VI SA/WA 2119/06

VI SA/Wa 2119/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz J. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. G. - skarżącego od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2006 r. mocą której cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego uznał, że decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. jest zasadna.
Z akt sprawy wynika, że Pan J. G. jest posiadaczem broni palnej bojowej od 1992 r.
W dniu [...] lutego 2006 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia z uwagi na niedostarczenie przez stronę aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych potwierdzających zdolność do dysponowania bronią oraz z uwagi na ustanie okoliczności faktycznych uzasadniających w przeszłości wydanie pozwolenia.
W toku postępowania Pan G. przedstawił orzeczenia, z treści których wynika, iż może on dysponować bronią. Komendant Wojewódzki Policji w K. prowadząc postępowanie ustalił jednak, iż w stosunku do strony zapadły dwa wyroki skazujące ją za popełnienie przestępstw skarbowych.
Jak wynika z akt sprawy Sąd Rejonowy w M. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2004 r. (sygn. akt[...]) uznał skarżącego winnym popełnienia przestępstw i wykroczeń skarbowych i skazał go na karę grzywny w wysokości [...] stawek. Wyrok uprawomocnił się dnia [...] stycznia 2005 r.
W dniu [...] grudnia 2005 r. ten sam Sąd uznał Pana G. winnym popełnienia kolejnych wykroczeń i przestępstw skarbowych i wymierzył mu karę grzywny. Wyrok sygn. akt [...] uprawomocnił się dnia [...] stycznia 2006 r.
Jak wynika z akt sprawy Pan J. G. pełniąc funkcje prezesa zarządu różnych spółek nie wpłacał w ustawowym terminie na konto urzędu skarbowego podatku od towarów i usług oraz pobranych od pracowników zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Organ I instancji uznał, iż powyższe wyroki karne w pełni pozwalają na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ponieważ została ona uznana winną popełnienia przestępstw i wykroczeń skarbowych, a więc wymierzonych przeciwko mieniu. Wydał w związku z tym decyzję administracyjną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji cofającą pozwolenie na broń palną bojową. W podstawie prawnej organ powołał też art. 18 ust. 4 ustawy, który daje organom Policji możliwość cofnięcia pozwolenia w przypadku ustania okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę do jego wydania.
Od decyzji Pan J. G. wniósł w terminie odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Wskazał, że organ cofając mu pozwolenie na broń palną bojową powołał się na ustanie okoliczności, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Przypomniał, że pozwolenie na broń otrzymał prowadząc działalność gospodarczą w zakresie ochrony osób i mienia w oparciu o koncesję MSW. Wyjaśnił, iż nadal działalność taką prowadzi, ale nie ma koncesji bowiem w chwili obecnej przepisy nie nakazują tego. Gdy chodzi o fakt popełnienia przestępstw i wykroczeń stwierdził, iż płaci podatki, a opóźnienia wynikają ze złej polityki fiskalnej Państwa. Zdaniem strony okoliczność ta nie jest tożsama z brakiem gwarancji przestrzegania prawa, a z pewnością strona nie stanowi z tego powodu zagrożenia dla porządku prawnego ani też bezpieczeństwa publicznego. Cofnięcie pozwolenia Pan G. odbiera jako karę, bowiem w ciągu kilkunastu lat posiadania pozwoleń na broń nie doszło do zdarzeń, które podważałyby zasadność ich wydania. O postawie strony zaświadczyć mają dokumenty dołączone do odwołania.
Organ odwoławczy, po szczegółowej analizie materiału postępowania stwierdził, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę uznano za należącą do kategorii osób określonej w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa.
Zdaniem organu ustawodawca istnienie obawy niezgodnego z prawem użycia broni związał wprost z popełnieniem przez posiadacza broni przestępstwa wymierzonego przeciwko mieniu. Organ wskazał, że takie przestępstwo popełnił Pan J. G., dlatego też organ miał obowiązek cofnąć mu pozwolenie na broń. Nie ma przy tym znaczenia, że nie jest ono ujęte w kodeksie karnym tylko w ustawie karnej skarbowej.
Popełnienie zabronionego czynu, a przede wszystkim jego okoliczności, są poddane ocenie sądu, który na tej podstawie orzeka o ewentualnej winie i wymiarze kary oskarżonemu. W przedmiotowej sprawie wina Pana G. nie budziła wątpliwości.
Zdaniem organu odwoławczego, strona, jako osoba, która dopuściła się czynu zabronionego przeciwko mieniu nie daje gwarancji przestrzegania przepisów prawa w przyszłości, a więc także przepisów ustawy o broni i amunicji. Konsekwencją tego jest przekonanie organów, że strona nie daje gwarancji bezpiecznego używania broni palnej, a tym samym budzi uzasadnione obawy, że broni może użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Prawomocna ocena postępowania Pana G., dokonana przez sąd w przywołanych wyrokach, wiąże organy Policji w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Istotne znaczenie ma przy tym fakt, że skarżący popełnił przestępstwo wymierzone przeciwko mieniu, a więc wprost wskazane przez ustawodawcę w przykładowym katalogu przestępstw, stanowiących podstawę do uznania posiadacza pozwolenia na broń za osobę, określoną w tymże art. 15 ust. 1 pkt 6.
Komendant Główny Policji podzielił stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie ustały okoliczności stanowiące podstawę do wydania Panu G. pozwolenia na broń w przeszłości. Jego zdaniem nie ulega wątpliwości, że ubiegając się w 1992 r. wykonywał on koncesjonowaną działalność w zakresie ochrony osób i mienia. W chwili obecnej takiej działalności nie wykonuje. Zdaniem organu, przekonaniu strony taki rodzaj działalności gospodarczej nadal wymaga koncesji, a konwojowanie pieniędzy na potrzeby różnych firm, których strona jest właścicielem nie jest prowadzeniem działalności w tym zakresie, tylko przewożeniem pieniędzy na własne ryzyko.
W ocenie organu od wieloletnich posiadaczy broni, oczekuje się przestrzegania porządku prawnego. Prawo do posiadania broni jest bowiem prawem szczególnym, wyróżniającym osobę je posiadającą z ogółu społeczeństwa. Dostęp do niego podlega ścisłej administracyjnej reglamentacji (uzyskać je można za zgodą właściwego organu, wyrażonej w decyzji administracyjnej), z uwagi na ścisły związek tego prawa ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tymczasem w przedmiotowej sprawie strona popełniając czyny zabronione, naruszyła prawo, godząc w porządek publiczny, a tym samym nie leży w interesie społecznym zachowanie jej pozwolenia na broń.
Zdaniem organu cofnięcie pozwolenia na broń nie jest karą lecz administracyjnoprawną konsekwencją naruszenia przez stronę prawa.
Organ wskazał, że listy m.in. dostojników kościelnych oraz prezydenta miasta nie mogą mieć decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, z którego wprost wynika lekceważące podejście strony do obowiązującego porządku prawnego.
W skardze do Sądu wnoszono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Podnoszono, że organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że art. 18 ust. 1 pkt. 2. Ustawy o broni i amunicji i nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w sytuacji gdy daną osobę uznano za należącą do kategorii osób określonej w art. 15 ust. 1 pkt 6 Ustawy. Zdaniem skarżącego decyzja Komendanta Głównego Policji jest nietrafna, gdyż nie uwzględnia wszystkich okoliczności sprawy.
Skarżący nie przeczy, że z opóźnieniem odprowadzał zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz od towarów i usług do Urzędu Skarbowego i z tego tytułu został skazany za przestępstwo i wykroczenie skarbowe.
Sytuacja ta została spowodowana na skutek przejściowej utraty płynności finansowej firmy kierowanej przez skarżącego. Takie sytuacje zdarzają się w działalności gospodarczej i nie stanowią niczego nadzwyczajnego. Nie było to jednak działanie celowe mające prowadzić do uszczuplenia podatkowego na szkodę Skarbu Państwa a wynikało z przejściowych trudności finansowych Spółki.
Wskazał, że oprócz nałożonych grzywien składki i podatki zostały do Urzędu Skarbowego odprowadzone z odsetkami.
Skarżący podniósł, że za wszelką cenę chciał utrzymać miejsca pracy dla kilkudziesięciu pracowników oraz zapewnić im i ich rodzinom godny byt. Gdyby skarżący działał bezwzględnie to mógłby oczywiście tych pracowników zwolnić i nie miałby żadnych problemów z odprowadzeniem należnych składek i podatków a tym samym nie popełniłby przestępstwa i wykroczeń skarbowych. Jednakże wtedy kilkudziesięciu pracowników znalazłoby się na bruku stając się klientami Pomocy Społecznej i Urzędu Pracy. Skarżący uznał, że działał w społecznie uzasadnionym interesie.
Wskazał, że okoliczności w jakich doszło do popełnienia przestępstwa i wykroczeń skarbowych w żadnej mierze nie mogą uzasadniać wniosku, że skarżący nie będzie przestrzegał prawa i może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ta uzasadniona obawa musi być poważna i konkretna a nie hipotetyczna. Skarżący swoim dotychczasowym działaniem nie wyrządził nikomu żadnej krzywdy ani nie spowodował żadnej szkody, które miałyby związek z posiadaniem broni, pozytywnie przeszedł też wszelkie badania medyczne.
W tej sytuacji uznał, że cofnięcie pozwolenia na broń było nieuzasadnione, niezgodne z prawem oraz naruszało jego interes prawny.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał stanowisko i wskazał, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter wiążący i w związku z tym w świetle wyroku sądowego nie mogła zapaść inna decyzja niż cofająca pozwolenie. Uznał, że wskazanie przez organ II instancji, iż w materiałach postępowania znajduje się informacja, że skarżący popełnił przestępstwa i wykroczenia skarbowe wobec czego zachodziły wspomniane przesłanki przemawiające za wydaniem zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialną podstawę orzekania regulują przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 1999 r., Nr 53, poz. 549 z póź. zm.). Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano należy do osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 uznaje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa.
W ocenie Sądu, w ustalonym przez organ stanie faktycznym, powołane przepisy nie zostały zastosowane prawidłowo.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Jedną z takich "kategorii" osób są osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że organ Policji cofa pozwolenie na broń z chwilą ujawnienia, że osoba, która posiada pozwolenie na broń, jest osobą co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skazujący wyrok, zgodnie z którym uznano skarżącego za winnego popełnienia przestępstw i wykroczeń skarbowych nie obligowały organu do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową.
Należy zauważyć, że grupa przestępstw tradycyjnie zwanych przestępstwami przeciwko mieniu obejmuje różne zamachy na stosunki społeczne wynikające z praw rzeczowych - prawa własności i posiadania. Przestępstwa przeciwko mieniu są społecznie niebezpieczną formą naruszenia własności lub posiadania mienia. Mienie jest przedmiotem czynności wykonawczej tych przestępstw. Mieniem jest każda rzecz przedstawiająca wartość majątkową, dającą się wyrazić w pieniądzu. Mieniem są też same pieniądze. W k.k. jest jeden rozdział o przestępstwach przeciwko mieniu. Rozdział ten obejmuje zamachy na własność osobistą lub indywidualną.
Prawo karne skarbowe obejmuje przepisy prawa karnego dotyczące ochrony porządku finansowego w Państwie. Przepisy te określają przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe oraz grożące za nie kary oraz zasady odpowiedzialności za ich popełnienie. Przestępstwem skarbowym jest czyn, którego zawartość kryminalna polega na uszczupleniu wpływów pieniężnych Skarbu Państwa lub na naruszeniu ustalonego przez prawo trybu obrotu środkami pieniężnymi i innymi wartościami.
Prawo karne skarbowe jest w prawie polskim dziedziną wyspecjalizowaną; cechuje ją szereg odrębności z punktu widzenia zasad odpowiedzialności i karania. Tak więc przestępstwa i wykroczenia skarbowe są uregulowane w kodeksie karnym skarbowym i wobec czego nie można twierdzić, że jest to przestępstwo majątkowe a przynajmniej organ nie wykazał, że można zaliczyć do tej kategorii przestępstw czyny popełnione przez skarżącego.
Wobec czego nie przesądzając sprawy, organ rozpoznając sprawę ponownie odniesie się do tego zagadnienia i ewentualnie uzasadni swoje stanowisko, czy rzeczywiście bez znaczenia jest ujęcie popełnionych przez skarżącego przestępstw w kodeksie karnym skarbowym.
Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki organ uzasadni stanowisko czy istnieje obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni "w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego". Od osób posiadających uprawnienie do posiadania broni należy oczekiwać poszanowania prawa i nieposzlakowanej opinii. Fakt naruszenia przez skarżącego porządku prawnego, skutkujący prawomocnym orzeczeniem sądu karnego może uzasadniać ocenę, iż nie powinien on posiadać pozwolenia na broń.
Broń jako dobro szczególnie reglamentowane ustawą o broni i amunicji, może być w ocenie Sądu powierzone osobie o wyjątkowych predyspozycjach i nieskazitelnej postawie, a jej przejawem jest przede wszystkim respektowanie ustanowionego prawem porządku. Niemniej jednak te przesłanki winny być wykazane.
Nie przesądzając sprawy w zakresie zmiany stanu faktycznego na podstawie, którego wydano pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej organ rozważy i uzasadni kwestię ustania okoliczności faktycznych, na podstawie których wydano skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni. Z przedłożonych akt administracyjnych może wynikać, iż podstawą udzielenia przedmiotowego zezwolenia było prowadzenie działalności w zakresie ochrony osób i mienia. Niemniej jednak wniosek skarżącego z [...] stycznia 1992 r. był bardziej ogólny i organ musi w tym zakresie zająć stanowisko.
Organ rozważy, czy przedłożenie orzeczenia lekarsko-psychologicznego w trakcie postępowania administracyjnego dyskwalifikuje skarżącego jako posiadacza broni.
Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, cofająca pozwolenie na broń, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne.
Zdaniem Sądu w trakcie postępowania nie wyjaśniono sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu organy Policji winny wnikliwiej rozważyć sprawę.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.