkowym pod adresem: [...], , zajmowanym przez, Spółkę. Kontrolę przeprowadzono w obecności K. L. - pracownika recepcji. W trakcie kontroli ujawniono w lokalu 49 odbiorników telewizyjnych (m.in. marki M.), zdolnych do natychmiastowego odbioru programu. Na podstawie ustnej wypowiedzi pracownicy recepcji kontrolujący ustalili, że odbiorników w ww. lokalu były używane od czerwca 2019 r. W protokole z kontroli odnotowano: "Pouczono o obowiązku rejestracji odbiorników RTV zgodnie z ustawą o opłatach abonamentowych". Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez osoby kontrolujące oraz pracownicę recepcji.
Do protokołu załączono oświadczenie pracownicy recepcji, z [...] października 2019 r., w którym podała, że 49 odbiorników telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez Stronę jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe, gdyż pokoje (apartamenty) zajmowali goście i był brak możliwości wejścia.
Mając na uwadze ustalenia kontroli, Dyrektor wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, o czym zawiadomił Stronę i przesłał też kserokopię protokołu przeprowadzonej kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, oświadczenia, listy czynności, notatki z kontroli. Nastąpiła wymiana korespondencji między Spółką, która kwestionowała swój status jako strony postępowania i Dyrektorem.
Po przeprowadzeniu postępowania, w decyzji z [...] czerwca 2020 r. ustalił opłatę za używanie 49 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 33.369 zł. Rozstrzygnięcie to zostało wydane na podstawie protokołu oraz oświadczenia i listy czynności z przeprowadzonej kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV.
Spółka w ustawowym terminie złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Wyjaśniła, że nie uczestniczyła w procesie odbioru i aktywacji odbiorników telewizyjnych w budynku mieszkalnym przy ul [...] w K.. Przez krótki okres wykonywała prace w ww. budynku, lecz w czasie poprzedzającym, jak i w chwili wydania decyzji nie miała żadnego związku z tą nieruchomością i prowadzoną tam działalnością. Oświadczyła, że nigdy nie używała i nie używa 49 odbiorników wskazanych w decyzji. Nie zarządzała stroną internetową [...] i nie odpowiada za treści i informacje tam zawarte. Podniosła, że pracownica recepcji nie była osobą umocowaną do reprezentowania Spółki w zakresie składania oświadczeń wobec Poczty Polskiej S.A. Zauważyła też, że nie była i nie jest właścicielem żadnego sprzętu w omawianym budynku, nie była i nie jest najemcą tego budynku ani żadnego pomieszczenia w nim się znajdującego. Z informacji, jakie posiada, lokale w budynku są lokalami mieszkalnymi, a nie użytkowymi, i mają różnych właścicieli. Zasugerowała ustalenie ich danych po dokonaniu analizy ksiąg wieczystych.
Minister nie podzielił zarzutów odwołania. Zauważył, że z treści art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.o.a. wynika, że zdolność do natychmiastowego odbioru programu (bez względu na jakość odbioru) jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 u.o.a., że niezależnie od liczby odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych przez osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym lub samochodzie stanowiącym ich własność uiszcza się tylko jedną opłatę abonamentową. Opłacenie abonamentu w ramach gospodarstwa domowego (przez które rozumie się lokal mieszkalny, a oprócz niego domek letniskowy, wypoczynkowy, altankę na działce oraz samochód stanowiący ich własność) nie obejmuje używania odbiorników w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym mieszczącym się poza lokalem mieszkalnym. Przepisy ustawy o opłatach abonamentowych, jak i rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676; dalej: rozporządzenie z 17 grudnia 2013 r.) wyraźnie rozgraniczają rejestrację odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych dokonywaną przez osobę fizyczną, używającą odbiorników w gospodarstwie domowym lub w gospodarstwie stanowiącym jej własność od rejestracji dokonywanej przez inny podmiot np. przedsiębiorcę.
W niniejszej sprawie [...] października 2019 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu użytkowym pod adresem: ul. [...], zajmowanym przez Spółkę, podczas której ujawniono 49 odbiorników telewizyjnych, zdolnych do natychmiastowego odbioru programu. Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez pracownicę recepcji.
Minister przywołał § 3 rozporządzenia z 17 grudnia 2013 r., w myśl którego odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w terminie 14 dni od wejścia w ich posiadanie. Skoro odbiornik telewizyjny używany był od czerwca 2019 r., tj. przez cztery miesiące przed przeprowadzeniem kontroli, to oznaczało, że Strona używała niezarejestrowanych odbiorników przez okres przekraczający wyznaczony przepisami prawa termin na ich rejestrację.
Organ II instancji podał, że zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych ustalenia kontroli co do obecności odbiorników RTV mogą być dokonane w drodze bezpośredniej obserwacji na miejscu albo pośrednio - w formie oświadczenia wiedzy osób biorących udział w kontroli. Kontrolerzy w pierwszej kolejności próbują więc wykorzystać sposób bezpośredni jako najprostszy i najlepszy. Jednak w przypadkach kontroli wykonywanej u przedsiębiorców, obejmującej hotele lub samochody służbowe, zazwyczaj nie ma takiej możliwości. Kontrola wykonywana jest w sezonie, a wtedy pokoje są zajęte przez gości. Kontrolerzy nie mają uprawnień, aby wbrew woli osoby uczestniczącej w kontroli kontrolować zajęte pokoje. Zatem taka informacja jest różnoznaczna z odmową ich okazania, którą kontrolerzy są związani. Ustalenia kontroli muszą więc opierać się na oświadczeniach wiedzy osób biorących udział w kontroli. Jest to sytuacja typowa dla hoteli czy pensjonatów, żeby ustalenia oparte na oświadczeniu kontrolowanego (pośrednie) zostały uznane za równoważne z bezpośrednią obserwacją. Czyli kontrolerzy nie muszą sami zobaczyć i włączyć telewizorów w pokojach hotelowych lub odbiorników radiowych w samochodach służbowych, aby stwierdzić ich obecność i sprawność. Zastępuje je oświadczenie, które musi jednak pochodzić od osoby niewątpliwie posiadającej stosowną wiedzę. Taki też schemat został powielony w przedmiotowej sprawie. Ustalenia kontroli oparto bowiem na wiedzy pracownicy recepcji, która przekazała spontaniczne, kompletne i jasne informacje, że w lokalu znajduje się 49 apartamentów i w każdym z nich znajduje się odbiornik telewizyjny, a odbiorniki te są używane od czerwca 2019 r. Minister w oparciu o orzecznictwo NSA argumentował, że skoro w dacie kontroli w pokojach zajmowanych przez gości (a taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie) znajdowały się odbiorniki, to z zasad logicznego rozumowania, popartego doświadczeniem życiowym wynika, że odbiorniki te były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.
Odnosząc się do informacji Spółki, że nie może być stroną w sprawie, Minister przypomniał treść Regulaminu dostępnego pod adresem [...]. według którego to Strona jest podmiotem odpowiedzialnym za lokal użytkowy znajdujący się pod adresem ul. [...] w K.. Z kolei twierdzenia Strony, że nie zarządza tą stroną internetową i nie ma wpływu na treści w niej zawarte stanowiły, według organu, próbę odwrócenia niekorzystnych dla Strony skutków, jakie wywołały ustalenia dokonane podczas kontroli oraz prowadzonego postępowania administracyjnego.
Co do mocy dowodowej protokołu kontroli, Minister uznał go za dowód objęty art. 75 § 1 k.p.a. traktującym jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Jednocześnie w sprawach dotyczących odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanych odbiorników podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. W protokole kontroli utrwala się bowiem przebieg i wyniki kontroli. Stan faktyczny opisany w protokole później może być trudny do odtworzenia i stanowi podstawowy dowód w sprawie. Złożone przez osobę uczestniczącą w kontroli oświadczenie, wobec którego nie przedstawiono wiarygodnych przeciwdowodów jest dopuszczalne i wiarygodne. Protokół kontroli jest odzwierciedleniem czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, czy oględzin w rozumieniu przepisów k.p.a.
Nie jest przesłuchaniem świadka, czy też strony pozyskanie do protokołu kontroli oświadczeń na temat liczby i rodzaju używanych odbiorników RTV od osób, które dysponują wiedzą na ten temat. Oświadczenia takie, jak również sam protokół kontroli stanowią materiał dowodowy, który podlega ocenie organu administracyjnego w myśl art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 6 u.o.a.
Co do oświadczeń uczestniczącej w kontroli pracownicy recepcji, zdaniem Ministra, sposób, w jaki dokonano tych ustaleń nie naruszał obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego, a ustalone okoliczności pozwalały na zastosowanie domniemania, że odbiorniki są używane. Potwierdziły to informacje ujęte na stronie internetowej Strony, że każdy apartament jest wyposażony w sprzęt RTV. Organ podniósł, że recepcjonistki w kontrolowanym obiekcie nie można było uznać za przypadkową osobę, której wiedza nie obejmuje elementarnych dla funkcjonowania obiektu informacji, jak: podmiot pobierający opłaty za wynajem, liczba apartamentów, ich wyposażenie oraz stan techniczny urządzeń udostępnianych klientom w pokojach. Przedsiębiorca posługując się w swojej działalności osobą nieprzygotowaną do wykonywania powierzonych zadań, narażałby siebie na szkodę.
Zdaniem Ministra organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy i to zgodnie z zasadami wyrażonymi w k.p.a. Zapewnił Stronie udział we wszystkich etapach postępowania, co zresztą potwierdziła, składając pisemne wyjaśnienia. Natomiast Spółka w trakcie postępowania nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów podważających ustalenia dokonane podczas kontroli.
Co do zarzutu Spółki, że pracownica recepcji nie była osobą umocowaną do jej reprezentowania w zakresie składania jakichkolwiek oświadczeń, Minister uznał, że żaden przepis u.o.a. nie wymaga, aby w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentowania podmiotu kontrolowanego, ani też, by dla ważności protokołu niezbędne było jego podpisanie przez osoby wchodzące w skład tego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. W toku kontroli bowiem osoby biorące w niej udział składają oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Podpis takiej osoby na protokole kontroli potwierdza, że brała ona udział w kontroli oraz że nie kwestionuje ustaleń kontroli lub też że zgłasza zastrzeżenia, do których należy odnieść się w toku postępowania. Nadto recepcjonistka w czasie kontroli dysponowała pieczątką Spółki, co wskazywało na zaufanie Strony do niej. Dlatego uznał za wiarygodne jej oświadczenia złożone podczas w kontroli.
W tej sytuacji, z mocy art. 7 ust. 6 i art. 5 ust. 3 u.o.a. nałożenie na Stronę nakazu rejestracji odbiorników oraz opłaty za używanie 49 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych było bezpośrednią konsekwencją ujawnienia podczas kontroli, iż Strona uchybiła przepisom prawa i używała odbiorników, które nie zostały zarejestrowane w terminie określonym przepisami prawa, tj. w ciągu 14 dni od ich posiadania w lokalu. Wysokość opłaty abonamentowej za używanie odbiornika telewizyjnego albo radiofonicznego i telewizyjnego określona została w § 1 pkt 2 rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 10 maja 2018 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2019 r. (Dz.U. poz. 1013) i wynosiła 22,70 zł za jeden miesiąc. Zatem należna opłata z tytułu używania niezarejestrowanych odbiorników w niniejszej sprawie wynosiła łącznie 33.369 zł (30 dni x 22,70 zł x 49 odbiorników), co prawidłowo ustalił organ I instancji.
Minister zauważył, że przepisy u.o.a. nie dają organowi, podstaw prawnych do miarkowania wysokości nałożonej opłaty, czy też odstąpienia od jej nałożenia jeśli zostały spełnione przesłanki do jej ustalenia. Zatem wysokość tej opłaty nie wynikała ze swobodnego uznania Poczty Polskiej S.A., która jedynie została wskazana w ustawie jako podmiot pobierający opłaty dokonujący kontroli obowiązku rejestracji odbiorników. Zwrócił przy tym uwagę, że opłata ta jest zawsze stała, a organ w przypadku stwierdzenia niezarejestrowanego odbiornika dokonuje jedynie wyliczenia rachunkowego w zależności od liczby niezarejestrowanych odbiorników.
Organ odwoławczy pouczył, że zgodnie z art. 10 § 1 i 2 u.o.a., w wyjątkowych sytuacjach, jeśli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, istnieje możliwość umorzenia lub rozłożenia na raty przedmiotowej opłaty.
Spółka, nie podzielając stanowiska Ministra, zaskarżyła w całości ww. decyzję w całości oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Poczty Polskiej SA do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie:
1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niezbadanie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
b) art. 81a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść Skarżącej, pomimo dyspozycji ww. przepisu, który nakazuje tego rodzaju wątpliwości rozstrzygać na korzyść strony, której ogranicza się bądź odbiera uprawnienia;
c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Organu I instancji wydanej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 10, art. 77, art. 80 k.p.a;
d) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji pomimo wadliwości przedmiotowej decyzji;
e) art. 10 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie;
2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 2 ust. 1, 2, 4, art. 5 ust. 1, ust. 3 oraz art. 7 ust. 6 u.o.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że Skarżąca w dniu przeprowadzenia u niej kontroli używała bądź posiadała 49 odbiorników telewizyjnych, zdatnych do natychmiastowego odbioru programu i wskutek tego utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji naruszającej ww. normy, nakazującej rejestrację tychże niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych i ustalającą opłatę za ich w kwocie 33.369 zł.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnosiła: na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchylenie decyzji organu I instancji; na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. wnoszę o zasądzenie od Ministra Infrastruktury na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wnosiła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów: informacji z księgi wieczystej [...]; na okoliczność znajdowania się w budynku przy ul. [...] w K.- sześciu lokali (apartamentów) mieszkalnych i dwóch użytkowych, co stoi w sprzeczności ustaleniami organu administracji na podstawie oświadczenia pracownika, że tych apartamentów jest 49 i w każdym znajduje się odbiornik telewizyjny, regulaminu świadczenia usług [...]; na okoliczność, że podmiotem wynajmującym lokale przy ul. [...] w K. jest spółka [...] sp. z o.o.; braku posiadania przez Skarżąca jakikolwiek odbiornika w tych lokalach; informacji KRS [...] sp. z o.o., informacji z kw [...]; informacji z kw [...]; informacji z kw [..]; na okoliczność tożsamości właścicieli lokali przy ul. [...] w K. i właścicieli spółki, która zawiaduje wynajmem tych lokali; braku posiadania przez Skarżąca jakikolwiek odbiornika w tych lokalach.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymywał swoją argumentację i wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, należy wyjaśnić, że wyznaczenie, zamiast rozprawy, posiedzenia niejawnego nastąpiło w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 3 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.; dalej: ustawa COVID-19) o treści: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów." Opisany instrument został wprowadzony w celu zapobieżenia rozprzestrzenianiu się zakażenia wirusem SARS-CoV-2 i przecięciu dróg szerzenia się choroby zakaźnej wywoływanej wspomnianym wirusem (art. 1 pkt 1 ustawa COVID-19). Natomiast zaczął być stosowany dopiero wówczas, gdy na mocy § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758 z późn. zm.) ustalono, że obszarem, na którym wystąpił stan epidemii wywołany zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ze wskazaniem następujących rodzajów obszarów, na których obowiązują dodatkowe ograniczenia, nakazy i zakazy w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Stan ten został utrzymany przez kolejne rozporządzenia Rady Ministrów wydane w tym zakresie, w tym przez § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 447).
Wspomniane rozporządzenia zostały wydane na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1845 z późn. zm.). W myśl art. 46b pkt 1 ostatniej wspomnianej ustawy w rozporządzeniu, jak wyżej, można ustanowić ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4, w tym pkt 1 i 3 (pkt 1 - czasowe ograniczenie określonego sposobu przemieszczania się, pkt 3 - czasowe ograniczenie funkcjonowania określonych instytucji lub zakładów pracy - uwzględniając drogi szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych oraz sytuację epidemiczną na obszarze, na którym ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii).
Zdaniem Sądu przyjęty w sprawie tryb procedowania jest w obecnych warunkach stanu epidemii konieczny ze względu na ochronę zdrowia publicznego, aby nie powodować dodatkowych ognisk zakażenia wirusem COVID-19, a w konsekwencji rozszerzania się choroby wywoływanej tymże wirusem. Zastosowany środek mieści się w dopuszczalnych ograniczeniach wymienionych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zastosowane ograniczenia nie naruszają istoty prawa strony do sądu, albowiem skarżący jest inicjatorem postępowania sądowoadministracyjnego i jest zawsze informowany o treści orzeczenia i ma zagwarantowane prawo do wniesienia środków odwoławczych (art. 78 Konstytucji RP).
Z drugiej strony strona ma prawo, a sąd ma obowiązek rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Stan epidemii i istniejące zagrożenie dla zdrowia publicznego nie mogą wyłączyć działania i bieżącego rozpatrywania spraw przez sąd (por. postanowienia NSA z: 3 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1715/18; 5 listopada 2020 r. sygn. akt II FSK 1594/18; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wśród elementów prawa do rzetelnego postępowania szczególne znaczenie ma zasada rozpoznania sprawy/wydania orzeczenia w rozsądnym terminie (por. art. 7 p.p.s.a.), zwłaszcza że niezachowanie go stanowi formę naruszenia prawa do sądu uzasadniającą przyznanie stronie stosownego zadośćuczynienia (a niekiedy odszkodowania). Opisana zasada zobowiązuje Państwo do zorganizowania systemów prawnych w taki sposób, aby mógł być także spełniony wymóg rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie. System sądowy ma być zorganizowany w taki sposób, aby sądy mogły działać szybko (por. Z. Czarnik, (red.), J. Posłuszny (red.), L. Żukowski (red.); Sądowe i pozasądowe standardy ochrony jednostki w procesach globalizacji administracji. Realizacja zasady szybkości w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wybrane zagadnienia (w): Internacjonalizacja administracji publicznej, LEX 2015).
W opinii składu orzekającego z powyższych względów rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie naruszyło prawa stron do sądu (por. także uchwała składu 7 sędziów NSA z 22 lutego 2021 r., sygn. akt I OPS 1/20, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd dopuścił na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) na wniosek Spółki uzupełniający dowód z dokumentów załączonych do skargi: Regulaminu świadczenia usług, informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Krajowego Rejestru Sądowego spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K., wydruków z ksiąg wieczystych dotyczących nieruchomości położonej w K. przy ul [...] (k. – 11-37 akt sądowych). Przeprowadzenie dowodu z powołanych dokumentów, a szczególnie z Regulaminu świadczenia usług było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodowało nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Organy powoływały się Regulamin świadczenia usług przez Spółkę i cytowały jego fragment, ale nie dołączyły jego wydruku z internetu. Dopiero przedstawienie tego dokumentu przez Spółkę pozwoliło na odtworzenie jego treści w sposób nie budzący wątpliwości. Nadmienić należy, że do organu należy obowiązek włączenia do materiału dowodowego dokumentu, na który powołuje się ten organ. Powinność ta wynika z art. 7 (W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli) i art. 77 § 1 k.p.a. (Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.).
Organy naruszyły powołane wyżej zasady, ale nie w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) właśnie z uwagi na przedstawienie ww. dokumentu przez Skarżącą, która nie podważała treści części ww Regulaminu, przytaczanej przez organy.
Mając na uwadze także powyższe wyjaśnienia, zdaniem sądu, skarga Spółki, nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów w stopniu, który nakazywałby ich uchylenie.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Przepis art. 2 ust. 2 u.o.a. wprowadza domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle powyższych unormowań więc, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei oznacza, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 u.o.a. Wśród tych przypadków art. 2 ust. 5 pkt 1 u.o.a. wskazuje, że niezależnie od liczby odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych przez osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym lub samochodzie stanowiącym ich własność uiszcza się tylko jedną opłatę abonamentową. Kierując się definicją gospodarstwa domowego zawartą w art. 2 ust. 6 u.o.a. (jest nim w rozumieniu przepisów niniejszej ustawy, zespół osób mieszkających i utrzymujących się wspólnie albo jedna osoba utrzymująca się samodzielnie) należy podkreślić, że opłacenie abonamentu w ramach gospodarstwa domowego nie obejmuje używania odbiorników w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym.
Wymaga też wyjaśnienia, że dla ustalenia opłaty i w tym celu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (art. 2 ust. 2 i 3 oraz art. 5 ust. 1 u.o.a.) wystarczające jest ustalenie posiadania odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Przepisy u.o.a. nie łączą obowiązku uiszczenia opłaty z własnością ww. odbiorników, ale z ich posiadaniem. Posiadanie w rozumieniu u.o.a. zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności (por. wyroki NSA z: 1 grudnia 2020 r. sygn.
akt II GSK 823/20; 22 października 2018 r. sygn. akt II GSK 970/18; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe na grunt ocenianej sprawy, należy wskazać, że podstawą faktyczną rozstrzygnięcia były ustalenia poczynione w toku przeprowadzonej [...] października 2019 r. kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w budynku pod adresem: ul. [...] [...], w którym Spółka posiadała w celu wynajmu lokale użytkowe (apartamenty wraz z ustalonymi udogodnieniami), nie będące jej własnością. Skarżąca według Regulaminu świadczenia usług oznaczała siebie jako "[...]" (pkt 1 Regulaminu- Zakres zastosowania). W trakcie kontroli ujawniono w ww. apartamentach 49 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, co zostało ustalone na podstawie ustnego oświadczenia ww. pracownicy recepcji, posługującej się pieczątką Spółki (protokół kontroli wraz z załącznikami, w tym oświadczeniem recepcjonistki, k. -36-39 akt adm.). Powyższe ustalenia zostały odnotowane w protokole z kontroli podpisanym przez pracownicę recepcji bez zastrzeżeń oraz w złożonym przez nią oświadczeniu wiedzy, w którym podała przyczynę braku możliwości bezpośredniego uruchomienia odbiorników. Wszystkie te dokumenty zostały opatrzone pieczątką Spółki przez recepcjonistkę. Tak więc w sposób nie budzący wątpliwości organ ustalił okoliczność używania przez stronę w dniu kontroli 49 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Spółka nie podnosiła, aby odbiorniki te były zarejestrowane przed kontrolą.
W ocenie Sądu nie powoduje wadliwości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych to, że przeprowadzona kontrola oraz dokonane w jej toku czynności odbyły się przy udziale pracownicy recepcji, bez udziału organu Spółki czy właścicieli spornych lokali.
Przede wszystkim należy zauważyć, że przedmiotem i celem przeprowadzonej kontroli było przestrzeganie realizacji obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie. Kontrola ta i podejmowane w jej toku czynności zmierzały więc do ustalenia konkretnych faktów, zasadniczych z punktu widzenia przepisów prawa, na podstawie których była ona przeprowadzana (art. 7 ust. 1 u.o.a.). Nie wiązało się to z koniecznością i potrzebą uzyskania od członków zarządu Spółki bądź właścicieli apartamentów stosownych i wymaganych w obrocie prawnym oświadczeń woli. Wystarczające było, że wiedza o istotnych w sprawie okolicznościach i faktach, mających znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości realizacji obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, nie musiała pochodzić bezpośrednio od osób zarządzających lokalami. Organ dokonał tych ustaleń przede wszystkim w oparciu o wyniki kontroli przedstawione w protokole kontroli z [...] października 2019 r., podpisanym bez zastrzeżeń przez uczestniczącą w czynnościach kontrolnych recepcjonistkę, załączonym do protokołu jej oświadczeniu oraz materiałach z internetu (regulamin świadczenia usług, ulotki informacyjnej), jak i materiałach reklamowych dołączonych do akt adm. (k.-30, 43 akt adm.). Zdaniem składu orzekającego nie można przyjąć, aby recepcjonistka nie była osobą przez Skarżącą upoważnioną i nie miała dostatecznych informacji w przedmiocie złożonego oświadczenia (por. wyrok NSA z 20 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 144/20, opubl.: tamże). Po pierwsze, do złożenia tego rodzaju wyjaśnień, stanowiących oświadczenie wiedzy, a nie oświadczenie woli, dotyczących urządzeń (telewizorów) znajdujących się w apartamentach, nie potrzeba żadnego upoważnienia. Po drugie, nie sposób uznać za wiarygodne twierdzenia, że recepcjonistka nie wie o tym, ile i jakie telewizory znajdują się w lokalach posiadanych przez Spółkę, skoro była pracownicą Strony (bezsporne, skoro Skarżąca zwolniła ją z pracy, oświadczenie, k.-32 akt adm.), a w recepcji klient dowiadywał się o numerze przydzielonego apartamentu i tam były wydawane kody dostępu do pokoi (pkt III. Regulaminu - Rezerwacje, przyjazd i wyjazd z obiektu regulaminu świadczenia usług, s. 12 akt sądowych). Trzeba dodać, że informacje udzielone przez recepcjonistkę znajdują potwierdzenie w załączonych do akt sprawy wydruków ze stron internetowych.
W sytuacji, gdy wymienione źródła wiedzy o istotnych w sprawie faktach (podpisany bez zastrzeżeń protokół kontroli, oświadczenie recepcjonistki, oba dokumenty opieczętowane pieczątką Spółki oraz wydruki stron internetowych) miały komplementarny charakter, to nie ma podstaw, aby twierdzić, że poczynione w toku kontroli i stanowiące podstawę wydanej decyzji ustalenia faktyczne są nieprawidłowe, czy to z uwagi na tryb ich przeprowadzenia, czy z uwagi na ich wynik.
Organy także prawidłowo ustaliły, że Spółka była posiadaczem pokoi, a tej sytuacji używała 49 odbiorników telewizyjnych. Jak już zaznaczono według zapisów Regulaminu świadczenia usług Spółka wynajmowała klientom uzgodnione apartamenty (pkt 1 Zakres zastosowania Regulaminu), w tym potwierdzała rezerwacje pokoju, przyjmowała opłaty za wynajem pokoi i dodatkowe świadczenia (pkt 1 Opłaty i warunki płatności), ponosiła odpowiedzialność wobec klienta i klient odpowiadał wobec niej (pkt 1. Odpowiedzialność [...]).
Wymaga zauważenia, że w myśl art. 659 § 1 k.c. przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
Ponadto nie mogła zarządzać omawianymi pokojami (lokalami) [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K., gdyż według wpisów w KRS nr [...] spółka ta została zarejestrowana [...] grudnia 2019 r., podczas gdy kontrolę przeprowadzono [...] października 2019 r., a przy tym według Regulaminu świadczenia usług to Skarżąca wynajmowała pokoje i oznaczała siebie jako "[...]".
W świetle powyższego, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów postępowania. Oceny materiału dowodowego dokonały w jego całokształcie, zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a., co potwierdziły dokumenty dołączone do skargi.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady z art. 8 k.p.a. (Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania) ani zasady czynnego udziału strony, wyrażonej w art. 10 k.p.a. Na etapie postępowania przed Dyrektorem Spółka trzykrotnie składała oświadczenia, a w postępowaniu odwoławczym nie było już prowadzone uzupełniające postępowanie wyjaśniające; Minister oparł się na zebranym przez organ I instancji materiale oceniając zarzuty Skarżącej. Ponadto Spółka nie wykazała na czym miałoby polegać naruszenie przepisów postępowania, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.). Innymi słowy Skarżąca nie zakwestionowała skutecznie ustaleń kontroli ani domniemania wynikającego z art. 2 ust. 2 u.o.a.
Ustalenia organów okazały się nie budzące wątpliwości, i dlatego nie doszło do naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony), tym bardziej, że i w tym wypadku Strona nie wykazała skutecznie istnienia istotnych, niedających się usunąć wątpliwości.
Skoro Skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń kontroli, że w pokojach posiadanych przez nią było używanych 49 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, to na mocy art. 7 ust. 6 u.o.a. kierownik jednostki operatora wyznaczonego przeprowadzający kontrolę miał obowiązek wydania decyzji, w której nakazywał rejestrację odbiornika oraz ustalał opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3 u.o.a. Ostatni powołany przepis reguluje, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika.
Z treści przytoczonych regulacji wynika zatem jednoznacznie, że u.o.a. wprowadza obowiązek rejestracji, a w konsekwencji powszechny obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za - oparte na domniemaniu prawnym - używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.
Orzekające w sprawie organy, prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i k.p.a. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętych rozstrzygnięć, a przytoczona przez organy argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Fakt, że Skarżąca nie zgadzała się ze stanowiskiem orzekających organów, nie przesądzał o tym, że w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.